پایان نامه ارشد: ررسی تنوع ژنتیکی جدایه های Fusarium oxysporum f. sp. ciceri عامل بیماری پژمردگی نخود در استان ایلام

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : بیماری شناسی گیاهی

عنوان : بررسی تنوع ژنتیکی جدایه های Fusarium oxysporum f. sp. ciceri عامل بیماری پژمردگی نخود در استان ایلام

دانشگاه ایلام

دانشکده کشاورزی

پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته بیماری­ شناسی گیاهی

عنوان:

بررسی تنوع ژنتیکی جدایه های Fusarium oxysporum f. sp. ciceri عامل بیماری پژمردگی نخود در استان ایلام

استاد راهنما:

دکتر خشنود نوراللهی

استاد مشاور:

مهندس حسن یونسی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده:

نخود مهم­ترین گیاه از خانواده حبوبات در حوزه مدیترانه، شبه قاره هند، غرب آسیا و شمال آفریقا است. بیماری پژمردگی نخود با عامل Fusarium oxysporum f. sp. ciceri یکی از مهم­ترین بیماری­های این گیاه در جهان به­شمار می­رود. این بیماری در تمام مناطق نخودکاری ایران گزارش شده است. بیماری همه ساله در تمام مناطق نخودکاری استان ایلام باعث خسارت فراوانی می­شود بطوری­که در برخی از مزارع به 50 % تا 70 % هم میرسد. این تحقیق به منظور بررسی و تعیین تنوع ژنتیکی قارچ عامل بیماری زردی و پژمردگی نخود انجام گرفت. برای این منظور از مناطق نخودکاری استان شامل شش شهرستان از جمله آسمان­آباد، ایوان، بدره، چرداول، دره­شهر، سرابله نمونه­برداری صورت گرفت. پس از جداسازی، خالص­سازی و شناسایی قارچ عامل بیماری و معرفی F. oxysporum f. sp. ciceri به عنوان عامل غالب بیماری، بررسی تنوع ژنتیکی جدایه­ها با استفاده از پنج جفت نشانگر ریزماهواره صورت گرفت، نهایتاً در مجموع 17 آلل در بین جمعیت­ها مشاهده شد نتایج تجزیه واریانس مولکولی حاکی از تنوع بالای درون جمعیتی معادل 92 درصد و تنوع پایین بین جمعیت­های مناطق مختلف در حدود 8 درصد داشت. جریان ژنی (Nm) بالا و برابر 589/7 به­دست آمد. بنابراین تمایز ژنتیکی (Gst) به میزان کمی 0618/0 مشاهده گردید. دندروگرام رسم شده بر اساس فاصله ژنتیکی بین جمعیت­های مورد مطالعه در این تحقیق، نشان داد که جمعیت­های آسمان­آباد و سرابله در دو گروه جدا قرار گرفته­اند و نسبت به جمعیت-های دیگر تفاوت ژنتیکی بیشتری دارند. نتایج حاصل از این تحقیق در جهت کمک به متخصصین اصلاح نباتات و بیماری­شناسان گیاهی در جهت اصلاح ارقام نخود می­ باشد.

فصل اول: مقدمه

1-1- مقدمه

نخود زراعی (Cicer arietinum L.) گیاهی خودگشن، دیپلوئید (2n=2x=16)، یکساله با ژنوم کوچک738mbp) ~) می­باشد [27]. نخود مهم­ترین گیاه از خانواده حبوبات در حوزه مدیترانه، شبه قاره هند ، غرب آسیا و شمال آفریقا است [57]. اصلی­ترین کشورهای تولید­کننده نخود در جهان به ترتیب هند، پاکستان، ترکیه، ایران و استرالیا هستند [48].

     نخود، منبع بسیار مناسبی برای روی، آهن و پروتئین است. همچنین به لحاظ میزان فیبرهای رژیمی، بسیار غنی بوده و میزان چربی اندکی دارد که از نوع اسید­های چرب غیر­اشباع می­باشد، انواع نخود به طور متوسط دارای 19 درصد پروتئین، 13 درصد چربی و 68 درصد کربوهیدرات می­باشند، همچنین به لحاظ تأمین میزان کلسیم مورد نیاز نیز حائز اهمیت است [96]. سطح زیر کشت نخود در ایران 640 هزار هکتار و تولید سالیانه آن در حدود 400 هزار تن است [85، 59، 29]. طبق آمارهای انتشار یافته از سوی سازمان خوار و بار جهانی میزان تولید جهانی این محصول در سال 2010 میلادی 10 میلیون تن بوده که سهم ایران از آن حدود 233686 تن بوده است [45].

     قارچ Fusarium oxysporum یک پاتوژن خاکزاد با دامنه میزبانی وسیع بوده که باعث پژمردگی آوندی در گیاهان مختلف می­شود [26]. بیماری پژمردگی فوزاریومی نخود با عاملF. oxysporum f. sp. ciceri مهم­ترین بیماری خاکزاد این گیاه در جهان خصوصًا در شبه قاره هند، حوزه مدیترانه و کالیفرنیا بشمار می­رود، کاهش عملکرد سالیانه نخود در اثر این بیماری از ١٠ تا ١۵ درصد متغیر است ولی بیماری می­تواند در شرایط خاص کل محصول را از بین ببرد [68]. این بیماری در ایران نیز از اغلب مناطق نخود­کاری گزارش شده و میزان خسارت آن در برخی نقاط کشور تا ٢٢ درصد هم برآورد شده است [18]. بیماری زردی و پژمردگی نخود یکی از مهم­ترین بیماری­های نخود در استان ایلام می­باشد که در این استان همه ساله در تمام مناطق نخودکاری باعث خسارت فراوانی می­شود، بطوری­که در برخی از مزارع به 50 %تا 70 % هم می­رسد [21]. از آنجایی­که نخود ارزش غذایی بسیار بالایی دارد و یکی از ارزان­ترین منابع تامین پروتئین گیاهی (بین 12 تا 31 درصد پروتئین) می­باشد و بیماری پژمردگی یکی از تهدید­های جدی برای این محصول محسوب می­شود، از طرفی مبارزه با این بیماری همانند سایر بیماری­های خاکزاد مشکل است و کنترل این بیماری با استفاده از مواد شیمیایی مقرون به صرفه نخواهد بود، بنابراین طبق بررسی بیماری­شناسان گیاهی بهترین روش کنترلی این بیماری استفاده از بذر سالم و ارقام مقاوم می­باشد. یکی از راه­های رسیدن به ارقام مقاوم پایدار، شناخت قارچ عامل بیماری و بررسی تنوع ژنتیکی آن در مناطق کشت محصول مورد نظر است تا معرفی ارقام مقاوم با اطمینان بالایی صورت گیرد، تغییرات ژنتیکی در قارچ­های بیمارگر از جنبه تهیه ارقام مقاوم حائز اهمیت است، ردیابی این تغییرات با روش­های سنتی مستلزم صرف هزینه زیاد و از دست رفتن زمان خواهد بود. استفاده از روش­های مولکولی در تعیین تنوع ژنتیکی بین جمیت بیمارگر موجب کسب اطلاعات مربوط به وقوع نوترکیبی ژنتیکی آن­ها می­شود [66]. یکی از روش­های مولکولی که برای تعیین تنوع ژنتیکی جمعیت­های بیمارگر به کار می­رود نشانگرهای ریزماهواره هستند، نشانگر­های ریزماهواره ابزار قوی به منظور طبقه­بندی و مطالعه ژنتیک جمعیت­ها را فراهم می­کنند [42، 35]. این نشانگر­ها جایگاه­های ترکیب­شده از توالی­های ساده تکراری هستند که به صورت تصادفی در سراسر ژنوم قارچ­ها و دیگر یوکاریوت­ها پخش شده است [97، 86، 64]. این توالی­ها عموما از چند­شکلی بالایی برخوردارند [47].

 

این بیماری در استان ایلام خسارت زیادی وارد می­کند، و یکی از بیماری­های بسیار مهم نخود در این استان به حساب می­آید. یکی از روش­های کنترلی این بیماری، مبارزه شیمیایی می­باشد اما از آنجایی­که مبارزه شیمیایی روشی بسیار خطرناک برای محیط زیست و انسان تلقی می­شود، بهترین روش کنترل این بیماری استفاده از بذر سالم و ارقام مقاوم می­باشد. به همین دلیل بررسی تنوع ژنتیکی جدایه­های عامل بیماری با استفاده از نشانگرهای ژنتیکی این بیماری در این استان انجام می­گیرد. هدف این پژوهش آن است که با تجزیه و تحلیل تنوع ژنتیکی، برنامه­ای یکپارچه برای مقاومت در برابر این بیماری اعمال شود.

هدف از تحقیق حاضر عبات از :

جداسازی و شناسایی قارچ عامل بیماری زردی و پژمردگی نخود و بررسی تنوع ژنتیکی قارچ عامل بیماری.

فصل دوم: کلیات و بررسی منابع

1-2- آشنایی با سیمای استان ایلام

استان ایلام در قسمت غرب و جنوب­غرب کشور ایران قرار گرفته است و از شمال با استان کرمانشاه، از سمت جنوب با استان خوزستان و کشور عراق، از شرق با استان لرستان و قسمتی از استان خوزستان و در غرب با کشور عراق با طول مرز مشترکی حدود 425 کیلومتر محدود می­شود، این استان در عرض شمالی بین 32 درجه و 20 دقیقه و 51 ثانیه تا 34 درجه و 20 دقیقه و 28 ثانیه از خط استوا و طول شرقی 45 درجه و 41 دقیقه و 40 ثانیه تا 48 درجه و 50 دقیقه و 26 ثانیه از نصف­النهار مبداء (گرینویچ) واقع شده است [80].

     بخش بزرگی از استان ایلام به دلیل استقرار در رشته کوه زاگرس کوهستانی می­باشد، در جهت شمال­غربی-جنوب­شرقی استان، رشته کوه مرتفع و طولانی کبیرکوه به طول تقریبی 160 کیلومتر و با قله ورزین به ارتفاع 3062 متر از سطح دریا قرار دارد [80]. مساحت استان 6/2002794 هکتار، تقریباً 2/1 درصد از مساحت کل کشور، دارای 8 شهرستان به نام­های ایلام، ایوان، آبدانان، شیروان چرداول، مهران، دهلران، دره­شهر و ملکشاهی است [80].

1-1-2- آب و هوای استان ایلام

استان ایلام از نظر شرایط اقلیمی جزء مناطق گرمسیری کشور محسوب می­شود، ولی به علّت وجود ارتفاعات کبیرکوه و دینارکوه، اختلاف درجه حرارت و بارندگی در بخش­های شمالی، جنوبی و غربی آن زیاد است به طوری­که مناطق سه­گانه سردسیری، گرمسیری و معتدل در این استان شکل گرفته است. مناطق کوهستانی شمال و شمال­شرقی استان نسبتاً سردسیر با زمستان­های طولانی است، مناطق جلگه­ای غرب و جنوب­غربی استان گرمسیر است و مناطق میانی آن آب و هوای معتدل دارد. مهم­ترین محصولات کشاورزی استان ایلام شامل گندم، جو، برنج، حبوبات، محصولات جالیزی و گیاهان علوفه­ای است [80]. محصول نخود در استان ایلام به دو صورت بهاره و پاییزه کشت می­شود اما بیشترین سطح زیر کشت مربوط به نخود بهاره است، زمان کشت این محصول 30-15 اسفند و زمان برداشت آن اواخر خرداد تا اواسط تیر می­باشد از ارقامی که در این استان به عنوان رقم بهاره کشت می­شود می­توان به ارقام محلی و به خصوص رقم بیونیج اشاره کرد [10].

2-2- جایگاه تاریخی نخود

حبوبات از قدیمی­ترین گیاهانی هستند که مورد کشت و کار انسان قرار گرفته­اند و تاریخ آن­ها به عنوان گیاه زراعی به زمانی برمی­گردد که انسان از شکار و جمع­آوری غذا، به تولید مواد غذایی روی آورد و وارد یک زندگی بر اساس اجتماع کشاورزی و روستایی شد [5].

نخود[1] یکی از اولین حبوبات دانه­ای است که در زمان قدیم اهلی شده است [6]. گیاه­شناسان منشاءهای مختلفی را برای این گیاه پیشنهاد کرده­اند. لدیزنیسکی (1975) گزارش کرد بخش جنوب شرقی ترکیه که در مجاورت سوریه قرار دارد، عمدتاً منشاء گونه­های یک­سالهCicer arietinum ludizinisky  وCicer echinospermum P.H.Davis  می­باشد. گونه­ی وحشی C .reticulatum که از لحاظ مورفولوژیکی شبیه گونه C. arietinum است، به عنوان جد نخود در نظر گرفته می­شود. دی­کندول (1883) منشاء نخود را به منطقه جنوب قفقاز و شمال ایران نسبت داده است، در حالی­که واویلوف (1960) دو مرکز اولیه جنوب­غربی آسیا و مدیترانه و یک مرکز ثانویه ابتدایی را به عنوان مراکز منشاء نخود معرفی نموده است. وی گزارش کرد که مشابه دیگر لگوم­های دانه­ای، ارقام دانه درشت در حوزه دریای مدیترانه و ارقام دانه ریز به سمت شرق گسترش پیدا کرده­اند.

همچنین در گزارشی پنج خاستگاه و مرکز تنوع برای این گیاه بیان شده است [15].

– هندوستان (شمال غرب هندوستان، پاکستان)

– آسیا (هندوستان، پاکستان، افغانستان، جنوب روسیه)

– خاورمیانه (ایران، قفقاز، عراق)

– مدیترانه (ترکیه، یونان، لبنان)

– حبشه (اتیوپی)

[1]Cicer arietinum

تعداد صفحه : 97

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید