دانلود پایان نامه: سحروکهانت در قرآن و حدیث

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :علوم قرآن

عنوان : سحروکهانت در قرآن و حدیث

دانشکده اصول الدین

گروه علوم قرآن

پایان‌نامه کارشناسی ارشد (M.S)

موضوع

سحروکهانت در قرآن و حدیث

استاد راهنما

دکتر غلامحسین تاجری نسب

استاد مشاور

 آیت الله علی فلاحیان

نیمسال اول سال تحصیلی 93 -1392

 

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                                                                                            صفحه

چکیده. 1

دیباجه. 3

فصل اول: کلیات و تعاریف. 6

1-1 کلیات. 7

1-1-1 تعریف و اهمیت موضوع. 7

1-1-2 هدف از انجام تحقیق. 8

1-1-3 سابقه تحقیق. 8

1-1-4  فرضیهها. 9

1-1-5 روش تجزیه و تحلیل و استدلال. 10

1-1-6 استفادهکنندگان مستقیم از نتیجه تحقیق. 10

1-2 تعاریف. 10

1-2-1 سحر از نظر ریشه لغوی. 10

1-2-2 تعاریف سحر درنظرعلمای اسلامی. 11

1-2-3 کهانت از نظر لغوی. 17

1-2-4 تعریف کهانت. 18

فصل دوم: تاریخ مختصرسحر و کهانت. 19

2-1 امام صادق در خصوص تاریخ پیدایش سحرسخن گوهرباری فرموده اند که در مطلع بحث آنرا ذکر می کنیم:. 20

2-2سحر در نزد هندوها (ادیان بشری). 20

2-3 سحر در کتاب‌های ادیان یهود و مسیحیت. 21

2-4 تاریخچه مختصر از کهانت تمدن بابل و قوم نوح. 24

2-5 سحروکهانت در بنی‌اسراییل و مصر. 25

2-6 سحروکهانت در جهان غرب و مسیحیت. 26

فصل سوم: آیات قرآنی در موضوعات سحر. 28

3-1 سحر در آیات قرآن کریم. 29

3-1-1 آیه مرتبط با سحر هاروت و ماروت. 29

3-1-2 آیات مربوط به حضرت موسی علیه السلام و مبارزه با ساحران. 33

3-1-3 آیات مربوط به نسبت تهمت سحر به مقام خاتمیت. 36

3-2 حکم تعلیم سحر نزد اهل سنت. 38

3-3 حکم سحر نزد علمای شیعه. 39

3-4 حرمت سحر در روایات. 39

3-5 جواز شرعی آموزش و اشتغال به سحر و ابطال آن. 41

فصل چهارم: کهانت. 44

4-1 فرق بین ریاضت‌های شرعی و غیرشرعی. 45

4-2 آیات مرتبط با کهانت. 46

4-3 احادیث مرتبط با کهانت. 49

4-4 شرح کهانت‏ 52

4-5 محور درگیری نبوتها و کهانتها. 55

4-6  وضعیت اجتماعی کاهنان در اعصار مختلف. 55

4-7  انواع کهانت. 58

4-7-1 ریاضت. 58

4-7-2 تسخیر اجنه. 59

4-7-3 هیپنوتیزم. 60

4-7-4 عیافه. 60

4-7-5 عرافه. 61

4-7-6 شقاوه. 62

4-7-7 تنجیم. 62

4-8 توضیح. 62

4-9 حکم فقهی کهانت. 63

فصل پنجم: واقعیت سحر. 65

5-1 واقعیت سحر. 66

5-1-1 نظر علمای اهل سنت. 66

5-1-2 نظر علمای شیعه. 68

5-2 دلایل واقعیت داشتن سحر. 69

5-3 سحر از نظر قرآن. 70

5-4 بررسی روایات از معصومین در کلیات سحر. 72

5-5 توضیحات حدیثی در ماجرای هاروت و ماروت. 74

5-6 عدم تاثیرسحر و شعبده و امثال آن در برجستگان الهی. 78

5-7 حدیث در عدم تاثیر سحر در پبامبر اسلام. 79

فصل ششم: اقسام سحر. 81

6-1 مدخل. 82

6-1-1 نظر علمای شیعه. 82

6-1-2 نظر علمای اهل سنت. 83

6-1-3 انواع سحر. 84

6-1-3-1 جادو به کمک ابزارهای فیزیکی و شیمیایی و طبی. 84

6-1-3-2 سحر متکی بر دانش ستارگان و حساب. 86

6-1-3-3 سحر مبتنی بر پدیدههای خفیه و پنهانی. 86

6-1-3-4 سحر با نیروی  القاء و اشاره. 87

6-1-3-5 سحر بر پایه نیروی نفس. 88

6-1-4 توضیحات مختصردرباره جنها. 89

6-1-5 امورات غیب الهی و جادوگران. 90

6-2 تفاوت سحر و معجزه. 93

6-3  فرق بین‏ سحر و شعبده. 95

6-4 فرق بین‏ سحر و تمویه‏ 95

فصل هفتم: گشودن سحر. 96

7-1 گشودن سحر. 97

7-1-1 تعریف لغوی. 97

7-1-2 معرفی اصطلاح باطل السحر. 98

7-2 روشهای گشودن آثار سحر و کهانت نزد ملل و اقوام از گدشته تا امروز  99

7-3 دستورات ائمه علیهم اسلام جهت دفع سحر. 109

جمع بندی مطالب. 116

توصیه و پیشنهاد. 118

منابع. 119

منابع فارسی. 120

منابع عربی. 123

مقالات. 126

سایتهای اینترنتی. 127

نرم افزار رایانهای. 128

 

 

 

 

 

چکیده

درباره آغاز سحر و ساحری بحث‌های فراوانی شده است؛ از کتیبه‌ها، تصاویر، علایم و اشیایی که از حفاری‌های باستان‌شناسی بدست آمده است، چنین برمی‌آید که سحر و ساحری از زمان‌های خیلی قدیم در میان مردم رواج داشته است و آن را مورد استفاده قرار می‌دادند از بررسی تاریخ به این نکته پی می‌بریم که اهل بابل از نوابغ این فن بوده‌اند. انسان‌ها در دوران بعثت پیامبران بر اثر دعوت آن‌ها از جادو و جادوگری اعراض نموده و به خالق و مالک کاینات، ایمان و اعتماد پیدا می‌کردند، اما با رحلت پیامبران و گذشت زمان و بر اثر هجوم مشکلات در دام اوهام و خرافات افتاده و بعضاً به جادوگران رجوع می‌کردند.

در تاریخ انبیاء علیهم السلام ملاحظه می‌کنیم سحر و جادو قبل از حضرت ابراهیم علیه السلام در میان آکدیان و زرتشتیان ایران و نئوفیثاغورثیان یونان رایج بوده است.

از دقت در تعالیم انبیاء علیهم السلام می‌یابیم که بخشی از روشنگری و مبارزه انبیاء علیهم السلام پیرامون سحر و جادو و مروجین آن بوده است. گستره سحر و جادو در فراخنای تاریخ بشری فراز و نشیب‌هایی داشته است.

از زمان حضرت نوح (علیه السلام) انسان‌های بی‌ایمان، پیامبران را به جادوگری متهم می‌کردند و این تهمت تا زمان حضرت پیامبر اکرم ادامه داشت.

خداوند تبارک و تعالی می‌فرماید: ((کَذَالِکَ مَا أَتی الَّذِینَ مِن قَبْلِهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا قَالُواْ سَاحِرٌ أَوْ مجنُون)). (الذاریات/52)

هیچ پیغمبری به سوی مردم نرفته، مگر این که گفته‌اند: او جادوگر یا گرفتارجن زدگی است.

همان طورکه در قرآن کریم درباره حضرت موسی اشاره شده ،سحر و ساحری درحد گسترده و وسیع رواج داشت، به گونه‌ای که مردم آن زمان اشتغال به این فن را از کمالات می‌پنداشتند. مردم جاهل برای دفع مشکلات و ضرر و گزند دیگران به ساحران روی می‌آوردند، حتی پادشاهانی همانند فرعون مصر برای بقای حکومت و حفاظت تخت و تاج خود به جادوگران متوسل می‌شدند.

سحر و جادو یکی از موضوعاتی است که در همه زبان‌ها و فرهنگ‌ها راجع به آن مطلب نوشته شده است. در همه ممالک و در هر زمان و موقعیت، علی‌رغم فراوانی آنچه که دانشمندان درباره سحر و باورهای ساحران مطلب دارند و آن را به عالم ماوراءالطبیه نسبت می‌دهند.

اسلام به منظور نجات بشریت از این کابوس‌های وحشت‌زا و بازیچه نگشتن زندگی و سرنوشت خلق به دست غیب‌گویانی که تیر به تاریکی می‌افکنند، شعبده بازی، کهانت، عرافه و ابزار کهانت از قبیل: ((طرق)) و ((خط)) و غیر آن و سحر و ساحری و افسونگری و رقیه خوانی و غلط بافی و سایر دعاوی باطل آن‌ها را با شدیدترین وجهی تحریم نموده و کاهن و ساحر را در ردیف مشرکین قرار داده است. و ارتزاق اشخاص را ازاین رهگذرها از مکاسب محرمه و این مشاغل را از کارهای ممنوعه دانسته  و کسی را که به ساحری بپردازد محکوم به قتل می‌داند (که شدیدترین مجازات برای ساحر می‌باشد). و نیز کسانی را که در پی افسون و رقیه (کاغذنویسی) و پیشگوئی‌های کاهن و فالگیر بروند گناهکار دانسته، و به عذاب دوزخ وعید می‌دهد. و مراجعه به کاهن و ساحر را شرک به خدا و منافی توحید و تعالیم اسلامی و مغایر توکل به آفریدگار و انکار حکمت عالیه و مشیت قاهره الهی معرفی کرده، وبنابر فرمایشات ائمه شیعه علیهم السلام ،برای حفظ مومنان ازشر جادوگران وکاهنان ،اذن مبارزه و باطل کردن عمل آنان نیز صادرشده است.

کلید واژهها: سحر، ساحر، کهانت، کاهن، باطل السحر، شیطان، اجنه، طلسم؛

دیباجه

الحمدلله رب العالمین والصّلاه والسّلام علی سیّدنا محمّد رسول الله صلّی الله علیه وآله وسلّم.

انسان موجود مکرّم عالم خلقت است و پروردگار متعال با ایجاد بدیع خلقت و خلقت بدیع، نیروها و استعداد شناخت در او ودیعه نهاده و بفرموده‌اش در قرآن کریم موجوداتی را تابع و مسخّر او قرار داد. لیکن علی‌رغم آگاهی خالق کریم به انسان و معرفی جهان هستی و موجودات آن به خلیفه‌اش، برخی از انسان‌ها به مقام خود بی‌توجهی کرده و در تاثیر و تاثّر از برخی موجودات راه افراط و تفریط می‌پیمایند و در برقراری ارتباط با پیرامون خود از شناخت ومعرفی و میزان پروردگار غفلت بلکه تغافل می‌کنند، از مصادیق این موارد ساحران وکاهنان اند.

اطلاع اخبار از غیب و پیشگویی از حوادث آینده و آگاهی از آ‌نها, از جمله اموری است که همواره مورد توجه انسان بوده وبشر از دیر باز به دانستن آینده مجهول علاقه داشته و می خواسته به هر طریق ممکن, دریچه‌ای به عالم غیب باز نموده و از وقایعی که در آینده اتفاق می‌افتد, مطلع گردد. می‌توان گفت: این تمایل, یک امر غریزی و باطنی است, که از سوی پروردگار در نهاد انسان به ودیعه و امانت نهاده شده است, زیرا به عقیده روانشناسان[1]: (یکی از غرایز باطنی بشر, حس کنجکاوی و کشف مجهولات است) و روشن است که فعالیت این حس منحصر به زمان حال و وضع موجود نمی‌شود, بلکه در برگیرنده زمان گذشته و آینده می‌باشد.[2]

بررسی در این زمینه و نقل روایات بسیار در این مباحث به اطناب می انجامد.لیکن به قدر میسور به آن توجه می کنیم.

در قرآن کریم نقل شده که در زمان سلیمان نبی و حضرت موسی و برخی انبیاء دیگر علیهم السّلام، مسئله سحر مطرح بود و طواغیت زمان آن‌ها برای مقابله با کلمه‌ی ((التوحید)) از سحر و کهانت استمداد می‌نمودند. و به ساده لوحان می‌نمایاندند که با سحر و باطل السحر می‌توان به مقابله پیام ( سخن حق )انبیاءمرسل رفت.

می‌دانیم که گرمی بازار سحره یا بازار گرمی آنان، به خاطر وجود افراد کم عمق و سطحی‌نگر و منفعت طلب است که حضرت امیرالمومنین علیه السلام آنان را در نهج البلاغه شریف معرفی فرمود. در این میان شیطان، این دشمن قسم خورده در منحرف کردن انسان‌ها از عقیده حق و ایمان، از سحر و جادو حربه‌ای کارا ساخته و مع الاسف جمعی از مسلمانان فریب شیاطین و شیادان و ساحران و جادوگران را خورده و آن‌ها را دانای غیب و موثّر در عالم هستی می‌پندارند و در تامین برخی از نیازهای خود به آن‌ها مراجعه بلکه متوسل می‌شوند و با چنین باور و اقدامی از اصالت و سلامت دین و ایمان خود فاصله گرفته بلکه مرتکب اعمالی می‌شوند که با مبانی دینی سازگار نیست. بلکه مخاطراتی برای آنان به دنبال دارد.

حوادثی که در عالم رخ می‌دهد آیا همه با اراده خداوند است یا خیر؟ مثلاً معصیت‌ها و ظلم‌هایی که می‌شود، آیا انسان هادر بدی‌ها سهم دارند؟

زیرا که اسلام می‌گوید که انسان روی کره خاکی عمل صالح می دهد. قرآن کریم می‌فرماید: ((إِنْ أُریدُ إِلاَّ الْإِصْلاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَ ما تَوْفیقی‏ إِلاَّ بِاللَّهِ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ إِلَیْهِ أُنیبُ )) (هود/88)

ترجمه: نمی‌خواهم مگر اصلاح و شایسته گردانیدن (نهى نمودن شما را از کارهای زشت) تا آنجا که توانایى دارم، و نیست توفیق و راه یافتن من (در هر کاری) مگر به هدایت و راهنمایى خدا، بر او (که بهر چیز قدرت و توانایى دارد) توکّل و اعتماد کرده (از غیر او روی برگردانده ام)، و (در کارهایم) بسوی (امر و نهی) او باز می‌گردم‏.

پس یکی از اهداف آفرینش ،اصلاح و عمل خیر بوده است و مومنان نیزبه تبع انبیای الهی دنبال اصلاح و بهترکردن زندگی باسرمشق الهی بوده‌اند و همیشه از ظلم و فساد و مصادیق آن‌ مثل سحروکهانت نهی و دوری کرده‌اند.

ولی مفسدان هم روی زمین زیسته‌اند و از این اعمال برای برهم زدن روابط و گمراهی نوع بشر و رسیدن به خواسته‌های نفسانی‌شان مثل قدرت و ثروت و شهرت برعلیه دیگر انسان‌ها استفاده می‌کنندوقرآن کریم  می فرماید:((ظَهَرَ الْفَسادُ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما کَسَبَتْ أَیْدِی النَّاسِ لِیُذیقَهُمْ بَعْضَ الَّذی عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ ))(روم/41)

ترجمه: به سبب آنچه دست‌های مردم فراهم آورده، فساد در خشکی و دریا نمودار شده است، تا [سزاىِ‏] بعضی از آنچه را که کرده‏اند به آنان بچشاند، باشد که بازگردند.

سحروکهانت از وجوه افساد در زمین:

توضیح : انسان‌هایی که در دوران بعثت پیامبران بر اثر دعوت آن‌ها از شیاطین و دستیاران آن‌ها (ساحران و جادوگران) دوری نموده و به پروردگار خالق و مالک کائنات ایمان و اعتقاد پیدا می‌کردند اما بر اثر سنّت خلقت (آزمایش) و مشکلات در دام دزدان دین و اوهام و خرافات افتاده و از مسیر مستقیم هدایت و انسانیّت فاصله بگیرند، بلکه اشتغال به این فن را از کمالات دانسته و انسان‌های بی‌ایمان  پیامبران را به جادوگری متهم می‌کردند و این اتهامات محدود به پیامبران معیّنی نبوده است.

از این رهگذر به حکم کریمه قرآن ((ولتکن مّنکم اُمهً یدعونَ اِلی الخَیر و یأمرونَ باِ لمعروفِ و یَنهونَ عَن المُنکرِ و اُولئِکَ هُمُ المُفلِحوُنَ)) (آل عمران /104)

ترجمه : باید گروهی از شما باشند که مردم را به نیکی فرا خوانند و به کار درست وادارند و از زشتی نهی کنند، آنان رستگارانند.

از آنجایی که سحروکاهنان یک نمونه از فساد در زمین بوده‌اند، خداوند متعال ملائکه‌ای را مثل هاروت و ماروت بین مردم فرستاد تا به آنان چگونگی ابطال سحر آموزش داده و به علما هم دستور داده با استفاده از آیات و ادعیه ماثوره و ترویج تعقل، سحرساحران و مکر کاهنان را باطل کنند.

لذا با استمداد از الطاف لایزال کردگاری حسب وظیفه دینی در پرتو قرآن کریم وروایات وسیره حضرات معصومین وظیفه خویش دانستم که با ماهیت سحر و جادو و مقولاتی در این زمینه و ضررهای دینی و دنیوی آن آشنا شده، خود را در فضای تبلیغی انبیای عظام علیهم السلام در مواجهه با این  منحرفین  بیابم و ره توشه خود را تقدیم هم‌کیشان خود نماییم تا در این فراز دِینِ خود را به دین مبین اسلام و وجود نازنین پیامبر اکرم و ائمه معصومین علیهم و آلهم السّلام اداء نموده و وظیفه خویش را به انجام رسانم.

 

 

 

 

فصل اول

 

کلیات و تعاریف

 

 

 

1-1 کلیات

1-1-1 تعریف و اهمیت موضوع

مطرح بودن مسئله سحر درمتن تاریخ جوامع بشری و توجه کتب آسمانی از جمله قرآن کریم به این مسئله و برخورد مردم به ویژه مخالفان با انبیاء از منظر (سحر) به خصوص نبی خاتم صلی الله علیه وآله و مبارزه برخی از انبیاء ازجمله موسای کلیم با سحر و تفکیک بین معجزه و سحر و افشای چهره مدعیان و معارضان انبیاء، بر آن شدم تا کنکاشی دراین عرصه داشته باشیم.

حقیقت این است که با پیامبران به طور فردی و گروهی موافقت و مخالفت شده است. از جمله مخالفین شناخته شده آنان ،ساحران و جادوگران و کاهنان بوده‌اند. در برخی از کتب آسمانی به ویژه سرآمد آن‌ها قرآن کریم ازافراد مخالف با انبیاء علیهم السلام صحبت شده که ساحران گروهی از آنان می‌باشند.

باید توجه داشت که مخالفت آن‌ها دارای درجه‌ای ازاهمیت بوده که در چندین آیه از آن سخن رفته و کریمه ((نحن تقصّ علیک احسن القصص)) نیز ناظربه این گونه موارد مثل داستان حضرت موسی علیه السلام وساحران بوده است.

با توجه به فرصت کم پیامبر و کثرت مخالفین طبقه اشراف زمان جاهلیت، اگر ساحر و ساحران در نظر مهم نمی بودند قرآن کریم در فرازهای مختلف از آن سخن نمی‌آورد، پس این موضوع دارای اهمیت بوده است. که آیات زیراقدام مشرکان برای دفع رسالت پیامبران را یادآوری می کند:

«قَالَ لِلْمَلَإِ حَوْلَهُ إِنَّ هَذَا لَسَاحِرٌ عَلِیمٌ.» (الشعراء/٣۴)

«وَعَجِبُوا أَنْ جَاءَهُمْ مُنْذِرٌ مِنْهُمْ وَقَالَ الْکَافِرُونَ هَذَا سَاحِرٌ کَذَّابٌ.»(ص/4)

«إِلَی فِرْعَوْنَ وَهَامَانَ وَقَارُونَ فَقَالُوا سَاحِرٌ کَذَّابٌ.»(غافر/ ٢۴)

«وَقَالُوا یَا أَیُّهَ السَّاحِرُ ادْعُ لَنَا رَبَّکَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَکَ إِنَّنَا لَمُهْتَدُونَ.» (الزخرف/۴٩)

نتیجه آن که سحر و ساحری هم واقعی (نه فرضیه) و هم قابل توجه بودند.

در اهمیت موضوع از نظرقرآن می توان به وجود بالغ بر 50 آیه در قرآن کریم که به صورت مسقیم موارد مربوط به سحر را بیان کرده که شامل داستان انبیاء عظام الهی ومبارزاتشان با ساحران بوده ونیز در فرمایشات وسیره امامان شیعه علیهم السلام می باشد که در این پایان نامه به آنها خواهیم پرداخت.

 

1-1-2 هدف از انجام تحقیق

1.بیان ودسته بندی موضوعی آیات مرتبط در قرآن کریم ومیزان اهمیت قرآن به مبارزه علمی و عملی با سحر و جادو وکهانت وعوامل شیطانی آن.

2.شناساندن این گروه (نحله) ایده‌ها و تفکرات شان و راههای رهایی از آنهابارهنمایی روایات وسیره معصومین علیه السلام.

3.آموزش کلاسیک شیوه‌های مدون برخورد منطقی و اصولی و فرهنگی با آنان شامل:

الف- مباحثات و مناظرات و محاجات با آن‌ها؛

ب- معرفی آنان به جامعه با استفاده از همه ابزرهای ممکن و آموزش تئوریک و عملی؛

ج- انتشار مقالات، کتاب و رساله، ساخت فیلم[3]، انجام سخنرانی و دیگر فعالیت‌های فرهنگی؛

[1] به کتاب حس مذهبی یا بعد چهارم, روح «نوشته تا نه کی دو که نه تن مسیحی فرانسوی, ترجمه مهندس علیقلی بیانی, چاپ 1343, ص 35» مراجعه شود.

[2] مقاله نگاهی به پیشگوئی‌های قرآن (1)، ماهنامه علمی ترویجی معرفت ، ش/3.

[3] یکی از بهترین راه­ها برای فرهنگ سازی ومبارزه با اثار منفی معضلات دینی و اخلاقی در مردم آموزشهای بصری مطالعه شده با اهداف مشخص است که میتواند بسیار بیشتر از کتاب و مقاله درمخاطبان بسیاری که با آن ارتباط برقرار می کنند، می باشد.

تعداد صفحه : 138

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید