پایان نامه ارشد: تأثیر خطبه ی اوّل نهج البلاغه بر دیباچه های متون نظم و نثر ادب فارسی

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :معارف نهج البلاغه

عنوان : تأثیر خطبه ی اوّل نهج البلاغه بر دیباچه های متون نظم و نثر ادب فارسی

دانشگاه معارف قرآن و عترت (ع)

پایان نامه ی کارشناسی ارشد رشته ی معارف نهج البلاغه

عنوان:

تأثیر خطبه ی اوّل نهج البلاغه بر دیباچه های متون نظم و نثر ادب فارسی

 

استاد راهنما:

دکتر تقی اجیه

 

استاد مشاور:

دکتر علی عابدی

بهار 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)چکیده:حمد و ستایش خداوند و پیامبران به ویژه نبی مکرم اسلام حضرت محمد صلوات الله علیه و خاندانش از پُر بسامدترین واژه های دیباچه ی متون فارسی است. در آغاز قرآن، خداوند کریم با آوردن سوره حمد در صدد بر آمده است تا اشرف مخلوقات را از زبان خود شکر گزاری بیاموزد و با آوردن بیست و چهار بار ترکیب «الحمد لله» در کل قرآن آن را مورد تأکید قرار دهد. نهج البلاغه که گرد آوری منتخبی از خطبه های امیر المومنین علی علیه السلام است به تأسّی از قرآن ایراد شده است؛ خطبه ی اوّل کامل به وصف و ستایش خالق هستی و بر شمردن نعمت های خداوند و سیر خلقت تا آفرینش آدم علیه السلام و پیامبران و توصیف پیامبر ختمی مرتبت اختصاص یا فته است که از خطبه های بی نظیر آن حضرت است؛ این خطبه، تأثیری نمایان در نویسندگان و شعرای عرب و عجم گذاشته است. سی و شش خطبه ی دیگر نیز با حمد و سپاس خداوند آغاز می شود.  شعرا و نویسندگان به تأسّی از این خطبه آغاز سخن خود را به شکر گزاری از خداوند باری تعالی و برشمردن نعمت های او و ستایش نبی مکرّم اسلام صلوات الله علیه اختصاص داده اند. این پژوهش با بررسی 44 کتاب در موضوعات مختلف سعی کرده است تأثیر سخنوری امام علی علیه السلام را در متون فارسی -که آغازگر سبک جدیدی در نویسندگی به شمار می رود- از قرن چهارم مورد تحلیل و ارزیابی قرار دهد کلید واژه: امام علی(ع)؛ نهج البلاغه؛ متون فارسی؛ تأثیرگذاری.                  فهرست مطالب:مقدمه.........................................................................................................................................................1فصل اوّل: کلیات.......................................................................................................................................7تبیین موضوع و اهمّیّت آن. ......................................................................................................................8سؤالات تحقیق..........................................................................................................................................8فرضیّات تحقیق.........................................................................................................................................8روش تحقیق..............................................................................................................................................9پیشینه ی تحقیق: ......................................................................................................................................9واژگان کلیدی............................................................................................................................................9فصل دوّم:..............................................................................................................................................11فضایل امام علی (ع) ..............................................................................................................................12کلام امام علی (ع) ..................................................................................................................................15تألیفات پیش از نهج البلاغه....................................................................................................................19بازتاب شخصیّت و کلام امام علی(ع) در ادب فارسی............................................................................21فنّ خطابه ...............................................................................................................................................23تاریخ خطابه............................................................................................................................................23خطابه در صدر اسلام..............................................................................................................................24ویژگی های خطابه در صدر اسلام..........................................................................................................26فصل سوّم................................................................................................................................................27معنای واژه ی حمد.................................................................................................................................283-1 انواع حمد الهی.........................................................................................................................293-1-1حمد قولی....................................................................................................................................293-1-2حمد فعلی....................................................................................................................................293-3-3حمد حالی...................................................................................................................................29دلایلی که فقط خدا را شایسته حمد می دانیم........................................................................................29به دلایل زیر حمد سبب دوری از بلا، ذکر شده است:............................................................................31تفاوت حمد و مدح ...............................................................................................................................32معنای واژه ی تحمید...............................................................................................................................33معنای واژه ی دیباچه...............................................................................................................................34گذری بر دیباچه نویسی..........................................................................................................................353-1اصطلاحات ادبی...............................................................................................................................363-1-1تلمیح...........................................................................................................................................363-1-2تضمین.........................................................................................................................................363-1-3براعت استهلال............................................................................................................................373-1-4 سجع...........................................................................................................................................37انواع سجع...............................................................................................................................................373-4-1سجع متوازی................................................................................................................................373-4-2سجع مطرف.................................................................................................................................373-4-3سجع متوازن.................................................................................................................................37فصل چهارم.............................................................................................................................................384-1 متون ادبی........................................................................................................................................404-1-1 شاهنامه.......................................................................................................................................404-1-2 دیوان ناصر خسرو......................................................................................................................464-1-3. مقامات حمیدی.........................................................................................................................49
  • چهار مقاله..................................................................................................................................50
4-1-5ترجمه کلیله و دمنه......................................................................................................................534-1-6 التوسل الی الترسل......................................................................................................................554-1-7 منطق الطیر..................................................................................................................................57
  • الهی نامه....................................................................................................................................61
  • خسرو و شیرین.........................................................................................................................63
4-1-10هفت پیکر..................................................................................................................................654-1-11مخزن الاسرار.............................................................................................................................674-1-12 سِندباد نامه...............................................................................................................................69
  • . مرزبان نامه..............................................................................................................................72
  • المعجم فی المعاییر اشعار العجم.............................................................................................74
4-1-15 بوستان......................................................................................................................................764-1-16گلستان.......................................................................................................................................794-1-17 مجالس سبعه............................................................................................................................834-1-18 گلستان هنر...............................................................................................................................854-1-19 مجمع الفصحا...........................................................................................................................87نثر تاریخی...............................................................................................................................................904-2متون تاریخی....................................................................................................................................914-2-1 ترجمه تاریخ طبری....................................................................................................................914-2-2 بیان الادیان..................................................................................................................................934-2-3 مجمل التواریخ............................................................................................................................944-2-4 سیرت رسول الله........................................................................................................................964-2-5 عقد العلی للموقف الاعلی..........................................................................................................984-2-6 راحه الصدور و آیه السرور.........................................................................................................99نثر دینی و اخلاقی............................................................................................................................... 1014-3 متون دینی.....................................................................................................................................1014-3 -1خصال......................................................................................................................................1014-3-2 قابوسنامه..................................................................................................................................1034-3-3 جامع الحکمتین........................................................................................................................1064-3-4 کیمیای سعادت.........................................................................................................................1084-3-5 کتاب النقض.............................................................................................................................1104-3-6 اخلاق ناصری..........................................................................................................................1124-3-7 اوصاف الاشراف.......................................................................................................................1144-3-8 معراج السعاده...........................................................................................................................115نثر عرفانی.............................................................................................................................................1174-4 کتب عرفانی.................................................................................................................................1184-4-1 کنز السالکین.............................................................................................................................1184-4-2 شرح شطحیات.........................................................................................................................1204-4-3 اسرار التوحید فی المقامات شیخ ابوسعید ابو الخیر..................................................................1224-4 -4 مرصاد العباد............................................................................................................................1244-4-5 مصباح الهدایه..........................................................................................................................1284-5 کتب علمی...................................................................................................................................1304-5-1 هدایه المتعلمین فی الطب........................................................................................................1314-5-2 نفایس الفنون فی عرایس العیون...............................................................................................132نثر داستانی............................................................................................................................................1334-6 کتب داستانی.................................................................................................................................1344-6-1 ترجمه ی فرج بعد از شدّت.....................................................................................................1344-6-2 عجایب المخلوقات..................................................................................................................1374-6-3 راحه الارواح............................................................................................................................1394-6-4 آداب الحرب و الشجاعه...........................................................................................................141فصل پنجم: نتیجه گیر ی..................................................................................................................... 143فهرست منابع فارسی............................................................................................................................147فهرست منابع عربی...............................................................................................................................153فهرست مقالات.....................................................................................................................................154        مقدمه:«الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی لَا یَبْلُغُ مِدْحَتَهُ الْقَائِلُونَ وَ لَا یُحْصِی نَعْمَاءَهُ الْعَادُّونَ وَ لَا یُؤَدِّی حَقَّهُ الْمُجْتَهِدُونَ الَّذِی لَا یُدْرِکُهُ بُعْدُ الْهِمَمِ وَ لَا یَنَالُهُ غَوْصُ الْفِطَنِ الَّذِی لَیْسَ لِصِفَتِهِ حَدٌّ مَحْدُودٌ وَ لَا نَعْتٌ مَوْجُودٌ»1 «وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ أَرْسَلَهُ بِالدِّینِ الْمَشْهُورِ وَ الْعَلَمِ الْمَأْثُور وَ الْکِتَابِ الْمَسْطُورِ وَ النُّورِ السَّاطِعِ وَ الضِّیَاءِ اللَّامِعِ وَ الْأَمْرِ الصَّادِعِ إِزَاحَهً لِلشُّبُهَاتِ وَ احْتِجَاجاً بِالْبَیِّنَاتِ وَ تَحْذِیراً بِالْآیَاتِ وَ تَخْوِیفاً بِالْمَثُلَاتِ».2با نزول قرآن بر پیامبر صلی الله علیه و آله و رسمیّت یافتن دین مبین اسلام نقطه عطفی در تاریخ شکل گرفت. اعراب با تبلیغ دین اسلام ابتدا روح و روان ایرانیان را که خواهان عدالت و برابری و تشنه ی حقیقت و هدایت بودند تسخیر کردند. سپس در سال 21ه.ق به آسانی مرزهای ایران را در نوردیدند.ایرانیان گرچه از همان آغاز ورود اسلام تا قرن هفتم تحت تسلط اعراب قرار گرفتند، اما آن چه آن ها را اقناع می کرد آشنایی با آموزه ها و اندیشه های متعالی اسلام و مفاهیم ناب قرآن بود. زمانی که اعراب جاهلی گرفتار فخر و مباهات قبیله ای بودند و تنها داشته ی خود را که هنر کلامی بود، در ارتقای عشیره و بی رقیب نشان دادن خود به کار می بردند و «خطبه ها و اشعارشان را در ظاهر با لباس زیبای عروس الفاظ، که بر قامت عفریت های بدمنش و عفونت بار معانی پوشانده شده بود، ایراد می کردند».3________________________
  • نهج البلاغه،خطبه ی اوّل.
  • همان، خطبه ی دوّم.
  • خاقانی، محمد، جلوه های بلاغت در نهج البلاغه، تهران، انتشارات بنیاد نهج البلاغه، چاپ دوم، 1390، ص16.
  قرآن، در مقابل سرشار از مفاهیم ناب و محتوای سرشار از اندیشه های متعالی انسانی بود که البته با زبانی فاخر و آهنگین بیان می شد.اعراب متعصب گرچه ابتدا قرآن را کلام پیامبر دانستند، اما زود دریافتند که قادر به گفتن حتی یک آیه نظیر آیات کلام الله مجید نیستند. پیامبر اسلام صلوات الله علیه و جانشین برحقّش امام علی علیه السلام با استعانت از سبک این معجزه الهی، آموزه های قرآنی و دینی را با زبانی فاخر و آهنگین برای مردم تبیین نمودند. آن چه امروز از سخنان پیامبر در قالب احادیث برای ما باقی مانده است خود گویای همین مطلب است.خطبه های امام علی (ع) تا قبل از جمع آوری نهج البلاغه تعداد آن به چهار صد می رسید قرن ها به سبب مزیّن بودن به فصاحت و بلاغت و مفاهیم انسان ساز به صورت شفاهی، سینه به سینه بین دوستداران و اهل قلم نقل می شد. ابن ابی الحدید، در شرح نهج البلاغه نوشته است: ابن نباته از خطیبان زبان آور و ادیبان سده ی چهارم آشکارا همه ی مایه های هنری و ادبی خویش را وامدار گنجینه ی سخنان علی(ع) می داند و می نویسد: «گنجینه هایی از خطابه از بر کردم که هر چه از آن بر می دارم و هزینه می کنم بیش تر می شود و انبوه تر می گردد و آن گنجینه ها چیزی نیست جز صد فصل از سخنان و مواعظ علی (ع). عبد الحمید عامری، کاتب مروان بن محمد، آخرین خلیفه اموی، می گوید: «هفتاد خطبه از خطبه های اَصلَع1 را از بر کردم و این خطبه ها در ذهنم چون چشمه ای پی در پی جوشید».2 امام علی(ع) که به تأسی از قرآن، خطبه ها یش را ایراد می فرمود خیلی زود بین دوست و دشمن به عنوان فصیح ترین و بلیغ ترین خطیب قرن اوّل اسلام شناخته شد.3 بلاغت کلام ایشان چنان آشکار است که وقتی محض بن ابی محض به معاویه گفت از نزد کُند زبان ترین مردم نزد تو آمدم. معاویه، با همه کینه توزی ها و حق کُشی ها، برآشفت و سر او فریاد کشید و گفت: خاموش، وای بر تو چگونه علی را چنین می گویی؟ سوگند به خدا هیچ کس جز علی آیین فصاحت و شیوه ی بلاغت را برای قریشیان بنیاد ننهاد.4هر چند خطیب بودن ایشان در مقابل سایر محسنات یکی از هزار و اندکی از بسیار بود، اما به حقیقت باید گفت که شرایط سخنوری که در توافق سخن با اوضاع و احوال است برای هیچ ادیبی مانند   _____________________________
  • اَصلَع یعنی کسی که موی جلوی سرش ریخته است. دهخدا، علی اکبر، لغت نامه، تهران، موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، چاپ دوم، 1377، ج1، ص2808. (عبد الحمید به سبب وابستگی به دستگاه اموی نام آن حضرت را با تعبیر طنز آمیزی می آورد).
  • ابن ابی الحدید، عزالدین ابوحامد، شرح نهج البلاغه، ج1، قم، ناشر کتابخانه عمومی آیت الله مرعشی نجفی، چاپ اول،1337، ص24.
  • یزدان پرست، حمید، امام علی(ع) تهران، اطلاعات، 1388، ص332.
  • ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج6، ص279.
امام علی(ع) جمع نشده است. زیرا پس از قرآن و کلام پیامبر (ص) سخنان وی بزرگ ترین نمونه بلاغت است.1 بیان دیدگاه سخن سنجان و دیدگاه ادیبان برجسته ی عرب نشان دهنده جایگاه بلاغی حضرت است. زیرا این ها هم خود عرب زبانند و هم سخنوران و سخن شناسانی بزرگ و برجسته و آگاه به رمز های بلاغت. از این رو داوری شان را در این باره باید سنجید. به خصوص که عمده آن ها غیر شیعه اند و شائبه تعصب در گفتارش پیش نمی آید. جاحظ که مرد تیز نظر و اهل تسنن بود در کتاب بلاغی اش «البیان و التبیین» پس از آوردن این سخن امام علی (ع) «قیِمهُ کُلُ المَرءِ مَا یُحسِنُه» دیدگاه بلاغی امام را مطرح می کند و می نویسد: «اگر از این کتاب جز همین یک جمله را نمی یافتم آن را شافی و کافی و بی نیاز کننده می یافتم».2رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران در کتاب علی فراتر از ذهن آورده اند: «در باب زندگی امیر المؤمنین شما یک اقیانوس را در نظر بگیرید. احاطه به همه ی ابعاد این اقیانوس در یک نگاه که هیچ، در یک مطالعه ی طولانی هم برای انسان میسر نیست، از هر طرف وارد شوید دنیایی از عظمت را مشاهده می کنید. ... اگر این بخش از اقیانوس را رها کنید و از بخش دیگر وارد شوید باز همین ماجراست. ... این مبالغه نیست. ... این بازتاب عجز انسانی است».3با این که یکی از بزرگترین ابعاد شخصیتی امام علی (ع) بلاغت و سخنوری ایشان است تقریباً مورد غفلت واقع شده است. یکی از موانع و مشکلات این پژوهش نیز همان کمبود منابع و مراجع و آثارتخصصی در باب سخنوری امام علی(ع) است. حال با این عظمت و شهرتی که پیرامون بلاغت و شیوه سخنوری ایشان است. نهج البلاغه سید رضی که جمع آوری سخنان بلاغی مولا است در سال 400ه. ق فراهم شده است. بعد ها شروح نهج البلاغه به تأسّی از سید رضی صور خیال را در این کتاب ارزشمند کاویده اند، شروحی نظیر شرح ابن میثم بحرانی، ابن ابی الحدید، ملا فتح الله کاشانی، عبدالرّحمن عتایقی، سید محمد تقی شوشتری، حبیب الله هاشمی خویی و ... . کتاب موجز دیگری تحت عنوان «درآمدی بر صنایع ادبی در کلام امام علی(ع)» نوشته کریم زمانی، ضمن آوردن سخنانی از مولا که دارای صنایع لفظیبود، نمونه هایی از علم بیان را از شرح ابن میثم آورده است.    ________________________
  • چمن خواه، عبد الرسول، صور خیال در نهج البلاغه، نوید شیراز، شیراز، 1384، ص61.
  • جاحظ، ابو عثمان، البیان و التبیین، ج1، تحقیق علی ابو ملحم، بیروت، دار و مکتبه الهلال، الطبعه الثانیه 1412ق، ص87.
  • خامنه ای، سید علی، علی فراتر از ذهن، تهران، امیر کبیر، چاپ اوّل 1379، ص149.
دکتر محمد خاقانی در کتاب «جلوه های بلاغت در نهج البلاغه از منظر علم بیان و بدیع» استشهاداتی را از شرح ابن ابی الحدید و ابن میثم استخراج و تحلیل کرده است. همان طور که گفته شد سید رضی رحمه الله علیه در سال 400 ه.ق با ذوق و سلیقه و ادبی که داشت تعدادی از خطب را که به زعم او جنبه ادبی و بلاغی بیشتری داشت را گزینش و انتخاب نمود و ذیل نام نهج البلاغه فراهم آورد. که شامل 241 خطبه، 79 نامه و 489 کلمه قصار است.نهج البلاغه مانند قرآن سرشار از فصاحت و بلاغت است و تشابهات فراوانی میان این دو کتاب شریف می توان یافت که راز این شباهت ها را می توان در این کلام مولا دانست که فرمود: «وَإِنَّ الْکِتَابَ لَمَعِی مَا فَارَقْتُهُ مُذْ صَحِبْتُهُ»1 چه، قرآن با من است، از آن هنگام که یار آن گشتم، از آن جدا نبودم.خطبه ی اوّل نهج البلاغه، مانند سوره ی حمد، محتوایش ستایش خداوند باری تعالی است، البته با تفضیل و اطناب نه ایجازی که در سوره حمد می بینیم. در این خطبه امام علی (ع) اقرار می دارند که هیچ خطیبی قادر به وصف خدا نیست و هر عقلی از شناخت او عاجز است، صفت ها از او جداست سپس سخن را به سمت آفرینش جهان می برد. سخنان امام علی (ع) در طرح این گونه بحث ها همچونقرآن کریم است که به زبان موعظه از هر پدیده محسوس یا معقول نمونه ای روشن و قابل درکدر پیش چشم شنونده قرار می دهد. پس آرام آرام او را با خود به سر منزلی می برد که باید بدان برسد به آستان پروردگار یگانه. آن جا که سخن در خلقت آسمان و زمین و آفتاب و ماه و ستاره و کوه هاست به زبان اندرز یاد می دهد که آن چه آفریدگار به آفریدگان بخشید خیر محض است، اما انسان ناسپاس حقّ این همه نعمت را نمی گذارد و از راه خدا به راه شیطان روی می آورد.2در ادامه کلام را به سمت فلسفه ی رسالت پیامبران می کشاند تا آنان، به بندگان هشدار دهند که حقّ میثاق الست را بگذارند و نعمت فراموش کرده را به خاطر آورند و نعمت های چون آسمان رفیع، زمین وسیع، حیات و ممات، بیماری و بلا و نعمت پیامبران که باید قدردان و سپاس گزار آن باشند و البته خود زبان به ستایش پیامبر می گشاید و با ذکر چند جمله حق سخن را در توصیف ایشان ادا می کند. این خطبه به علّت در بر داشتن تحمیدیه، خطبه ی توحیدیه نیز نامیده می شود هر چند سی و هفت خطبه ی دیگر نیز در آغاز مدح و ستایش خداوند را دارند، امّا این خطبه جلوه ای دیگر در نهج البلاغه یافته است.شعرا و نویسندگان که گوهرشناسان سخن اند به خوبی این سبک بدیع علی(ع) را دریافته اند و با تمام   _______________________
  • نهج البلاغه، خطبه 122.
  • همان، خطبه ی 1.
تلاش و اهتمام کوشیده اند تا آن را در دیباچه های خود مورد تقلید و نظیره گویی قرار دهند آنموقع که زبان به مدح خدا و پیامبر و نعمت های خالق می گشایند کلام علی(ع) را می توان در بطن سخن آن ها چون رگه های طلا در دل معدن سنگ دنبال نمود، همین تلمیح و تضمین های نهج البلاغه ای است که رنگ جاودانگی بر کتاب آن ها زده و اعتبار و ارزش بخشیده است. بنابراین می توان گفت نویسندگان ایرانی پس از قرآن از هیچ گفته ای به اندازه گفتار علی(ع) بهره نبرده اند و هیچ زیور ارزنده ای را چون سخنان او نیافته اند تا آرایش گفته ها و نوشته های خود سازند.از دیگر شواهدی که شعرا و نویسندگان در آفرینش دیباچه ها، به نهج البلاغه ی امیر مؤمنان نظر داشته اند کلام آهنگین و سجع به کار رفته در سخن ایشان است. نویسندگان با هنرنمایی تمام، همچون خطبه ی اوّل نهج البلاغه، مدح و ستایش خداوند را در ظرف بلورین سجع ها ریخته و درون و بطن کلام را هم پای هم به اوج علیین رسانده اند.از آن جا که این پژوهش به دنبال کشف تأثیر پذیری مقدمه ها و دیباچه های متون فارسی از خطب نهج البلاغه به ویژه خطبه توحیدیه است. تمرکز و مطالعات روی همین خطبه صورت گرفت در مواردی هم برای تکمیل موضوع از خطبه ها ی دیگر با همین محتوا و همچنین آیات قرآنی استفادهگردید. با توجه به مسبوق به سابقه نبودن این موضوع و نبودن پژوهشی راهگشا در این مورد، ابتدا با استعانت از باب علم1و دست توسل زدن به دامن ایشان پای در این میدان نهاده شد. کتب نثری که دارای دیباچه بودند، به شش گروه تقسیم شد و ذیل هر عنوان، تعدادی منتخب از بهترین ها آورده شد. در گام بعدی با مطالعه، کتبی دیگر از متون نظم انتخاب و به موارد قبلی اضافه گردید که در مجموع تعداد آن ها به 44 مورد رسید. به این ترتیب ذیل کتب ادبی 19؛کتاب تاریخی 6؛کتاب دینی 8؛کتاب، عرفانی 5 کتاب؛ علمی 2 کتاب و داستانی 4 کتاب ذکر گردید. با مشورت استاد راهنما و مشاور کتب هر بخش به ترتیب قرن آورده شد تا تحوّل سبکی نیز در آن ها نماینده شود.در گام بعدی با یادداشت برداری از دیباچه ها، قسمت هایی که به نظر نویسنده برگرفته از خطبه ی اوّل یا تحت تأثیر کلام مولا بود فیش برداری گردید و در پایان هر دیباچه، سخنان مشابه مولا همراه با ترجمه ذکر گردید. به علّت ترجمه ادبی دکتر سید جعفر شهیدی در این پژوهش نهج البلاغه با ترجمه ایشان مبنا قرار گرفت. در انتها با جمع بندی فیش ها و مطالب گرد آوری شده و با راهنمایی استادان  ________________________
  • اشاره به حدیث نبوی که می فرماید: «أَنَا مَدِینَهُ الْعِلْمِ‏ وَ عَلِیٌّ بَابُهَا». کلینى، محمد بن یعقوب، اصول کافی ج1، قم‏ دار الحدیث‏ چاپ اوّل،‏ 1429، ص605.
مطالب در چهار فصل گنجانده شده و در آغاز هر فصل پیش گفتار و در انتهای آن نتایج حاصل شده ذکر گردید.نویسنده در پایان ضمن تمسک جستن به آستان رفیع مولا و استمداد از حضرت ایشان در دنیا و آخرت، با عذر تقصیر، اعتراف می کند که آستان بلند و بزرگوار ایشان را، قد کوتاه علم و دانش مَزجاه حقیر، یارای دست رسیدن نیست.
عنقا شکار کس نشود دام باز چینکه عنقا را بلند است آشیانه
          فصل اوّل: کلیات                 تبیین موضوع و اهمّیّت آن:قوم عرب همیشه –چه قبل و چه بعد از اسلام- در فصاحت و سخنوری ارباب سخن بودند. مصداق این موضوع، سرودن قصاید معروف به معلّقات سبع پیش از اسلام است. خداوند در کتاب عزیزش سه بار این هنر فخر فروشانه عرب را به تحدّی فرا خوانده است. بعد از قرآن کریم بیشترین فصاحت و بلاغت سخن که هم لفظ و هم معنی به یک میزان مورد توجه قرار گرفته، نهج البلاغه است. این کتاب شریف در سال 400 هجری قمری توسط سید رضی گردآوری گردید. هر چند سخنان امیرالمؤمنین حتی قبل از تألیف نهج البلاغه نیز زبانزد بوده است.ساختار نهج البلاغه به خصوص در خطبه ی اوّل که سخن از حمد و توصیف خداوند، سپس منقبت پیامبرصلی الله علیه و آله و اهل بیت علیهم صلوات است، این فرضیه را به وجود آورده که از قرن 4و5 تا امروز اغلب متون تألیفی، در مقدمه و سرآغاز متأثر از نهج البلاغه بوده اند. برای پذیرش یا ردّ این فرضیه احتیاج به پژوهشی فراگیر بین کتب تألیف شده در ایران دارد که سعی خواهد شد در حدّ توان به آن پرداخته شود.تعداد صفحه : 173قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید