پایان نامه ارشد:تنوع‌پذیری باورها در اندیشه عین‌القضات همدانی

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :تصوف و عرفان اسلامی

عنوان : تنوع‌پذیری باورها در اندیشه عین‌القضات همدانی

دانشگاه ادیان و مذاهب

دانشکده مذاهب اسلامی

پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته تصوف و عرفان اسلامی

 

تنوع‌پذیری باورها

در اندیشه عین‌القضات همدانی

 

استاد راهنما:

دکتر رضا محمدزاده

 

استاد مشاور:

استاد منصور شمس

 

مهر1391

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرستفصل اول؛ کلیات 11.1. تعریف‌ عملیاتی مفاهیم  21.1.1. باور  22.1.1. تنوع در باورها 33.1.1. تنوع‌پذیری باورها 42.1. مبانی نظری تنوع‌پذیری باورها 61.2.1. تنوع‌پذیری بر اساس پویایی موضوع باور  62.2.1. تنوع‌پذیری بر اساس پویایی باورکننده 73.2.1. تنوع‌پذیری باورها بر اساس پویایی اظهار باور  94.2.1. تنوع‌پذیری باورها بر اساس تلفیقی از عوامل پویا 113.1. عین‌القضات همدانی   121.3.1. آثار  141.1.3.1. زبده الحقائق   152.1.3.1. تمهیدات   163.1.3.1. شکوی‌الغریب    174.1.3.1. نامه‌ها 182.3.1. روش‌شناسی آثار  191.2.3.1. مفهوم خطابه  201.1.2.3.1. افلاطون  202.1.2.3.1. ارسطو  213.1.2.3.1. گادامر  232.2.3.1. عین‌القضات و خطابه  254.1. بیان مسئله  285.1. فرضیه‌ها 296.1. پیشینه  30فصل دوم؛ دیدگاه قاضی درباره اختلاف عقاید و ارتباط آن با تنوع‌پذیری باورها 341.2. درآمد 352.2. انتقاد از پیش‌داوری   361.2.2. مفهوم پیش‌داوری   362.2.2. ارزش‌داوری درباره نقش پیش‌داوری‌ها در فهم  373.2.2. عین‌القضات و مسئله پیش‌داوری   393.2. انتقاد از فهم نادرست    421.1.3.2. دو تلقی از ماهیت زبان و مسئله ارزیابی فهم  442.3.1.2. عین‌القضات و ارزیابی فهم  481.2.1.3.2. عقیده قدریان  482.2.3.1.2. عقیده سوفسطائیان  523.2.1.3.2. ارتباط اسم و مسما 654.2.1.3.2. تغییر اخلاق   685.2.1.3.2.  سایر نمونه‌ها 712.3.2. نتیجه  734.2. انتقاد از تسرّی‌های بی‌وجه  745.2. نتیجه  77فصل سوم؛ مبانی و پیش‌فرض‌های قاضی درباره اختلاف عقاید  801.3. درآمد  812.3. مبانی و پیش‌فرض‌های معرفت‌شناختی   813.3. مبانی و پیش‌فرض‌های زبان‌شناختی   921.1.3.3. ارسطو و فرارَوی از معنای عادی لفظ   932.1.3.3. زبان‌شناسان مسلمان و فراروی از معنای عادی لفظ   941.2.3.3. مجاز و استعاره از نظر عین‌القضات   992.2.3.3. تشابه از نظر عین‌القضات   103نتیجه 1081.4. جمع‌بندی دیدگاه عین‌القضات   1092.4. دیدگاه عین‌القضات و مسئله تنوع‌پذیری باورها 111کتاب‌شناسی   113

چکیده

باورهای متنوع درباره موضوع واحد ممکن است باورهایی متناقض باشند یا نباشند. وقتی ما با باورهایی روبه‌رو می‌شویم که ظاهراً با یکدیگر متناقضند، ناگزیریم یا به پذیرش یکی از طرف‌های متناقض تن دهیم و دیگری را نفی کنیم یا در صدد رفع تناقض برآییم و راهی برای منجر نشدن تنوع در باور‌ها به تناقض بیابیم. گزینه اخیر مسئله‌ای است که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است. ما با یافتن قابلیتی در باورها که بتواند آن‌ها را از منجر شدن به تناقض برهاند، می‌توانیم مبنایی برای پذیرفتن باورهای متنوع در عرض یکدیگر داشته باشیم و در سایه آن برخی اختلاف‌های عقیدتی را حل و فصل کنیم.از جمله عارف ـ فیلسوفانی که تمایل ویژه‌ای برای حل و فصل اختلاف‌های عقیدتی بدین شیوه نشان داده است، عین‌القضات همدانی است. او در جای جای آثارش به اختلاف عقیده‌ای که میان انسان‌ها وجود دارد اشاره کرده است برطرف ساختن این اختلاف‌ها بر آمده است. تلاش قاضی در این راستا را می‌توان در سه مرحله مورد توجه قرار داد. مرحله نخست نفی پیش‌داوری است. مرحله دوم انتقاد وی از قضاوت بر اساس فهم غلط است. او قضاوت بر اساس فهم نادرست را آسیبی جدی در راه حقیقت جویی می‌دانست. مرحله سوم نیز انتقاد او از تسرّی‌های بی‌وجه است.بررسی مراحل سه‌گانه فوق نشان می‌دهد او با تکیه بر پیش‌فرض‌های معرفت‌شناختی و زبان‌شناختی در راستای هدفی جز پذیرش اختلاف عقاید استدلال کرده است. هر چند برخی مباحث زبان‌شناختی که وی در خلال مباحث بدان‌ها اشاره کرده است امکان قرار گرفتن در راستای پذیرش اختلاف عقاید را دارند اما او تلاش کرده است از آن‌ها نیز برای نیل به هدف خود یعنی نوع خاصی از شمول گرایی استفاده کند که بر اساس آن باورهای متنوع را باید به نحوی تفسیر کرد که همگی ناظر به باوری واحد باشند.

پیش‌گفتار

  1. این روزها پژوهش و نگارش درباره آثار عرفانی و اندیشه‌های عارفان کاری بس دشوار است. ما از سویی با علاقه‌مندانی نسبت به این عرصه روبه‌رو هستیم که جز تکرار سخنان پیشینیان اندیشه‌ای ندارند و از سوی دیگ، با منتقدانی مواجهیم که در هر سطر از آثار عارفان، خطاهای بسیاری می‌بینند. اما در این میان، پژوهش‌های دقیق، نقادانه و همراه با خلاقیت رونق چندانی ندارد. در مراحل به انجام رسانیدن این تحقیق، دریافتم پژوهش‌های امروزِ ما ادامه گام‌هایی نیستند که دیروز برداشته شده باشند، بلکه ما ناچاریم پشتوانه‌های پژوهش خود را در ده‌ها و صدها سال پیش جستجو کنیم. این مسئله آسیبی پیش پا افتاده نیست که بتوان به سادگی از آن چشم پوشید.
این دورافتادگی باعث می‌شود مخاطبانی که در فضای فکری امروز زندگی می‌کنند، نتوانند ارتباط قابل اعتنایی با میراث فکری و معنوی گذشتگانشان برقرار کنند. نمی‌توان از انسان‌های امروزی انتظار داشت خود را به صدها سال پیش تبعید کنند تا دریابند که امثال عین‌القضات، چه سودایی در سر داشته‌اند. این وظیفه پژوهشگرانِ این عرصه است که حلقه‌های گم‌شده ارتباط میان نسل‌های گذشته و اندیشه انسان‌های امروز را پیدا کنند و این ارتباط از دست رفته را دوباره برقرار سازند.به‌تعبیر یکی از دوستان، پژوهش درباره اندیشه‌های کسانی چون عین‌القضات مانند بیرون کشیدن جزیره‌ای زیرِ آب رفته است. بیرون کشیدن این جزیره، به معنی بازخوانی این آثار و اندیشه‌ها به نحوی است که بتوانند در فکر و زندگی مخاطبان امروز تأثیرگذار باشند. انجام این وظیفه، از سویی نیازمندِ شکیبایی و همدلی با گذشتگان است تا از فهم اندیشه‌های آنان چیزی فروگذار نشود، اما از سوی دیگر به نگاهی تیزبین و نقاد نیز نیازمند است تا نادیده‌ها، دیده و خطاها اصلاح شود. ما باید به این نکته توجه داشته باشیم که مردمان روزگار ما از نظر اندیشه و شیوه زندگی، وضعیتی متفاوت با گذشتگان دارند، ـ هرچند در وجوه بسیاری نیز با‌ آنان مشترک‌اند. آنچه برای ما بیشترین اهمیت را دارد آن است که بتوانیم با اقتضائات امروز، بهره خویش را از میراث گذشتگان بریم و برای آیندگان نیز میراثی ارزشمند به یادگار گذاریم. 
  1. عین‌القضات از جمله عارف‌ـ فیلسوفانی است که بخش قابل توجهی از آثارش امروز در اختیار ما قرار دارد. به‌عقیده نگارنده شیوه اندوه‌آور مرگ او در جوانی، انگیزه آیندگان را برای محافظت از آثار وی و محترم شمردن آن‌ها بیشتر کرده است. با این وصف نمی‌توان گفت پژوهش‌های قابل اعتنایی درباره اندیشه‌های وی به انجام رسیده است. اغلب کتاب‌ها و مقاله‌هایی که در ارتباط با وی تألیف شده است محتوایی جز تکرار سخنان او، البته با گزینش‌هایی خاص، در بر ندارند. تکرار‌هایی که اگر لااقل به نحوی خلاقانه و با نظمی نوین ارائه نشود، ملال آور خواهد بود و دلپذیریِ مطالعه مستقیم منابع را نیز از خواننده سلب می‌کند. جز در موارد انگشت‌شمار، نمی‌توان شیوه‌ای بدیع و تأثیرگذار را در پژوهش‌های عرفانی در این آثار ملاحظه کرد.
این کوتاهی در حالی صورت پذیرفته است که در آثار قاضی، مباحث قابل تأملی وجود دارد؛ مباحثی که حتی امروز پس از گذشت سالیان دراز هنوز در معرکه آراء فلسفی، حضوری پررنگ دارند. توجه به این بارقه‌ها، نگارنده را بر آن داشت تا پژوهشی را سامان دهد که در پرتو آن، بخش قابل توجهی از این قبیل مسائل، مورد بررسی قرار گیرد. مسئله اختلاف عقاید انسان‌ها که در جای‌جایِ آثار قاضی می‌توان اشاره‌هایی را بدان ملاحظه کرد، بحثی بود که امروز نیز از جهات مختلف بدان پرداخته می‌شود. به علاوه، در حواشی این بحث مسائل دیگری نیز مطرح می‌شد که آن‌ها نیز از جمله مباحث مهم و بحث برانگیز فلسفه در دوران ما به شمار می‌رود. گذشته از آن، این بحث، ویژگی ممتاز دیگری نیز داشت و آن آشکار شدن بخش قابل ملاحظه‌ای از نظام فکری قاضی و شیوه تفکر وی در پرتو آن بود. با این توصیف، انگیزه اصلی سامان یافتن این تحقیق در ذهن نگارنده شکل گرفت.
  1. 3. مسئله اختلاف عقاید را در مباحث امروز فلسفه، می‌توان ذیل عنوان کثرت‌گرایی معرفتی[1] سراغ گرفت. این امکان وجود داشت که دیدگاه قاضی را در خصوص اختلاف عقاید در قیاس با مباحث کثرت‌گرایی معرفتی مورد بررسی قرار دهیم اما به نظر می‌رسید امکان انجام این پژوهش به نحوی دقیق‌تر نیز وجود دارد. پر واضح است که سخنان قاضی، سیاقی متفاوت از مباحث معرفت‌شناختی امروزی دارد و نمی‌توان با ساده‌انگاری، این دو را در کنار یکدیگر قرار داد. در نهایت، تصمیم بر آن شد که یک گام به درون بحث کثرت‌گرایی معرفتی پیش رویم و به جای مطرح ساختن آن به نحو کلی،‌ تنها یکی از ارکان آن را زیر ذره‌بین قرار دهیم و بحث را از مسئله قابلیت باورها برای متنوع بودن، آغاز کنیم. توجه به این مسئله عمیق و درونی‌تر، ما را به سیاق اندیشه قاضی نیز نزدیک‌تر می‌کرد.
شیوه‌ای که در این پژوهش پیش روی خود قرار دادیم، به هیچ وجه از سنخ مقایسه‌ها و تطبیق‌هایی که این روزها بازار گرمی دارند نیست. قصد ما تنها بازخوانی و به دست آوردن فهمی نو از سخنان قاضی است. البته فهمی که با اقتضائات اندیشه امروزی سازگار است. در خلال مباحث، تلاش کرده‌ایم تا جایی که امکان دارد، به تاریخ و جغرافیای مباحث توجه نشان دهیم و جایگاه هر مسئله را در سیاقِ خود و سرنوشتی که در اندیشه امروزِ ما پیدا کرده است، روشن سازیم.در برخی موارد ناگزیر از مراجعه به متون یونانی و لاتین بوده‌ایم. سعی شده است که در اغلب موارد از متون اصلی استفاده شود و ترجمه‌ها به‌طور مستقیم از زبان اصلی صورت گیرد. اما همان‌گونه که آشنایان با این دو زبان، به خصوص یونانی اطلاع دارند، انعطاف‌پذیری خاصی که در این زبان‌ها وجود دارد باعث می‌شود حتی مترجمان برجسته نیز در ترجمه برخی عبارت‌ها اختلاف نظر پیدا کنند. با توجه به این نکته، ترجمه‌هایی که توسط یونان‌شناسان برجسته اروپایی مانند دیلز، گاتری و... صورت گرفته نیز پیش‌روی نگارنده قرار داشته است تا عدم آشنایی با ظرافت‌های زبان یونانی و لاتین باعث بروز اشتباه در ترجمه عبارت‌ها نشود.در مواردی که دو اصطلاح object و  subjectو مشتقات آن‌ها مورد نظر بوده‌ است، در اغلب موارد از معادل آوا نگاری شده فرانسوی (ابژه و سوژه) ـ که در زبان فارسی شناخته شده‌تر است ـ ، استفاده شده؛ جز در موارد اندکی که تعابیر عین و ذهن یا درون و بیرون رساتر بوده‌ است.برای تنظیم بخش کتاب‌شناسی از شیوه خاصی که امروزه در برخی آثار معتبر علمی رعایت می‌شود پیروی شده است. بر اساس این شیوه تاریخ نخستین انتشار اثر در پرانتز بعد از نام نویسنده و تاریخ انتشار نسخه‌ای که مورد استفاده نگارنده قرار گرفته است در پایان درج شده. طبیعتاً در مورد آثاری که تاریخ انتشار نخست آن‌ها مشخص نیست تنها به ذکر تاریخ انتشار نسخه مورد استفاده در پایان اکتفا شده است. با این توصیف در ارجاع‌های درون متنی نیز تاریخ انتشار نخست اثر ملاک قرار گرفته و در صورت مشخص نبودن این تاریخ نام اثر ذکر شده است. 
  1. بی‌تردید این تحقیق، کاستی‌های فراوانی دارد که بخش بزرگی از آن‌ها از کوتاهی و ناتوانی نگارنده نشأت گرفته است؛ البته بخش اندکی نیز ریشه در محدودیت‌ها و دشواری‌هایی دارد که پیش‌روی پژوهشگران این سرزمین، به‌خصوص در عرصه علوم انسانی قرار دارد. امیدوارم مخاطبان فرهیخته کاستی‌ها را به محدودیت‌ها و ناتوانی‌ها ببخشایند. امیدوارم میراث حکمی و عرفانی ما باز هم مورد توجه قرار گیرد و تلاش شود فهم‌های نو و سازنده‌ای از آن‌ها به دست آید؛ فهم‌هایی که بتوانند زندگی انسان‌ها را متحول کنند و نگاه آنان را دیگرگون سازند. امیدوارم این میراث گران‌بها که امروز به مثابه اشیاء باستانی تنها زینت‌بخشِ تماشاخانه افکار و اندیشه‌ها است، به عرصه عمل و زندگی راه یابد و مردمان بتوانند از آن‌ها به‌مثابه بذری برای بازتولیدِ فرهنگ و اندیشه متعالی، بهره جویند.
تعداد صفحه : 128قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید