پایان نامه ارشد رشته حقوق : جایگاه مادر در نظام حقوقی ایران

متن کامل پایان نامه با فرمت ورد

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته حقوق


دانشکاه قم

دانشکده آموزشهای الکترونیکی

پایان نامه  کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی

عنوان:

جایگاه مادر

 در نظام حقوقی ایران

استاد راهنما:

دکتر مصطفی فضائلی

استاد مشاور:

دکترمحمد باقر پارساپور

اسفند ماه 1388

 

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

چکیده

 

نظر به اینکه موضوع مهم حمایت حقوقی از نقش مادری زنان در ادبیات حقوقی ایران، مورد پژوهش مستقل واقع نشده است، این پایان نامه با عنوان ” جایگاه مادر در نظام حقوقی ایران” سامان یافته است. راهکارهای قانونی تحقق مفهوم مادری از تحقق این نسب به صورت طبیعی و یا رضاعی گرفته تا تحقق آن به شیوه های نوین از قبیل لقاح مصنوعی ، همانندسازی و مادر اجاره ای و حتی تحقق های غیر همخوان با قانون مدنی ایران مثل مادر خواندگی و یا نسب بدون نکاح ، پایۀ تحقیق را تشکیل داده است . در ادامه ، برای رسیدن به گسترۀ  قوانین مرتبط با مادر در حقوق ایران ، بررسی نسبتا جامعی در حوزۀ قوانین مرتبط با مادران ، صورت گرفته است .آنچه از روابط شخصی مادر با اعضای خانواده ،در قانون دیده می شود در قالب بارداری و رضاع ، حضانت و صلاحیت های قانونی مادر ، بررسی شده است . با توجه به اهمیت روابط مالی مادر با اعضای خانواده ،  این روابط مالی ، موضوع مستقل دیگری است که در دو شاخۀ  ارزش مالی کار مادر در خانه و بیرون از خانه و همچنین مسائل صرف مالی مربوط به مادر مثل  نفقه و ارث پیگیری شده است . در مجموع ، این پایان نامه به اینجا رسیده است که  مسائل حقوقی مربوط به مادران ، کمتر از زاویۀ زن به عنوان مادر دیده شده است در حالی که باید توجه داشت که بررسی حقوق زن لزوما به معنای ورود به مباحث حقوقی مربوط به مادر نیست . لذا ضرورت دارد تا در پرتو این نگاه ، حقوق مادر در قالب قوانین جداگانه تبیین گردد .

 

 

واژگان کلیدی:   مادر، حضانت، حقوق زن ، حقوق مادر

 

 

فهرست مطالب

 

 

مقدمه. 1

فصل نخست: تحقق حقوقی مادری. 6

مبحث اول: مادر نسبی. 8

گفتار اول :اثبات نسب مادری.. 10

الف :اثبات انتساب طفل به مادر. 10

ب :اثبات وجود رابطه زوجیت در زمان انعقاد نطفه. 11

گفتار دوم :اراده مادرونقش مادری.. 13

الف :ممنوعیت آزادی جنسی. 13

ب :مادرشدن نا خواسته. 14

ج :سقط جنین. 15

د :کنترل جمعیت.. 17

مبحث دوم : مادر رضاعی. 19

گفتار اول : تعریف.. 19

گفتاردوم : شرایط تحقق. 20

گفتار سوم : آثار رضاع. 21

مبحث سوم: مادر خواندگی. 24

مبحث چهارم :  نسب بدون نکاح. 27

گفتار اول : اقسام 27

الف : نسب ناشی از شبهه. 28

ب : نسب ناشی از زنا 27

گفتاردوم : آثار حقوقی. 30

الف : منع نکاح. 30

ب :ارث.. 31

ج : حضانت.. 31

مبحث پنجم : مادر در لقاح مصنوعی. 33

گفتار اول: تعریف.. 33

گفتار دوم: ماهیت حقوقی. 35

الف:  تلقیح با نطفه شوهر. 36

ب : تلقیح با نطفه غیر. 37

مبحث ششم : همانند‌سازی.. 38

گفتار اول: تعریف.. 38

گفتار دوم :ماهیت حقوقی. 40

مبحث هفتم:  مادر اجاره ای.. 44

گفتار اول : تعریف.. 44

گفتار دوم : ماهیت حقوقی. 45

فصل دوم :روابط شخصی مادر با اعضای خانواده 52

مبحث اول : بارداری و رضاع. 54

گفتار اول  : بارداری.. 54

گفتار دوم : رضاع. 58

مبحث  دوم : حضانت.. 64

گفتار اول : ماهیت حقوقی حضانت.. 65

الف : حق یا تکلیف بودن حضانت.. 66

ب  : اولویت در حضانت.. 68

ج : پایان حضانت.. 71

د :  حق ملاقات با طفل. 71

گفتار دوم :  انتقال حضانت.. 74

الف : انحطاط اخلاقی پدر یا مادر. 76

ب : جدایی والدین. 76

ج : فوت پدر و مادر. 77

د : شوهر کردن مادر. 78

ه : جنون مادر یا پدر. 80

و : کفر مادر یا پدر. 81

ز :  عدم مواظبت از طفل. 82

ح  :  بیماری مسری.. 84

گفتار سوم : تربیت فرزند 84

الف : رابطه تربیت و حضانت.. 87

ب : تنبیه  فرزند 89

مبحث سوم :  صلاحیت های قانونی مادر. 91

گفتار اول :  قیمومت مادر. 91

گفتاردوم :  ولایت مادر. 94

گفتار سوم :  ادارۀ اموال فرزند 99

گفتار چهارم : تابعیت.. 100

الف : تابعیت سیاسی. 100

ب : تابعیت نسبی. 107

فصل سوم:روابط مالی مادر با اعضای خانواده 109

مبحث اول : ارزش مالی کار مادر. 111

گفتار اول : ارزش مالی کار در خانه. 111

الف : اجرت شیردادن. 116

ب : اجرت حضانت.. 118

گفتار دوم : ارزش مالی کار مادر در بیرون خانه(اشتغال) 119

الف  : امکان عرفی اشتغال مادر. 122

ب : پیامدهای اشتغال مادران. 126

ج  : ارتباط شغل مادر وسلامت نوزاد 128

مبحث دوم :  مسائل صرفا مالی مادر. 132

گفتار اول  :  نفقه. 132

الف : نفقۀ فرزند 133

ب : نفقۀ مادر. 137

گفتار دوم : ارث  مادر. 138

نتیجه گیری.. 141

فهرست  منابع. 143

الف. کتاب های فارسی. 143

ب. کتاب های عربی. 146

ج. مقالات.. 147

اسناد و قوانین. 148

 

مقدمه

شکی نیست که نهاد خانواده زیر بنایی ترین نهاد اجتماعی است و از نظر منزلت، شرافت و ارزش محوری می تواند دارای موقعیت ممتاز باشد و سرآمد ارزش ها قرار گیرد.رشد، بقا و سلامت جسم و جان وابسته به استواری خانواده و وظیفه شناسی مادر و پدر است. و در معارف دینی نیز تشکیل این نهاد به عنوان یک حقیقت مقدس بین خود افراد بشر و بنای عشق ومهربانی و آرامش و سکون و به عنوان آیت بزرگ الهی معرفی گردیده است.نقش شخصیت، اخلاق، عزت وعفت مادر بر استحکام این بنای بنیادین ، بر هیچ کس پوشیده نیست.

“مادری ” گوهری ترین بخش حیات زنان  است و ادیان الهی بر تعظیم جایگاه رفیع مادر در کنارپدر سفارش های زیادی نموده اند . تا آن جا که قرآن کریم امر به نیکوکاری به پدر ومادر را درکنار امر به عبودیت ونهی از شرک خداوند ذکر کرده است.[1] ؛زنان ،بیش از نیمی از جمعیت کشور ایران و “مادران “،سهم عمده ای از این جمعیت را تشکیل می دهند. با توجه به نقش ویژۀ مادر در خانواده و اجتماع، مسألۀ حمایت از مادری در نظام حقوقی ایران، حائز اهمیت است. در مورد جایگاه اخلاقی مادر و اهمیت مقام وی سخن فراوان است اما آنچه که از منظر حقوق خصوصی باید به آن پرداخته شود ، جایگاه حقوقی مادر و احیانا کاستیهای آن است.

 

1.تعریف مسئله

در فضای أسف بار تمدن جدید،به دشواری می توان از «مادری» ، تعریف روشنی ارائه نمود. در دنیای جدید، بحران خانواده از هنگامی شروع شد که کار اصلی مادران یکی پس از دیگری از آنان بازستانده شد و به بخش ها و مراکز سوداگر سپرده شد، لذا امروزه از نقش مادری تعریف ناخوشایندی در ذهن «زن مدرن» بر جای مانده است. در عصر کنونی، مادر کسی است که از چرخه اقتصاد و پیشرفت بیرون مانده و هیچ مشارکتی در آن ندارد و کاری بیش از آشپزی و نظافت خانه برای وی نمانده است.

زنان نیمی از جنس بشر و در کشور ما ایران بیش از این نصف را شامل می شود و این در حالی است که شاخصه اصلی و مشترک غالب این جنس عنوان مادری آنهاست.امروزه برقراری تعادل بین کارکرد مادری و سایر کارکردهای حقوقی زن به عنوان یکی از سؤالات جدی و مطالبات حقوقی جوامع تبدیل شده است. توسعه ی پر شتاب جوامع و سرعت رو به تزاید جوامع سنتی به سمت تمدن های جدید ایجاب می کند تا نقش مادر و کارکردهای حقوقی و حمایت های خاص حقوق به گونه ای دقیق تبیین گردد تا این قشر عظیم از فعالان عرصه تمدن بشری در زیر چرخ های تمدن نوین صنعتی خرد نشود.

 

  1. 2. پیشینه تحقیق:

در واقع هیچ پژوهش مستقلی در خصوص این موضوع به عمل نیامده است ولی با توجه به نقش حساس مادر و نقش اجتماعی که زن شایستۀ ایفای آن است مسألۀ حمایت از مادری در نظام حقوقی حائز اهمیت است که نیاز است مورد پژوهش های علمی قرار بگیرد تا نارسایی ها شناسایی شود.

آنچه در مورد پیشینۀ این پژوهش در دسترس است را می توان در قالب دسته بندی زیر ارائه کرد:

الف) منابع مربوط به حقوق خانواده که از نمونه آنها می توان به کتاب دکتر کاتوزیان ، دکتر صفایی و امامی ، دکتر گرجی و آیت الله موسوی بجنوردی اشاره کرد.

ب) منابع مربوط به حقوق کودک که آثار دکتر صفایی و شیرین عبادی در این حوزه  ، از این جمله اند.

ج) منابع مرتبط با عنوان عام حقوق زن . در این حوزه می توان به کتاب های متعددی اشاره کرد که از جملۀ آنهاست : حقوق زنان داوود مهدی زادگان ، مهر انگیز کار و محمد حکیم پور

د) پژوهش ها و سمینارهایی که در حوزۀ حقوق زنان در ایران و از سوی نهادهای مرتبط چون مرکز امور مشارکت زنان ریاست جمهوری ، شورای فرهنگی اجتماعی زنان کشور ، شورای عالی انقلاب فرهنگی ، دفتر مطالعات و تحقیقات زنان و… انجام شده است .

ه) منابع دست اول فقهی و متون فقهی امامیه که مستند قوانین فعلی ما به شمار می رود که ازجملۀ آنها می توان به کتابهایی چون شرایع الاسلام محقق حلی ،شرح لمعۀ شهید ثانی ، جواهر الکلام و تحریر الوسیله اشاره کرد.

ی) مواد قانونی ، معاهدات ، کنوانسیون ها ، مصوبات ، آیین نامه ها ، قانون اساسی، قانون مدنی ، قانون کار و …

 

3.اهداف و ضرورت:

نظربه اینکه موضوع مهم حمایت حقوقی از نقش مادری زنان در ادبیات حقوقی ما مورد پژوهش مستقل واقع نشده است،و با توجه به اهمیت و ضرورت کار در این زمینه که نیاز جامعۀ در حال تحول ما است ،انجام پژوهشی حقوقی به شیوۀ عملی و روشمند می تواند ضمن غنا بخشیدن به ادبیات حقوقی کشور ،دست آوردهای مفیدی برای نهادهای دولتی و مدنی داشته باشد.علی رغم حوزه های وسیع کم و بیش کارشده از جمله مباحث اخلاقی مربوط به مادران ، و علی رغم کاوشهای جسته و گریخته نسبت به سایر عناوین حقوقی زنان ، به نظر می رسد که زمینه ی بحث در حوزۀ  زنان با عنوان مادر در درجۀ اول و رویکرد حقوقی به این موضوع در درجهّ دوم و اهمیت این مسأله در جامعۀ اسلامی ایران در درجۀ سوم و تعامل های رو به تزاید معارض با تأمین حقوق مادری در فضاهای نوین غیر سنتی اجتماعی در درجۀ چهارم ایجاب می کند که تحقیقی بایسته و شایسته در این موضوع سامان یابد تا بتواند مسیر حقوقی مورد نیاز را برای ایفای نقش مادران این سرزمین فراهم سازد.

خروجی این تحقیق در حوزۀ کاربرد علمی ،  شناسایی نقاط ضعف و قوت قانون ایران نسبت به حقوق مادر ،شناسایی کاستی های قانون ایران نسبت به حقوق مادر ،امکان سنجی تغییر ،اصلاح ویا افزودن و یا کاستن قوانین است .ودر حوزِۀ کاربرد عملی ،ارتقاء بخشیدن به امنیت روانی و رفتاری مادران و تکمیل حلقه های مقدماتی برای تهیۀ لوایح و طرحهای مربوطه است.

 

4.سئوالات تحقیق :

سوال اصلی عبارت است از :

نظام حقوقی ایران ، برای تأمین حمایت حقوقی ازمادران چه راهکارهای قانونی را پیش بینی کرده است ؟

سئوالات فرعی نیز به این صورت قابل طرح است:

الف) تحقق حقوقی مادر در قوانین ایران چگونه است ؟

ب) نارسایی های قوانین ایران در ارتباط با حقوق مادر چیست ؟

 

  1. 5. فرضیه :

فرضیۀ اصلی پژوهش آن است که با توجه به هویت اسلامی قانون ایران ، این نظام حقوقی  نسبت به حمایت از حقوق مادری بی توجه نبوده است .

فرضیات فرعی عبارتند از:

الف) در قانون ایران ، تحقق مادری با توجه به مبانی دینی و در جهت حمایت هر چه بیشتر از نهاد خانواده ، مورد توجه واقع شده است .

ب) فصل مشخصی از قوانین ، به  موضوع مادر نپرداخته است و تحقق این امر مستلزم همسوئی سایر قوانین با قوانین مربوط به مادر است .

 

6.روش تحقیق :

روش تحقیق در این پژوهش به صورت توصیفی تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات ، به صورت کتابخانه ای است. جمع آوری کلیۀ آثار و نگاشته های حقوقی مرتبط با حقوق مادر اعم از کتب و مقالات و سمینار های مربوط به حقوق زن ،خانواده و کودک ،قدم اول در سامانۀ پژوهش به شمار می رود .گزینش قانونهای مرتبط با مادران و تقسیم بندی موضوعی آنها قدم بعدی در این سامانه است ؛به این صورت که کلیۀ مسائل حقوقی مربوط به مادر در دو حوزۀ مبانی حقوقی و راهکارهای قانونی بررسی می شود.

 

  1. 7. سامانه پژوهش:

فصل اول پایان نامه ،به مفهوم شناسی حقوقی از مادر می پردازد . طبعا قوانین مربوط به هر یک از تعاریف حقوقی از مادر ،بخش مهمی از جایگاه حقوقی مادر در قوانین ایران را تبیین می کند. نتیجۀ کاوشهای حقوقی در مورد مادران به صورت موضوعی در فصل دوم سامان داده شده است.باردلری ،زضاع ، حضانت و تربیت فرزند عناوین مطرح در این فصل است. با توجه به اهمیت مباحث مالی در قوانین مربوط به مادر ،فصل جداگانه ای به آن اختصاص یافته است. مسائل حقوقی در پاره ای موارد مثل ارث و نفقه به طور مستقیم کارکرد مالی پیدا می کنند و در موارد دیگر نیز می توانند به صورت غیر مستقیم ،کارکرد مالی داشته باشند که در این فصل هر دو دسته ، مورد توجه می باشند.

[1] . نساء / 26.

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد

یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه :157 صفحه

قیمت : چهارده هزار تومان

 

 

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید