پایان نامه ارشد: استنادهای قرآنی خطبه فدکیه حضرت فاطمه (س)

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :علوم قرآن و حدیث

عنوان : استنادهای قرآنی خطبه فدکیه حضرت فاطمه سلام الله علیه

دانشکده اصول الدین

قم

گروه علوم قرآن و حدیث

پایان­نامه کارشناسی ارشد

موضوع:

استنادهای قرآنی خطبه فدکیه حضرت فاطمهB

استاد راهنما:

دکتر عبدالرضا زاهدی

استاد مشاور:

دکتر محمدحسین خلیل خلیلی

زمستان 1392 

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)چکیدهپژوهش حاضر درصدد است تا استنادهای قرآنی حضرت فاطمهBدر خطبه فدکیه را مورد بررسی قرار دهد.سرزمین «فدک» میراث الهی حضرت فاطمهB،و در واقع نمادی از معنای بزرگی در مذهب تشیّع است که در محدوده یک قطعه زمین نمی­گنجد.حضرت فاطمهBبعداز رحلت پیامبراکرمJعلاوه­­ بر غصب فدک، با حادثه غصب مقام خلافت حضرت علیA و آغاز فتنه و روی­گردانی دستگاه حکومت از معارف قرآن کریم، مواجه شدند.از این­رو به منظور بازپس­گیری حق خود همراه با گروهی از بانوان خویشاوند در مسجد پیامبرJ حاضر شده و به ایراد خطبه پرداختند. که در واقع فریاد اعتراض حضرت صدیقهBبه انحراف پدید آمده در جهان اسلام و نیز دفاع از حق وصایت امیرالمؤمنینA و انتقاد از خیانت مردم نسبت به حق الهی ایشان می­باشد.پژوهش حاضر شامل شش فصل بوده و مباحث اصلی که هدف این نوشتار است در چهار فصل جای گرفته است: فصل دوم مبادی بحث است، که علاوه بر تاریخچه فدک و معرفی خطبه، به بحث ارث در خطبه نیز می­پردازد.فصل سوم استنادهای قرآنی خطبه در باب توحید و صفات خداوند را بیان می­کند. فصل چهارم به مسائل مربوط به حوزه معارف نبوی مانند بعثت رسول­ اکرمJو تلاش‌های ایشان در دعوت به توحید، و نجات امت­های پیش از بعثت از اوضاع رقت بارِ عصرِ جاهلی اشاره دارد. فصل پنجم به قسمت­هایی ازخطبه می­پردازد که حائز بیشترین اهمیت است. فرازهایی از­خطبه که دربردارنده شرح وقایع رخ داده پس از رحلت پیامبراکرمJ، معرفی امیرالمؤمنینA و خدمات ایشان به اسلام، مسئله غصب خلافت که نوعی دفاع از ولایت است، ونیز احوال مردم در فتنه­های پیش آمده پس از رحلت پیامبراکرمJ می­باشد.در این پژوهش ابتدا قسمتی از خطبه و شرح آن بیان شده، سپس استنادهای قرآنی آن ذکر می­گردد. در جمع­آوری این پژوهش که با شیوه کتابخانه­ای انجام گرفته، علاوه بر شروح خطبه، از منابع تفسیری و حدیثی نیز استفاده شده است.حاصل و نتیجه کلی بحث این است که خطبه حضرتB بر آیات قرآن استوار است، که اوج اشراف و آگاهی ایشان به ظاهرو باطن آیات را بیان می­کند.واژگان کلیدی: استناد، قرآن، خطبه، فدک، حضرت فاطمهB  فهرست مطالبعنوان                                                             صفحه     مقدمه 1فصل اول: کلیات 21.1. بیان مسأله تحقیق 32.1. اهمیت و ضرورت تحقیق 33.1. پیشینه تحقیق 44.1. سؤالات تحقیق 51.4.1. سؤال اصلی 52.4.1. سؤالات فرعی 65.1.  فرضیه تحقیق 66.1. روش تحقیق 67.1. تعریف مصطلحات 61.7.1. استناد 62.7.1. خطبه 73.7.1. فدک 7فصل دوم: مبادی بحث 91.2. تاریخچه فدک 101.1.2. چیستی فدک 102.1.2. بخشش فدک به حضرت فاطمهB 123.1.2. غصب فدک 132.2. هدف از تعقیب و مطالبه فدک و ارزش آن 203.2. خطبه فدکیه حضرت فاطمهB 221.3.2. منابع خطبه 232.3.2. سند خطبه 274.2. کیفیت ورود حضرت فاطمه زهراB به مسجد 305.2. قرآن وقانون ارث 331.5.2. احتجاج حضرت فاطمهB به مسأله ارث 342.5.2. استنادهای قرآنی 40فصل سوم: خداوند و صفات او در خطبه فدکیه 471.3.  شکروثنای الهی 491.1.3. «الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى مَا أَنْعَمَ وَ لَهُ الشُّکْرُ عَلَى مَا أَلْهَمَ وَ الثَّنَاءُ بِمَا قَدَّمَ» 492.1.3. استنادهای قرآنی حمد وثنا 583.1.3. نعمت­های فراگیر الهی 604.1.3. استنادهای قرآنی تعمیم نعمت­ها 625.1.3. نعمت­های بی­شمار الهی 696.1.3. استنادهای قرآنی بی­شماری نعمت­های الهی 722.3. توحید وصفات پروردگار 721.2.3. شهادت به وحدانیت خداوند 732.2.3. استنادهای قرآنی مطالب توحیدی خطبه 763.2.3. توحید فطری 774.2.3. استناد قرآنی توحید فطری 795.2.3.محال بودن رؤیت خداوند، و بی مانندی او 796.2.3. استناد قرآنی محال بودن رؤیت خداوند، و بی مانندی او 807.2.3. خلقت ابتکاری خداوند 828.2.3. استنادهای قرآنی خلقت ابتکاری خداوند 833.3. هدف آفرینش 841.3.3. فلسفه خلقت 842.3.3. ادله قرآنی قدرت خداوند 853.3.3. دلایل قرآنی بی­نیازی خداوند 864.3.3. مشیّت حضرت حق تعالی 865.3.3. استنادهای قرآنی مشیت الهی 886.3.3. تصویرگری خداوند در بیان آیات قرآن 887.3.3. تشریح فلسفه خلقت 898.3.3 . استنادهای قرآنی 909.3.3. عبودیت 9010.3.3. عبودیت و مستندات قرآنی 9111.3.3. استنادهای قرآنی 91فصل چهارم: نبوت ومقام والای پیامبراکرم J 931.4. انتخاب پیامبر در علم ازلی الهی 942.4. فلسفه بعثت 1051.2.4. استنادهای قرآنی 1053.4.  جهان جاهلی در عصربعثت 1061.3.4. تفرق در دین 1062.3.4. آتش پرستی 1083.3.4. بت پرستی 1094.3.4. انکار خداوند با وجود شناخت او 1105.3.4. استنادهای قرآنی 1114.4. آثار و برکات پیامبراکرم J 1131.4.4. وجود پیامبر اکرمJ روشنی­بخش ظلمات 1142.4.4. پیامبراکرمJ زداینده تحیّر دیدگان و ابهام قلب­ها 1155.4. قیام پیامبر J برای هدایت 1171.5.4. استنادهای قرآنی 1186.4 . مصیبت رحلت پیامبر اکرم J 1201.6.4.استنادهای قرآنی 1237.4. مقام و جایگاه قرآن کریم در خطبه شریفه فدکیه 1261.7.4. تکلیف امت مسلمان، بعد از پیغمبر خاتمJ 1272.7.4. فضایل قرآن 1293.7.4. استنادهای قرآنی 1328.4. فلسفه احکام 1371.8.4. ایمان پاک کننده شرک 1382.8.4. نهی از شرک در آیات قرآن 1393.8.4. نماز دور کننده از کبر 1404.8.4. استناد قرآنی 1415.8.4. زکات صفابخش روح، وسعت­بخش رزق 1416.8.4. آثار زکات در قرآن 1437.8.4. روزه، تحکیم اخلاص، و حج رفعت دین 1438.8.4. توصیه به روزه­داری و حج در آیات قرآن 1459.8.4. عدالت نظام­بخش قلب­ها 14610.8.4. معرفی عدالت به­عنوان هدف پیامبران در قرآن 14711.8.4. امامت اهل بیتD عامل اتحاد امت مسلمان است. 14712.8.4. توصیه قرآن به اتحاد 14813.8.4. عزت اسلام علت اصلی تشریع جهاد 14814.8.4. آثار جهاد در بیان قرآن 14915.8.4. صبر کمکی بر استحقاق اجر 15016.8.4. پاداش صبر در بیان قرآن 15017.8.4. امر به معروف سبب مصلحت عمومی 15118.8.4. امر به معروف در بیان قرآن 15119.8.4. نیکی به والدین و صله ارحام سبب حفظ از نارضایتی و مایه طول عمر 15220.8.4. نیکی به والدین و خویشاوندان در آیات قرآن 15421.8.4. قصاص عاملی برای حفظ خون­ها 15522.8.4. اشاره قرآن به حیات بخش بودن قصاص 15523.8.4. گذری بر علل تشریع نذر، و کامل نمودن کیل و میزان در بیان حضرت فاطمهB 15624.8.4.  استنادهای قرآنی 15725.8.4. آثار و دلایل نهی از شرابخواری، قذف و سرقت 15726.8.4. استنادهای قرآنی 15927.8.4.  اخلاص در ربوبیت از آثار تحریم شرک 16028.8.4. استنادهای قرآنی 1629.4. معرفی شخصیت حضرت فاطمهBو پدر بزرگوارشانJ در خطبه 1631.9.4. استنادهای قرآنی 16510.4. خدمات پیامبراکرمJ در دوران رسالت 1661.10.4. استنادهای قرآنی 16911.4. مردم پیش از بعثت 1701.11.4. استنادهای قرآنی 173فصل پنجم: امامت و ولایت در خطبه فدکیه 1741.5. معرفی امیرالمؤمنین علیA (نقش حضرت علیA در اسلام و بخشی از کمالات ایشان) 1751.1.5. استنادهای قرآنی 1802.5. احوال مردم در ایام فتنه 1831.2.5. بی­کفایتی غاصبان خلافت در بیان حضرت فاطمهB 1832.2.5. مسأله فرار از جنگ در بیان قرآن 1853.5. جامعه بعد از رحلت پیامبر J و غصب خلافت 1861.3.5. ظهور نفاق بعد از پیامبر اکرمJ 1872.3.5.  اقدام غاصبان علیه اهل بیتD 1964.5. اعتراض به سکوت مردم 1991.4.5. استمداد حضرت فاطمهB از انصار 1992.4.5. استنادهای قرآنی 2033.4.5. شکوه حضرت فاطمهB از انصار 2054.4.5.  اتمام حجت حضرت فاطمهB 2115.5. پاسخ به ادعای خلیفه اول درباره اصرار و درخواست مردم مبنی بر پذیرش خلافت از سوی او 2161.5.5. استنادهای قرآنی 2176.5. پایان خطبه و شکوه به پیامبر اکرمJ 2191.6.5. استنادهای قرآنی 220فصل ششم: خلاصه و نتیجه­گیری 223ضمائم 227فهرست آیات 228فهرست روایات 254متن کامل خطبه فدکیه 257فهرست منابع 261  

مقدمه

حضرت فاطمهB بانوی بزرگ اسلام و سیده زنان عالمین، و پرورش یافته در مکتب وحی و خانه نبوت هستند. شناخت شخصیت والای ایشان که در عمر کوتاه خود به اعلا درجه ایمان، انسانیت، کمال، عفت و حیامداری، رسیدند، یکی از مهم­ترین عوامل شناخت و تقرب به خداوند متعال است.حضرت فاطمهB با پرورش در دامان پیامبر اکرمJ و نیز در سایه همنشینی همسر بزرگوارشان حضرت امیرمؤمنان علیA روح خود را با آیات و مفاهیم قرآنی جلا داده و به رموز و بواطن آیات و تفسیر آن­ها تسلط یافته­اند.شناخت شخصیت والای حضرت صدیقه طاهرهB به چند طریق ممکن است. از جمله تحقیق در نسب آن حضرت و مطالعه شرافت خانوادگی ایشان، مطالعه و تدبر در کمالات فردی ایشان، و نیز شناسایی و مطالعه و تدبر درآثاری که از این بانوی والامقام به ارث مانده است. آثاری چون احادیث، ادعیه و خطبه­های آن حضرت.یکی از جلوه‌های علمی، فرهنگی و ارشادی آن حضرت، خطبه‌ها و گفتارهای ایشان است.خطابه­های حضرت فاطمه Bنیز همچون دیگر معصومان از اهل بیتD قدرتمندانه به بیان حقایق پرداخته و از نفوذ کلام و متانت در سخن بهره­مند است.از میان خطبه­های حضرت فاطمهB خطبه فدکیه به جهت دارا بودن معارف ناب، نکته‌های ژرف و آموزه‌های فراوانی که در خود جای داده است، از نفیس‌ترین میراث ماندگار ایشان محسوب می‌شود.با توجه به مباحثات و محاجه­های ایشان با ابوبکر در این خطبه و نیز بیانات ایشان برای زنان مهاجر و انصار در خطبه عیادت، این واقعیت روشن می­شود که ایشان بر آیات کریمه قرآن احاطه کامل داشته و به اقتضای کلام، از آن­ها بهره برده و بدان­ها استدلال فرموده­اند.در نوشتار حاضر، به بخش اخیر توجه نموده و با توجه به متن خطبه فدکیه، استنادهای قرآنی آن بررسی می­گردد.با توجه به این­که آیات قرآن کریم، سخنان خداوند متعال است و تمامی اوامر و نواهی آن، دستورات و هدایت­های الهی را در بردارد، و از آن­جا که اهل بیتD مبیّنان و مفسران قرآن هستند، لذا آن­چه آیات قرآنی بیان می­کند در رفتار و کردار و گفتار اهل بیتD مشهود بوده و سیره اهل بیتD نیز دارای منشأ قرآنی می­باشد.

فصل اول: کلیات

    1.1. بیان مسأله تحقیق2.1. اهمیت و ضرورت تحقیق3.1. پیشینه تحقیق4.1. سؤالات تحقیق5.1. فرضیه تحقیق6.1. روش تحقیق7.1. تعریف مصطلحات     آن چه در این فصل مورد ارزیابی قرار می­گیرد، کلیاتی درباره موضوع بحث، استنادهای قرآنی خطبه فدکیه حضرت فاطمهB می­باشد.عناوین مطرح در این فصل عبارتند از: 1. بیان مسأله تحقیق 2. اهمیّت و ضرورت تحقیق 3. پیشینه تحقیق 4. سؤالات اصلی و فرعی­ تحقیق 5. فرضیه تحقیق 6. روش تحقیق 7. و در نهایت به تعریف مصطلحات می­پردازیم.

1.1. بیان مسأله تحقیق

حضرت فاطمهB پس از حادثه غصب فدک که در راستای غصب خلافت صورت گرفته و سرآغاز فتنه و روی­گردانی دستگاه حکومت جعلی از معارف قرآن کریم بود، موضوع غصب فدک را فرصتی مناسب برای دفاع از ولایت و استرداد حق مغصوب خود دانستند و بدین منظور در مسجد پیامبر اکرمJ و در جمع مهاجرین و انصار به ایراد خطبه پرداختند. خطبه ایراد شده توسط حضرت زهراB را که به خطبه فدکیه مشهور است می­توان از جمله مهم­ترین اسناد تاریخی مربوط به وقایع صدر اسلام دانست. این خطبه که یکی از خطبه­های سه­گانه حضرت صدیقهB است حول هفت محور[1] به بحث می­پردازد؛ و حضرت فاطمهB در جای جایِ این خطبه به آیات قرآن کریم استدلال فرموده و به­طور صریح یا اشاره به مفهوم آیات قرآن به احتجاج و اثبات مدعای خود می­پردازند. که این امر نشان از اشراف، تسلط وآگاهی حضرت بر آیات قرآن و تفسیر و تأویل آن­هاست.این پژوهش برآن است تا با مدد الهی آیات مورد استناد حضرت صدیقهB و موارد استدلال آن­ها را بیان کند.

2.1. اهمیت و ضرورت تحقیق

در عصر حاضر به لحاظ وجود رسانه­ها و وسایل ارتباط جمعی بسیار پیشرفته، شاهد بیشترین و سریع­ترین تهاجم­های فرهنگی، خصوصاً دینی و مذهبی و اشاعه افکار انحرافی و شبهات اعتقادی، به­ویژه علیه مذهب تشیع هستیم.قرآن کریم منبع مشترک و بلامنازعه مسلمانان جهان و راهنمای آنان در تمامی زوایای حیات آن­ها به­شمار می­رود.در این میان به عقیده شیعیان، معصومینD مبیّنان و مفسران قرآن کریم هستند و تمامی رفتار، کردار، قول و تقریر آن­ها به مثابه تفسیر و تبیین آیات قرآن می­باشد.این خطبه که در واقع حماسه­آفرینی حضرت صدیقهB در ابعاد سیاسی و اقتصادی می­باشد، بهترین الگوی رفتاری برای کسانی است که داعیه مسائل سیاسی و اقتصادی بر پایه آموزه­های اسلامی را دارند.این خطبه گرچه به­ظاهر به منظور باز پس­گیری فدک صورت گرفته اما در واقع، ایراد آن در جهت دفاع از ولایت، و امامت غصب شده توسط اصحاب سقیفه صورت گرفته است.ذکر این نکته ضروری است که فرض ما در این پژوهش این است که مخاطبان ما فقط شیعیان نیستند، بلکه اهل سنت و نیز کسانی هستند که در سایه القای شبهات به این نتیجه رسیده­اند که این حرکت حضرت فاطمهB صرفاً حرکتی مادی و در راستای بازپس­گیری تکه زمینی می­باشد که حق ایشان بوده است.با این فرض و نیز اثبات این نکته که معصومینD بر اساس قرآن و با زبان قرآن سخن می­گفته­اند، و لذا مطالبه حق غصب شده اهل بیتD و منصب الهی امامت در واقع در راستای عمل به آیات قرآن و دستورات خداوند متعال صورت گرفته است، و نیز توجه به این نکته که بررسی خطبه فدکیه بدین صورت، برای روشن ساختن حقایق نهفته در این خطبه برای تشنگان معنویت مؤثر است، به اهمیت این­گونه پژوهش­ها بیشتر پی می­بریم.از رهگذر این تحقیق مشخص خواهد شد، بیانات و مطالبات حضرت فاطمهB در خطبه فدکیه، ریشه قرآنی دارند.[1] . هفت محور اصلی خطبه عبارت است از: 1. شکر الهی، توحید و صفات پروردگار و هدف آفرینش؛ 2. مباحث مربوط به نبوت و مقام والای پیامبر J3. جایگاه قرآن 4. معرفی خود و خاندان نبوت و اشاره به وضعیت مردم در دوران جاهلیت. 5. حوادث و رویدادهای بعد از رحلت پیامبر Jو تلاش منافقین برای محو اسلام. 6. غصب فدک و ارث 7. اتمام حجت با خواصّ بی‌بصیرت و ضرباتی که از ناحیه آن­ها به اسلام وارد می‌شود. تعداد صفحه : 285قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید