پایان نامه ارشد : بررسی اتیولوژی بیماری زردی نخود و تعیین مقاومت ارقام متداول در استان لرستان

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته گیاه پزشکی 

عنوان :  بررسی اتیولوژی بیماری زردی نخود و تعیین مقاومت ارقام متداول در استان لرستان

دانشکده کشاورزی

عنوان پایان نامه:

بررسی اتیولوژی بیماری زردی نخود و تعیین مقاومت ارقام متداول در استان لرستان

استاد راهنما :

دکتر مصطفی درویش نیا

اساتید مشاور:

دکتر عیدی بازگیر و دکتر داریوش گودرزی

پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته گیاهپزشکی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده:

در این پژوهش به منظور شناسایی عوامل بیماری زردی و پژمردگی نخود و ارزیابی ارقام مقاوم نخود نسبت به این بیماری در سال زراعی 93-92 از مزارع نخود در مناطق مختلف استان لرستان نمونه‌برداری شد و در مجموع 79 جدایه قارچی بدست آمد. قارچ‌ها بر اساس مشخصات ریخت‌شناسی و با استفاده از کلیدهای معتبر و مقالات شناسایی شدند. در این تحقیق 11 گونه فوزاریوم و 2 گونه غیر فوزاریوم شناسایی شد که عبارتند از Fusarium oxysporum، F. javanicum، F. solani، F. petroliphilum، F. foetens F. pallidoroseum، F. camptoceras، F. acutatum، redolens F.،F. sambucinum F.reticulatum ، Alternaria alternate ،Bipolaris sorokiniana گونه‌های F. redolens، F. foetens، F. acutatum و F. petroliphilum از لرستان و گونه‌های F. foetens، F. acutatum، petroliphilum F. برای اولین بار از ایران گزارش می‌شوند. آزمون بیماریزایی جدایه‌های به دست آمده بر اساس اصول کخ انجام گردید بنابراین بر اساس اصول کخ، با توجه به علائم مشاهده شده بر روی گیاهان و جداسازی مجدد قارچ F. oxysporum.  از قسمتهای آوندی این گیاهچه‌ها و با توجه به فراوانی زیاد 38/25 درصد این گونه نسبت به گونه‌های دیگر می‌توان F. oxysporum. Schl. f. sp. ciceri (Padw) Matuo & K. Sato را به عنوان عامل بیماری زردی و پژمردگی نخود گزارش کرد. این آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار انجام شد. رقم ILC482 به عنوان شاهد حساس و رقم آرمان به عنوان شاهد مقاوم استفاده شد. مشاهدات بیماری در مرحله گیاهچه و گلدهی ثبت شد. در مرحله گیاهچه دو ژنوتیپ(FLIP03 -110C ، X98TH75K1-83) بسیار مقاوم، سه رقم (آزاد، هاشم و بیونیج) و 7 ژنوتیپ (SAR79J78K5-85،SAR79J15K3-86 ،SAR 79J15K3-86، SAR79J87K1-85، SAR79J38K8-85، SAR79J61K1-86، SAR79J18K1-86) مقاوم، دو ژنوتیپ (SAR79J78K3-86 و FLIP98-55C) نیمه مقاوم و چهار رقم (آرمان، گریت، نخود‌سیاه، ILC482) حساس بودند. در حالیکه در مرحله گلدهی دو ژنوتیپ (FLIP03 -110C،X98TH75K1-83 ) مقاوم، رقم آزاد نیمه مقاوم، رقم هاشم و دو ژنوتیپ (SAR79J61K1-86، SAR79J18K1-86) حساس، 5 رقم (آرمان، گریت، نخود‌سیاه، بیونیج، ILC482) و 7 ژنوتیپ (SAR79J61K1-86، SAR79J38K8-85، SAR79J15K3-86، SAR79J710K2-85، FLIP98-55C، SAR79J78K5-85، SAR79J78K3-86 بسیار حساس به بیماری بودند.

واژگان کلیدی: اتیولوژی، بیماری زردی، نخود، مقاومت ، لرستان

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                   صفحه

چکیده                                                                                                 

مقدمه                                                                                                    1

فصل اول: کلیات

1-1- کلیات                                                                                 5

1-1-1- سطح زیر کشت و تولید نخود در ایران                                                  5

1-1-2- ارزش غذایی و کاربرد نخود                                                              8

1-1-3 – مشخصات گیاهشناسی و تاریخچه پیدایش نخود                                  8

1-1-4- توزیع و اهمیت اقتصادی بیماری زردی و پژمردگی نخود                               9

1-2- تاریخچه بیماری زردی و پژمردگی نخود در دنیا                                          10

1-3- تاریخچه بیماری زردی و پژمردگی نخود در ایران                                         12

1-4- کنترل بیماری زردی و پژمر         دگی نخود                                                       13

فصل دوم: مواد و روش ها

2-1- جمع آوری نمونه                                                                                       18

2-2- محیط کشت ها                                                                                 18

2-2-1- محیط کشت سیب زمینی- دکستروز-آگار (PDA)                                    18

2-2-2- محیط کشت آب- آگار (WA)                                                            18

2-2-3- محیط کشتSNA  (Synthetic Nutrient-poor Agar)                                18

2-2-4- محیط کشت Nash & Snyder                                                           19

2-2-5- محیط کشت برگ میخک- آگار (CLA)                                                         20

2-2-6- محیط خاک                                                                                 20

2-2- 7- محیط PDB                                                                               20

2-3- روش جداسازی قارچها                                                                       21

2-3-1- استفاده از محیط کشت PDA‌                                                            21

2-3-2- استفاده از محیط کشتNash & Snyder                                                          21

2-4- روش خالص سازی قارچها                                                                  21

2-4-1- روش تک اسپور کردن (Single sporing)                                              21

2-5- روش نگهداری کشت خالص قارچها                                                       22

2-5-1 روش استفاده از محیط خاک                                                               23

2-6- روش وادارسازی قارچها به اسپورزایی                                                      23

2-6-1- روش استفاده از محیط CLA                                                                            23

2-7- روش وادارسازی قارچها به تولید کلامیدوسپور                                            24

2-8- نحوه تشخیص قارچها                                                                        24

2-9- آزمایشات گلخانه‌ای                                                                          24

2-9-1- روش تهیه مایه تلقیح (Inoculum) جهت اثبات بیماریزایی قارچهای فوزاریوم در گلخانه 24

2-9-2- روش تهیه ماسه، خاک و کود سترون جهت آزمایش‌های گلخانه‌ای                            25

2-9-3- اثبات بیماریزایی قارچهای فوزاریوم در گلخانه                                         25

2-9-4- روش تهیه مایه تلقیح جهت اثبات بیماریزایی قارچهای غیر فوزاریوم در گلخانه   26

2-9-5- اثبات بیماریزایی قارچهای غیر‌فوزاریوم با روش تلقیح میسلیومی در گلخانه                  26

2-9-6- کشت گیاهان جهت مایه‌زنی                                                              26

2-9-7- مایه زنی گیاهچه ها با سوسپانسیون قارچ و تعیین مقاومت ارقام                     26

2-9-8- نقشه اجرای آزمایش                                                                      27

فصل سوم: نتایج

3-1- گونه های جمع آوری شده                                                                   29

3-1-2- توصیف جنس Fusarium                                                                31

3-1-2- شرح گونه های فوزاریوم جمع آوری شده                                              33

  1. oxysporum                                     33
  2. redolens 35
  3. foetens 36
  4. reticulatum 38
  5. sambucinum 40
  6. pallidoroseum 43
  7. camptoceras 44
  8. solani 46
  9. javanicum 48
  10. petroliphilum 49
  11. acutatum 51

3-1-4- شرح گونه های غیر فوزاریوم                                                             52

 Bipolaris sorokiniana                                                                                     52

Alternaria alternate                                                                                                     53

3-2- نتایج آزمایشات گلخانه‌ای                                                                             55

3-2-1- نتایج آزمون بیماریزایی در گلخانه                                                        55

3-2-2- عامل بیماری                                                                                56

3-2-3- موقعیت تاکسونومی                                                                       56

3-2-4- علائم و مراحل آلوده سازی                                                              57

3-2-5- دامنه میزبانی                                                                                57

3-2- 6- انتشار                                                                                                58

3-2-7- بقاء                                                                                          58

3-2-8- نتایج ارزیابی مقاومت ارقام نخود                                                                 58

فصل چهارم: بحث

4-1- شناسایی قارچها                                                                                84

4-2- تست بیماریزایی                                                                               84

4-3- ارزیابی مقاومت ارقام                                                                          84

4-4- پیشنهادات                                                                                               85

منابع مورد استفاده                                                                                     86

مقدمه

حبوبات دانه‌های خشک خوراکی هستند که به خانواده بقولات تعلق دارند. بذور رسیده و خشک حبوبات دارای ارزش غذایی زیاد و قابلیت نگهداری خوبی هستند و یکی از مهمترین منابع غذایی ‌سرشار ‎از‌‌‌‌‌ پروتئین می‌باشند (باقری و همکاران، 1376). پس از غلات، دومین منبع مهم غذایی بشر، حبوبات است. این گیاهان متعلق به خانواده‌ی بقولات (Fabaceae) و زیرخانواده پروانه‌آسایان (Papilionoidea) هستند (کوچکی و بنایان اول، 1386). حبوبات با بر آوردن نیازهای پروتئینی انسان و در نتیجه کاهش فشار بر چراگاه‌های طبیعی برای تولید پروتئین‌های دامی، نقش انکار ناپذیری در حفظ اکوسیستم های طبیعی دارند. نخود با نام علمی Cicer aritinum L گیاهی است که علاوه بر تأمین پروتئین گیاهی، توانایی افزایش حاصلخیزی خاک را دارد که نیاز به مصرف کود شیمیایی و سموم دفع آفات را به حداقل می‌رساند (امینی زاده و همکاران، 1392).

حبوبات به دلیل پروتئین بالا و اسیدهای آمینه ضروری محصولات زراعی مهمی هستند دانه حبوبات در مقایسه با غلات محتوی پروتئین بیشتری است. مقدار پروتئین موجود در بذور حبوبات (25-20%) در مقایسه با غلات (10-6%) است. حبوبات به طور معمول سرشار از پروتئین، کربوهیدرات‌های پیچیده، فیبر و مقدار کمی روغن هستند (Akibode, 2011). همچنین مقدار پروتئین موجود در دانه حبوبات 10‌تا‌20 برابر بیشتر از پروتئین موجود در گیاهان غده‌ای بوده، درحال حاضر حدود 90 درصد از کالری ‌‌و ‌75 درصد از پروتئین مورد نیاز انسان از منابع گیاهی تامین می‌شود که در این میان حبوبات نقش مهمی را دارا می‌باشد (مجنون حسینی، 1387). این گیاهان منبع مهم ویتامین‌هایی مانند ریبوفلاوین، ویتامین ب و کاروتن هستند و از لحاظ اسیدهای آمینه ضروری مخصوصاً لیزین، که کمبود آن در غلات وجود دارد غنی هستند. از طرف دیگر با توجه به توانایی تثبیت ازت در این گیاهان قرار‌دادن آنها در تناوب زراعی به پایداری سیستم‌های زراعی کمک می‌کند (Singh et al.,1989).

حدود 680 هزار هکتار معادل 6/5 درصد از اراضی محصولات سالانه برداشت شده در سال زراعی 90- 1389 به حبوبات اختصاص یافته است. از این مقدار نخود 3/61 درصد، از سطح برداشت را به خود اختصاص داده است. استان لرستان با تولید 80 هزار و 955 تن نخود مقام نخست تولید کشور را دارد (آمارنامه کشاورزی، 1390-1389‌).

نخود یکی از مهمترین محصولات در حال رشد در ایران و جهان است اما عملکرد و کیفیت نخود تحت تاثیر پژمردگی ناشی ازFusarium oxysporum. Schl. f. sp. ciceri (Padw) Matuo & K. Sato قرار می‌گیرد. کاهش عملکرد نخود به علت پژمردگی ناشی از قارچ فوزاریوم تا 90 درصد گزارش شده است. این بیماری تقریباً در تمام مناطق زیر‌کشت حبوبات از جمله، شبه قاره هند، ایران، پرو، سوریه ، اتیوپی مکزیک، اسپانیا، تونس، ترکیه و آمریکا شایع است (Lal and Datta, 2013). کاهش عملکرد نخود به علت پژمردگی فوزاریومی در هند و اسپانیا 10درصد، در تونس 40 درصد و در ایران 17درصد گزارش شده است (Karimi et al.,2012). پژمرده و زرد شدن برگ‌ها، ضعف بوته، کاهش تعداد غلاف، کوچک ماندن دانه‌‌ها و در نتیجه کاهش محصول از نشانه‌های این بیماری هستند. عامل بیماری قارچ خاکزاد F. oxysporum f. sp. ciceri است. خسارت این بیماری در بعضی از مزارع اطراف مراغه تا ۸۰ درصد گزارش شده است (ولادی و همکاران، 1391).

علایم این بیماری هم در مراحل ابتدایی رشد گیاه و هم در مراحل مختلف بلوغ قابل رویت است. علائمی از قبیل کوتولگی، کوچک‌ شدن برگها، آویختگی برگ و بالاخره مرگ گیاه را موجب می‌شود.(Stoilova and Chavdarov, 2006)

هشت نژاد ازF. oxysporum  تا کنون گزارش شده است که شش نژاد (1A, 2, 3, 4, 5 and 6) باعث علائم پژمردگی و از نظر اقتصادی مهمتر هستند نسبت به نژادهای0  و 1B/C که باعث علائم زردی می‌شوند (Lal and Datta, 2013 ؛Karimi et al.,2012  ؛ Jimenez-Gasco and Jimenez-Diaz, 2002).

نژادهای 2، 3 و4، فقط از هند گزارش شدند.0 ،1B/C ،5  و6 از ناحیه مدیترانه و آمریکا‌ (کالیفرنیا) و نژاد1A  از هند، کالیفرنیا و حوزه مدیترانه گزارش شدند (Jimenez-Gasco and Jimenez-Diaz, 2002).

اهداف

1- مطالعه سبب شناسی عوامل زردی و پژمردگی نخود

2- شناسایی عوامل زردی و پژمردگی نخود در استان لرستان

3- تعیین مقاومت ارقام نخود به عوامل پژمردگی و زردی

4- مقایسه میانگین ها برای تمامی صفات مورد مطالعه ارقام نخود از نظر مقاومت به بیماری زردی و پژمردگی

5- بررسی میزان خویشاوندی ارقام نخود از نظرمقاومت به بیماری زردی و پژمردگی

فرضیه ها

1زردی و پژمردگی نخود عامل قارچی ندارد.

2- ارقام نخود نسبت به عوامل پژمردگی و زردی مقاوم نیستند.

3عامل زردی و پژمردگی نخود قارچ فوزاریوم نیست.

4- میانگین صفات مورد مطالعه ارقام نخود از نظر مقاومت به بیماری زردی و پژمردگی اختلاف معنی داری ندارند.

5- ارقام نخود از نظر مقاومت به بیماری زردی و پژمردگی خویشاوندی ندارند.

هدف ما از انجام این تحقیق شناسایی عوامل بیماری زردی و پژمردگی نخود و تعیین ارقام مقاوم نخود نسبت به این بیماری در شرایط گلخانه در استان لرستان می‌باشد. 

1-1- کلیات

1-1-1- سطح زیر‌کشت و تولید نخود در ایران

در سال زراعی 90-89 سطح زیر‌کشت و میزان تولید نخود به ترتیب برابر با 5/419 هزار هکتار و 6/233 هزار‌ تن بوده است. محصول نخود به دو صورت آبی و دیم در ایران کشت می‌شود که 6/97 درصد از سطح زیر‌کشت و 4/93 درصد از تولید این محصول به صورت دیم است (آمارنامه کشاورزی، 1390) (جدول1-1).

جدول 1-1- سطح زیر کشت و میزان تولید نخود در ایران (سال زراعی 1390-1389)

سطح زیر کشت (هکتار)سهم ‌از سطح زیرکشت         تولید (تن)سهم از تولید

 

آبیدیممجموعآبیدیمآبیدیممجموعآبیدیم
102214092764194974/26/9717/154341/2182523/2336866/64/93

جدول 1-2- وضعیت تولید نخود در استانهای تولید کننده ( 1390- 1389)

استانسطح‌‌زیر کشتسهم سطح زیر کشتتولیدسهم تولید
آذربایجان شرقی404216/92/269765/11
آذزبایجان غربی720362/172/298698/12
اردبیل408912/27652/1
ایلام50122/17/37316/1
فارس33428/03/49422/1
کردستان720102/174/295126/12
زنجان415414/11655/0
خراسان رضوی832021/31734/1
خراسان شمالی22865/06/9034/0

ادامه جدول (1-2)

کرمانشاه752929/173/357093/15
لرستان1168929/27809556/34
مرکزی39469/08/16807/0
همدان78399/19/91569/3
سایر استان‌ها38599/03/31453/1

همانطور که در جدول (1-2) مشاهده می‌شود بیشترین تولید و سطح زیر کشت این محصول به ترتیب با 80955 تن و 116892 هکتار در استان لرستان است که حدود یک چهارم کل سطح زیر کشت کشور را در بر دارد و استان‌های کرمانشاه، کردستان و آذربایجان غربی در رتبه‌های بعدی قرار دارند. کمترین سطح زیر کشت در کشور با 2286 هکتار مربوط به استان خراسان شمالی است.

بر اساس آمار(FAO, 2013) سطح زیر‌کشت حبوبات جهان در سال 2010، 78311 هزار هکتار بوده که تولید در همین دوره 68829 هزار‌تن برآورد شده است. طبق این آمار تولید حبوبات در فاصله سالهای 2010-2000 رشدی معادل 1/3 درصد داشته است. طی سال‌های ذکر شده سطح زیر کشت حبوبات در ایران 790 هزار هکتار و میزان تولید 729 هزار تن بوده است. و رشدی معادل 7/2 درصد داشته است. قاره آسیا نسبت به سایر قاره ها از نظر سطح زیر کشت بیشترین سطح زیر کشت و تولید را به خود اختصاص داده است و ایران از نظر سطح زیر کشت بعد ار کشورهای هند، نیجر، میانمار، برزیل، نیجریه، کانادا، وغیره در مکان نوزدهم قرار دارد (FAO, 2013).

در مقیاس جهانی نخود پس از لوبیا و نخود فرنگی رتبه سوم اهمیت را در بین حبوبات دارد و نیز در ایران بیش از 63 درصد سطح زیر کشت حبوبات کشور را در برمی‌گیرد. با وجود توزیع گسترده نخود در دنیا 73 درصد تولید آن در جنوب آسیا است. هند با تولید سالانه حدود 8 میلیون تن نخود، مقام نخست تولید این محصول را در جهان دارد، ایران در سال 2011 با تولید 290 هزار و 243 تن مقام هفتم جهان را در تولید این محصول به خود اختصاص داده است و با داشتن سطح زیر کشت ۵۶۲ هزار و ۳۷۵ هکتار مقام چهارم جهان را در سال ۲۰۱۱ در زمینه‌ی سطح زیر کشت نخود کسب کرده است (آمارنامه کشاورزی، 1390).

تعداد صفحه :95

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید