پایان نامه ارشد:اثبات امامت امیرالمؤمنین(ع) بوسیله آیات صادقین، مباهله و نجم و پاسخ به شبهات کتابهای منهاج السنه،اصول مذهب شیعه و امامت در پرتو نصوص

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :فقه

گرایش :کلام شیعه

عنوان : اثبات امامت امیرالمؤمنین(ع) بوسیله آیات صادقین، مباهله و نجم و پاسخ به شبهات کتابهای منهاج السنه،اصول مذهب شیعه و امامت در پرتو نصوص

موسسه آموزش عالی امیر المومنین (ع)

پایان نامه‌ کارشناسی ارشد

 

گروه: کلام شیعه (امامت)

عنوان:

اثبات امامت امیرالمؤمنین(ع) بوسیله آیات صادقین، مباهله و نجم و پاسخ به شبهات کتابهای منهاج السنه،اصول مذهب شیعه و امامت در پرتو نصوص

 

استاد راهنما:

حضرت آیت الله موسوی جزائری(دامت برکاته)

 

استاد مشاور:

 حضرت حجه الاسلام و المسلمین رشیدپور(زیدعزه)

 

30/10/1391

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

در میان آیاتی که امامت خاصه را اثبات می کنند آیات صادقین، مباهله و نجم خلافت بلافصل امیرالمؤمنین(ع) را اثبات می نماید.

در آیه صادقین عمده استدلال بوسیله آن بر لفظ صادقین و لزوم اتباع از آنان است. کلمه «صدق» در اصل به معناى مطابقت گفتار و یا خبر با خارج است و مجازا در اعتقاد و عزم و اراده و عمل نیز استعمال شده است، و مقصود از صدق، معناى مجازى و وسیع آن است، نه معناى لغوى و خاص آن.

مفسّران اهل سنّت در تفسیر این آیه بعضا از کنار این آیه به سادگی عبور نموده و یا با تعیین مصادیقی غیر از ائمه معصومین(ع) به تفسیر آن پرداخته اند ولی فخر رازی پذیرفته است که «صادقین» باید معصوم باشند، چون اطاعت مطلق جز از معصوم(ع) صحیح نیست؛ ولى در نتیجه گیری آنرا به اجماع امت تفسیر نموده. ولی عده ای از مفسرین اهل سنت با بیان روایاتی آیه را بر امیرالمؤمنین(ع) تفسیرنموده اند.  مفسران شیعه صادقین در آیه را برگروه خاصی حمل نموده و دو دلیل بر آن آورده اند: یکی معیت و همراهی با آنها و دیگری اطلاق در تبعیت از آنها؛ روایات بسیاری از شیعه واهل سنت مؤید این مطلب است.

آیه دیگر آیه مباهله است. پیامبر(ص) در روز مباهله در حالى که دست حسن(ع) و حسین(ع) را به دست داشت و على(ع) و فاطمه(س) همراهش بودند، براى مباهله با نصارى حاضر شد و مسیحیان نجران را به مباهله دعوت کرد. این اقدام پیامبر(ص) بر اساس روایات شیعه و اهل سنت بر برترى على(ع) اشاره دارد. در مقابل اکثریت اندیشمندان اهل سنت که با نظریه شیعه در تطبیق آیه موافقند برخی از مفسرین اهل سنت در روایت و یا انطباق آنها تلاشهای بی فایده ای جهت تحریف آن نموده اند. علمای شیعه در ذیل این آیه شریفه به دو شیوه استدلال نموده اند؛ اول اینکه نفس پیامبر(ص) بودن به معناى‏ حقیقی غیر ممکن است، پس معناى‏ مجازی آن یعنی تساوی در تمامی شئونات است و مقصود مساوات در تمامی جهات جز نبوت است، مانند عصمت، أولى‏ بالمؤمنین من أنفسهم و… دلیل دیگر این است که به وسیله اثبات افضلیت توسط این آیه صغرای استدلال عقلی فراهم می شود که کبرای آن قبح تقدم مفضول بر افضل است.

در آیه نجم دو تعبیر است که باید معنی شود یکی علامات و دیگری نجم. برخى مقصود از «علامات» را کوه‏ها دانسته که روزها وسیله راهنمایى هستند و مقصود از «نجم» جنس و همه ستارگان ثابت است عده معدودی از تفاسیر اهل سنت در ذیل این آیه شریفه به روایات شیعه پرداخته و آنها را نقل نموده و بر امیرالمؤمنین(ع) حمل نموده اند. مفسران شیعه نیز دو گونه تفسیر نموده اند عده ای آنرا به ظاهرش معنا نموده و عده ای به واسطه روایات به باطن آن که اهل بیت(ع) باشند درروایات خویش آنرا تبیین نموده اند.

فهرست

مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………….1

تعریف و محدوده مسأله…………………………………………………………………………………………………….2

پیشینه موضوع………………………………………………………………………………………………………………………….3

ضرورت………………………………………………………………………………………………………………………………….3

اهداف…………………………………………………………………………………………………………………………………….3

فرضیه……………………………………………………………………………………………………………………………………..3

سؤال اصلی………………………………………………………………………………………………………………………………3

سؤالات فرعی…………………………………………………………………………………………………………………………..4

بخش اول: آیه صادقین……………………………………………………………………………………………………..5

    فصل اول: شأن نزول و مفردات آیه صادقین………………………………………………………………………..8

گفتار اول: شأن نزول……………………………………………………………………………………………….8

گفتار دوم: مفردات………………………………………………………………………………………………..11

الف) معنای لغوی صدق……………………………………………………………………………………….12

ب) استعمال قرآنی صدق……………………………………………………………………………………..12

ج) استعمال قرآنی صدیقین…………………………………………………………………………………..15

فصل دوم: دیدگاه مفسرین اهل سنت درباره آیه صادقین……………………………………………………….18

گفتار اول: تفاسیر اهل سنت…………………………………………………………………………………….18

    الف) کسانی که اعتقاد به عصمت و انطباق بر امیرالمؤمنین(ع) ندارند…………………………..18

1) طبری……………………………………………………………………………………………..18

2) احمد بن علی جصاص…………………………………………………………………………….20

3) ماوردی………………………………………………………………………………………………….21

4) زمخشری ………………………………………………………………………………………………22

5) ابن عربی………………………………………………………………………………………………..22

6) بیضاوی………………………………………………………………………………………………….24

7) ابوحیان…………………………………………………………………………………………………..24

8) ابن کثیر دمشقی……………………………………………………………………………………….25

9) احمد بن محمد بن عجبیه………………………………………………………………………….25

10) ابن عاشور……………………………………………………………………………………………..26

11) مراغی……………………………………………………………………………………………………26

ب) کسانی که عصمت را پذیرفته، انطباق بر امیرالمؤمنین(ع) را نپذیرفته اند…………………………27
ج) کسانی که انطباق آیه بر امیرالمؤمنین(ع) را به عنوان یکی از احتمالات مطرح نموده اند…….29

1) ابن ابی حاتم……………………………………………………………………………………………..31

2) حاکم حسکانی…………………………………………………………………………………………..32

3) ثعلبی………………………………………………………………………………………………………..32

4) اسفراینی……………………………………………………………………………………………………32

5) سور آبادی…………………………………………………………………………………………………33

6) سیوطی………………………………………………………………………………………………………33

7) آلوسی………………………………………………………………………………………………………..34

8) مظهری……………………………………………………………………………………………………….34

گفتار دوم: روایات اهل سنت……………………………………………………………………………………………34

دسته اول: تصریح به صادق بودن پیامبر(ص) و امام علی(ع)………………………………………….34

دسته دوم: امیرالمؤمنین(ع) صدیق اکبر است………………………………………………………………..35

دسته سوم: امیرالمومنین(ع) اولین صدیقین است…………………………………………………………..36

دسته چهارم: امیرالمؤمنین(ع) افضل صدیقین است……………………………………………………….36

دسته پنجم: امیرالمؤمنین(ع) لسان صدق است……………………………………………………………..36

دسته ششم: روز قیامت صدیق از اسامی امیرالمؤمنین(ع) است……………………………………….36

    فصل سوم: دیدگاه مفسرین شیعه درباره صادقین……………………………………………………………..38
گفتار اول : ادله عقلی و قرائن موجود در آیه…………………………………………………………………….39

الف) بیان متقدمین…………………………………………………………………………………………………42

ب) بیان متأخرین و معاصرین…………………………………………………………………………………43

گفتار دوم: تبیین صادقین بوسیله دیگر آیات ……………………………………………………………………..47

گفتار سوم: روایات صادقین……………………………………………………………………………………………..49

    فصل چهارم: پاسخ به شبهات آیه صادقین……………………………………………………………………….56
گفتار اول: شبهات فخر رازی………………………………………………………………………………………….56
گفتار دوم: شبهات ابن تیمیه…………………………………………………………………………………….58
گفتار سوم: شبهه فیصل نور …………………………………………………………………………………………..63
بخش دوم: آیه مباهله…………………………………………………………………………………………………….64

   فصل اول: شأن نزول و مفردات آیه مباهله…………………………………………………………………….66

گفتار اول: شأن نزول………………………………………………………………………………………….66

گفتار دوم: مفردات……………………………………………………………………………………………………68

الف) ترجمه و توضیح ……………………………………………………………………………………..68

ب) معانی لغوی   ……………………………………………………………………………………………70

ج) معنای اصطلاحی مباهله……………………………………………………………………………….70

د) ترکیب آیه…………………………………………………………………………………………………..71

فصل دوم: دیدگاه مفسرین اهل سنت درباره آیه مباهله…………………………………………………………….72

گفتاراول: دیدگاه مشهور و موافق با نظر شیعه……………………………………………………………72

الف) صحابه و تابعین………………………………………………………………………………………….72

ب) مفسرین اهل سنت………………………………………………………………………………………..73

ج) راویان و مورخان اهل سنت…………………………………………………………………………….74

  • ابن عساکر دمشقی………………………………………………………………………………………..76
  • احمد بن حنبل…………………………………………………………………………………………….76
  • ترمذى………………………………………………………………………………………………………..77
  • نسائی………………………………………………………………………………………………………….77
  • حاکم نیشابوری…………………………………………………………………………………………….77
  • روایت ابن حجر عسقلانی……………………………………………………………………………..78
  • نوشتن صلح نامه……………………………………………………………………………………………78

د) استدلال مفسرین اهل سنت به حدیث مباهله بر افضلیت امیرالمؤمنین(ع)………………..79
گفتاردوم: دیدگاه غیرمشهور و مخالف با نظر شیعه…………………………………………………………..79

الف) مفسرین تحریف کننده……………………………………………………………………………………79

ب) تلاشهای بیهوده و تحریفات……………………………………………………………………………..80
1) حذف و یا عدم انطباق عناوین بر حاضرین در مباهله……………………………………….80
2) اضافه نمودن خلفای ثلاث به مدعوین…………………………………………………………….83
3) تحریف در معنای انفسنا………………………………………………………………………………..84
4) مماثلت در عشیره………………………………………………………………………………………….84
5) علی مجازا در ابناء داخل است………………………………………………………………………..85
6) پنهان نمودن اصل حدیث……………………………………………………………………………….85
7) تغییر زمان نزول آیه………………………………………………………………………………………..86
8) به جای نام امیرالمؤمنین(ع) «وناس من اصحابه» اضافه شده………………………………86

  فصل سوم: دیدگاه مفسران و علمای شیعه درباره آیه مباهله…………………………………………………87

گفتار اول: تفسیر آیه……………………………………………………………………………………………………….87

الف) فرازهای آیه مباهله……………………………………………………………………………………….87

ب) نکاتی پیرامون مباهله………………………………………………………………………………………90

  • شرائط حاضرین در مباهله……………………………………………………………………….90
  • شرائط مباهله…………………………………………………………………………………………90
  • جایگاه مباهله…………………………………………………………………………………………91

گفتار دوم: اثبات افضلیت و ولایت امیرالمؤمنین(ع)…………………………………………………………………..91

الف) استدلال ائمه اطهار(ع)…………………………………………………………………………………..91

ب) استدلال علما و مفسرین………………………………………………………………………………….92

  • شیخ مفید(ره) ………………………………………………………………………………93
  • سید مرتضی(ره)……………………………………………………………………………93
  • شیخ طوسی(ره) …………………………………………………………………………..93
  • خواجه نصیر(ره)…………………………………………………………………………..93
  • علامه حلی(ره) …………………………………………………………………………….94
  • تفاسیر متأخرین……………………………………………………………………………………94

گفتار سوم: روایات مباهله……………………………………………………………………………………………………96

فصل چهارم: پاسخ به شبهات درباره آیه مباهله………………………………………………………………………….104

گفتار اول: شبهات ابن تیمیه………………………………………………………………………………………….104

گفتار دوم: شبهات دیگران…………………………………………………………………………………………….113

بخش سوم: آیه نجم ……………………………………………………………………………………………………..118

فصل اول: مفردات آیه نجم…………………………………………………………………………………………….119

        گفتار اول: معانی لغوی……………………………………………………………………………………………………119

گفتار دوم: استعمالات قرآنی……………………………………………………………………………………………120

فصل دوم: دیدگاه اهل سنت درباره آیه نجم………………………………………………………………………………122

گفتار اول: اقوال مفسرین…………………………………………………………………………………………………122

الف) مفسرین مخالف تفسیر شیعه………………………………………………………………………….122

1) فخر رازی………………………………………………………………………………………………122

2) ابن عربی………………………………………………………………………………………………..122

3) ابوحیان…………………………………………………………………………………………………..122

4) تفاسیر معاصر…………………………………………………………………………………………..122

ب) مفسرینی که نظر شیعه را ذکر نمودند………………………………………………………………..124

گفتار دوم: روایات کتب اهل سنت……………………………………………………………………………………124

فصل سوم: دیدگاه مفسرین و علمای شیعه درباره آیه نجم……………………………………………………………126

گفتار اول: تفسیر مطابق ظاهر……………………………………………………………………………………………126

گفتار دوم: تفسیر باطن آیه بوسیله روایات…………………………………………………………………………..127

   نتیجه گیری و جمع بندی………………………………………………………………………………………………131

مقدمه

آخرین و کامل ترین دین الهى با بعثت خاتم انبیاء، حضرت محمّد مصطفى(ص) به جهانیان عرضه شد و آئین و رسالت پیام رسانان الهى با نبوّت آن حضرت پایان پذیرفت. دین اسلام در شهر مکّه شکوفا شد و پس از بیست و سه سال زحمات طاقت فرساى رسول خدا(ص) و جمعى از یاران باوفایش، تمامى جزیره العرب را فرا گرفت. ادامه این راه الهى در هجدهم ذى الحجّه، در غدیر خم و به صورت علنى، از جانب خداى منّان پس از پیامبر خدا(ص)، به نخستین رادمرد عالم اسلام یعنى امیر مؤمنان على(ع) سپرده شد. در این روز، با اعلان ولایت و جانشینى حضرت، نعمت الهى تمام و دین اسلام تکمیل و سپس به عنوان تنها دینِ مورد پسند حضرت حق اعلام گردید. این چنین شد که کفرورزان و مشرکان از نابودى دین اسلام مأیوس گشتند.

دیرى نپایید که برخى اطرافیان پیامبر(ص) با توطئه هایى از پیش مهیّا شده مسیر هدایت و راهبرى را پس از رحلت ایشان منحرف ساختند، دروازه مدینه علم را بستند و مسلمانان را در تحیّر و سردرگمى قرار دادند. آنان از همان آغازین روزهاى حکومتشان، با منع کتابت احادیث نبوى، جعل احادیث، القاى شبهات و تدلیس و تلبیس هاى شیطانى، حقایق اسلام را که همچون آفتاب جهان تاب بود پشت ابرهاى سیاه شکّ و تردید قرار دادند. بدیهى است که على رغم همه توطئه ها، حقایق اسلام و سخنان دُرَرْبار پیامبر(ص)، توسّط امیر مؤمنان على(ع)، اوصیاى آن بزرگوار و جمعى از اصحاب و یاران باوفا، در طول تاریخ جارى شده و در هر برهه اى از زمان، به نوعى جلوه نموده است. آنان با بیان حقایق، دودلى ها، شبهه ها و پندارهاى واهى شیاطین و دشمنان اسلام را پاسخ داده و حقیقت را براى همگان آشکار ساخته اند. در این راستا، نام سپیده باورانى همچون شیخ مفید(ره)، سیّد مرتضى(ره)، شیخ طوسى(ره)، خواجه نصیر(ره)، علاّمه حلّى(ره)، قاضى نوراللّه(ره)، میر حامد حسین(ره)، سیّد شرف الدین(ره)، امینى(ره) و… همچون ستارگانى پرفروغ مى درخشد. چرا که اینان در مسیر دفاع از حقایق اسلامى و تبیین واقعیّات مکتب اهل بیت(ع)، با زبان و قلم، به بررسى و پاسخ گویى شبهات پرداخته اند. زحمات بی شائبه این بزرگان در تبیین معارف حقه تشیع و اثبات ادله عقلی امامت و ولایت و تشریح ادله نقلی شامل آیات و روایات و نیز پاسخ به شبهات و ایرادات برخی از اهل سنت ستودنی است.

   تعریف و محدوده مسأله

بحث در امامت در دو مقام مطرح است ابتدا در امامت عامه که بحث از امکان و ضرورت وجود جانشین برای پیامبر اکرم(ص) است و مقام دیگر در امامت خاصه است یعنی بحث در اثبات امامت بلافصل حضرت علی بن ابیطالب(ع)؛ ادله در این باب شامل ادله عقلی و نقلی است که ادله نقلی خود به دو دسته آیات و روایات تقسیم می گردد. در میان آیاتی که امامت خاصه را اثبات می کنند آیات صادقین، مباهله و نجم به چشم می خورند. محدوده این مسئله علم کلام است که برای تبیین آن از منابع تفسیری نیز بهره برده شده است. از مشخصه های خاص این تحقیق پاسخ به شبهات ابن تیمیه[1] در کتاب منهاج السنه، امامت در پرتو نصوص تألیف فیصل نور و کتاب اصول مذهب شیعه الاثنی عشریه تألیف دکتر ناصرالدین قفاری است.

 

[1] احمد بن عبد الحلیم، بن تیمیه حرانى، در ماه ربیع الاول سال 661 ه.ق.، 5 سال پس از سقوط عاصمه خلافت عباسى در بغداد در یکى از نقاط شام به نام حران دیده به جهان گشود و تا 7 سالگى در آن سرزمین زندگى کرد، ولى بخاطر حمله سپاه مغول، خانواده وى مجبور به جلاى وطن شد و رحل اقامت در شهر شام افکند. پدر او روحانى حنبلى مذهب بود که در عقاید و فقه از مذهب‏ احمد بن حنبل‏ پیروى میکرد، از این جهت فرزند خود را به مدارس‏حنابله‏ فرستاد تا فقه حنبلى را فرا گیرد.

ابن تیمیه تا سال 698 ه. در شام بسان یک روحانى حنبلى می زیست، هنگامی که رساله‏اى به نام‏«الرساله الحمویه‏»نوشت، آثار انحراف در او ظاهر گردید، وى این رساله را در پاسخ پرسش مردم‏«حماه‏» که یکى از شهرهاى سوریه است، نوشت و آشکارا براى خدا«جهت‏»و«سمت‏»قائل شد و تلویحا او را جسم دانست. وی خرق اجماع کرد و آشکارا گفت:خدا فوق آسمانها است، و بر عرش خود تکیه کرده است.

علماى عصرش به مخالفت با افکار و عقایدش برخاستند و از نشر آن ممانعت کردند.مجلسى با حضور قضات در قصر حاکم دمشق برگزار شد پس از محکومیت، او را به زندان معروف «قلعه الجبل» مصر فرستادند. دو سال بعد آزاد شد، در مصر ماند و دست از افکار خود برنداشت.سال 707 ه. ق. باز هم به جهت نشر افکارش از او شکایت شد، با حکم قاضى دوباره به زندان رفت، ولى بعد از یک سال آزاد شد. سال 709 ه. ق. به اسکندریه تبعید گردید، هشت ماه بعد با تغییر اوضاع، به قاهره بازگشت.ابن‏تیمیه سال 712 ه. ق. راهى شام شد. سال 718 ه. ق در شام، کرسى تدریس و افتاء را بر عهده گرفت و دوباره فتاوا و عقاید نادرست خود را مطرح نمود. خبر به علما، قضات و دستگاه حاکم رسید، پنج ماه در قلعه‏اى حبسش کردند. پس از آزادى تا سال 726 ه. ق. به تدریس ادامه داد، تا این که باز هم به خاطر اصرار بر افکار خود و نشر آن در همان قلعه زندانى و از نوشتن و مطالعه منع شد. وى در سال 728 ه. ق. در آن قلعه از دنیا رفت در حالى‏که پنج ماه قبل از مرگ، از دوات و کاغذ محروم شده بود.

تعداد صفحه : 139

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید