پایان نامه ارشد: جنبه ­های بوم شناختی کاربرد کودهای زیستی و شیمیایی فسفره و اثرات آن بر ویژگی­ های رشدی و زراعی ذرت و خلر در شرایط کشت مخلوط

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : زراعت

عنوان : جنبه ­های بوم شناختی کاربرد کودهای زیستی و شیمیایی فسفره و اثرات آن بر ویژگی­ های رشدی و زراعی ذرت و خلر در شرایط کشت مخلوط

دانشگاه زابل

مدیریت تحصیلات تکمیلی

دانشکده کشاورزی

گروه زراعت و اصلاح نباتات

رساله جهت اخذ درجه دکتری در رشته زراعت

عنوان:

جنبه­ های بوم شناختی کاربرد کودهای زیستی و شیمیایی فسفره و اثرات آن بر  ویژگی­های رشدی و زراعی ذرت و خلر در شرایط کشت مخلوط

استادان راهنما:

دکتر محمد گلوی

دکتر محمود رمرودی

استادان مشاور:

دکتر براتعلی سیاه­سر

دکتر مصطفی حیدری

دکتر علی اکبر مقصودی مود

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالب: فصل اول: مقدمه1- مقدمه..................................................................................................... 2فصل دوم: بررسی منابع2- 1- کشاورزی پایدار...................................................................................... 52-2- کشت مخلوط.......................................................................................... 72-2 -2 مزایای کشت مخلوط............................................................................ 82-2 -2-1 افزایش عملکرد................................................................................. 82-2 -2-2کاهش خسارت ناشی از آفات و بیماری­ها.................................................. 92-2-2-3 حفاظت خاک...................................................................................... 92-2 -2-4 کنترل علف های هرز.......................................................................... 102-2-2-5 بهبود حاصلخیزی و افزایش نیتروژن خاک................................................ 112-2-3 معایب کشت مخلوط............................................................................ 112-2-3-1 تفاوت نیازهای غذایی........................................................................ 112-2-3-2 تفاوت عملیات زراعی.......................................................................... 122-2-3-3 محدودیت استفاده از ماشین آلات کشاورزی............................................ 122-2-3- 4 ایجاد رقابت بین گونه­ای....................................................................... 122-2-4 ارزیابی کشت مخلوط............................................................................. 132-2-4-1 نسبت برابری زمین............................................................................ 142-2-5 اهمیت کشت مخلوط لگوم و گراس............................................................ 142-3-1 کاربرد کودهای شیمیایی و بیولوژیک در کشاورزی.......................................... 152-3-2 کودهای بیولوژیک................................................................................... 172-3-3 باکتری های حل کننده فسفات................................................................... 192-3-4 کود فسفر زیستی................................................................................... 202-3-5 اهمیت و نقش کود زیستی فسفر................................................................ 212-3-6 مکانیسم عمل باکتری­های محرک رشد گیاه...................................................... 222-3-6-1 تثبیت بیولوژیکی نیتروژن......................................................................... 232-3-6-2  افزایش فراهمی عناصر غذایی................................................................... 232-3-6-3 حلالیت فسفر.......................................................................................... 242-3-6-4 اثرات باکتری­های محرک بر رشد و مورفولوژی ریشه......................................... 252-3-6-5  تولید هورمون های گیاهی........................................................................ 252-3-6-6 تحریک همزیستی بین گیاه و قارچ................................................................. 262-4 ذرت............................................................................................................. 262-4-1 گستردگی گیاه ذرت.................................................................................... 272-4-2 دلایل اهمیت ذرت در بین گیاهان زراعی......................................................... .28اکولوژی ذرت.......................................................................................................... 282-5 خلر................................................................................................................ 292-5-1 اکولوژی خلر................................................................................................... 302-5-2 ارزش غذایی و ترکیب شیمیایی گیاه خلر......................................................... 312-6 تأثیر کشت مخلوط بر عملکرد............................................................................... 322-7 تأثیر کشت مخلوط بر کیفیت علوفه................................................................ 382-8 ارزیابی کشت مخلوط........................................................................................ 422-9 تأثیر کود فسفر زیستی بر عملکرد و کیفیت علوفه.................................................... 43فصل سوم: مواد و روش ها 3- 1 مشخصات محل انجام آزمایش......................................................................... 523-1-1 موقعیت جغرافیایی......................................................................................... 523-1-2 اقلیم........................................................................................................... 523-2-2 مشخصات خاک محل آزمایش..................................................................... 533-3 طرح و تیمارهای آزمایشی............................................................................... 533-4 ارقام مورد استفاده  ......................................................................................... 543-5 مراحل انجام آزمایش......................................................................................... 553-5-1 تهیه زمین................................................................................................... 553-5-2 کاشت......................................................................................................... 553- 5-3 تنک و وجین کردن................................................................................... 563-5-4 عملکرد و اجزای عملکرد دانه....................................................................... 563-5-5 ارزیابی کیفیت علوفه..................................................................................... 563-5-6 ارزیابی کشت مخلوط................................................................................... 573-6 تجزیه آماری................................................................................................... 58فصل چهارم : نتایج و بحث 4-1 ذرت.............................................................................................................. 604-1-1 وزن هزار دانه.............................................................................................. 604-1-2 تعداد ردیف در بلال ذرت.............................................................................. 624-1-3 تعداد دانه در ردیف ذرت............................................................................. 624-1-4 عملکرد دانه ذرت...................................................................................... 644-1-5 عملکرد بیولوژیک ذرت.................................................................................. 684-1-6 شاخص برداشت........................................................................................ 604-2 خلر............................................................................................................... 734-2-1 تعداد غلاف در بوته خلر................................................................................... 734-2-2 تعداد دانه در غلاف خلر..................................................................................... 754-2-3 وزن هزار دانه خلر.......................................................................................... 774-2-4 عملکرد دانه خلر........................................................................................... .784-2-5 عملکرد بیولوژیک خلر...................................................................................... 814-2-6 شاخص برداشت خلر................................................................................... 834-3 ارزیابی کشت مخلوط...................................................................................... 844-4 ویژگی های کیفی علوفه................................................................................... 854-4-1 درصد ماده خشک قابل هضم (DMD)................................................................ 854-4-2 الیاف نامحلول در شوینده های خنثی (NDF)................................................... 894-4-3 الیاف نامحلول در شوینده های اسیدی (ADF)................................................. 934-4-4 کربوهیدراتهای محلول در آب (WSC)............................................................. 944-4-5  پروتئین خام (CP)....................................................................................... 974-4-6 در صد خاکستر (Ash)................................................................................ 1014-5- نتیجه گیری.................................................................................................. 102پیشنهادات.......................................................................................................... 104فصل پنجم : منابع5-1 منابع............................................................................................................ 106چکیده:به منظور بررسی اثرات کودهای فسفری زیستی و شیمیایی بر عملکرد و کیفیت علوفه در کشت مخلوط ذرت و خلر، در سال زراعی 89-1388 به طور همزمان دو آزمایش در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهید باهنر کرمان و مزرعه مجتمع اقتصادی کمیته امداد امام خمینی (ره) دشتکار در بردسیر کرمان به اجرا درآمد. آزمایش در هر دو محل، به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. عوامل مورد بررسی شامل چهار سطح کود فسفری (فسفر زیستی، فسفر شیمیایی، 50 درصد فسفر زیستی +50 درصد فسفر شیمیایی و شاهد) و پنج الگوی کشت به روش جایگزینی (ذرت خالص و نسبت­های 75:25، 50:50 و 25:75 از ذرت و خلر و خلر خالص) بودند. تجزیه مرکب داده­ها نشان داد که اثر مکان بر عملکرد و اجزای عملکرد به جز وزن هزار دانه ذرت و خلر معنی­دار شد، به طوری­که وزن هزار دانه، عملکرد دانه و بیولوژیک و شاخص برداشت ذرت در کرمان به ترتیب 10، 19، 17 و 21 درصد بیشتر از بردسیر بود. در مقابل، تعداد دانه در غلاف، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک خلر در بردسیر به ترتیب 42، 5 و 7 درصد بیشتر از کرمان بود. تاثیر نسبت­های مختلف کشت مخلوط و کودهای فسفری بر وزن هزار دانه، تعداد دانه در ردیف، عملکرد دانه و بیولوژیک و شاخص برداشت ذرت معنی­دار شد. برهمکنش نسبت­های مختلف کشت مخلوط و کودهای فسفری بر تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، عملکرد دانه و بیولوژیک و شاخص برداشت خلر معنی­دار گردید و حداکثر آنها از کشت مخلوط 25:75 ذرت و خلر، توام با مصرف50 درصد فسفر زیستی +50 درصد فسفر شیمیایی حاصل گردید. ارزیابی نسبت برابری زمین نشان داد که اجرای نسبت­های مختلف کشت مخلوط سبب افزایش نسبت برابری زمین به بیش از یک گردید و بیشترین آن (15/2) در کشت مخلوط 25:75 ذرت و خلر مشاهده شد. کربوهیدرات­های محلول در آب، قابلیت هضم ماده خشک، پروتئین خام، درصد خاکستر، الیاف شوینده خنثی، الیاف شوینده اسیدی به شدت تحت تاثیر نسبت­های کشت قرار گرفتند و اعمال کودهای فسفری نیز بر آنها به جز درصد خاکستر تاثیر معنی­داری داشت. قابلیت هضم ماده خشک، کربوهیدرات­های محلول در آب و پروتئین خام علوفه تحت تاثیر برهمکنش نسبت­های کاشت و کود فسفری قرار گرفت. نسبت­های مختلف کشت مخلوط ذرت و خلر نسبت به کشت خالص آن­ها دارای کیفیت علوفه بالاتری بودند که کیفیت برتر به دلیل قابلیت هضم ماده خشک، پروتئین خام، کربوهیدرات­های محلول در آب و درصد خاکستر بالاتر و الیاف شوینده خنثی و الیاف شوینده اسیدی پایین­تر در کشت مخلوط ذرت و خلر بود. کاربرد کود زیستی فسفر توام با فسفر شیمیایی، بهبود کیفیت علوفه را به همراه داشت. فصل اول: مقدمه1- مقدمهافزایش جمعیت جهان، تخریب منابع طبیعی و به دنبال آن نیاز مبرم به افزایش تولیدات غذایی، منجر به ایجاد فشار بر منابع طبیعی شده و پایداری سیستم­های کشاورزی را تهدید می­کند (Liebman and Davis, 2000). بنابراین نیاز به طراحی و اجرای سیستم­های برخوردار از پایداری و عملکرد بالا یک ضرورت محسوب می­شود (Agegnnehu et al., 2006). از این رو علاوه بر افزایش تولیدات کشاورزی از طریق افزایش سطح زیر کشت و عملکرد در واحد سطح، باید از عامل زمان و مکان در تولید محصولات زراعی، یعنی اجرای کشت مخلوط نیز استفاده گردد (Banik et al., 2006). نظام کشت مخلوط، با افزایش تعداد گونه­ در واحد سطح، به عنوان یک راه حل برای افزایش تولید در کشاورزی پیشرفته، پیشنهاد شده است (Brummer, 1998). در این راستا انتخاب گیاهانی که کمترین رقابت را در یک موضع رشد[1] با هم داشته باشند، گام عمده­ای محسوب می­شود. بهره­برداری بیشتر از عوامل محیطی نیازمند تیپ ایده­آل گیاه زراعی است، که قادر باشد در کمترین زمان تمام موضع رشد ممکن را به طور کامل اشغال کند و از منابع و امکانات محیطی استفاده بیشتری ببرد (Banik et al., 2006).یکی از دلایل اصلی برتری کشت مخلوط بر کشت خالص این است که در اغلب موارد تولید بیشتری از آن در مقایسه با کشت خالص، از همان مقدار زمین بدست می­آید (Brummer, 1998). افزایش تولید در کشت مخلوط را می­توان به کاهش رشد علف­های هرز، کاهش خسارت آفات و بیماری­ها و استفاده بهینه­تر از منابع نسبت داد (Liebman and Davis, 2000). در کشت مخلوط گرامینه­ها با لگوم­ها، گرامینه­ها با برخورداری از ریشه­های افشان، ساختمان خاک را اصلاح نموده و از این طریق از فرسایش آبی خاک جلوگیری می­کنند (Lazanyi, 2000) و لگوم­ها نیز با برخورداری از ریشه عمودی گرایش به نفوذ در اعماق خاک دارند. بنابراین وجود یک گراس همراه با یک لگوم، در حفاظت خاک نقش مهمی ایفا می­کند.ذرت (Zea mayse L.) به دلیل قدرت سازگاری بالا می­تواند با گیاهان زیادی به صورت مخلوط کشت گردد (Yazdani et al., 2009)، به طوری که در مناطق گرمسیری آمریکای لاتین ۶٠ درصد کشت ذرت به صورت زراعت مخلوط انجام می­شود (Francis and Decoteau, 1993). در چند دهه اخیر افزایش کاربرد کودهای شیمیایی نیتروژنی موجب شده است بقولات علوفه­ای نظیر خلر (Lathryrus sativas L.) که با تثبیت بیولوژیک نیتروژن به حاصلخیزی خاک کمک می­کنند، فراموش شوند. در حالی که، این گیاه از پتانسیل بالای تولید علوفه، توان رشد در خاک­های غیر بارور و فرسایش یافته برخوردار است و بدلیل دوره رشد کوتاه، برای تولید علوفه و مدیریت واحد زراعی مناسب می­باشد (Lazanyi, 2000).در نیم قرن گذشته مصرف کودهای شیمیایی عملکرد بسیاری از محصولات زراعی را افزایش داده، ولی ثبات زیست محیطی ناشی از مصرف بیش از حد این کودها و عدم واکنش اغلب این محصولات به مصرف مقادیر بیشتر کودها، تولیدات مواد غذایی را در دهه­های آینده با مشکل مواجه خواهد ساخت. توجه به کودهای زیستی به عنوان جایگزینی برای کودهای شیمیایی، به منظور افزایش حاصلخیزی خاک در کشاورزی پایدار به عنوان یک رویکرد جدید مطرح شده است (Alikhan et al., 2009). کودهای بیولوژیکی شامل انواع ریز موجودات آزادزی هستند که توانایی تبدیل عناصر غذایی اصلی را از فرم غیر قابل جذب به فرم قابل جذب طی فرایندهای بیولوژیکی دارند و منجر به توسعه سیستم ریشه­ای و جوانه­زنی بهتر بذور می­گردند (Arpana et al., 2002). آسیب­های زیست محیطی، تغییر ساختار شیمیایی، ‌فیزیکی و زیستی خاک و مشکلات بهداشتی سبب بازگشت به کودهای آلی با تغییراتی در قالب کشاورزی ارگانیک گردید. استفاده از کودهای زیستی را باید احیای فلور طبیعی خاک و مسیری برای رسیدن به کشاورزی پایدار دانست (Baqual and Das, 2006).در استان کرمان بیشتر زمین­های زراعی به کاشت درختان باغی بویژه پسته اختصاص یافته است. بنابراین تامین علوفه برای دامداران مشکل می­ باشد و ارائه یک راهکار مناسب جهت استفاده از کودهای زیستی برای تولید علوفه با کمیت و کیفیت مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است.  کشت گندمیان گرمسیری مانند ذرت، سورگوم و ارزن به عنوان کشت دوم و زراعت مخلوط یکی از راه­های بهره­برداری بهینه از نهاد­های تولیدی و تحقق اهداف کشاورزی پایدار است که یکی از روش­های همسو با طبیعت محسوب می­شود. با توجه به مزایای متعددی که برای کشت مخلوط و کودهای زیستی بر شمرده شده است، انجام چنین تحقیقی در استان کرمان که از کم آبی رنج می­برد، حائز اهمیت می­باشد. انگیزه اصلی از اجرای این آزمایش ارائه شیوهای نوینی در کشاورزی می­باشد که بتواند علاوه بر استفاده مؤثر از عناصر غذایی موجود در خاک از طریق تاثیر کودهای زیستی باعث بالا بردن کیفیت علوفه برداشتی در کشت مخلوط نیز شود. از آنجا که تا به حال تحقیقی پیرامون تأثیر کودهای زیستی  بر کمیت و کیفیت علوفه حاصل از کشت مخلوط ذرت و خلر در استان کرمان صورت نگرفته است، به نظر می­رسد نتایج این تحقیق بتواند در کاهش اثرات منفی کود شیمیایی فسفر، برقراری تعادل اکولوژیکی خاک، افزایش عملکرد کمی و کیفی علوفه و نیز تحقق اهداف کشاورزی پایدار، مؤثر باشد. این آزمایش با هدف بررسی تأثیر کود زیستی (به عنوان جانشینی برای کود فسفر معدنی در راستای برنامه کشاورزی پایدار و کم نهاده) بر کمیت و کیفیت علوفه در کشت مخلوط ذرت و خلر نسبت به کشت خالص به اجرا درآمد.فصل دوم: بررسی منابع1-2- کشاورزی پایدارپایداری از دیدگاه­های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و اکولوژی معانی متفاوتی دارد. هاشمی دزفولی و همکاران (1379) کشاورزی پایدار را مدیریت صحیح منابع کشاورزی به طوری که علاوه بر رفع نیازهای در حال تغییر بشر، کیفیت محیط زیست و منابع طبیعی حفظ گردد، تعریف می­کنند. کشاورزی پایدار در قالب کشاورزی ارگانیک نیز مطرح شده است، به طوری که  علاوه بر کاهش مصرف سموم و کودهای شیمیایی در کشاورزی، استفاده از هورمون­ها و مواد شیمیایی در تغذیه دام­ها نیز به حداقل ممکن برسد (Zhang and Li, 2003).افزایش جمعیت جهان و تخریب منابع طبیعی و به دنبال آن نیاز مبرم به افزایش تولیدات غذایی از مشکلات اساسی دنیای امروز به شمار می­روند (Liebman and Davis, 2000). افزایش عملکرد گیاهان زراعی به منظور پاسخ به این تقاضای روز افزون منابع غذایی ضروری می­باشد. این امر منجر به ایجاد فشار بر منابع طبیعی گردیده و پایداری سیستم­های کشاورزی را تهدید می­کند. بنابراین، نیاز به طراحی و اجرای سیستم­های برخوردار از پایداری و عملکرد بالا به تدریج افزایش می­یابد (Samarajeewa et al., 2006). در سال­های اخیر به علت مشکلاتی که در اثر کاربرد بی­رویه مواد شیمیایی در کشاورزی و روش­های رایج تولید مواد غذایی بروز کرده است، توجه بیشتری به کشاورزی پایدار معطوف شده و آنچه مسلم است، کشاورزی پایدار را نباید تنها به عنوان مجموعه­ای از روش­ها به حساب آورد. بلکه باید آن را نوعی بینش قلمداد نمود که در آن جنبه­های مختلف اقتصادی، اجتماعی و حتی فلسفی نهفته است و ابعاد فرهنگی آن کمتر از جنبه­های فنی و تکنیکی مربوطه نیست (Carruthers et al., 2000).اگر چه کشاورزی هنوز مهمترین فعالیت انسان در روی کره زمین است، ولی هماهنگی کشاورزی با طبیعت به طور مصنوعی و با پیشرفت علوم جدید به هم خورده است و تخریب اراضی کشاورزی و منابع طبیعی در جهان و آلوده شدن آب و خاک در اثر فعالیت کشاورزی و صنعتی و رشد روز افزون جمعیت، آینده تاریکی را برای بشر خبر می­دهد، بنابراین توجه به کشاورزی پایدار بسیار ضروری می­باشد (Marschner and Rengel, 2003).در گذشته چنانچه زمین تخریب می­شد، انسان می­توانست به جای دیگری نقل مکان کند، ولی امروزه با افزایش جمعیت، این امر غیر ممکن شده است. بدین ترتیب کشاورزی پایدار اجتناب ناپذیر است (Stewart et al., 2003) و البته باید دارای خصوصیات تنوع کشت گیاهان زراعی به جای کشت مداوم یک یا چند گیاه زراعی یک­ساله،  کنترل بیولوژیک آفات و دیگر روش­های ابداعی برای کاهش مصرف آفت کش­ها، پیشگیری بیماری­های دامی به جای استفاده از         ‌آنتی بیوتیک­ها و اصلاح ژنتیکی گیاهان زراعی برای مقاومت به آفات، بیماری­ها، خشکی و استفاده مؤثر از عناصر غذایی باشد (Marschner and Rengel, 2003).لزوم به­کارگیری سیستم­های کشاورزی پایدار خصوصاً در زمین­های زراعی قاره­های آسیا، اروپا و آمریکای شمالی که مشکل توسعه زمین­های قابل کشت را دارند از اهمیت بیشتری برخوردار است. بنابراین کشت مخلوط می­تواند تا حدودی راهگشا باشد (کوچکی و همکاران، 1376؛ کوچکی و همکاران، 1386). هم اکنون چالش اصلی در کشاورزی پایدار این است که استفاده نهاده­های خارج از اکوسیستم به حداقل کاهش یابد، در حالیکه منابع درون اکوسیستم، به نحو بهتر و راندمان بیشتری مورد استفاده قرار گیرد. برای دستیابی به هدف فوق، شناخت روش­های مدیریت زراعی که باعث بهبود و یا حفظ تولید در گذر زمان گردد و کمترین خسارت به محیط زیست وارد آید، ضروری به نظر می رسد. از جمله این مدیریت­های زراعی می­توان به گیاهان پوششی، مدیریت تلفیقی آفات و بیماری­ها، تناوب زراعی، جنگل - زراعی و کشت مخلوط اشاره کرد (Altieri, 1995).در مجموع کشت مخلوط یکی از راه­های رسیدن به کشاورزی پایدار است. عملکرد بیشتر بدون افزایش نهاده­های کشاورزی، کنترل طبیعی علف­های هرز، ایجاد میکروکلیمای مناسب و کاهش خطر آفات و بیماری­ها از جمله مزایایی هستند که پایداری کشت مخلوط را تایید می­کنند (Maingi et al., 2001).1-Ecological  nichتعداد صفحه : 149قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید