پایان نامه ارشد رشته جغرافیا: بررسی هیدروژئومورفولوژی حوضه‎ی ماسوله رودخان با تأکید بر آبشارهای منطقه

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته جغرافیای طبیعی

گرایش ژئومورفولوژی در برنامه ریزی محیطی

با عنوان :  بررسی هیدروژئومورفولوژی حوضه‎ی ماسوله رودخان با تأکید بر آبشارهای منطقه

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد رشت

دانشکده علوم انسانی

گروه آموزشی جغرافیا

پایان‌نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد

رشته: جغرافیای طبیعی     گرایش: ژئومورفولوژی در برنامه ریزی محیطی

 عنوان

بررسی هیدروژئومورفولوژی حوضه‎ی ماسوله رودخان با تأکید بر آبشارهای منطقه

استاد راهنما :

دکتر طاهره صبوری

 استاد مشاور :

دکتر محمد رضا افشاری آزاد

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                       صفحه

چکیده…………………………………………………………………………………………………………………………… 1

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………… 2

فصل اول : کلیات تحقیق

1-1بیان مسأله…………………………………………………………………………………………………………………. 4

1- 2 سوالات تحقیق………………………………………………………………………………………………………… 4

1-3 فرضیه تحقیق……………………………………………………………………………………………………………. 5

1 -4 اهداف تحقیق………………………………………………………………………………………………………….. 5

1 -5 نوع روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………… 6

1 -6 روش گردآوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………… 7

1 -7 ابزار گردآوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………….. 7

1 -8 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات……………………………………………………………………………………. 8

1 -9 سوابق تحقیق…………………………………………………………………………………………………………… 8

1 -10 قلمرو تحقیق…………………………………………………………………………………………………………. 13

1 -11 محدودیت های تحقیق…………………………………………………………………………………………….. 15

فصل دوم : مبانی نظری تحقیق

2 -1 هیدرولوژی…………………………………………………………………………………………………………….. 17

2 -2 حوضه آبریز……………………………………………………………………………………………………………. 18

2-3 شبکه رودخانه…………………………………………………………………………………………………………. 18

2 – 3 – 1 تراکم شبکه رودخانه………………………………………………………………………………………….. 19

2 – 3 – 2 رده……………………………………………………………………………………………………………….. 19

2 – 3– 3 نسبت انشعاب………………………………………………………………………………………………….. 19

2 – 4 خصوصیات ژئومتری حوضه………………………………………………………………………………………. 20

2-4-1 مساحت حوضه……………………………………………………………………………………………………. 20

2 – 4 – 2 محیط حوضه…………………………………………………………………………………………………… 20

2 – 4 – 3 طول آبراهه اصلی……………………………………………………………………………………………… 21

2 – 4 – 4 شکل حوضه……………………………………………………………………………………………………. 21

2 – 4 – 4 – 1 ضریب شکل (روش هورتن)……………………………………………………………………….. 21

2– 4– 4 – 2 ضریب فشردگی…………………………………………………………………………………………… 21

2 – 4– 4 – 3 ضریب شیوم یا ضریب تطویل یا نسبت طولی…………………………………………………….. 22

2 – 4 – 4 – 4 ضریب شکل (Shape index)……………………………………………………………………. 22

2 – 4 – 4 – 5 نسبت دایره ای………………………………………………………………………………………….. 22

2 – 4 – 4 – 6 ضریب گردی (میلر)………………………………………………………………………………….. 23

2 – 5 بررسی وضعیت ارتفاعی حوضه…………………………………………………………………………………. 23

2 – 5– 1 ارتفاع متوسط حوضه………………………………………………………………………………………….. 23

2 – 5 – 2 منحنی های ارتفاعی…………………………………………………………………………………………… 23

2– 5– 2 – 1 منحنی هیپسومتری………………………………………………………………………………………… 24

2 – 5 – 2 – 2 نمودار آلتی متری حوضه………………………………………………………………………………. 24

2 – 6 بررسی شیب حوضه………………………………………………………………………………………………… 24

2-6–1 شیب ناخالص رودخانه اصلی…………………………………………………………………………………… 25

2-6-2 شیب اراضی حوضه………………………………………………………………………………………………… 25

2 – 7 زمان تمرکز……………………………………………………………………………………………………………. 25

2-7-1 روش کرپیچ…………………………………………………………………………………………………………. 26

2-7-2 زمان تمرکز به روش کالیفرنیا……………………………………………………………………………………. 26

2-7-3 روش چاو…………………………………………………………………………………………………………… 26

2-7-4 روش جیاندوتی…………………………………………………………………………………………………….. 27

2 -8 پدیده های ژئومورفولوژی…………………………………………………………………………………………… 27

2 -8 -1 خط الراسها………………………………………………………………………………………………………… 27

2 -8- 2 دامنه…………………………………………………………………………………………………………………. 27

2 -8-2-1 انواع دامنه ها……………………………………………………………………………………………………. 28

2 -8 -2-2 بریدگی شیب یا تغییر ناگهانی شیب دامنه ها…………………………………………………………… 29

2 -8-2-3 پرتگاه ها…………………………………………………………………………………………………………. 29

2 -8-2-4 فرسایش دامنه ها………………………………………………………………………………………………. 29

2 -8-3 مخروط افکنه………………………………………………………………………………………………………. 31

2 -8-4 دلتا……………………………………………………………………………………………………………………. 31

2-9 دره های کارستی……………………………………………………………………………………………………….. 32

2 -10 غار……………………………………………………………………………………………………………………… 33

2-11 نگرش سیستمی در ژئومورفولوژی……………………………………………………………………………….. 33

2-12 مورفومتری (ریخت سنجی)……………………………………………………………………………………….. 34

2-13 سیستم فرسایش رودخانه ای………………………………………………………………………………………. 34

2 -14 ژئومورفولوژی……………………………………………………………………………………………………….. 34

2 -14-1 مئاندر………………………………………………………………………………………………………………. 35

2-14-2 کانیون……………………………………………………………………………………………………………….. 35

2 -14-3   دره رود………………………………………………………………………………………………………….. 35

2 -14-4 آبشار……………………………………………………………………………………………………………….. 36

2 -14-4-1 طرز تشکیل آبشار……………………………………………………………………………………………. 36

2 -14-4-2 انواع آبشار…………………………………………………………………………………………………….. 37

2-15 نقشه ژئو مورفولوژی………………………………………………………………………………………………… 38

2-16 برنامه ریزی ژئومورفیک…………………………………………………………………………………………….. 38

2-17 مرفولوژی………………………………………………………………………………………………………………. 39

2-18 هیدروژئومورفولوژی…………………………………………………………………………………………………. 39

2-19 رسوب………………………………………………………………………………………………………………….. 40

فصل سوم : ویژگیهای جغرافیایی محدوده تحقیق

3-1 موقعیت…………………………………………………………………………………………………………………… 42

3-2 تقسیم بندی حوضه به زیر حوضه ها و واحد های هیدرولوژیکی مناسب………………………………… 44

3-3 زمین شناسی و چینه‌شناسی…………………………………………………………………………………………. 46

3-4 خاک………………………………………………………………………………………………………………………. 50

3-5 تعیین خصوصیات فیزیوگرافی………………………………………………………………………………………. 53

3-5- 1 مساحت و محیط………………………………………………………………………………………………….. 53

3-5-2 پستی و بلندی………………………………………………………………………………………………………. 53

3-5-2–1 حداقل و حداکثرارتفاع حوضه………………………………………………………………………………. 55

3-5-2 -2 ارتفاع متوسط حوضه………………………………………………………………………………………… 55

3-5-2 -3 ارتفاع با بیشترین سطح (مد ارتفاعی)……………………………………………………………………. 55

3-5-2 -4 ارتفاع میانه………………………………………………………………………………………………………. 56

3-5-2 -5 توزیع ارتفاع نسبت به سطح و هیپسومتری حوضه……………………………………………………… 58

3-5-3 شیب حوضه………………………………………………………………………………………………………… 60

3-5-3 -1 شیب متوسط حوضه…………………………………………………………………………………………… 61

3-5-3- 2 تعیین سطح کلاس های شیب و تهیه جداول توزیع شیب با سطح و منحنی……………………… 62

3-5-4 شبکه هیدروگرافی…………………………………………………………………………………………………. 63

3-5-4-1 شکل شبکه هیدروگرافی یا شبکه زهکشی…………………………………………………………………. 65

3-5-4-1-1 رتبه آبراهه ها یا ترتیب آبراهه ها………………………………………………………………………… 65

3-5-4-1-2 نسبت انشعاب یا ضریب دو شاخه شدن………………………………………………………………. 65

3-5-4-1-3 تراکم شبکه آبراهه ها یا تراکم زهکشی…………………………………………………………………. 65

3-5-5 پروفیل طولی آبراهه اصلی……………………………………………………………………………………….. 69

3-5-6 شیب آبراهه اصلی………………………………………………………………………………………………….. 69

3-5-7 زمان تمرکز…………………………………………………………………………………………………………. 71

3-5-7- 1 رابطه برانزبای – ویلیامز……………………………………………………………………………………… 71

3-5-7- 2 روش جیاندوتی………………………………………………………………………………………………… 71

3-5-7- 3 روش کرپیچ…………………………………………………………………………………………………….. 71

3-5-7-4 روش چاو (CHAV)……………………………………………………………………………………….. 72

3-5-7-5 روش کالیفرنیا……………………………………………………………………………………………………. 72

3-5-8 پارامترهای مشخصه شکل حوضه……………………………………………………………………………….. 74

3-5-8 -1 ضریب فشردگی …………………………………………………………………………………………….. 74

3-5-8 -2 ضریب فرم حوضه ………………………………………………………………………………………….. 75

3-5-8 -3 ضریب گردی ………………………………………………………………………………………………… 75

3-5-8 -4 ضریب کشیدگی حوضه………………………………………………………………………………………. 76

3-5-8 -5 مستطیل معادل………………………………………………………………………………………………….. 76

3-5-8 -6 قطر دایره همسطح…………………………………………………………………………………………….. 76

فصل چهارم : یافته های تحقیق

4-1 اقلیم………………………………………………………………………………………………………………………. 79

4-1-1 شبکه ایستگاههای هواشناسی و انتخاب ایستگاه مبنا………………………………………………………… 79

4-1 -2 جمع آوری آمار و اطلاعات و انتخاب دوره زمانی مشترک……………………………………………… 80

4-1 -3 بارش سالانه………………………………………………………………………………………………………… 81

4-1-4 کنترل کیفیت داده¬ها (آزمون همگنی)………………………………………………………………………… 81

4-1 -5 بازسازی، تکمیل و تطویل آمار…………………………………………………………………………………. 82

4-1- 6 بررسی رژیم بارندگی…………………………………………………………………………………………….. 85

4-1-7 گرادیان بارندگی……………………………………………………………………………………………………. 86

4-1-8 مشخصات بارندگی سالانه حوضه و زیرحوضه های آن……………………………………………………. 87

4-1- 9 بررسی تواتر ریزشهای جوی سالانه…………………………………………………………………………… 88

4-1-10 توزیع بارندگی ماهانه…………………………………………………………………………………………….. 90

4-1-11 بارش فصلی……………………………………………………………………………………………………….. 91

4-1-12 حداکثر بارندگی 24 ساعته………………………………………………………………………………………. 93

4-1-13 دما……………………………………………………………………………………………………………………. 94

4-1-14 رژیم حرارتی منطقه………………………………………………………………………………………………. 95

4-1-15 رطوبت نسبی………………………………………………………………………………………………………. 98

4-1-15-1 بررسی رطوبت نسبی در منطقه…………………………………………………………………………….. 98

4-1-16 روزهای یخبندان………………………………………………………………………………………………….. 102

4-1-17 ساعات آفتابی و ابرناکی………………………………………………………………………………………… 103

4-1-18 ساعات آفتابی……………………………………………………………………………………………………… 103

4-1-19 ابرناکی………………………………………………………………………………………………………………. 103

4-1-20 تبخیر و تعرق…………………………………………………………………………………………………….. 106

4-1-20-1 تبخیر از طشت………………………………………………………………………………………………… 107

4-1-20-2 تبخیر و تعرق پتانسیل (ETO )…………………………………………………………………………. 109

4-1-20-3 تبخیر و تعرق حقیقی………………………………………………………………………………………… 111

4-1-21 باد……………………………………………………………………………………………………………………. 112

4-1-21-1 سرعت و جهت باد منطقه…………………………………………………………………………………… 113

4-1-22 نوع اقلیم……………………………………………………………………………………………………………. 114

4-1-22-1 طبقه بندی اقلیمی دومارتن………………………………………………………………………………….. 114

4-1-22-2 طبقه بندی اقلیمی آمبرژه…………………………………………………………………………………….. 115

4-1-22-3 منحنی آمبروترمیک……………………………………………………………………………………………. 117

4-2 هیدرولوژی………………………………………………………………………………………………………………. 118

4-2– 1 برآورد رواناب سالانه با استفاده از « روشهای منطقه‎ای »…………………………………………………. 118

4-2 -2 شبکه ایستگاههای هیدرومتری………………………………………………………………………………….. 119

4-2-3 انتخاب پایه زمانی مشترک (دوره شاخص آماری)…………………………………………………………. 122

4-2 -4 بررسی کیفیت داده های آماری…………………………………………………………………………………. 122

4-2-5 بازسازی، تکمیل و تطویل آمار………………………………………………………………………………….. 123

4-2 -6 دبی ویژه یا رواناب خالص……………………………………………………………………………………… 126

4-2 -7 ضریب رواناب…………………………………………………………………………………………………….. 126

4-2 -8 رواناب ماهانه………………………………………………………………………………………………………. 128

4-2 -9 رواناب فصلی……………………………………………………………………………………………………… 131

4-2 -10 رژیم جریان……………………………………………………………………………………………………….. 133

4-2 -11 برآورد دبی پایه آبراهه اصلی و زیرحوضه¬ها……………………………………………………………. 133

4-2 -12 بیلان آبی………………………………………………………………………………………………………….. 135

4-2 -13 ژئوموفولوژی……………………………………………………………………………………………………… 136

4-2 -13-1 چین ها…………………………………………………………………………………………………………. 136

4-2 -13-2 گسل ها     …………………………………………………………………………………………………… 137

4-2 -14 بررسی حساسیت کمی سنگها به فرسایش آبی……………………………………………………………. 139

4-2 – 14-1 واحد های زمین شناسی با فرسایش پذیری نسبی کم……………………………………………… 142

4-2 – 14-2 واحدهای زمین شناسی با فرسایش پذیری متوسط………………………………………………….. 142

4-2 – 14-3 واحدهای زمین شناسی با فرسایش پذیری متوسط تا زیاد………………………………………… 142

4-2–14-4 واحدهای زمین شناسی با فرسایش پذیری خیلی زیاد……………………………………………….. 142

4-2–15 بررسی منشاء رسوبات و اثرات عوامل جابجائی آنها…………………………………………………….. 145

4-2 –16 بررسی نفوذپذیری تشکیلات زمین‌شناسی و تأثیرات کمی وکیفی آن بر منابع آب………………. 146

4-2 – 16-1 واحدهای زمین‌شناسی با نفوذپذیری نسبی زیاد……………………………………………………… 146

4-2–16-2 واحدهای زمین‌شناسی با نفوذپذیری متوسط……………………………………………………………. 147

4-2–16-3 واحدهای زمین‌شناسی با نفوذپذیری نسبی کم…………………………………………………………. 147

4-2–16-4 بررسی پایداری پهنه های لغزشی و ریزشی…………………………………………………………….. 148

4-2–17 بررسی علل تغییرات ژئومورفولوژی در حوضه شامل علل آب و هوا، تکتونیک و فعالیتهای

انسانی………………………………………………………………………………………………………………………….. 150

4-2– 18 بررسی نقش رسوبزایی هر یک از رخساره های ژئومورفولوژی………………………………………. 151

4-2–18-1 تیپ آهکی – سیلتستونی (Kln)…………………………………………………………………………. 151

4-2–18-2 تیپ آهکی (p)……………………………………………………………………………………………….. 154

4-2–18-3 تیپ شیلی-ماسه سنگی (سازند شمشک)……………………………………………………………….. 156

4-2 – 18-4 تیپ کوارتزیتی-شیلی-سیلتستونی………………………………………………………………………. 159

4-2–18-5 تیپ فیلیتی – اسلیتی………………………………………………………………………………………… 160

4-2– 18-6 تیپ آبرفتی……………………………………………………………………………………………………. 161

. 4-2– 19 بررسی نقش ژئومورفولوژی منطقه در تشدید پدیده های طبیعی……………………………………. 163

4-2–19-1 بررسی موارد خاص تأثیرگذار در حوضه (مناطق بهمن گیر، معادن و. . . )……………………… 163

4-2– 19-2 بررسی پایداری، پهنه های لغزشی و ریزشی…………………………………………………………… 163

4-2-20 آبشار……………………………………………………………………………………………………………….. 167

فصل پنجم : نتیجه گیری، پاسخ به فرضیات و ارائه پیشنهادات

5-1 نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………………. 172

5-2 پاسخ فرضیه…………………………………………………………………………………………………………….. 174

منابع و مأخذ …………………………………………………………………………………………………………………. 178

چکیده

این تحقیق با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی همراه با مطالعات کتابخانه ای و اسنادی و مشاهدات میدانی به بررسی هیدروژئومورفولوژی حوضه ی ماسوله رودخان با تأکید بر آبشارهای منطقه پرداخته و به شرح زیر می باشد. حوضه مورد مطالعه با مساحت 46/4195 هکتار جزیی از حوضه آبخیز ماسوله رودخان بوده و از سر شاخه های این حوضه می باشد. واحد های زمین شناسی آن شامل سنگهای دگر گونی پالئوزوئیک و سنگهای رسوبی ژوراسیک و کرتاسه (مزوزوئیک) می‎باشد. پی سنگ شهر ماسوله بر روی سنگهای فیلیتی و اسلیتی قرار گرفته و به جز ارتفاعات منطقه که دارای پوشش مرتعی و دچار تخریب شده اند سایر مناطق زیر پوشش جنگلی و مرتعی است. به لحاظ حساسیت به فرسایش واحد های آهکی پرمین(P) و سنگهای کوارتزیتی واحد (Pzs) در رده کم، سنگهای پالئوزوئیک شامل فیلیت، اسلیت و کنگلومرا در رده متوسط وتناوب آهکهای متوسط تا نازک لایه و سیلتستون کرتاسه (Kln) وسازند شمشک با لیتولوژی شیلی، ماسه سنگی در رده زیاد قرار دارند. از نظر نفوذ پذیری واحد های آهکی و سیلتی کرتاسه و کوارتزیت پالئوزوئیک در رده متوسط، واحد شیلی و ماسه سنگی سازند شمشک، سنگهای دگرگونی پالئوزوئیک (فیلیت، اسلیت و کنگلومرا) و واحد آهکی پرمین در رده کم قرار دارند. به لحاظ پتانسیلهای لغزشی و ریزشی با توجه به شرایط اقلیمی و تکتونیکی حائز اهمیت بوده ودر حاشیه شهر ماسوله پدیده های لغزش و ریزش به وضوح قابل مشاهده است. هم چنین مصالح رسی در محدوده کنار شهرداری ماسوله و مخلوط همگن در ارتفاعات دولی چال و در قسمت غربی ایستگاه هشدار سیل وجود دارد. ژئومورفولوژی منطقه کاملا کوهستانی بوده و شامل 6 تیپ لیتولوژیکی و 18رخساره ژئومورفولوژی شامل رخساره های خاکدار، انواع رخنمونهای سنگی و مناطق ریزشی و لغزشی است. به طور کلی می توان گفت شیب منطقه زیاد بوده و سنگ کف در بستر مسیل ها بالاست هم چنین رخساره های فرسایشی در مناطق بالادست وجوددارد (آندره، دولی چال و خلل دشت) و به همین دلیل به هنگام بارندگی خطر سیل مناطق پایین دست و خصوصا شهر تاریخی ماسوله را مورد تهدید قرار می دهد. در این حوضه شش آبشار وجود دارد که نوع خاک و جنس زمین همراه با شرایط اقلیمی در پیدایش آنها نقش دارند.

واژگان کلیدی: بررسی هیدروژئومورفولوژی، حوضه، آبشار، ماسوله رودخان

مقدمه

با پیشرفت دنیای مترقی و تکنولوژی پدیده فرسایش و رسوب در حوضه های آبخیز یکی از عوامل اصلی محدودیت در روند طبیعی اکوسیستمهای موجود می باشد. بطوریکه امروزه کمتر نقاطی از عرصه های آبخیز را می توان یافت که در معرض تخریب و فرسایش خاک قرار نگرفته باشد. با بررسی بیشتر روی علل مؤثر در وقوع این پدیده دیده می شود که عامل اصلی آن به بهره برداری از طبیعت و در واقع به انسان برمی‎گردد. انسان در زندگی اجتماعی و با افزایش جمعیت روز افزون خود دائم در پی افزایش بهره برداری جهت تأمین نیازهای غذایی و مایحتاج زندگی می باشد، در نتیجه بهره برداری بیشتر از حد توان از اراضی، مدیریت غلط منابع طبیعی باعث ایجاد فرایندهای فرسایشی بسیار شدیدی در سطوح اراضی شده است. .

مطالعات حوضه ماسوله استان گیلان، با هدف بررسی هیدروژئومورفولوژی حوضه ی ماسوله رودخان با تأکید بر آبشارهای منطقه با بررسی مباحث مختلف در زمینه اقلیم، زمین شناسی، هیدرولوژی و منابع آبی حوضه صورت گرفته است. در بخش ژئومورفولوژی و بحث فرسایش و رسوب با هدف شناسایی و بررسی اشکال موجود فرسایش حوضه، بررسی علل مؤثر در فرسایش و مقدار کمی و ارزیابی از میزان فرسایش و رسوب خاک به این موارد پرداخته است. با اجرای برنامه های جامع آبخیزداری در مسیر حفاظت آب و خاک، کنترل سیلاب و روانابهای فصلی می توان تا حد قابل قبولی از شدت فرسایش خاک د راین حوضه کاست و از زیان و خطرات ناشی از آن نیز در امان بود. این امر زمانی موفقیت آمیز خواهد بود که با مشارکت و دخالت ساکنین حوضه ها وآموزش های صحیح بهره برداری از منابع نیز توأم باشد. این تحقیق با توجه به موارد فوق به پنج فصل زیر تقسیم می گردد:

فصل اول :کلیات تحقیق

فصل دوم: مبانی نظری تحقیق

فصل سوم : بستر طبیعی تحقیق

فصل چهارم :یافته های تحقیق

فصل پنجم : نتیجه گیری، پاسخ به فرضیات و ارائه پیشنهادات و در نهایت منابع و مآخذ می باشد.

 1 -1 بیان مسئله

بررسی جامع حوضه های آبریز از نظر هیدروموفولوژی یک راه حل اساسی برای مدیریت اکوسیستم است که منجربه حفاظت بهتر منابع طبیعی خواهد شد تغییرات کاربری اراضی و نوسانات اقلیمی از جمله عواملی هستند که بر چرخه طبیعی آب در اکوسیستم اثر می گذراند. شیب دامنه هاو طبقه بندی آنها ، شیب بستر، پوشش گیاهی، نوع و شکل زمین و نوع محصول کاشت شده در زمین، رژیم های جریانی و یا نحوه جریان رژیم قشری، رژیم عمقی، رژیم دائمی و فصلی، لیتوژی و ضخامت سازنده ها و نوع سازنده و روان آبهای موجود در یک حوضه به همراه شکل حوضه از جمله مواردی هستند که در هیدرومورفولوژی مورد مطالعه قرار می گیرند.

کشور ایران در مقیاس جهانی با توجه به شرایط موجود ازجمله نوادر سرزمین هایی است که از تواناییها و تنوع های بسیار با ارزشی برخوردار است. به منظور امکان بهره برداری مناسب از این توانایی ها، شناخت محدودیتها و حساسیت های محیط طبیعی در این سرزمین از اهمیت فراوانی برخوردار است. مطالعات ژئومورفولوژی که نتایج دخال فرایندهای زمین شناسی و هیدرولوژی و اقلیم شناسی را منعکس می سازددر این شناسایی نقشی تعیین کننده دارد.

استان گیلان با دارا بودن شرایط خاص جغرافیایی و منحصر به فردخود، بخصوص با دارابودن جنگل های انبوه و بارش فراوان این امکان را بوجود آورده تا حوضه های رودخانه ای بدلیل انواع فرسایش دستخوش تغییر ات شده و به مرور زمان پدیده های ژئومورفولوژی در آن نمایان گردد.

حوضه ماسوله رودخان در غرب گیلان از ارتفاعات کوههای شاه معلم سرچشمه مى‌گیرد و با نام ماسوله در منطقهٔ سرایان به «زیگل» و «لیکوند» تغییر نام مى‌‌دهد. حداکثر ارتفاع حوزهٔ رود ماسوله ۳۰۰۰ متر است. ماسوله رودخان در «چومثقال» وارد تالاب انزلى مى‌شود. لذا این تحقیق در نظر دارد تا به بررسی هیدرو موفولوژی حوضه ی ماسوله رودخان پرداخته و این حوضه را از نظر هیدرولوژی و مورفولوژی مورد ارزیابی قرار دهد.

 1- 2 سوالات تحقیق

آیا در حوضه ماسوله رودخان آبشار وجود دارد؟

عوامل موثر در بروز و پیدایش آبشار در حوضه ماسوله رودخان کدامند؟

آیا نوع خاک و جنس زمین در پیدایش آبشارهای حوضه نقش دارند؟

آیا شرایط اقلیمی وبارندگی در پیدایش آبشار حوضه نقش دارند؟

1-3 فرضیه تحقیق

در تعریف فرضیه می توان گفت: فرضیه عبارت است از حدس یا گمان اندیشمندانه درباره ماهیت، چگونگی و روابط بین پدیده ها، اشیاء و متغیرها، که محقق را در تشخیص نزدیک ترین و محتمل ترین راه برای کشف مجهول کمک می نماید ؛ بنابراین، فرضیه گمانی است موقتی که درست بودن یا نبودنش باید مورد آزمایش قرار گیرد. (حافظ نیا، 1382، 110)

فرضیه یک تصور، گمان یا حدس آگاهانه درباره نتایج احتمالی تحقیق است. فرضیه، یک راه حل فرضی و یا نظریه ای است که باید ثابت شود و جوابی معقول برای مسئله تحقیق ارائه کند. در اصل، فرضیه و مسئله تحقیق با یکدیگر بسیار مرتبط هستند و اساس الگو و بررسی های تحقیق را تشکیل می دهند (علیجانی، 1380، 174)

فرضیه، توجیه و تبیین های حدسی معینی را درباره واقعیات عرضه می کند و پژوهشگران را در بررسی این واقعیات و تجارب کمک و هدایت می کند. فرضیه یک پیشنهاد توجیهی و به زبان دیگر راه حل مسئله است که هم به یافتن نظم و ترتیب در بین واقعیات کمک می کند و هم باعث استنتاج می شود. یافته های علمی دانشمندان هر یک در پی یک فرضیه و حدس و گمان علمی مقدور شده است. آنها ابتدا به صورت بنای فرضیه اقدام کرده ان و سپس در مورد آن به تحقیق و جستجو پرداخته اند (حافظ نیا، 1382، 110)

موفقیت و استحکام هر تحقیق بشر بسته به استحکام فرضیات آن است. رد یا اثبات فرضیات در تحقیق تفاوت چندانی ندارد و رسیدن به هر یک از دو نتیجه با ارزش می باشد. فرضیه را نباید معادل نظریه پنداشت. چرا که فرضیه نظریه ای به اثبات نرسیده است. (نادری و سیف نراقی، 1382، 39)

فرضیات مطرح شده در پژوهش حاضر عبارتند از :

به نظر می رسد در حوضه آبریز ماسوله رودخان آبشار وجود دارد.

به نظر می رسد نوع خاک و جنس زمین در پیدایش آبشارهای حوضه نقش دارند.

به نظر می رسد شرایط اقلیمی وبارندگی در پیدایش آبشار حوضه نقش دارند.

1 -4 اهداف تحقیق

   پژوهشگر برای اینکه بتواند کار تحقیقی خودش را را حت تر شروع نماید باید هدف تحقیق را فراوری خود داشته باشد (ودیعی، 1384، 40). پژوهشگر هدف نهایی خود را بیان می کند. این موضوع هر چند که در عنوان پایان نامه به صورتی عنوان شده است ولی بهتر است در این بخش به تفصیل و روشن تر ذکر شود. (خدابخش، 1383، 11)

   اهداف تعیین می کند که محقق از چه دیدی به مسئله نگاه می کند و چه چیزی را می خواهد نشان دهد، به عبارتی می توان گفت اهداف تحقیق نشان می دهد دیدگاه، افکار، تیزبینی، هوش و همچنین میزان تلاش محقق چقدر است؟ (سادات، رضوی، 1384، 55).

   حوضه های آبریز بخش اصلی چشم اندازهای رودخانه ای هستند و در نتیجه، بخش وسیعی از پژوهش‎ها بر روی مشخصات آنها متمرکز شده است. این پژوهش ها شامل موقعیت جغرافیایی شبکه های رودخانه ای و شرح کمّی بافت، طرح، شکل و ارتفاع حوضه آبریز می شود. (آبراهامز، 1984)

   هدف این تحقیق بطور کلی شناسایی قابلیتها و محدودیتهای مکانی و ارائه راهکارهایی در جهت تقویت قابلیت ها و کاهش محدودیتها می باشد که این تحقیق نیز در خارج از این محدوده نبوده و اهداف آن بطور عمده به شرح زیر است.

بررسی هیدروژئومورفولوژی حوضه ماسوله رودخان با تاکید بر آبشار

شناسایی اشکال تاثیر گذار در پیدایش آبشار در حوضه

ارائه راهکارهای مناسب برای مدیریت محیط و استفاده بهینه از آبشار های موجود

1 -5 نوع روش تحقیق

روش اصلی در این تحقیق روش تحلیلی – توصیفی و بر پایه مشاهدات میدانی است. روش تحقیق به معنای تبیین و تفسیر حرکت جهت رسیدن به حقایق مربوط به موضوع تحقیق ماست. (حافظ نیا، 1382، 19). روش تحقیق در این پایان نامه مبتنی بر روش تجربی و نیز دوروش استقرایی(حرکت از جزء به کل) وعلّی قیاسی (بررسی علت و معلول) می باشد. درراستای انجام این پژوهش از مواد و تکنیک های زیر نیز کمک گرفته شده است:

   پس از انتخاب موضوع پایان نامه و طرح پرسش ها و فرضیات تحقیق، اطلاعات کتابخانه ای مورد نیاز گردآوری شد. با توجه به روش تحقیق که از نوع بررسی علت و معلول می باشد پدیده ها و فرم های ژئومورفیک(معلول) براساس فرایندهای ژئومورفولوژی (علت) مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتند. در مرحله بعد اطلاعات به دست آمده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و پس از تهیه نقشه ها و سایر اطلاعات مورد نیاز، نتیجه گیری و آزمون فرضیات انجام شده است.

   علاوه بر این، از تعدادی از مدل های کمّی ژئومورفولوژیکی نیز بر حسب نیاز در قسمت های مختلف پایان نامه استفاده گردیده است. در این مورد می توان به مدل استرالر برای رتبه بندی آبراهه ها اشاره کرد. همچنین در مورد برآورد فرسایش و رسوب مدل فورنیه مورد استفاده قرارگرفته شده است.

1 -6 روش گردآوری اطلاعات

روش گردآوری اطلاعات به صورت زیر می باشد:

روش کتابخانه ای:

روش های کتابخانه ای در تمامی تحقیقات علمی مورد استفاده قرار می گیرد، ولی در بعضی از آنها در بخشی از فرایند تحقیق از این روش استفاده می شود. (حافظ نیا، 1382، 164) برای فراهم نمودن اطلاعات، آمار و داده های مورد نیاز پژوهش از آثار مکتوب موجود در کتابخانه ها، فایل های آماری، سالنامه ها، نقشه‎ها وغیره استفاده شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند. این اطلاعات به صورت کتاب، مقاله، پایان نامه، انواع سند و سیستم های اطلاع رسانی رایانه ای، آمارنامه ها و. . . در دسترس می باشد.

   روش میدانی:

روش های میدانی به روش هایی اطلاق می شود که محقق برای گردآوری اطلاعات ناگزیر است به محیط بیرون برود و با مراجعه به افراد یا محیط و نیز برقراری ارتباط مستقیم با واحد تحلیل یعنی افراد، اعم از انسان، مؤسسات، سکونتگاه ها، موردها و. . . اطلاعات موردنظر خود را گردآوری کند. در واقع او باید ابزار سنجش اطلاعاتی خود را به میدان ببرد و با پرسشگری، مصاحبه، مشاهده و تصویربرداری آنها را تکمیل نماید و سپس برای استخراج، طبقه بندی و تجزیه و تحلیل به محل کار خود برگردد. (حافظ نیا، 1382، 179) در زمینه عملیات و مطالعات خاص میدانی، طی انجام پژوهش، مشاهده های مقدماتی از حوضه آبریز ماسوله رودخان مانند بررسی های ژئومورفولوژیک، مورفومتریک، عکس برداری، استفاده از نقشه های توپوگرافی و انطباق آن با منطقه، اندازه گیری موقعیت مکانی و جغرافیایی پدیده های ژئومورفولوژیکی و بخصوص آبشار های موجود در این حوضه با دستگاه GpS طی مراحل تحقیق صورت پذیرفته است. در این پژوهش در بخش میدانی گردآوری اطلاعات، ضمن مراجعات متعدد به حوضه آبریزماسوله رودخان، مشاهدات میدانی با دستگاه GpS مختصات و ارتفاع آبشارهای لازم به ثبت رسیده است و تصاویر مورد نیاز از پدیده های حوضه آبریز و عملکرد آنها تهیه شده است.

1 -7 ابزار گردآوری اطلاعات

هر یک از روشهای گردآوری اطلاعات ابزار مخصوص به خود را دارد در روش متن خوانی از فیش و در روش آمار خوانی از جداول و در جای دیگر از نقشه و کروکی استفاده شده است همچنین ابزارهایی همچون کامپیوتر، نقشه، نرم افزارهای جغرافیایی، و غیره مورد استفاده قرار می گیرد.

در این پژوهش نقشه های مختلف زمین شناسی، توپوگرافی، ژئومورفولوژی، هیدرولوژی و. . . مورد نیاز می باشد. ابزارآلات برداشت میدانی از قبیل دوربین عکاسی و فیلمبرداری، کامپیوتر و غیره. . . مورد نیاز است. علاوه بر آن آشنایی با دانش GIS جهت تهیه نقشه های مورد نیاز از اطلاعات پایه ضروری می باشد و نیز آشنایی با نرم افزارهای office از جمله word و excel در این پژوهش ضروری است. در پژوهش حاضر از منابع زیر استفاده شده است:

1) نقشه های توپوگرافی منطقه با مقیاس 50000 :1 فومن، شولم

2) نقشه زمین شناسی منطقه با مقیاس 100000 : 1 بندر انزلی

3) نقشه خاک و قابلیت اراضی استان گیلان با مقیاس 1:250000

4) نقشه پوشش گیاهی و کاربری اراضی استان گیلان با مقیاس 1:100000

5) اطلاعات حاصل از بررسی های میدانی       

6) داده های خام و اطلاعات کمّی مورد نیاز پژوهش شامل:

– اطلاعات استانداری و سازمان مدیریت و برنامه ریزی گیلان

– اطلاعات اقلیمی از اداره کل هواشناسی گیلان

– اطلاعات هیدرولوژی از شرکت آب منطقه ای گیلان

– اطلاعات سازمان جهاد کشاورزی گیلان

 1 -8 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات

در این پژوهش پس از جمع آوری اطلاعات از طریق منابع کتابخانه ای و میدانی به سازماندهی و طبقه بندی داده های خام پرداخته و پس از آن با استفاده از نرم افزار های مختلف به آماده نمودن آمارهای خام به جهت استفاده در روشهای تجربی و آماری به جهت مطالعات پرداخته و در نهایت به تجزیه و تحلیل اطلاعات پرداخته خواهد شد.

تعداد صفحه :203

قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید