پایان نامه ارشد رشته حقوق: انطباق رویه عملی شورای نگهبان با صلاحیت ها و اختیارات این شورا در چارچوب اصول قانون اساسی

متن کامل پایان نامه با فرمت ورد

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته حقوق

دانشگاه آزاد اسلامی

پردیس تحصیلات تکمیلی علوم و تحقیقات هرمزگان

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق(M.A )

گرایش عمومی

عنوان:

انطباق رویه عملی شورای نگهبان با صلاحیت ها و اختیارات این شورا در چارچوب اصول قانون اساسی

استاد راهنما:

دکتر بهنام یوسفیان شوره دلی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شودتکه هایی از متن به عنوان نمونه :فهرست مطالب:چکیده...............................................................................................................................................1فصل اول- کلیات تحقیقمقدمه..................................................................................................................................................4الف- بیان مساله.........................................................................................................................................6ب- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق...................................................................................................................7ج- مرور ادبیات و سوابق مربوطه........................................................................................................................9د- جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق..........................................................................................................11ه- اهداف مشخص تحقیق.....................................................................................................................111- اهداف کلی.....................................................................................................................................11و- سوالات تحقیق..................................................................................................................................11ز- فرضیه های تحقیق.................................................................................................................................11ح- تعریف واژه ها و اصطلاحات فنی و تخصصی...........................................................................................12ط- روش شناسی تحقیق....................................................................................................................13ی- روش و ابزار گردآوری داده ها...................................................................................................................13ک- روش ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده ها.....................................................................................................13فصل دوم- تببین جایگاه شورای نگهبان در حقوق اساسی کشور مبحث اول- شورای نگهبان به عنوان نهاد متکفل اجرای موازین شرعی و دفاع از قانون اساسی......................16گفتار اول-ترکیب و چگونگی تشکیل شورای نگهبان.......................................................................................16بند1-حقوق دانان شورای نگهبان.......................................................................................................................18بند2-فقهای شورای نگهبان................................................................................................................19بند3-مدت عضویت شورای نگهبان.........................................................................................................20بند4-تشکیلات اداری شورای نگهبان.........................................................................................................21گفتار دوم- مقایسه شورای نگهبان با فقهاء جامع الشرایط در قانون اساسی مشروطیت.....................................21گفتار سوم- مقایسه شورای نگهبان با نهادهای مشابه در حقوق اساسی سایر کشورها......................................25بند1-مقایسه ی کارکرد شورای نگهبان با نهادهای نظارتی مشابه در دیگر کشورها..........................................27بند2-مراجع اعمال نظارت بر انتخابات در دیگر کشورها..................................................................................30بند3-مقایسه ی عملکرد این نهادها با شورای نگهبان........................................................................................37بند4-قدرت ابطال نمایندگی یا ابطال انتخابات..................................................................................................39بند5-عدم پاسخ گویی مرجع نظارتی به هیچ نهادی در مورد تصمیم اتخاذی...................................................39بند6-عام و فراگیربودن نظارت(از ابتدای انتخابات تا پایای آن)........................................................................40گفتار چهارم- مباحث صورت گرفته راجع به شورای نگهبان در مذاکرات مجلس خبرگان قانون اساسی.................40مبحث دوم- شورای نگهبان به عنوان مفسر قانون اساسی و نهاد نظارت بر انتخابات........................................48گفتار اول-شورای نگهبان به عنوان مفسر قانون اساسی و کیفیت انجام وظیفه..................................................48بند1-ضرورت تفسیر.................................................................................................................................49بند2-انواع تفسیر...................................................................................................................................50بند3-صلاحیت شورای نگهبان در تفسیر.....................................................................................................51بند4-آیین تفسیر قانون اساسی.................................................................................................................53گفتار دوم-شورای نگهبان به عنوان نهاد ناظر بر انتخابات و همه پرسی............................................................55فصل سوم- برخی ابهامات و نکات مسکوت مانده در قانون اساسی راجع به وظایف شورای نگهبانمبحث اول-ابهامات مربوط به وظیفه انطباق قوانین با شرع و قانون اساسی......................................................58گفتار اول- امکان اظهار نظر شورا راجع به قوانین لازم الاجرا شده...................................................................58گفتار دوم- امکان اظهار نظر شورا راجع به عموم و اطلاق مقررات قوانین عادی و قانون اساسی....................59گفتار سوم- کیفیت انطباق قوانین با موازین شرعی...........................................................................................62الف- مبنای انطباق..............................................................................................................................641- فتاوی فقهاء شورا به عنوان مبنای انطباق................................................................................................642-فتاوی مشهور فقهاء به عنوان مبنای انطباق..............................................................................................653-فتاوی مقام رهبری به عنوان مبنای انطباق................................................................................................654-امکان مغایر شرع دانستن قانون با وجود انطباق آن با بعضی فتاوی معتبر.....................................................66ب- بررسی شکلی و یا بررسی ماهوی؟....................................................................................................661-امکان محدود بودن اختبارات شورا به بررسی شکلی قوانین.........................................................................702-امکان مجاز بودن شورا به بررسی عواقب و نتایج اجرای یک قانون از لحاظ نقض بالقوه موازین شرعی...............70گفتار چهارم- کیفیت انطباق قوانین با قانون اساسی......................................................................................72الف:انطباق شکلی یا انطباق ماهوی؟...................................................................................................73ب:انطباق با مصوبات مجمع تشخیص مصلحت نظام......................................................................................75ج:انطباق با مصوبات یا احکام حکومتی یا تصمیمات نهادهای زیر نظر ولی فقیه..............................................76مبحث دوم- ابهامات مربوط به سایر وظایف شورا............................................................................................77گفتار اول-کیفیت نظارت شورا بر انتخابات و همه پرسی.................................................................................77بند1-مفهوم نظارت و ارکان آن.....................................................................................................................77بند2-ضرورت نظارت بر انتخابات................................................................................................................78بند3-مرجع نظارت بر انتخابات....................................................................................................................79بند4-ماهیت نظارت شورای نگهبان.......................................................................................................79بند5-نحوه نظارت...............................................................................................................................82بند6-بررسی صلاحیت داوطلبان انتخاباتی...............................................................................................83بند7-نظارت بر همه پرسی..................................................................................................................85الف:اجرایی بودن یا نظارتی بودن شورا و مرز تفکیک این دو در موضوع انتخابات..........................................87ب:نظارت استصوابی یا نظارت استطلاعی..............................................................................................87ج:نظارت بدون نیاز به شکایت یا نظارت در صورت وصول شکایت................................................................91گفتار دوم- نظارت شورا بر صلاحیت نامزدهای انتخابات.................................................................................92الف:نظارت شورا بر صلاحیت نامزدهای انتخابات مجلس خبرگان...................................................................93ب:نظارت شورا بر صلاحیت انتخابات سایر مراجع قانونی...............................................................................93ج:منابع شورا برای اعمال حق نظارت و کیفیت تضمین حقوق افراد در بحث احراز صلاحیت ها....................94فصل چهارم- بررسی رویه عملی شورای نگهبان در بررسی قوانین و انجام سایر وظایف خودمبحث اول- رویه عملی شورای نگهبان در بررسی قوانین................................................................................97بند1-کیفیت نظارت بر قوانین و مقررات........................................................................................................97بند2-اقسام نظارت............................................................................................................................99بند3-دامنه شمول نظارت......................................................................................................................101بند4-الزامی بون نظارت....................................................................................................................103بند5-قابلیت تفویض نظارت.....................................................................................................105گفتار اول- برخی رویه های قابل انتقاد در رد و تائید مصوبات مجلس..........................................................106الف:برخی نمونه های عملی و ذکر مستندات............................................................................................107ب:اشکالات ناشی از این رویه شورا..........................................................................................110گفتار دوم- اظهار نظر شورا در مورد تفسیر و یا ابطال قوانین لازم الاجراء.....................................................111الف:برخی نمونه های عملی.........................................................................................................112ب:اشکالات ناشی از این رویه شورا از لحاظ حقوقی و اجرایی......................................................................113مبحث دوم-رویه عملی شورا از لحاظ آئین رسیدگی......................................................................................114گفتار اول- غیر علنی بودن جلسات و مستدل نبودن برخی تصمیمات............................................................115الف- نمونه های عملی و ذکر مستندات.....................................................................................................116ب- اشکالات ناشی از غیرعلنی بودن جلسات و مستدل نبودن برخی تصمیمات...........................................116گفتار دوم-عدم ذکر نظرات موافق و مخالف...................................................................................................118الف-فوائد ذکر نظرات مخالف.................................................................................................................119ب-فوائد ذکر تعداد آراء موافق و مخالف و نام اشخاص رأی دهنده..............................................................121گفتار سوم-آئین رسیدگی شورا از لحاظ رعایت حقوق دفاعی اشخاص ذینفع...............................................122الف-نپذیرفتن اشخاص برای استماع توضیحات در جلسات شورا.................................................................123ب:ندادن مهلت کافی برای ارائه لایحه و مستندات کافی در برخی موارد........................................................124نتیجه گیری و پیشنهادها:نتیجه گیری.......................................................................................................................................126پیشنهادات......................................................................................................................................128فهرست منابع منابع فارسی........................................................................................................................................132منابع غیر فارسی...................................................................................................................................136پیوستچکیده انگلیسی..................................................................................................................................138

چکیده

یکی از نگرانی های عمده ای که تدوین کنندگان قانون اساسی را پس از انقلاب های عمومی و قیام های مردمی و تغییر کلی نظام حکومتی تدوین شده را همواره به خود مشغول داشته، وضع قوانین عادی مغایر با اصول و مقررات قانون اساسی توسط مجالس قانون گذاری و اجرای آن هاست. همین امر موجب شده است که معمولاً در قوانین اساسی کشورها، تمهیداتی برای جلوگیری از این موضوع ، یعنی وضع قوانین عادی مغایر با قوانین اساسی اتخاذ شود. یکی از ضروریات شورای نگهبان، حفاظت و صیانت از دستاوردهای مهم انقلاب اسلامی که ساختارحکومتی و قانون اساسی است که مجلس را ملزم کرده است هیچ گونه قوانینی مخالف موازین شرعی و قانون اساسی تصویب نکند.از طرف دیگر رویکرد شورای نگهبان در خصوص برخی از اصول، رویکرد ثابت و پایدار نبوده است. در برخیاز موارد، شورای نگهبان در خصوص مواد و احکام مشابهی که به تصویب مجلس رسیده است، رویکرد مختلفاتخاذ کرده است(یا نسبت به اصول قانون اساسی،تفاسیر مختلفی ارائه کرده است ).از همین رو مساله ای که ذهنرا به چالش می کشاند این است که این شورا که تنها نهاد رسمی کشور برای نظارت بر قانونگذاری است آیا درتفسیر قانون اساسی و اظهارنظر در خصوص قانونی و شرعی بودن مصوبات مجلس شورای اسلامی می تواندنظرات چندگانه و متعارض ارائه کند؟ اساساً شورا تا چه اندازه به نظرات تفسیری خود یا اظهار نظرهای خود درخصوص مصوبات مجلس پایبند است یا باید پایبند باشد؟با عنایت به اینکه شورای نگهبان صلاحیت های بسیار مهمی در قانون اساسی دارد و ایفای این صلاحیت‌ها در عمل مسائلی را بوجود آورده که یا در زمان تصویب قانون اساسی قابل پیش‌بینی نبوده و یا ابعاد آن بدرستی مشخص نبوده و با عنایت به اینکه نقد و بررسی رویه عملی شورای نگهبان در تفسیر اصول قانون اساسی مخصوصا اصولی که مربوط به صلاحیت‌های این شورا می‌باشد امری کاملا ضروری، لذا جای خالی پژوهش در این زمینه همچنان محسوس است.در طی سال‌های گذشته نیز عملا شاهد بوده‌ایم که در موارد متعددی شورای نگهبان ، مصوبات مجلس را بهعلت مغایرت با موازین شرعی رد کرده و جهت اصلاح به مجلس عودت داده است. امروز امت اسلامی بهیکی از آرزوها و اهداف انقلاب خود یعنی حاکمیت اسلام بر قوانین مملکتی در حوزه‌های مختلف رسیده است.در واقع دستیابی به این هدف، یکی از جلوه‌ها و نمادهای اسلامی بودن نظام را به نمایش گذارده است و باتوجه به اهمیت و ضرورت این موضوع سعی خواهد شد به بررسی رویه ی این شورا در طی این سال هابپردازیم.هدف تحقیق حاضر استخراج خطوط اصلی و قواعد کلی حاکم بر رویه شورای نگهبان در استفاده از صلاحیت‌های خود با مطالعه کلیه نظریات این شورا که به نحوی در دسترس عموم قرار دارد.یافته ها نشان داده است که در مجموع، رویه عملی دیوان در نظارت بر قانونگذاری از نظر انطباق یا عدم انطباق مصوبات مجلس شورای اسلامی با شرع و قانون اساسی، تفسیر قانون اساسی با اصول مربوطه قانون اساسی همخوانی داردمقدمهنهاد شورای نگهبان در نظام جمهوری اسلامی ایران تجلی‌بخش قانون و از ابتدایی‌ترین نهادهای است،که به منظور پاسداری از احکام اسلام و قانون اساسی از نظر عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با آنها تشکیل شده است.در جمهوری اسلامی ایران نهاد شورای نگهبان تجلی بخش قانون است.این شورا که 26 تیرماه سالروز آغاز فعالیت هایش است،از ابتدایی ترین نهادهای انقلابی در نظام سیاسی نوبنیاد ایران اسلامی بوده است. این نهاد شباهت زیادی با بعضی از نهادهای حافظ قانون اساسی در تعدادی از کشورها دارد. در قوانین اساسی برخی کشورها نیز نهادهایی به نام "دادگاه قانون اساسی"، "شورای قانون اساسی"، "دیوان قانون اساسی" و نظایر آن پیش‌بینی شده است که با وجود برخی تفاوت‌ها، از حیث ساختار و نوع مسئولیت‌ها با یکدیگر شباهت‌های فراوانی دارند.رویه عملی شورای نگهبان بررسی قوانین برمبنای عدم مغایرت آنها با موازین شرع است؛ به این معنا که اصل اولیه بر عدم مغایرت مصوبات مجلس با شرع (و قانون اساسی) است و در مورد هر مصوبه پس از بحث و بررسی، نسبت به "مغایرت" رای گیری به عمل می‌آید.هدف از تدوین رساله حاضر، بررسی انطباق رویه عملی شورای نگهبان با صلاحیت ها و اختیارات این شورا در چارچوب اصول قانون اساسی می باشد.امید است که این مختصر که طبعا دارای کاستی ها و عیوبی است مورد توجه و استفاده دانشجویان و علاقه مندان علم حقوق قرار گیرد.نگارنده چهار فصل و یک قسمت نتیجه و پیشنهادات را برای پایان نامه درنظر گرفته است که در فصل اول به کلیات پژوهش می پردازیم.در فصل دوم به "تبیین جایگاه شورای نگهبان در حقوق اساسی کشور" می پردازیم.این فصل در دو مبحث مورد تحقیق قرار می گیرد. در مبحث اول در قالب چهار گفتار، به موضوع "شورای نگهبان به عنوان نهاد متکفل اجرای موازین شرعی و دفاع از قانون اساسی" پرداخته می شود. مبحث دوم نیز در قالب دو گفتار به موضوع " شورای نگهبان به عنوان مفسر قانون اساسی و نهاد نظارت بر انتخابات" اختصاص دارد.در فصل سوم به بررسی " برخی ابهامات و نکات مسکوت مانده در قانون اساسی راجع به وظایف شورای نگهبان" می پردازیم.این فصل شامل دو مبحث است. در مبحث اول " ابهامات مربوط به وظیفه انطباق قوانین با شرع و قانون اساسی " در قالب چهار گفتار آورده شده است. در هر قسمت، به ابهامات مربوط به وظایف شورای نگهبان به طور جداگانه پرداخته شده.در مبحث دوم این فصل، در قالب دو گفتار "ابهامات مربوط به سایر وظایف شورا" مورد مطالعه قرار گرفت. و نهایتاً در فصل چهارم به بررسی " رویه عملی شورای نگهبان در بررسی قوانین و انجام سایر وظایف خود" پرداختیم. این فصل نیز در دو مبحث نوشته شد.مبحث اول در قالب دو گفتار به موضوع " رویه عملی شورای نگهبان در بررسی قوانین" اختصاص داشت.مبحث دوم در قالب دو گفتار به " رویه عملی شورا از لحاظ آئین رسیدگی" پرداخته شده. در پایان نیز نتایج مطالب ذکر شده و پیشنهاداتی ارائه شده است که امید است راهگشای حل برخی از مسائل پیرامون عملکرد این نهاد ارزشمند و مهم جمهوری اسلامی ایران گردد.***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 157 قیمت : چهارده هزار تومان  
 

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید