پایان نامه ارشد: بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راههای درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :نهج البلاغه

عنوان : بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راههای درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات

وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری

دانشگاه معارف قرآن و عترت(ع)

معاونت پژوهشی

پایان­ نامه

کارشناسی­ ارشد رشته نهج البلاغه

عنوان

بررسی آثار حسادت بر سلامت روان و راههای

درمان آن از دیدگاه قرآن و روایات

استاد راهنما

دکتر شهاب الدین ذوفقاری

استاد مشاور

مهدی صدرارحامی

پاییز1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است) اسلام  برای سلامت روان اهمیت و ارزش فراوان قائل شده است. چنانچه انسان مؤمن را شخصی دارای قلب سلیم وبرخوردار از سلامت روان دانسته و سرچشمه بسیاری از رذائل اخلاقی را به نوعی از مشکلات روانی می­داند. از سوی دیگر از حسادت می توان به عنوان یکی از رذائلی که نقش مهمی در انحراف انسان و جامعه از مسیر کمال و تعالی دارد نام برد. همچنین با توجه به تعریف حسادت در فرمایشات بزرگان دین، اصل حسد و حسادت­ورزی به نفس و روان انسان برمی­گردد و علاوه بر تأثیر بر جسم و تشدید بیماری­های آن، سلامت روان فرد را نیز به خطر می­اندازد. لذا با توجه به اهمیت موضوع، هدف از پژوهش حاضر که به روش توصیفی- کتابخانه­ای انجام گرفته؛ بررسی آثار حسادت در سلامت روان و راه­های درمان آن از دیدگاه آیات و روایات می­باشد. با توجه به علل، ریشه و زمینه­های حسادت، در بسیاری موارد علت حسادت افراد، فقدان اعتماد به نفس، احساس حقارت، عدم آگاهی و ضعف ایمان شناخته شد. در چنین مواردی فرد حسود برای تسکین رنج ناشی از ضعف های خود به دیگران حسادت می­ورزد و آرزو می­کند آنچه را خود ندارد دیگران هم نداشته باشند. مطابق با شناخت این عوامل، مهمترین نتایج به دست آمده بیان­گر آن است که افرادبرای درمان حسادت توانایی­ها و ویژگی های مثبت خود را بشناسند وبا تقویت آن­ها به آن نعمت­هایی که در نظر دارند، دست یابند و موجبات پیشرفت خود و جامعه را فراهم آورند. راه­ درمان اصلی، تقویت ایمانو اصلاح نگرش است. انسان به شناخت صحیحی از خود و توانایی­های خود دست نمی­یابد مگر اینکه خداوند را بشناسد و رابطه او را با خود تعالی بخشد. در این صورت است که می­توان با روحیه­ای سالم و جسمی قوی و نیرومند در راه رسیدن به کمال واقعی گام برداشت.کلیدواژه­­ها: حسادت، سلامت روان، درمان، آیات، روایات          فهرست                                                                                                       صفحهفصل اول: کلیاتپژوهش                                 مقدمه:. 11-1- بیانمسألهتحقیق. 41-2- ضرورتواهدافتحقیق. 51-3- بیانسؤالاتاصلیوفرعیتحقیق. 51-4- بیانفرضیاتاصلیوفرعیتحقیق. 51-5- تعاریفلغات،واژههاواصطلاحاتمهمکاربردی. 61-6- پیشینهتحقیق. 71-7- روشتحقیق. 9فصل دوم: حسادت و ریشه­های آن        2-1- واژهشناسیحسد. 112-2- تعریفحسادتدرعلماخلاق. 132-3- تفاوتهایغبطهوحسادت. 152-4- ضدحسادتنصحوخیرخواهی. 162-5- سلامتوبیماریروان. 182-5-1- سلامتازدیدگاهاهللغت. 182-5-2- روان. 182-5-3- روحوبدنوتأثیرآنهابرهمدیگر. 192-5-4- سلامتروانازدیدگاهقرآنوحدیث. 202-5-5- تعریفبیماریروانی. 212-5-6- نشانه‌هایبیماریروانیازنظرآیاتوروایات. 212-6- نشانههایحسود. 232-6-1- نفاق. 242-6-2- احساسنارضایتیواندوه. 242-6-3- احساسخشم. 252-6-4- احساسرنج. 262-6-5- احساسحسرت. 262-7- مراتبحسادت. 262-8- زمینههایرشدحسادت. 292-8-1- زمینههایخانوادگی. 292-8-1-3- عللوانگیزههایحسادتدرکودکان. 312-8-1-3-1- حسادتفرزنداوّلنسبتبهکودکانبعدی. 322-8-1-3-2- برخوردهایتبعیضآمیز. 332-8-1-3-3- احساسمحرومیّت. 342-8-1-3-4- توجهنکردنبهاستعدادهاوتواناییفرزندان. 352-8-2- زمینههایفامیلیحسادت. 362-8-3- زمینهرشدحسادتدرمحیطتحصیلیومحیطکار. 372-8-4- زمینهرشدحسادتوتوارث. 392-9- ریشههایحسادتازنظرعلمایاخلاق. 432-9-1- خباثتنفسوبخلذاتینسبتبهبندگانخدا. 432-9-2- عداوتودشمنی. 432-9- 3- حبمشهورشدنوآوازهیافتن. 442-9-4- ترسازبازماندنازمقصودخود. 442-9-5- تعزّز. 452-9-6- تکبّر. 452-9-7- تعجّبواستعباد. 462-10- ریشه‌یابیحسادتدرضعفباورهایدینی. 462-10- 1- ضعفایمانبهحکمتخداوند. 482-10- 2-تزلزلدرپایه‌هایایمانبهپروردگار. 492-10- 3- عدمتوجّهبهعظمتخداوند. 502-11- تعریفحسادتدرروانشناسی. 512-11-1- ریشههایتربیتیحسادت: عواملتربیتیحسادتازدیدگاهروانشناسان   532-11-1- 1- احساسحقارت. 532-11-1-2- ضعفاعتمادبهنفسونداشتنامنیت. 542-11-1-3- رابطۀعزتنفسوحسد. 552-11-1-3-1- نشانه‌هایعدمعزتنفس. 552-11-1-3-2- نقشعزتنفسدرازبینرفتنحسد. 56فصل سوم: آثار و پیامدهای حسادت3-1- آثاروپیآمدهایحسادت. 603-2- پیامدهایفردیحسادت:. 613-2-1- آثاردنیویحسادت. 643-2-1-1- آثارروانیحسادت. 653-2-1-1-2- غمگینیوافسردگی. 653-2-1-1-3- بخلوتنگنظری. 663-2-1-1-4- احساسحقارت. 663-2-1-1-5- اضطرابوناراحتیهمیشگی. 663-2-1-1-6- احساستنهایی. 673-2-1-1-7- کینهتوزی. 683-2-1-2- آثاررفتاریحسادت. 693-2-1-2- 1- غیبت (بدگویی). 693-2-1-2-2- ملامتوسرزنش. 703-2-1-2- 3- کوتاهیدرتعریفازدیگران. 703-2-1-2- 4- ضرررساندنبهمحسودباقتلخود. 713-2-1-2-5- تشخیصغلط. 723-2-1-3- آثارجسمانی. 723-2-1-3- 1- آثارجسمانیحسادتدرروایات. 733-3- آثارمعنویحسادت. 743-3- 1- ازمیانرفتننیکیهاوایجادرذیلتهایاخلاقی. 743-3- 2- ازبینرفتنایمان. 753-3- 3- دوریازرحمتخدا. 763-4- آثاراجتماعیحسادت (نابسامانیهایاجتماعی). 763-4-1- عدمپیشرفت. 763-4-2- اختلالامنیت. 773-4-3- پیآمدهایحسددرمحیطکار. 783-4-4- چشموهمچشمی. 803-5- آثاراخرویحسادت. 803-5-1- فشارقبروظلمتآن. 813-5-2- عذابجهنم. 81فصل چهارم: روش­های درمان حسادت4-1- بهداشتچیست؟. 854-1-2- بهداشتدل (قلب) : ازنظراسلام. 864-1-2-1- اهمیّتسلامتدل. 864-1-2-2- اثرسلامتدل. 864-1-2-3- تأثیرسلامتدلدرتندرستی. 864-1-3- عواملسلامتوبهداشت (دل) درقرآنوروایات. 864-1-4- اهمیّتوضرورتبهداشتروانی. 874-1-5- اصولبهداشتروانی. 874-1-5-1- احترامفردبهشخصیتخودودیگران. 884-1-5-2- شناختنمحدودیت‌هایخودودیگران. 884-1-5-3- آشنائیبهاینکهرفتارهرفردتابعتمامیّتوجوداوستنهقسمتی   894-1-5-4- شناسائیاستعدادها،قابلیّت‌هاونیازمندی‌هایخود (خودشناسی)   894-1-5-5- توجّهبهزمینه‌هایآسیب‌پذیر. 904-1-5-6- انعطافپذیری. 904-1-6- راهکارهایتأمینبهداشتروانی. 914-2- نقشخانوادهدرسلامتروانیکودک. 924-2-1- آموزشعملی. 934-2-2- وقتگذاشتنبرایفرزندان. 944-2-3- جلوگیریازشکل‌گیریاخلاقیاتوعادت‌هایناپسند. 954-3- بهترینکارهابرایجلوگیریودرمانحسادتدرکودکان. 964-3-1- احترامومحبّتبهکودکخردسال، (تکریمکودک). 964-3-2- رفتارعادلانهباکودکانوتبعیضقائلنشدنبینآنها. 994-3-3- توجّهبهاستعدادهاوتوانائی‌هایکودکانجهتافزایشاعتمادبهنفسدرایشانوجلوگیریازحسادتدرآنها   1024-3-4- پرهیزازمقایسهکودکخودباکودکاندیگر. 1044-3-5- راهکارهایپیشگیریودرمانحسادتدرکودکان. 1044-4- پیشگیریدربزرگسالی. 1054-4-1- درمرحلۀپیشگیریآنچهانسانراازحسادتبازمی‌دارد:. 1054-4-1-1- کاروتلاشونداشتنتوقعنابجاازدیگران. 1054-4-1-2- عفووگذشت. 1064-4-1-3- دوستداشتنمردموخدمتکردنبهآنها. 1074-4-1-4- خشنودیازخوشبختیدیگران. 1074-5- درمانحسادتدربزرگسالی. 1084-5-1- راههایفکری. 1084-5-1-1- اصلاحمعرفتونگرشفرد. 1094-5-1-2- تقویتایمانبهخداوندواولیاءاو. 1104-5-1-3- توجّهبهرحمتوحکمت‌هایخدایمتعال. 1124-5-1-4- شناختتوانائی‌هاواستعدادهایمثبتخود. 1134-6- اعتمادبهنفسدراسلام. 1144-6-1- شیوه‌هایایجادوتقویتاعتمادبهنفس:. 1144-6-1-1- خودارزشمندی. 1144-6-1-2- خودشناسی. 1144-6-1-3- خوداتکائی. 1154-6-1-4- رویاروئیبامشکلات. 1154-6-1-5- تلقیندرمانی:. 1154-6-1-6- فراگیریمهارت‌هایزندگی. 1164-6-1-7- کسبتجاربموفقیّتآمیز. 1164-6-1-8- مطالعهزندگیافرادموفّق. 1164-6-1-9- بهدستآوردنتکیه‌گاهمعنوی. 1164-7- راهکارهایبهداشتودرمانعقدۀحقارتدرمنابعاسلامی. 1174-7-1- تعدیلغرایز. 1174-7-2- ایجادمحیطسالم. 1174-7-3- مثبتنگری. 1184-7-4- تکریمشخصیت. 1184-7-5- توبهدرمانی. 1184-5-1-5- افزایشروحیۀقناعتورضایتمندی. 1194-5-1-6- توجّهبهضررهایحسادت. 1204-5-1-7- داشتنروحیۀتوکل. 1214-5-1-8- توجّهبهمعادونگاهمثبتبهمرگ. 1224-5-1-9- هدفمنددانستنزندگی. 1234-5-1-10- جایگزین‌هایمناسب. 1244-8- راهکارهایدرمانعملیحسادت. 1264-8-1- مبارزۀمنفی. 1264-8-2- ایجادرابطۀعاطفیمثبتبینخودوفردموردحسادت. 1274-8-3- متعهدشدنبهنیازهایواقعیخود،نهنیازهایدیگران. 1274-8-4- اهمیّتقائلشدنبرایداشته‌هایزندگی. 1284-8-5- پذیرفتنعدموجودکمالمطلقدرزندگی. 1294-8-6- داشتننگاهواقعبینانهنسبتبهموقعیتدیگران. 1294-8-7- شناسائینوعتفکروویژگی‌هایشخصیتیافرادغیرحسود. 1294-8-8- تلقینبهخود. 1304-8-9- استغفار. 1304-8-10- دعا. 1304-9- نکاتیراجعبهاینکهچکارکنیمموردحسادتواقعنشویم؟. 1314-9-1- مدارا. 1314-9-2- کتمان. 1324-9-3- استعاذه. 1324-10- حکمفقهیحسد. 133فصل پنجم: نتیجه­گیری5-1- نتیجهگیری. 1355-2- پیشنهادهایکاربردی. 141  

  مقدمه: یکی از مسائل موجود در زندگی و روابط اجتماعی، پدیده «حسادت­ورزی» است که مشکلات فراوانی را به بار می آورد و به جهت اهمیتی که دارد مورد توجه ویژه دین اسلام قرار گرفته است. حسادت از موضوعات اخلاقی­ای است که ابعاد روانشناختی دارند. لذا بدون شک برخورد منطقی با حسادت خود و دیگران، متوقف بر تحلیل روان شناختی این پدیده است. حسادت از موضوعاتی است که هم از منظر اخلاق و هم از منظر روانشناسی به آن توجه شده است ولی می توان به این نکته اشاره کرد که شاید علمای دین واخلاق کمتر به جنبه های روانشناختی این موضوع پرداخته اند و روانشناسان هم کمتر نگاهی به متون دینی آن داشته اند. هدف اصلی در تنظیم این پژوهش، بررسی آثار حسادت در سلامت روان و راه­های درمان از دیدگاه قرآن و روایات می باشد لذا سعی شده به این موضوع هم از جنبه دین و هم از منظر روانشناسی پرداخته شود.آیات و روایات در مذمت حسد بسیار است، بلکه می توان گفت هر مفسده و ظلمی در عالم اتفاق افتاده منشأ آن حسد بوده، شیطان به آدم حسد برد و از درگاه خداوند رانده شد. پسر آدم به برادرش حسد برد  و او را کشت. کفار به انبیاء حسد بردند، دچار عذاب شدند. خلفاء سه گانه به امام علی (ع) حسادت ورزیدند و این همه ظلم نمودند. بنی امیه و بنی عباس به ائمه طاهرین حسد بردند و در مقابل قتل و ظلم و هزارها مفسده دیگر به بار آوردند که نمونه های عینی آن را می توان در قرآن مشاهده نمود. در سخنان معصومین (ع) نیز تأثیر حسد بر سلامت روان مورد توجه قرار گرفته است، حضرت علی (ع) در این زمینه می فرمایند: حسد مرضی است که مبتلای به آن آرامش ندارد. حسد بدترین امراض است زیرا امراض صوری که بیماری های بدنی هستند اگر در دنیا درک و ناراحتی دارد منشأ ثواب اخروی است و بقیه امراض معنوی اگر باعث زیان و خسرت آخرتند در دنیا ممکن است  لذتی داشته باشند و اگر لذتی هم نداشته باشند چندان تعب و المی ندارند،بر خلاف حسد که با وجود ضررو زیان در آخرت در دنیا هم لذتی ندارد و همیشه در غم واندوه است. حسد آثار نامطلوبی بر سلامت جسمانی و روانی دارد و انسان را دچار بیماری می کند وکمتر صفتی از صفات نامناسب است که این همه پیامدهای بد دارد.افراد حسود معمولاً رنجور، حساس، عصبی، پرخاشگر و افسرده می شوند و دستگاه­های مختلف بدن آنان نیز تحت تأثیر این حالات روحی دچار اختلال می­گردد. با این اوصاف به اهمیت موضوع پی می بریم.  انسانی که روحش با این بیماری درگیر است باید خودش را درمان کند، زیرا این رذیله اخلاقی اگر پیشرفت کند نه تنها به خود فرد ضرر می رساند، همچنین ممکن است مانع پیشرفت یک خانواده، اجتماع کوچک و حتی جامعه ای بزرگ شود. در این پژوهش برای روشن شدن ابعاد موضوع مورد بحث و جهت گیری در راستای تحقق اهداف آن طی پنج فصل به ترتیب ذیل صورت گرفته است.در فصل اول  به بررسی کلیاتی در رابطه با موضوع مورد بحث پرداخته شده است. در فصل دوم سعی شده زمینه های رشد حسادت و ریشه های آن از منظر دین، اخلاق و تربیت مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد تا شناخت این عوامل در مراحل بعدی گام موثری برای پیشگیری و درمان و تأمین سلامت و بهداشت روحی باشد. در فصل سوم به تحقیق و تفحص در مورد آثار و پیامدهای حسادت پرداخته شده است. شاید تا زمانی که حسادت در قلب انسان است گناهی برآن مترتب نباشد ولی هنگامی که اقدامات زبانی و گاهاً عملی به همراه داشته باشد، قطعاً ضررها و زیان هایی را برای شخص حسود به همراه خواهد داشت و کم کم سلامت روحی و روانی او را به مخاطره می ­اندازد که از جمله این آثار می توان به آثار فردی ، اجتماعی و اخروی آن اشاره کرد. در فصل چهارم که مهمترین فصل این پایان نامه می باشد، سعی شده با توجه به بررسی آیات و روایات و شناخت علل و زمینه ها و آثار فردی و اجتماعی حسادت در سلامت روان به پیشگیری و بهداشت روانی و همچنین درمان این بیماری تحلیلی دینی روانشناختی داشته و  نتایج به دست آمده مورد بررسی قرار گیرد.   
فصل اولکلیات پژوهش   
        

1-1- بیان مسأله تحقیق

طبق فرمایش امام علی علیه السلام که فرموده اند : ینبغی ان یتداوی المرء من ادواء الدنیا کما یتداوی ذوالعلهو یحتمی من شهواتها و لذاتها کما یحتمی المریض. (غررالحکم ح4863/ 240- باب تهذیب نفس/ ص 239). هرکس سزاوار است که از بیماریهای دنیا درمان شود، چنانچه دردمندان درمان می شوند، و از شهوتها و لذات دنیا پرهیز کند، چنان که بیمار پرهیز می کند. یکی از این بیماریها (حسد) می باشد. یعنی اینکه بخواهیم نعمتی را از دست کسی بیرون بیاوریم که این خود نوعی ظلم بزرگ می باشد، ظالم و ستمکار را هیچ کس دوست ندارد و همه ما دوست داریم در نظر خدا و مردم محبوب و دوست داشتنی باشیم، پس آیا این تلاش شخص حسود تلاشی بی ثمر نیست که خود را هم نزد خدا و هم نزد بنده خدا منفور می کند . در این میان بیشترین ضرر متوجه شخص حسود می شود، مرتبا با خودش درگیر است و غصه می خورد که چرا فلان نعمت که فلان شخص دارد من ندارم، اضطراب و نگرانی از نداشتن آن نعمت نه تنها روح او را افسرده و غمگین می کند بلکه بر جسم او و در تشدید بیماریهای جسمی او نیز مؤثر می باشد. حال می خواهیم میزان تأثیر این بیماری روحی را در سلامت روان بررسی کرده و ضررها و زیانهای آن را نیز یاد آور شده و تأثیر آن را در سلامت روان بررسی کنیم. اگر آدمی بتواند این بیماری را درون خودش تشخیص دهد و روح خودش را از درگیری با آن نجات دهد این موضوع خیلی مهم است، همچنین باید ببینیم تا چه میزان می توانیم از زیانهای فردی و اجتماعی آن نیز جلوگیری کنیم، زیرا حسد به شخص حسود زیان نمی رساند و در این میان ضررها و زیانهایی را نیز بر شخص محسود وارد می کند، این بیماری اگر پیشرفت کند زیانهای پی در پی برای یک خانواده، یک اجتماع کوچک، و حتی جامعه ای بزرگ در پی خواهد داشت پس چه خوب می شد اگر همه ما همانطور که به سلامت جسم خودمان اهمیت می دهیم مواظب سلامت روحیمان نیز باشیم تا یک بیماری روحی بزرگ مانند حسادت که ام الامراض خوانده شده جسم مارا نیز درگیر نکرده و مانع پیشرفت و رسیدن خود و دیگران به کمل و سعادت و خوشبختی در دین و دنیایمان نشویم.تعداد صفحه : 180قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید