پایان نامه ارشد رشته تاریخ : اصول کشورداری و سیاست خارجی هخامنشیان از کوروش تا داریوش اوّل

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته تاریخ گرایش: تاریخ ایران باستان

با عنوان :  اصول کشورداری و سیاست خارجی هخامنشیان از کوروش تا داریوش اوّل

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی

واحـد شـاهـرود

دانشکده‏ی علوم انسانی ، گروه تاریخ

پایان نامه برای دریافت درجه‏ی کارشناسی ارشد (M.A.)

گرایش: تاریخ ایران باستان

 عنـوان:

اصول کشورداری و سیاست خارجی هخامنشیان از کوروش تا داریوش اوّل

 استـاد راهنمـا:

دکتـر محمّـدرضـا بابایـی

 استـاد مشـاور:

دکتـر میـرزامحمّـد حسنـی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شودتکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)چکیده     علل موّفّقیّت و ظهور قدرتمندانه‏ی یک دولت و یا افول و عدم توفیق آن رابطه‏ای مستقیم با نحوه‏ی کشورداری و اجرای سیاست خارجی آن حکومت دارد. فلذا آشنایی با اسلوب‏های مختلف کشورداری و رعایت اصول این فنّ مهمّ و حیاتی توسّط حکومت‏های مختلف در گذشته و حال می‏تواند راهگشای خوبی برای تحقّق اهداف ملّی و منافع یک سرزمین یا دولت باشد، به ویژه اتّخاذ سیاست خارجی مناسب و منسجم که یکی از عوامل اصلی ثبات و دوام کشورها در صحنه‏ی بین‏المللی به شمار می‏رود. یکی از نمونه‏های بارز این حکومت‏ها که بررسی چگونگی به قدرت رسیدن، اوج‏گیری و در نهایت افول آن نشانگر تأثیر انکارنشدنی نحوه‎‏ی کشورداری و اجرای سیاست خارجی آن است، امپراتوری بزرگ هخامنشی است. هخامنشیان دوّمین سلسله‏ی پادشاهی ایران است که پس از زوال حکومت مادها، به وسیله‏ی کوروش هخامنشی به سال 550 ق.م بنیان‏گذاری شد و به مدّت 220 سال به حیات خویش ادامه داد. هخامنشیان در دوران اوّلیّه‏ی سلطنت خود و به دست پادشاهان موفّق و کارآمدی چون کوروش و داریوش اوّل به دستاوردهای گران‏بهایی در ابعاد گوناگون دست یافتند و به ویژه اصول کشورداری و سیاست خارجی موفّق آن قابل تأمّل است. آن‏ها با پایه‏گذاری اصل تسامح و مدارا با ملل مغلوب و همزیستی مسالمت‏آمیز و احترام متقابل به ملل مختلف و ادیان و مذاهب گوناگون در عرصه‏ی بین‏المللی انقلابی بزرگ در سیاست به وجود آوردند و با طرز تفکّر منطقی و تشکیلات منظّم کشوری و لشکری خود یکی از شکوفاترین تمدّن‏های بشری را به جهان عرضه کردند. لذا در این نوشتار به اصول کشورداری و سیاست خارجی هخامنشیان در دوره‏ی حکمرانی کوروش، کمبوجیه و داریوش اوّل پرداخته شده است.واژه‎های کلیدی: کشورداری، سیاست خارجی، هخامنشیان، کوروش، کمبوجیه، داریوش اوّل.مقدّمه     «منم کوروش، فرزند کمبوجیه، فرمانروای آسیا، که دولت پارس را بنا کردم. بر زمین کمی که تن مرا دربرگرفته رشک مبر.» (از سنگ‏نبشته‏ای در کنار آرامگاه کوروش هخامنشی)      اتّخاذ سیاست خارجی مناسب و منسجم از سوی هر دولتی، یکی از عوامل اصلی ثبات و دوام کشورها در صحنه‏ی بین‏المللی در مقابل رقیبان متعدّد به شمار می‏رود. تجربه‏ی تاریخی نشان داده که اتّخاذ سیاست خارجی غلط و نامناسب از سوی دولت‏ها در اکثر موارد به سقوط و از میان رفتن آن‏ها انجامیده است. آگاهی از چگونگی روابط و مناسبات خارجی دولت‏ها و سیاست‏های متّخذه‏ی آنان در صحنه‏ی بین‏المللی می‏تواند در فرآیند تصمیم‏گیری مسؤولان و مجریان سیاست خارجی کشورها در قبال واحدهای سیاسی دیگر و بازیگران متعدّد بین‏المللی مؤثّر افتد.       زبان، آداب و رسوم، فرهنگ، تمدّن، سیاست و ... هر کشوری میراث نیاکان آن جامعه طیّ ادوار گذشته است. یکی از دوره‏های شکوه و عظمت فرهنگ و تمدّن ایرانی، دوران هخامنشیان است. هخامنشیان دوّمین سلسله‏ی پادشاهی ایران است که پس از زوال حکومت مادها، به وسیله‏ی کوروش هخامنشی (کوروش کبیر) به سال 550 ق.م بنیان‏گذاری شد و به مدّت 220 سال به حیات خویش ادامه داد. کوروش این سلسله‏ی حکومتی را به نام نیای خویش هخامنش نامید. در مدّت دویست و بیست سال حکومت هخامنشی، دوازده تن بر مسند پادشاهی تکیه زدند که معروف‏ترین آنان کوروش و داریوش اوّل بودند. سرانجام این حکومت مقتدر پارسی در سال 330 ق.م در زمان پادشاهی داریوش سوّم با حمله‏ی اسکندر مقدونی از میان رفت. ایران دوره‏ی هخامنشی به دلیل دستاوردهای گران‏بهای آن در ابعاد گوناگون، یکی از دوره‏های درخشان تاریخ و فرهنگ کشور ما محسوب می‏شود. در این دوره است که پادشاهانی موفّق و کارآمد چون کوروش و داریوش بزرگ ظهور کردند و با پایه‏گذاری اصل تسامح و مدارا و همزیستی مسالمت‏آمیز در عرصه‏ی بین‏المللی انقلابی بزرگ در عالم سیاست به وجود آوردند و با طرز تفکّر منطقی و تشکیلات منظّم خود یکی از شکوفاترین تمدّن‏های بشری را به جهان عرضه کردند. در شرایطی که دولت‏های گوناگون جهان کنونی با وجود گذشته‏ی تاریک و کم‏سابقه‏ی خود در پی احیای تاریخ و عظمت کاذب خود هستند، بسیار کم‏لطفی است که از گذشته‏ی باستانی و دوره‏ی عظمت ایران دوره‏ی هخامنشی در نوع خود بی‏نظیر بود آگاه نباشیم و دستاوردهای ارزشمند آن را به بوته‏ی فراموشی بسپاریم. تشکیلات داخلی و سیاست خارجی هخامنشیان به ویژه در دوران پادشاهی داریوش اوّل، امپراتوری ایران را به مقتدرترین حکومت آن زمان تبدیل نمود. داریوش پس از فرونشاندن شورش‌های درونی و سرکوبی شورشیان، دستگاه‌های کشوری و دیوانی منظّمی درست کرد که براساس آن همه‏ی کشورها و استان‌های پیرو شاهنشاهی او بتوانند با یکدیگر و با مرکز شاهنشاهی مربوط و از دیدگاه سازمان اداری هماهنگ باشند. در زمان او با سیاست‏هایی چون آزادی مذهبی و ابقای حکمرانان و شاهان محلّی مرزهای سرزمین‌های شاهنشاهی ایران از یک سو به چین و از سوی دیگر به درون اروپا و آفریقا می‌رسید. فلذا در این پایان‏نامه تلاش می‏شود با تحلیل سیاست خارجی و اصول کشورداری هخامنشیان از کوروش تا داریوش اوّل، بررسی شود که این سیاست خارجی و اصول کشورداری چه تأثیری در ثبات و پایداری این امپراتوری باستانی داشته است. در این راستا این پایان نامه به چند فصل تقسیم می‏شود. فصل اوّل با عنوان کلیّات تحقیق به بیان مسأله و سوالات و فرضیه‏های تحقیق مربوط است. فصل دوّم با عنوان کلیّات نظری به تعاریف متغیّرهای پژوهش به صورت مبسوط اختصاص دارد. در این فصل با تعاریف سیاست داخلی و خارجی، کشورداری، دیپلماسی و سایر اصطلاحات مرتبط با این موضوعات و نیز تاریخچه‏ای از امپراتوری هخامنشیان آشنا می‏شویم. در فصل سوّم با عنوان بررسی و تحلیل به مسائل و رویدادهای مربوط با سیاست خارجی و اصول کشورداری هخامنشیان خواهیم پرداخت که دربرگیرنده‏ی حوزه‏ی زمانی از کوروش تا داریوش اوّل است. و در پایان به نتیجه‏گیری از این پژوهش و ارائه‎ی پیشنهادات خواهیم پرداخت.     نیک بر خود و بر شما نیز عیـان است که این پایان‏نامه خالی از ضعف و سستی نخواهد بود، که هیچ اثری عاری از ایراد نیست الا آثار قدرت لایزال الهی؛ لیک ما آن‏چه در توان داشتیم به کار بستیم و به مصداق سخنِ ارزشمندِ داستان‏سرای بزرگ گنجه حکیم نظامی رحمت الله علیه:اگر چـه مـور، قـربان را نشـاید           ملخ، نُـزل سلیمــان را نشــایدنبود آبی جز این، در مغز میغـم          وگر بودی، نبودی جـان دریغم     و بر این امر معترف هستم که این پایان‏نامه قطره‏ای است از دریای بزرگ تاریخ و هنوز جای کار در این باره بسیار است و به قول مرحوم علامه اقبال لاهوری:گمان مبر که به پایان رسیده کار مغان           هزار بادۀ ناخـورده در رگ تاک است   در پایان جا دارد تا از اساتید فرهیخته‏ی خود در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود به ویژه آقایان دکتر محمّدرضا بابایی استادراهنمای محترم و فرهیخته‏ی بنده و دکتر میرزامحمّد حسنی مشاور فرزانه‎ی اینجانب و نیز تمامی مسؤولین و سایر اساتید محترم دانشگاه منجمله دکتر محمّد نبی سلیم و دکتر محمّدعلی علیزاده و دکتر احمد اشرفی مدیر گروه محترم که در راه تعالی علم و دانش و تجلّی تاریخ باشکوه این مرز و بوم گام برمی‏دارند تقدیر و تشکّر نمایم و از درگاه ایزد منّان برای تمامی این عزیزان، عزّت و سربلندی و سلامت و سعادت خواستارم و باز به گوهرِ سخنِ حکیم گنجه پناه می‏برم:سخن را بر سعــادت ختم کـردم           ورق کاینجـا رسـاندم، درنــوردمخدایا، هر چه رفت از سهوکــاری                 بیــامـرز از کــرم، کامـرزگـاری1-1 بیان مسألهشناخت تمدّن ایران دوران هخامنشیان که تأثیری بنیادین بر دوران‌های پسین گذارده ‌است، برای شناخت جامع فرهنگ سیاسی و حکومتی ایران گریزناپذیر است. پذیرش و بردباری دینی از ویژگی‌های شاهنشاهی هخامنشی به شمار می‌رفت. این امپراطوری بزرگ طبق اسناد در سازمان جهانی یونسکو به عنوان بزرگ‏ترین و اوّلین امپراطوری جهان به ثبت رسیده است. حکومت هخامنشیان در سال 550 قبل از میلاد با سقوط دولت ماد به دست کوروش تأسیس شد. کوروش که پادشاهی ماد را به دست آورد دارای دو هدف مهم بود: در باختر تصرّف آسیای صغیر و ساحل دریای مدیترانه که همه‏ی جاده‌های بزرگی که از ایران می‌گذشت به بندرهای آن می‌رسید و از سوی خاور، تأمین امنیّت. در سال ۵۳۸پ. م. کوروش، بابل را شکست داد و آن سرزمین را تصرّف کرد و برای نخستین بار در تاریخ جهان فرمان داد که هر کس در باورهای دینی خود و انجام آیین دینی خویش آزاد است، و بدین‌سان کوروش قانون سازگاری بین دین‌ها و باورها را پایه‌گذاری کرد و منشور حقوق بشر را بنیان نهاد. کوروش به یهودیان دربند در بابل، امکان داد به سرزمین یهودیّه باز گردند که شماری از آنان به ایران کوچ کردند. این سیاست عاقلانه‏ی کوروش در برخورد با ملل دیگر و نیز کشورداری با رعایت اصول عدالت اجتماعی و احترام به ملل مغلوب موجب پایه‏گذاری امپراطوری قدرتمند هخامنشی شد. کوروش در دوران زمامداری خود، از سیاست اقتصادی و اجتماعی عاقلانه‌ای که کمابیش بر اساس خواسته‌های کشورهای وابسته بود، پیروی می‌کرد. از این سخنِ او که می‌گوید: «رفتار پادشاه با رفتار شبان تفاوت ندارد، چنان‎که شبان نمی‌تواند از گلّه‌اش بیش از آن‏چه به آن‏ها خدمت می‌کند، بردارد. همچنان پادشاه از شهرها و مردم همان‌قدر می‌تواند استفاده کند که آنها را خوشبخت می‌دارد.» و نیز از رفتار و سیاست همگانی او، به خوبی پیداست که وی تحکیم و تثبیت پادشاهی خود را در تأمین خوشبختی مردم می‌دانست و کمتر به دنبال زراندوزی و تحمیل مالیات بر کشورهای وابسته‏ی خود بود. او در دوران کشورگشایی نه تنها از کشتن و کشتارهای وحشتناک خودداری کرد بلکه به باورهای مردم احترام گذاشت و آن‏چه را که از کشورهای شکست‌خورده ربوده بودند، پس داد. فلذا از همان نخستین نبردی که به سقوط مادها منجر شد، اساسی‏ترین اصل سیاست خارجی و داخلی کوروش یعنی تسامح و مدارا پایه‏گذاری شد. پادشاهان بعدی نیز کمابیش این سیاست را ادامه دادند. کمبوجیه با آن‏که از کیاست کوروش بهره‌ای نداشت و از سیاست آزاده‏ی وی پیروی نمی‌کرد، در دوران توانمندی خود به گرفتن مالیات از مردم شکست‌خورده نپرداخت، بلکه مانند کوروش به گرفتن هدیه‌هایی چند قانع بود. او سیاست توسعه‏ی ارضی را در پیش گرفت و پس از تسخیر مصر سعی کرد تا همان سیاست ملایم پدرش را دنبال کند. داریوش اوّل نیز سیاست تسامح و مدارای سَلَف خویش را به یک دکترین سیاسی تبدیل و تلاش کرد تا با روش‏های مسالمت‏آمیز و صلح‏جویانه‏ی سیاست خارجی همچون مذاکره و دیپلماسی به اهداف خود برسد. تشکیلات داخلی و سیاست خارجی داریوش اوّل، امپراتوری ایران را مقتدرتر از قبل نمود. داریوش پس از فرو نشاندن شورش‌های درونی و سرکوبی شورشیان، دستگاه‌های کشوری و دیوانی منظّمی درست کرد که براساس آن همه‏ی کشورها و استان‌های پیرو شاهنشاهی او بتوانند با یکدیگر و با مرکز شاهنشاهی مربوط و از دیدگاه سازمان اداری هماهنگ باشند. در زمان او با سیاست‏هایی چون آزادی مذهبی و ابقای حکمرانان و شاهان محلّی مرزهای سرزمین‌های شاهنشاهی ایران از یک سو به چین و از سوی دیگر به درون اروپا و آفریقا می‌رسید. فلذا در این رساله بر آن خواهیم بود تا به بررسی همه‏جانبه‏ی اصول کشورداری و سیاست خارجی دولت هخامنشیان از آغاز حکومت کوروش تا پایان حکومت داریوش اوّل بپردازیم.1-2 اهداف تحقیقالف) هدف کلّی:
  • آشنایی با اصول کشورداری و سیاست خارجی هخامنشیان از کوروش تا داریوش اوّل
ب) اهداف جزئی:
  • آشنایی با تعاریف و اصطلاحات کشورداری و سیاست خارجی
  • آشنایی با حکومت هخامنشیان
  • آشنایی با پادشاهان سلسله‏ی هخامنشی
  • آشنایی با گوشه‏هایی از تاریخ ایران پیش از اسلام
  • آشنایی با روابط سیاسی ایران در زمان حکومت هخامنشیان با اقوام و ملل مختلف همچون یونان
ج) هدف کاربردی:علاوه بر دانشجویان رشته‏ی تاریخ، دانشجویان و علاقه‏مندان سایر رشته‏ها همچون علوم سیاسی و جغرافیا و باستان‏شناسی و هنر نیز می‏توانند از نتایج این پژوهش بهره‏مند باشند.1-3 سؤالات تحقیقالف) سؤال اصلی:1- اصول و مبنای کشورداری و سیاست خارجی پادشاهان نخستین هخامنشی بر چه اساسی استوار بوده است؟ب) سؤالات فرعی:2- میزان تأثیرپذیری شاهان نخستین هخامنشی در اصول کشورداری از تمدّن‏های همجوار تا چه حد بوده است؟3- چه عللی موجب اقتدار ایران در زمان حکومت داریوش اوّل بوده است؟4- سیاست خارجی شاهان نخستین هخامنشی بر مبنای چه اصول و اساسی شکل گرفته است؟5- چه عواملی موجب تداوم حیات امپراتوری هخامنشیان بوده است؟1-4 فرضیه‏های تحقیق1- به نظر می‏رسد کشورداری و سیاست خارجی پادشاهان نخستین هخامنشی بر اساس اصولی همچون برقراری عدالت اجتماعی، تسامح و مدارا، مسالمت‏جویی و تعامل صلح‏آمیز، مذاکره و روش دیپلماتیک پایه‏ریزی شده است.2- به‏نظر می‏رسد هخامنشیان در ابتدای حکومت تأثیر قابل‏توجّهی از اصول کشورداری تمدّن‏های بین‏النهرین پذیرفته است.3- به نظر می‏رسد تشکیلات داخلی و سیاست خارجی داریوش اوّل، موجب اقتدار بیش از پیش امپراتوری ایران بوده است.4- به نظر می‏رسد سیاست خارجی شاهان نخستین هخامنشی بر مبنای تسامح و مدارا و احترام به هویت ملّی و مذهبی مغلوبین شکل گرفته است.5- به نظر می‏رسد تداوم حیات امپراتوری بزرگ هخامنشیان تا حدّ زیادی مدیون سیاست خارجیِ خردمندانه‏ی پادشاهان و سیاستمداران هخامنشی بوده است.1-5 سوابق تحقیق       در خصوص موضوع کشورداری و اصول آن توسّط سیاستمداران و مورّخان بسیاری بحث و کتاب‏هایی نیز در این زمینه تألیف و نشر گردیده است. همچنین در باب سیاست خارجی نیز کارهای زیادی صورت گرفته است. امّا اختصاصاً درباره‏ی اصول کشورداری و سیاست خارجی در دوره‏ی هخامنشیان و به ویژه از کوروش کبیر تا داریوش کبیر پژوهش چندانی صورت نگرفته و آن چه در کتاب‏های بزرگ تاریخ ایران و جهان که در این مورد بدان‏ها پرداخته شده غالباً به صورت گذرا و اشاره‏وار و در کنار سایر اتّفاقات مهم و دستاوردهای این دولت بحث شده است و کتابی یا تألیفی که لااقل بخشی یا فصلی را به این موضوع اختصاص داده باشد کمتر مشاهده شده است. امّا مقالات و رساله‏هایی چند اختصاصاً به این موارد پرداخته‎اند هر چند که این پژوهش‏ها نیز جنبه‏ای کلّی داشته و اگر هم محدود بوده در حوزه‏ی پژوهش این رساله نبوده است. به عنوان مثال می‏توان از پایان‏نامه‏ی کارشناسی ارشد آقای «سعید پورقیومی» با عنوان «سیاست خارجی هخامنشیان از اردشیر دوّم تا داریوش سوّم» نام برد که در سال 1390 و با راهنمایی استاد «مصطفی ندیم» و در دانشکده‏ی ادبیّات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی دفاع شده است. می‏بینیم که حوزه‏ی پژوهش این رساله تنها در باب سیاست خارجی مشترک است. نیز مقاله‏ای کلّی در این باب در سال 1390 توسّط آقایان «محسن مدیرشانه‏چی» و «حسین محمّدی خشتی» با عنوان «سیاست خارجی ایران در دوران هخامنشیان» نگاشته شده است. البتّه ناگفته نماند که بسیاری از مورّخان و مؤلّفان در آثار و تألیفات مختلف خود به این موارد اشاره داشته‏اند از جمله بزرگانی چون «هرودوت» یونانی، «ویل دورانت»، «ژنرال سر پرسی سایکس»، «آرنولد توین‏بی»، «محمّد داندامایف»، «کِتزیاس»، «هارولد لمب»، «رومن گیرشمن»، «یوزف ویسهوفر»، «هایدماری کخ»، «هرمان بنگستون»، «پیِر بِریان»، «آلبرت تن‏ایک اومستد»، «ن. پیگولوسکایا» و... و نیز از نویسندگان و پژوهشگران داخلی هم می‏توان نام برد از بزرگانی چون «حسن پیرنیا» (مشیرالدّوله)، «عبدالحسین زرّین‏کوب»، «نصرت‏الله بُختورتاش»، «نصرالله فلسفی» و «عزیزالله بیات» که هر یک به نحوی در آثار خود به موضوع اصول کشورداری و سیاست خارجی هخامنشیان جسته و گریخته پرداخته‏اند. با این توصیفات لزوم پژوهشی جامع در این باب احساس می‎شد و با توجّه به ضرورت موضوعاتی از این قبیل در تاریخ و با لحاظ علاقه‏مندی فراوان خود به تاریخ ایران باستان علی‏الخصوص هخامنشیان همگی موجب گردیدند تا این موضوع، انتخاب بنده جهت پایان‏نامه‏ی کارشناسی ارشد باشد.1-6 بررسی منابع و مآخذمنابع مورد استفاده در این پژوهش، در درجه‏ی اوّل عبارتند از: منابعی که می‏توان آن‏ها را منایع ایرانی (پارسی= هخامنشی) نامید که اغلب به صورت کتیبه‏ها، لوحه‏ها، حجّاری‏ها و آثار و اشیای به‏جای مانده از دوران سلطنت هخامنشیان می‏باشد. امّا از آن‏جایی که این منابع حاوی اطّلاعات پراکنده و بیشتر شامل مطالب گزینشی در مورد شرح وقایع برجسته و اقدامات و فرمان‏های شاهان این دوره بوده و کمتر به سایر جنبه‏های مدنیّت از قبیل مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و به ویژه سیاسی پرداخته‏اند، لذا کوشش شده است تا با استفاده از سایر منابع یونانی عهد باستان در جهت رفع خلاء موجود و جبران کاستی‏های ناشی از این مسأله اقدام گردد. در واقع؛ مهم‏ترین و اصلی‏ترین مشکلی که محقّقان و مورّخان، جهت مطالعه در تاریخ عصر «هخامنشی» با آن مواجه بوده‏اند، مسأله‏ی قلّت منابع مربوط به این دوره است. در ایران عصر هخامنشی هیچ‏گاه آثار و نوشته‏هایی همانند آن چه مورّخان و نویسندگان یونان باستان از خود جای نهادند وجود نداشته و در این رابطه منابعی که بتوان بر اساس آن‏ها در مورد تاریخ این دوره به قضاوت پرداخت، بیشتر محدود به کتیبه‏های، لوحه‏ها، آثار معماری و مواردی از این قبیل است که در قرن‏های اخیر به وسیله‏ی محقّقان و باستان‏شناسان کشف گردیده و به جرگه‏ی منابع این دوره پیوسته‏اند. می‏دانیم که برای بررسی و تحقیق در مورد تاریخ هر دوره‏ای، می‏بایست منابع و مدارکی در دست داشته باشیم تا بتوانیم طبق آن منابع و تحلیل و مقایسه‏ی آن‏ها به نتایجی برسیم. منابع و مدارکی که در مورد این دوره از تاریخ کشور ما (یعنی تاریخ هخامنشیان) موجود است بیشتر، نوشته‏های مورّخان یونانی و غربی می‏باشد که با توجّه به شرایط زمانی و مکانی تحت اختیار خود توانسته‏اند گوشه‏هایی از حوادث و رویدادهای دنیای دوره‏ی هخامنشیان را برای ما توصیف کرده و از خود به یادگار بگذارند. اگر چه این مورّخین با سرزمین و تاریخ کشور ما بیگانه‏اند و در مطالب و نوشته‏هایشان شکّ و تردید می‏باشد، لیکن این منابع از ارزش بالایی برخوردارند و اگر در مواقع لزوم از آن‏ها بهره‏مند نشویم، جز کتیبه‏ها و سنگ‏نوشته‏های به جای مانده از آن دوران- که این کتیبه‏ها و سنگ‏نوشته‏ها نیز مطالب چندان کثیری در اختیار ما نمی‏گذارند- منابع دیگری وجود ندارد که بتوانیم جهت شناخت دوره‏ی هخامنشیان از آن‏ها استفاده نمائیم. فلذا با افزودن تألیفات مورّخان و نویسندگان یونان باستان و نیز آثاری که از میان ملل تحت فرمان هخامنشیان و در ارتباط با تاریخ این دوره باقی مانده می‏توان به نتایجی در ارتباط با مسایل اجتماعی، اوضاع سیاسی و اقتصادی این بخش از تاریخ ایران باستان دست یافت. از میان منابع اصلی دوره‏ی هخامنشیان، در درجه‏ی اوّل می‏توان بر تاریخ هرودوت تکیه کرد که از حیث مطالب مندرج در آن و زمان نگارش آن در نوع خود بسیار ارزشمند و جالب می‏باشد. هرودوت اوّلین مورّخی در جهان باستان است که آثار قابل توجّهی از او به دست ما رسیده است. علاوه بر آن می‏توانیم به نوشته‏های شاعر یونانی آشیل (ایسخلیوس) اشاره کنیم که معاصر دروه‏ی هخامنشیان بوده و در نبرد سالامین شرکت داشته است و در تراژدی خود به نام پارس‏ها (ایرانیان) گوشه‏هایی از این جنگ و تاریخ آن دوره را به صورت خیلی جزئی بیان کرده است؛ با این توضیح که این منبع مربوط به دوران پادشاهی خشایارشا بوده فلذا کاربردی برای موضوع پایان‏نامه‏ی ما که در خصوص کوروش و کمبوجیه و داریوش اوّل است، ندارد. از دیگر منابعی که موضوع مورد بحث آن دوره‏ی هخامنشیان می‏باشد و هم‏زمان با آن دوره یا مدّتی بعد از آن نگاشته شده است، کتاب زندگی‏نامه‏های مقایسه شده یا حیات مردان نامی پلوتارک است که با بیان زندگی شخصیّت‏های معروف دوره‏ی باستان، مطالب مفیدی را در اختیار ما می‏گذارد. همچنین آثار گزنفون در مورد دوره‏ی هخامنشیان به ویژه کوروش‏نامه‏ی او است. این مورّخ فردی سیاسی بوده و در بیشتر جریانات و حوادث شرکت داشته و توانسته است مطالب بسیار مهم و قابل توجّهی در این خصوص ارائه نماید. از دیگر آثاری که می‏توان یاد کرد آثار مورّخانی مانند توسیدید، کتزیاس و دیودورسیسیلی می‏باشد که هر کدام به نوع خود دارای اهمّیّت بسزایی است و ما جهت بررسی و تحقیق در مورد تاریخ آن دوره ناگزیر به مطالعه‏ی آن می‏باشیم. امّا مهم‏ترین منابعی که درباره‏ی کوروش هخامنشی و آغاز حکومت هخامنشیان و در واقع سقوط ماد در دست است نوشته‏های هرودوت و کتزیاس و گزنفون است که البتّه معتبرترین آن‏ها همان تاریخ هرودوت است و دو اثر بعدی به ویژه تاریخ کتزیاس درجه‏ی اهمّیّت پایین‏تری دارند. کتزیاس از خویشان بقراط (حکیمِ معروف) و پزشک بوده، در اواخر سده‏ی پنجم پیش از میلاد حوالی سال ۴۱۵ ق.م.) در جستجوی کار به ایران رفته بوده و در زمان داریوش دوّم و دورانی از سلطنت اردشیر دوّم در شوش پایتخت دوّم ایران می‏زیسته، یونانیان می‏گفته‏اند که پزشک دربار ایران است. شاید هم پزشک عمومی در شوش بوده است. جز او نیز پزشکان مصری و یونانی در ایران خدمت می‏کردند. گزنفون او را می‏شناخته و در کتاب خویش (اناباسیس) از او نام برده و یادآور شده که وقتی کوروش به ایران لشکر کشیده کتزیاس در شوش خدمت می‏کرده است. مورّخان بعدیِ یونان دو تألیف با نام‏های پرسیکا (تاریخ ایران) و اندیکا (تاریخ هند) را به کتزیاس نسبت داده‏اند که اصل آن از بین رفته و گزیده‏هائی از آن توسّط برخی مؤلّفان یونانی - چون آریان و دیودور سیسیلی و فوتیوس و پلوتارک - به ما رسیده است. ترجمه‏های این روایت‏های پراکنده را یکی از تاریخ‏نگاران غربی در اواخر سده‏ی نوزده مسیحی گردآوری کرده و در کتابی با عنوان پراکنده‏های پرسیکای کتزیاس به زبان انگلیسی انتشار داده است. داستان‏هایی که تحت نام تاریخ ایران به کتزیاس نسبت داده‏اند خبر از آن می‏دهد که گوینده‏ی این داستان‏ها هیچ‏گاه ایران را ندیده بوده، نه دربار ایران و نه هخامنشیان را می‏شناخته، نه تاریخ ایران را خوانده یا شنیده بوده، و نه نسبت به فرهنگ و آداب و رسوم ایرانیان اطّلاعی داشته است. داستان‏هایی که تاریخ‏نگاران بعدی به او نسبت داده‏اند او را مردی دروغ‏ساز و یاوه‏باف نشان می‏دهد و به همین علّت به کتزیاس دروغین هم معروف شده است. افسانه‏ای که گفته کوروش در جنگ با یک زن شاه در یک بیابانی کشته شد و جسدش نیز به دست نیامد، توسّط او ساخته شده بوده و به کلی بی‏اساس و پایه است. امّا اثر گزنفون معتبرتر است. کسانی که به نقش شخصیّت در تاریخ عقیده دارند برای نقش کوروش در سازندگی تاریخ اهمّیّت ویژه قائل‏اند. اندیشمندان سیاسی یونان که یک سده پس از کوروش در تلاش ارائه‏ی الگوی رهبری ایده‏آل بودند چهره‏ی رهبری نمونه و انسان ایده‏آل را در کوروش یافتند و تألیفات سیاسی و اجتماعی‏شان را کم و بیش با توجّه به الگوی کوروش بزرگ تنظیم کردند. در این زمینه گزنفون (شاگرد سقراط و دوست و هم‏فکر افلاطون) یک سده و اندی پس از کوروش کتاب کوروشنامه را نوشت که در حقیقت یک ستایش‏نامه است. به نظر می‏رسد که گزنفون یک نسخه از سیره‏ی کوروش بزرگ را که در ایران نوشته شده بوده در دست داشته و کتابش را بر اساس آن نگاشته است و به نظر می‏رسد که بیشترش ترجمه باشد. او که از فیلسوفانِ یونانیِ شیفته‏ی کوروش است درباره‏ی رفتار کوروش با ملل مغلوب داستان‏های بسیاری آورده است. وی اصل هفتم کتاب آخر را به مرگ کوروش اختصاص داده است. او از بیماری و بستری شدن کوروش در کاخ شاهنشاهی خبر داده، و متن کامل وصیّت‏نامه‏ی کوروش را که به نظر می‏رسد ترجمه از متن ایرانی باشد نیز در این فصل آورده است، و یادآور شده که کوروش پس از آن که آخرین وصیّت‏هایش را که درباره‏ی نیکوکاری به انسان‏ها بود به پسران و اطرافیانش کرد، جان داد که معقول‏تر از افسانه‏ی عجیب و غریب کتزیاس است. و امّا گفتیم که معتبرترین منبع تاریخ‏نوشته‏ی هرودوت است. هرودوت در گردآوریِ گزارش رخدادها مهارت خاصّی داشته و دقّت بسیاری زیادی هم به خرج داده و گزارش‏ها را بی‏طرفانه نقل کرده است؛ ولی به داستان نیز علاقه‏ی وافر داشته و بسیاری از رخدادهای بزرگ تاریخی را به نحوی با داستان‏های مختلف –به ویژه با به میان آوردن پای یک زن – گره زده است. برای آشنایی بیشتر با منابع پارسی، در این جا به برخی از اصلی‏ترین منابع ایرانی عصر هخامنشی می‏پردازیم که شامل کتیبه‏ها، نقوش برجسته، لوحه‏ها، آثار معماری و ابزار و آلاتی است که در نتیجه‏ی کاوش‏ باستان‏شناسی‏های سده‏های اخیر در اختیار محقّقان و مورّخان قرار گرفته است. گر چه اطّلاعاتی که آثار مورد اشاره حاوی آن‏ها می‏باشند اغلب مربوط به گزارش‏هایی است که شاهنشاهان سلسله‏ی هخامنشی از اقدامات مهم خویش داده‏اند، امّا با دقّت در همین مضامین، نظیر تبارنامه‏ی شاهان، لشکرکشی‏های مهم، طرح‏های ساختمانی بزرگ و اشارات اندکی که در مورد رویدادهای تاریخی یا آداب و رسوم و آئین‏ها و اعتقادات و زندگی روزانه‏ی مردم عادی دارند می‏توان از آن‏ها در جهت بازسازی تاریخی که مورّخان گذشته با استفاده از منابع یونانی و غیر ایرانی از «شاهنشاهی هخامنشی» ارائه داده‏اند پرداخت. مهم‏ترین و مشهورترین این کتیبه‏ها متعلّق به داریوش یکم (کبیر) می‏باشد. پادشاه مذکور که از دیدگاه مورّخان به عنوان معمار و احیاگر اصلی امپراتوری هخامنشی مطرح می‏باشد، در طول سلطنت طولانی‏اش، در جهت پیشرفت و گسترش کشور تحت فرمان خود به اقدامات و اصلاحات گسترده‏ایی در عرصه‏های مختلف سیاسی و اقتصادی دست یازیده و به عنوان پادشاهی موفّق و کامیاب امر نمود تا شرح اقدامات بزرگ او به صورت کتیبه‏های متعدّد به زبان‏های مختلف در دل کوه‏ها حک شود.تعداد صفحه :176قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید