پایان نامه ارشد:بررسی اثرکاربرد قارچ مایکوریزا و تنش خشکی برکارایی جذب عناصر غذایی و روابط آبی در گیاه لوبیا سبز

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :کشاورزی

گرایش :زراعت

عنوان : بررسی اثرکاربرد قارچ مایکوریزا و تنش خشکی  برکارایی جذب عناصر غذایی و روابط آبی در گیاه لوبیا سبز

دانشگاه آزاد اسلامی

 واحد دامغان

 دانشکده‌کشاورزی

 

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته مهندسی کشاورزی

 گرایش زراعت

 

عنوان :

بررسی اثرکاربرد قارچ مایکوریزا و تنش خشکی  برکارایی جذب عناصر غذایی و روابط آبی در گیاه لوبیا سبز

 

استاد راهنما:

دکتر شهرام اشرف

پاییز1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست :

چکیده : 1

فصل اول  : مقدمه و کلیات.. 2

مقدمه : 2

1-1- اهداف طرح تحقیق: 4

1-2 -فرضیه ها: 4

کلیات.. 5

1-3-کلیات لوبیا سبز. 5

1-4-ویژگیهای گیاه شناسی لوبیا سبز. 6

1-5- نیاز گرمایی لوبیا سبز. 7

1-6- تاثیر عوامل محیطی بر رشد لوبیا سبز. 8

1-6-1-درجه حرارت.. 8

1-6-2- نور. 8

1-6-3- رطوبت.. 9

1-6-4- باد 9

1-7- نیازهای کودی لوبیا سبز. 10

1-8- برداشت لوبیا سبز. 10

فصل دوم : مروری بر تحقیقات انجام شده (بررسی منابع ). 12

2-1- تنش… 12

2-2- تنش آبی. 12

2-3- خشکی. 13

2-4- خشکسالی. 13

2-5- تاثیر تنش خشکی بر لوبیا سبز. 14

2-6-کاربرد کودهای بیولوژِیک(کود زیستی) 17

2-7- تعریف کودهای زیستی. 18

2-8-تاریخچه میکوریزا 19

2-9- قارچ میکوریزا 20

2-9-1- انواع میکوریزا 20

2-9-2-قارچهای اکتومیکوریزا 20

2-9-3-قارچهای اندومیکوریزا 21

2-9-4-مراحل تشکیل سیستم میکوریزایی. 22

2-10-فواید همزیستی میکوریزایی. 22

2-10-1-نقش میکوریزا در بهبود جذب آب.. 22

2-10-2-میکوریزا و اختصاص مواد فتوسنتزی.. 24

2-10-3-میکوریزا و واکنش های مرفوفیزیولوژیکی. 24

2-10-4-میکوریزا و افزایش جذب عناصر غذایی. 24

2-10-5-افزایش مقاومت به تنش خشکی. 28

2-10-6-افزایش کارایی مصرف کودهای شیمیایی. 30

فصل سوم : مواد و روشها 31

3-1- محل اجرای طرح. 31

3-2- اجرای طرح. 31

3-3- مرحله کاشت ، داشت و برداشت گیاهان. 34

3-4- انجام مراحل آزمایشگاهی. 36

3-4-1- اندازه گیری بافت خاک.. 37

3-4-2-اندازه گیری فسفر قابل جذب در خاک.. 38

3-4-3- وزن تر نمونه ها 38

3-4-4-وزن خشک نمونه ها 38

3-4-5- اندازه گیری فسفر و پتاسیم. 38

3-4-6- اندازه گیری مقدار کلروفیل a و b و کل. 39

3-4-7- اندازه گیری ازت طبق (روش کجلدال 1932) 40

3-4-8- تعیین میزان درصد رطوبت نسبی برگ(RWC : Relative Water Content) 40

3-5-    جمع آوری و آنالیز داده ها : 41

فصل چهارم : نتایج و بحث.. 42

4-1- تجزیه و تحلیل. 42

4-1-1- درصد ازت.. 42

4-1-2- درصد پتاسیم. 42

4-1-3-درصد فسفر. 43

4-1-4-کلروفیلa. 43

4-1-5-کلروفیلb. 43

4-1-6-کلروفیل کل. 43

4-2-1-سطح برگ.. 52

4-2-2-ارتفاع گیاه 52

4-2-3-وزن خشک اندام هوایی. 52

4-2-4-وزن خشک ریشه. 52

4-2-5-وزن خشک کل. 52

4-3-1-وزن تر اندام هوایی. 57

4-3-2-وزن تر ریشه. 57

4-3-3-وزن تر کل. 57

4-4-کاراتنوئید. 57

4-5-درصد رطوبت نسبی. 57

4-6- ضریب همبستگی  بین صفات.. 62

فصل پنجم: نتیجه گیری.. 63

5-1- جذب عناصر بررسی شده در گیاه (فسفر،ازت،پتاسیم) 63

5-2- وزن تر و خشک اندام مختلف گیاه 66

5-3-درصد رطوبت نسبی RWC.. 67

5-4-مقدار کلرفیل کل، a و b. 68

5-5- مقدار سطح برگ.. 70

5-6- ضریب همبستگی بین صفات.. 71

5-7-نتیجه گیری.. 72

5-8-پیشنهادات : 74

منابع : 74

فهرست جداول:

جدول 1-4. تجزیه واریانس اثر کاربرد قارچ مایکوریزا و تنش خشکی  برکارایی جذب عناصر غذایی و روابط آبی در گیاه لوبیا سبز  44

جدول 2-4- مقایسه  میانگین اثر کاربرد قارچ مایکوریزا  برروی  صفات مورد بر رسی در گیاه لوبیا سبز. 44

جدول 3-4- مقایسه  میانگین اثر تنش خشکی  برکارایی جذب عناصر غذایی و روابط آبی در گیاه لوبیا سبز. 46

جدول 4-4- مقایسه  میانگین اثر متقابل کاربرد قارچ مایکوریزا و تنش خشکی  برکارایی جذب عناصر غذایی و روابط آبی در گیاه لوبیا سبز  46

جدول5-4- تجزیه واریانس اثر کاربرد قارچ مایکوریزا و تنش خشکی  برکارایی جذب عناصر غذایی و روابط آبی در گیاه لوبیا سبز  50

جدول 6-4- مقایسه  میانگین اثر کاربرد قارچ مایکوریزا  برروی  صفات مورد بر رسی در گیاه لوبیا سبز. 50

جدول 7-4- مقایسه  میانگین اثر تنش خشکی  برکارایی جذب عناصر غذایی و روابط آبی در گیاه لوبیا سبز. 51

جدول 8-4- مقایسه  میانگین اثر متقابل کاربرد قارچ مایکوریزا و تنش خشکی  برکارایی جذب عناصر غذایی و روابط آبی در گیاه لوبیا سبز  51

جدول9-4- تجزیه واریانس اثر کاربرد قارچ مایکوریزا و تنش خشکی  برکارایی جذب عناصر غذایی و روابط آبی در گیاه لوبیا سبز  55

جدول10-4- مقایسه  میانگین اثر کاربرد قارچ مایکوریزا  برروی  صفات مورد بر رسی در گیاه لوبیا سبز. 55

جدول11-4- مقایسه  میانگین اثر تنش خشکی  برکارایی جذب عناصر غذایی و روابط آبی در گیاه لوبیا سبز. 56

جدول12-4- مقایسه  میانگین اثر متقابل کاربرد قارچ مایکوریزا و تنش خشکی  برکارایی جذب عناصر غذایی و روابط آبی در گیاه لوبیا سبز  56

جدول13-4- ضریب همبستگی بین صفات مورد بررسی در گیاه لوبیا سبز  تحت  اثر قارچ مایکوریزا و تنش خشکی.. 61

فهرست نمودارها :

نمودار1-4- اثر تنش خشکی بر میزان کلرفیل کل گیاه لوبیا سبز. 45

نمودار2-4- اثر متقابل قارچ میکوریزا و تنش خشکی بر میزان ازت گیاه لوبیا سبز. 47

نمودار3-4- اثر متقابل قارچ میکوریزا و تنش خشکی بر میزان پتاسیم گیاه لوبیا سبز. 48

نمودار4-4- اثر متقابل قارچ میکوریزا و تنش خشکی بر میزان فسفرگیاه لوبیا سبز. 49

نمودار5-4- اثر قارچ میکوریزا بر میزان سطح برگ گیاه لوبیا سبز. 53

نمودار6-4- اثر تنش خشکی بر میزان وزن خشک کل گیاه لوبیا سبز. 53

نمودار7-4- اثر متقابل قارچ میکوریزا و تنش خشکی بر میزان سطح برگ گیاه لوبیا سبز. 54

نمودار8-4- اثر تنش خشکی بر میزان کارتنوئید گیاه لوبیا سبز. 58

نمودار9-4- اثر متقابل قارچ میکوریزا و تنش خشکی بر میزان RWC% گیاه لوبیا سبز. 59

نمودار10-4- اثر متقابل قارچ میکوریزا و تنش خشکی بر میزان کارتنوئید گیاه لوبیا سبز.…60


چکیده :

تنش خشکی یکی از مهم‌ترین عامل محدود‌کننده رشد گیاهان زراعی است که عملکرد  محصول را به طور نامطلوبی تحت تأثیر قرار می دهد.یکی از روش هایی که در سال های اخیر برای مقابله با کم آبی و تنش خشکی در بسیاری از گیاهان مورد استفاده قرار گرفته است ، استفاده از انواع میکروارگانیسم های مفید مانند قارچهای مایکوریز می باشد . قارچهای میکوریزا با داشتن شبکه هیفی گسترده و افزایش سطح و سرعت جذب  ریشه، کارایی گیاهان را در جذب آب و عناصرغذایی بویژه عناصر کم تحرک فسفر، روی، مس افزایش داده وبا موجب بهبود رشد آنها میشوند .

همزیستی قارچ میکوریزا با ریشه گیاهان از طریق بهبود جذب عناصر غذایی می تواند باعث واکنش مثبت گیاهان به ویژه در شرایط تنش خشکی شود. به منظور بررسی تأثیر قارچ میکوریزا برکارایی جذب عناصر غذایی و روابط آبی در گیاه لوبیا سبز تحت تنش خشکی ،آزمایشی گلدانی در سال 1392  در قالب طرح کاملاً تصادفی به صورت آزمایش فاکتوریل با سه تکرار در گلخانه مرکز آموزش سمنان انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل تیمار تنش در سه سطح، T0 رطوبت ظرفیت مزرعه، T1 رطوبت 50 درصد ظرفیت مزرعه و  T2 رطوبت 25 درصد ظرفیت مزرعه و تیمار تلقیح قارچ مایکوریزا در سه سطح(بدون تلقیح M0، گونه یک  M1وگونه دو M2)در 3 تکرار انجام شد.

نتایج نشان داد که تنش خشکی تأثیر معنی داری بر صفات مورد ارزیابی داشته است. به طوری که با کاهش میزان رطوبت خاک، سطح برگ، وزن تر و خشک ریشه و اندام هوایی ،  میزان کلروفیل وغلظت عناصر غذایی کاهش یافت.

مقایسه نتایج نشان داد که تلقیح با قارچ میکوریزا شاخص های رشد ، سطح برگ،محتوای فسفر ،پتاسیم،ازت برگ گیاه لوبیا سبز را در شرایط تنش خشکی در مقایسه با گیاه تلقیح نشده  به طور معنی داری افزایش ، ولی میزان کلرفیل a ، کلرفیل b وکلرفیل کل را کاهش داد .ارتفاع گیاه تحت تاثیر هیچ یک از تیمار ها قرار نگرفت .وزن خشک اندام هوایی و ریشه گیاه تلقیح شده بوسیله هر دو گونه قارچ در مقایسه با گیاهان تلقیح نشده در تمام سطوح رطوبتی بطور معنی داری بالاتر بود .

روابط آبی گیاه از جمله محتوای نسبی آب برگ در اثر خشکی به شدت تحت تاثیر قرار گرفت و کاهش یافت ولی تلقیح  قارچ میکوریزا محتوای نسبی آب برگ را افزایش داد .

تاثیر قارچ GLOMUS intradices در کاهش اثر خشکی و عملکرد بهتر گیاه ، بیشتر از قارچ GLOMUS mosseae بود و دارای قدرت همزیستی بیشتری با ریشه گیاه داشته است  . بنابراین میتوان چنین نتیجه گیری کرد که  کاربرد قارچ میکوریزا سبب افزایش تحمل به تنش خشکی  و افزایش عملکرد در گیاه لوبیا سبز می شود  .

کلمات کلیدی:   قارچهای مایکوریز، Glomus mosseae , Glomus intradices، تنش خشکی، لوبیا سبز ، ظرفیت زراعی ، خصوصیات رشدی .

فصل اول  :

مقدمه و کلیات

مقدمه :

تنش های محیطی مهمترین عامل کاهش دهنده عملکرد محصولات کشاورزی در سطح جهان هستند. چنانچه تنش های محیطی حادث نمی شدند، عملکردهای واقعی باید برابر با عملکردهای پتانسیل گیاهان می بود. در حالی که در بسیاری از گیاهان زراعی متوسط عملکرد واقعی گیاهان 10-20 درصد عملکرد پتانسیل آنان است. در نقاط خاصی از کره زمین به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی، عوامل تنش زا در تولید محصولات کشاورزی تاثیر منفی بیشتری دارند و کشاورزی در آن مناطق با تحمل هزینه بیشتر و بازده کمتر صورت می گیرد. (2013,.wang et al)

در بین تنشهای محیطی، خشکی مشکل حادی است، که درحدود دو میلیون کیلومتر مربع از زمینهای قابل استفاده در کشاورزی را تحت تأثیر خود قرار داده است و از این رو عامل محدود کننده بزرگی در تولید گیاهان  در سراسر دنیا به شمار میرود. از طرفی افزایش خشک شدن زمینهای کشاورزی به طور وسیعی مورد انتظاراست، به طوریکه 30 درصد اراضی در 25 سال آینده و بالغ بر 50درصد آنها در سال 2050 به دلیل توسعه خشکی از گردونه تولیدات گیاهان در محیط  کشاورزی خارج می شوند(2013,.wang et al). از طرف دیگر ایران سرزمینی خشک و نیمه خشک با نزولات جوی بسیار کم است ،به طوری که میانگین بارش سالانه آن در حدود274 میلی متر می باشد. در مقایسه با میانگین بارش در سطح کره زمین (حدود 860 میلی متر)، این مقدار بسیار کم است که نشان دهنده آن است که خشکی در ایران یک واقعیت اقلیمی است (1999Alizadeh,)

بلوم اظهار داشته است که خشکی یک تنش چند بعدی است که گیاهان را در سطوح مختلف سازمانی تحت تاثیر قرار می دهد. در سطح گیاه پاسخ به تنش خشکی پیچیده است ، زیرا بازتابی از تلفیق اثرات تنش و پاسخهای مربوطه در تمام سطوح پائین سازمانی ، در فضا و زمان است. Blum,1996) ).سینگ و همکاران گزارش کردند که خشکی به عنوان مهم ترین فاکتورکنترل کننده عملکرد محصولات ، تقریبا” روی کلیه فرایندهای رشد گیاه تاثیر گذار است.خشکی به عنوان مهمترین فاکتور محدود کننده ی غیرزنده رشد و عملکرد گیاهان محسوب می شود (سینگ وهمکاران، 1997 )

برای غلبه بر مشکل خشکی خاکها راهکار زیستی یکی از راهکارهای اساسی است که باید مورد توجه قرار گیرددر این بین میتوان به قارچهای میکوریزا، اشاره کرد . قارچهای میکوریزا آربسکولار نقش مهمی در بهبود تغذیه ورشد گیاهان در شرایط خشک دارند .singh et al.,1997))

قارچهای میکوریزا با داشتن شبکه هیفی گسترده و افزایش سطح و سرعت جذب  ریشه، کارایی گیاهان را در جذب آب و عناصرغذایی بویژه عناصر کم تحرک فسفر، روی، مس افزایش داده وبا موجب بهبود رشد آنها میشوند ( 1994 Marschner & Dell,)

حبوبات پس از غلات، دومین منبع غذایی بشرمحسوب می شوند (شهرام و دانشی، 1384 ). در بین حبوبات، لوبیا یکی از مهمترین این گروه از گیاهان محسوب میشود. حدود 60 درصد تولید لوبیا درکشورهای در حال توسعه تحت شرایط تنش خشکی؛ انجام می گیرد (کوستا فرانسا و همکاران، 2000, تورکان و همکاران، 2005 ).

لوبیا یکی از مهمترین گونه های خانواده لگومینوز است و متعلق به دو جنس فازئولوس و ویگنا می باشد که به ترتیب بومی آمریکا و آسیا هستند . لوبیا در پنج قاره دنیا کشت می گردد و سطح زیر کشت جهانی آن حدود 24 میلیون هکتار و متوسط عملکرد آن حدود 500 کیلو گرم در هکتار می باشد .

لوبیا یکی از مهمترین گیاهان زراعی خانواده بقولات است که در دنیای جدید یکی از منابع مهم پروتئینی و کالری در تغذیه انسان محسوب  میشود(Phaseolus vulgaris L.) بطوریکه دانه لوبیا دارای       25-20 درصد پروتئین و 56-50 درصد هیدرات کربن می باشد(Graham and Ranalli, 1997 ) لوبیا در مقایسه با غلات دیگر 2 تا 3 برابر و نسبت به گیاهان نشاسته ای 10 تا 20 برابر بیشتر دانه آن دارای پروتئین است ( مجنون حسینی، 1375).در حال حاضر به دلیل اهمیت مذکور، سطح زیر کشت این گیاه در جهان رو به فزونی است بر اساس آمار انتشار یافته سطح زیر کشت جهانی این گیاه بالغ بر 24 میلیون هکتار با متوسط عملکرد جهانی در حدود 600 کیلوگرم در هکتار گزارش شده است وسطح زیر کشت این گیاه در ایران 125 هزار هکتار با میانگین عملکردی بیشتر از متوسط عملکرد جهانی در حدود 1470 کیلوگرم درهکتار گزارش شده است(غفاری خلیق، 1379)

مکانیسمهای غلظت و انتقال عناصرغذایی در گیاهان، مانند جریان توده ای، انتشار و یا غلظت و انتقال به وسیله پدیده اسمز همگی تابعی از مقداررطوبت موجود در خاک و ریشه است و در صورت کاهش رطوبت، شدت و مقدار غلظت عناصر غذایی دستخوش تغییر و تحول میگردد (تایز و زایگر1998,)

قارچهای میکوریزا قادر خواهند بود که اثرات نامطلوب تنش خشکی را در گیاهان تعدیل نمایند (Auge,2001)

تعداد صفحه : 94

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09361998026        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید