پایان نامه ارشد رشته ادبیات فارسی: تصحیح کتاب مرآت‌الاخلاق و تحقیق درباره آن

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته ادبیات فارسی

عنوان :  تصحیح کتاب مرآت‌الاخلاق و تحقیق دربارۀ آن

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

 دکتر علی شریعتی

پایان نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ زبان و ادبیّات فارسی

عنوان:

تصحیح کتاب مرآت‌ الاخلاق و تحقیق دربارۀ آن

استاد راهنما:

دکتر محمّدجعفر یاحقی

استاد مشاور:

دکتر زهرا اختیاری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

پیش گفتار…………………………………………………………………………………………………………… 13

تعریف مسأله………………………………………………………………………………………………………….. 14

سؤالات تحقیق……………………………………………………………………………………………………….. 14

سابقۀ تحقیق…………………………………………………………………………………………………………… 14

ضرورت انجام تحقیق………………………………………………………………………………………………. 14

فرضیّه ها………………………………………………………………………………………………………………. 15

اهداف تحقیق…………………………………………………………………………………………………………. 15

روش انجام تحقیق…………………………………………………………………………………………………… 15

مقدّمه………………………………………………………………………………………………………………….. 17

دربارۀ مؤلّف…………………………………………………………………………………………………………… 17

آثار و تألیفات…………………………………………………………………………………………………………. 17

معرّفی مرآت الاخلاق………………………………………………………………………………………………. 19

اشعار کتاب……………………………………………………………………………………………………………. 19

منابع مرآت الاخلاق…………………………………………………………………………………………………. 20

نسخۀ کتاب……………………………………………………………………………………………………………. 20

تاریخ تألیف نسخه…………………………………………………………………………………………………… 20

کاتب نسخه……………………………………………………………………………………………………………. 20

مشخّصات ظاهری نسخه…………………………………………………………………………………………… 20

روش تصحیح………………………………………………………………………………………………………… 21

روش کار………………………………………………………………………………………………………………. 21

نشانه ها و رمزها……………………………………………………………………………………………………… 21

نثر کتاب……………………………………………………………………………………………………………….. 22

ویژگی های زبانی نسخه……………………………………………………………………………………………. 22

صنایع ادبی……………………………………………………………………………………………………………. 24

رسم الخطّ نسخه…………………………………………………………………………………………………….. 26

اخلاقیّات…………………………………………………………………………………………………………….. 28

اندرزنامه نویسی در ادبیّات پیش از اسلام……………………………………………………………………. 29

کتاب ششم دینکرد……………………………………………………………………………………………….. 30

پندنامۀ بزرگمهر…………………………………………………………………………………………………….. 30

اندرزهای آذرباد مهرسپندان………………………………………………………………………………….. 30

اندرزاوشنر دانا………………………………………………………………………………………………….. 31

اندرزخسرو قبادان……………………………………………………………………………………………… 31

اندرز دانایان به مزدیسنان………………………………………………………………………………….. 31

اندرز پوریوتکیشان……………………………………………………………………………………….. 31

خویشکاری ریدگان………………………………………………………………………………………….. 31

دادستان مینوی خرد……………………………………………………………………………………….. 32

رسالۀ یوشت فریان و اخت……………………………………………………………………………. 32

سنّت اندرزنامه نویسی در دورۀ اسلامی……………………………………………………………. 34

اخلاق علایی…………………………………………………………………………………………………… 38

اخلاق جلالی………………………………………………………………………………………………. 38

اخلاق منصوری………………………………………………………………………………………… 37

اخلاق محسنی…………………………………………………………………………………………….. 38

نصیحت الملوک ها در دورۀ اسلامی…………………………………………………………………… 38

نصیحت الملوک امام محمّد غزّالی…………………………………………………………………. 39

نصیحت الملوک سعدی…………………………………………………………………………………… 39

آداب الملوک………………………………………………………………………………………………… 39

آداب سلطنت و وزارت……………………………………………………………………………………. 39

اخلاقیّات درشعرفارسی……………………………………………………………………………………. 40

اخلاقیّات درنثر فارسی……………………………………………………………………………………. 42

تاریخ بیهقی…………………………………………………………………………………………………. 42

قابوس نامه………………………………………………………………………………………………… 43

کلیله و دمنه………………………………………………………………………………………………… 43

سندباد نامه…………………………………………………………………………………………………. 43

مرزبان نامه………………………………………………………………………………………………….. 44

جوامع الحکایات و لوامع الروایات………………………………………………………………….. 44

اخلاق الاشراف……………………………………………………………………………………………. 44

انوارسهیلی…………………………………………………………………………………………………… 45

متن کتاب……………………………………………………………………………………………………….. 49

دیپاچه…………………………………………………………………………………………………………… 50

صورت اولی درعلم فراست…………………………………………………………………………………. 56

آینۀ اوّل در شرافت علم فِراست…………………………………………………………………………… 56

آینۀ دوم درشناخت علاماتِ مزاجِ معتدل……………………………………………………………….. 58

عکس اوّل در مزاج معتدل………………………………………………………………………………… 58

عکس دوم درعلاماتِ مزاجِ دماغ……………………………………………………………………….. 59

عکس سوم دراحوال چشم…………………………………………………………………………….. 60

احوال زبان……………………………………………………………………………………………….. 60

احوال روی…………………………………………………………………………………………………… 61

احوال گردن………………………………………………………………………………………………. 61

عکس چهارم در مزاج چشم ها در حرکت……………………………………………………….. 61

احوال زبان……………………………………………………………………………………………….. 62

عکس پنجم در ذکرِ احوالِ آواز………………………………………………………………………. 62

عکس ششم در احوالِ دل……………………………………………………………………………. 62

آینۀ سیم در مقتضیاتِ اسنانِ اربعه………………………………………………………………… 63

عکس اوّل سنِّ نما………………………………………………………………………………………. 63

عکس دوم در سنِّ جوانی………………………………………………………………………………… 64

عکس سیم در سنِّ شیخوخت………………………………………………………………………. 65

عکس چهارم در سنِّ کهولت………………………………………………………………………… 67

آینۀ چهارم در مقتضای سایرِ اصنافِ آدمیان……………………………………………………… 68

عکس اوّل در اخلاق حاصله به اسبابِ خارجه و امورِ عارضه……………………………….. 68

عکس دوم در اخلاقِ حاصله به سبب شهرها و مسکن ها و هواها………………………….. 70

آینۀ پنجم در ذکرِ طرقِ معرفتِ اخلاقِ مردم…………………………………………………. 72

عکس اوّل در طرقِ معرفت اخلاق……………………………………………………………….. 72

عکس دوم در بیان اموری که رعایت آن در طرق مذکوره واجب است………………….. 76

آینۀ ششم در ذکرِ علاماتِ امزجۀ کلیه…………………………………………………………. 79

عکس اوّل در علامات امزجۀ کلیۀ عامّه…………………………………………………………. 79

علاماتِ مزاجِ حارّ………………………………………………………………………………………. 79

علاماتِ مزاجِ بارد……………………………………………………………………………………. 79

علاماتِ مزاجِ رطب……………………………………………………………………………………. 79

علاماتِ مزاجِ یابس…………………………………………………………………………………… 80

علاماتِ مزاجِ گرم و خشک………………………………………………………………………… 80

علاماتِ مزاجِ حارِّ رطب………………………………………………………………………… 81

عکس دوم در بیانِ کیفیّتِ حصولِ طریقِ این علم………………………………………….. 81

عکس سیم در ذکرِ اموری که شناختِ آن در باب فراست، لابد است…………………. 82

آینۀ هفتم در فرقِ میان علم فراست و علوم قریبه به آن………………………………. 83

عکس اوّل اموری که ردِّ آن به اصول علمیّه ممکن نیست………………………………… 83

عکس دوم علم استدلال به خطوط کف دست ها………………………………………. 84

عکس سیم علم شانۀ گوسفند…………………………………………………………………. 84

عکس چهارم ضاعتِ قیافه……………………………………………………………………….. 84

عکس پنجم علوم هندسۀ آب ها…………………………………………………………….. 86

عکس ششم علم معادنِ فلزّات…………………………………………………………………. 86

عکسِ هفتم علمِ استدلال به احوالِ سماویه…………………………………………. 86

آینۀ هشتم در حکایاتِ جمعی که به فراست، حکم ها نموده اند……………………. 87

آینۀ نهم در دلایلِ اعضای جزئیه………………………………………………………… 91

عکس اوّل در دلایلِ موی…………………………………………………………………. 92

عکس دوم در دلایل پیشانی………………………………………………………………… 92

عکس سیم در دلایل ابرو…………………………………………………………………….. 93

عکس چهارم در دلایل چشم…………………………………………………………………. 93

عکس پنجم در دلایل پلک و مژه…………………………………………………………… 95

عکس ششم در دلایل بینی………………………………………………………………….. 96

عکس هفتم در دلایل دهن…………………………………………………………………. 96

عکس هشتم در دلایل روی…………………………………………………………………… 96

عکس نهم در دلایل گوش…………………………………………………………………….. 97

عکس دهم در دلایل خنده…………………………………………………………………….. 97

عکس یازدهم در دلایل گردن…………………………………………………………………… 97

عکس دوازدهم در دلایل بدن……………………………………………………………………. 98

عکس سیزدهم در دلایل کتف و پشت………………………………………………………… 98

عکس چهاردهم در دلایل قدم و ساق……………………………………………………….. 98

آینۀ دهم در معرفتِ ضوابط و لوازمِ حُسنِ صوری………………………………………… 99

عکس اوّل در علامات حُسنِ صوری………………………………………………………. 99

عکس دوم در حلیۀ همایونِ حضرتِ سیّدِ انبیا و یوسف صدّیق……………………. 100

در ذکرِ حُسنِ یوسف…………………………………………………………………………….. 101

عکس سیم در حقیقت و فوایدِ حُسن………………………………………………………. 102

صورت ثالثه در بیانِ علم اخلاق…………………………………………………………………. 104

آینۀ اوّل در شرفِ علم اخلاق………………………………………………………………. 104

آینۀ دوم در بیانِ فضایلِ اخلاق………………………………………………………………… 106

آینۀ سیم در ذکرِ عدالت و اقسام عادل……………………………………………………….. 109

آینۀ چهارم در بیانِ انواعِ رذایل………………………………………………………………… 111

آینۀ پنجم در معالجۀ امراضِ نفس………………………………………………………….. 114

علاجِ جهل بسیط…………………………………………………………………………………… 114

علاجِ جهلِ مرکّب…………………………………………………………………………………. 114

علاجِ حدّت و شدّتِ غضب………………………………………………………………………. 114

علاجِ جبن و بددلی…………………………………………………………………………………. 116

علاجِ حرص بر اکل و شرب………………………………………………………………………. 117

علاجِ بطالت………………………………………………………………………………………. 118

علاجِ حزن……………………………………………………………………………………………. 118

حسد………………………………………………………………………………………………….. 118

آینۀ ششم در فضیلتِ محبّت………………………………………………………………….. 119

آینۀ هفتم در سببِ محبّت و الفتِ عامّه…………………………………………………. 121

آینۀ هشتم در آدابِ مصاحبت و معاشرت………………………………………………… 123

آینۀ نهم در نصیحت حکما…………………………………………………………………….. 125

آینۀ دهم در نصیحتِ حضرت سیّدِ انبیا، علی مرتضی را…………………………….. 126

صورت ثالثه در ذکرِحقیقتِ محبّت و صفتِ محبّ…………………………………. 129

آینۀ اوّل در ماهیّت عشق……………………………………………………………………… 130

آینۀ دوم در شدایدِ محبّت و اقسام ِآن……………………………………………………… 133

دراشاراتِ عشقِ حقیقی و شواهدِ آن………………………………………………………… 135

آینۀ سوم در ذکرِ صفات عاشق……………………………………………………………… 136

آینۀ چهارم در صفاتِ معشوق و محبوب…………………………………………… 139

آینۀ پنجم در معالجۀ عقلیّۀ مرضِ سودا…………………………………………………… 152

آینۀ ششم در نصیحتِ عشّاق و موعظۀ اربابِ شقاق………………………………….. 157

خاتمه در ذمِّ اتباعِ هوا………………………………………………………………………. 159

توضیحات و تعلیقات………………………………………………………………………. 162

فهرست ها…………………………………………………………………………………………. 185

کتاب نامه………………………………………………………………………………………… 219

چکیده:

پژوهش حاضر تصحیح کتاب مرآت الاخلاق و تحقیق دربارۀ آن است. این اثر از جمله متون اخلاقی سدۀ 11 هجری است که توسط یکی از عالمان شیعی به نام صفی بن ولی قزوینی در سال 1074ه.ق نوشته شده است. اهمیّت این نسخۀ منحصر به فرد، این است که در سال 1077ه.ق به مقابلۀ مؤلّف تصحیح شده؛ از این رو بسیار قابل توجّه است. از این اثر تنها یک نسخه در دانشکدۀ ادبیّات دانشگاه فردوسی مشهد موجود است؛ از این رو شیوۀ تصحیح به روش قیاسی است. نکتۀ قابل ذکر در خصوص این پایان نامه، این است که از آنجا که این اثر اخلاقی است، پیش از تصحیح اثر، به سیر تطوّر اخلاقیات و نیز متون اخلاقی تا زمان مؤلّف (سدۀ 11 هجری) پرداخته شده است.

پیشگفتار:

مرآت الاخلاق ازجمله متون اخلاقی سدۀ 11 هجری است که با نثری ساده و عاری از تکلّفاتِ منشیانه در سال 1074ه.ق، نوشته شده است. مؤلّفِ آن یکی از عالمان شیعی به نام صفی بن ولی قزوینی است که اطّلاعاتِ بسیار اندکی دربارۀ او و آثارش در بعضی منابع آمده است.

از این اثر تنها یک نسخه در دانشکدۀ ادبیّات مشهد موجود است و اهمیّتِ قابل توجّه آن، این است که در سال 1077ه.ق به مقابلۀ مؤلّف تصحیح شده است.

دربارۀ انتخاب این نسخه گفتنی است که علاقۀ نگارنده به متون اخلاقی و نیز مباحث مربوط به علم فِراست- که بخش اوّل این اثر را تشکیل می دهد- انگیزه ای شد تا به تصحیح این اثر و تحقیق دربارۀ آن و نیز متونِ اخلاقی تا سدۀ 11هجری بپردازد.

هدف از تصحیحِ این اثر و تحقیق دربارۀ آن، یافتنِ تازگی های آن، نسبت به آثارِ اخلاقیِ پیش از خود و نیز میزان تأثیر پذیری آن، از دیگر متون اخلاقی است. از این رو نگارنده پیش از تصحیحِ اثر به بررسی پیشنیۀ متونِ اخلاقی و سیرِ آن در ادب فارسی پرداخته است.

نکتۀ قابل ذکر در بابِ تصحیحِ این اثر این است که از آنجا که نسخه منحصر بوده است، کتاب به روش قیاسی تصحیح شده است. بنابراین چون نسخه بدلی نیست تنها به استنساخِ مطالبِ نسخۀ واحد اکتفا شده است. همچنین در تصحیحِ اثر کوشیده شده که منابع و مأخذ آیات، احادیث، ابیات تا حدِّ امکان ذکر شود. نکاتِ دیگر در خصوصِ تصحیح این اثر در مقدّمه آورده شده است.

تعریف مسأله:

اهمیّت و ضرورتِ تصحیحِ نسخ خطّی که سند هویّت ملّی ایرانیان است بر کسی پوشیده نیست. از طریق تصحیح و انتشار نسخ خطی می توان نسبت به نوآوری ها و تحوّلات فکریِ گذشتگان آگاهی پیدا کرد.

هر چند بسیاری از متونِ ادبیِ ما به کوشش استادان و محقّقان و به شیوۀ علمی و انتقادی تصحیح شده اند، امّا هنوز مجموعه هایی از آثار قدما را می شناسیم که تصحیح نشده و به صورتِ دستنویس در کتابخانه ها محفوظ مانده است.

از جملۀ این متون، کتاب مرآت الاخلاق است که مؤلّف آن صفی بن ولی قزوینی از فضلای سدۀ 11 هجری است. نسخه ای که من در دست دارم در سال 1074 ه .ق نوشته شده و به سال 1077 ه.ق با مقابلۀ مؤلّف تصحیح شده و از این جهت بسیار حائز اهمّیّت است.

هدفِ اصلی این پایان نامه تصحیح این اثر است با مقدّمه ای حاوی مطالبی در جهت معرّفی نویسنده و آثارش، ویژگی های زبانی اثر و پیش از همه سیر تطّور اخلاقیّات و نیز متون اخلاقی از آغاز تا سدۀ 11 هجری.

سوالات تحقیق:

این پژوهش درصدد پاسخگویی به سؤالات زیراست:

1- تازگی های مرآت الاخلاق نسبت به آثار اخلاقی مشابه کدام است؟

2- منابع مرآت الاخلاق چه کتاب هایی بوده است؟

3- نثر کتاب چگونه است؟

سابقه تحقیق:

پس از مراجعه به فهرست های کتب چاپی (مشار و کتابخانۀ ملّی) و دیگر منابع معلوم گردید که این اثر تاکنون تصحیح و چاپ نشده، تنها در فهرست نسخه های خطی از این نسخه نام برده شده و در هیچ منبع دیگری بدان اشاره ای نشده است. همچنین تاکنون پژوهشِ مستقلّی دربارۀ آن صورت نگرفته است.

ضرورت انجام تحقیق:

تصحیح و چاپِ نسخِ خطّی به منظورِ آشنایی با متونِ کهنِ فارسی امری ضروری است و از آنجا که متن مورد نظر، متنی اخلاقی و متعلّق به سدۀ 11 هجری است، آشنایی با متونِ اخلاقی آن دوره، بسیار حایز اهمیّت است.

فرضیه ها:

1- پرداختن به علم فراست و نیز مباحث طبّی از تازگی های این اثر نسبت به آثار اخلاقی مشابه خود است.

2- نویسنده در نگارش اثر خود از کتاب هایی همچون؛ نگارستان، گلستان، مصابیح القلوب، طرب المجالس، مقامات حریری، مجالس العشّاق و المواعظ بهره گرفته است.

3- نثر کتاب به جز تحمیدیّه و مواردی چند- که دربارۀ مباحث منطقی است- ساده و عاری از تکلّف است.

اهداف تحقیق:

تصحیح و چاپ نسخۀ مرآت الاخلاق و مروری بر پیشینۀ کتاب های اخلاق تا روزگار مؤلّف.

روش انجام تحقیق:

کتابخانه ای و مبتنی بر یادداشت برداری است.

تعداد صفحه : 221

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

2 پاسخ

بخش دیدگاه ها غیر فعال است.