پایان نامه ارشد رشته علوم سیاسی: تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر هویت ملی در ایران

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی

با عنوان : تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر هویت ملی در ایران

دانشگاه علامه طباطبایی

دانشکده حقوق و علوم سیاسی

پایان نامه جهت أخذ درجه کارشناسی ارشد علوم سیاسی

موضوع پایان نامه:

تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر هویت ملی در ایران

استاد راهنما:

دکتر علی آدمی

استاد مشاور:

دکتر محمد باقر خرمشاد

استاد داور:

دکتر عباسعلی رهبر

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فصل اول: کلیات

1- مقدمه

انقلاب اسلامی ایران اس در 22 بهمن ماه سال 1357 به پیروزی رسید . امام خمینی (ره) توانست با بهره­گیری از نظام معنایی و اندیشه­ای بدیع و عمیق یعنی توسل به آموزه­های اصیل دینی، هویتی نوین و تحول ساز را ایجاد نماید.

انقلاب اسلامی ایران با نفی هژمونی هویت­­های پیشین در قالب­هایی نظیر غرب­گرایی، ایران شهری و باستان­گرایی شبه مدرنیزاسیون، سوسیالسیم، کمونیسم و… با ایجاد هویتی «معناساز» و «معنابخش» در صدد برآمد با بهره­گیری از فرهنگ سیاسی اسلامی – شیعی به ترسیم زوایا و ابعاد «بودن در این جهان بپردازد». در فرایند انقلاب اسلامی، تمام دانایی (اپیستم) و تشکیل گفتمانی دینی­ای شکل گرفت که با تمام بداعتش ریشه در سنت دیرینه اسلام داشت و به مثابه یک ایدئولوژی راهنمای عمل و رهایی ساز جلوه­گر شد. در کانون گفتمان انقلابی، اسلام به مثابه یک «دال متعالی» و برتر نشسته بود. غنای مفهومی و محتوایی این «دال استعلایی» تمامی زوایا و زمینه­های زندگی آدمی را در بر گرفته بود. این گفتمان هویت­ساز بر شاخصه­هایی استوار بود از جمله توحید محوری و گسترش امر قدسی در زوایای مختلف حیات بشریت، تشکیل نظام معرفتی از نظرگاه جهان­بینی اسلامی، بنا نهادن سیاست بر دین و بروز یافتن معرفت دینی در حیات سیاسی، اجتماعی، برتری، «دانش شریعت محور» بر «دانش طبیعت اندیش»؛ محوریت نظریه ولایت فقیه در ساختار حکومت جمهوری اسلامی؛ غیریت سازی و معین کردن مرزهای هویت دینی انقلاب با سکولاریم و اندیشه­های انسان مدارانه، غربی و…

واما کلید واژه ای که تأثر آن در این پژوهش هدف اصلی قلمداد می شود ، هویت ملی است که یکی از مقوله­های بسیار مهم و اساسی تلقی می­شود، به گونه­ای که در سال­های اخیر هم در ادبیات سیاسی – اجتماعی و حوزه­های علمی و هم در سیاستگذاری­های فرهنگی بصورت جزئی در همه جوامع مورد توجه متفکران قرار گرفته است و البته هویت ملی مهم­ترین نوع از انواع هویت است، زیرا در حوزه فرهنگ، اجتماع سیاست و اقتصاد نقش تعیین کننده دارد. به عبارت دیگر، هویت ملی فراگیرترین و در عین حال مشروع­ترین سطح هویت در تمامی نظام های اجتماعی – جدای از گرایش­های ایدئولوژیک می­باشد. اهمیت مفهوم هویت ملی نسبت به سایر انواع هویت جمعی، در تأثیر بسیار آن بر حوزه­های متفاوت زندگی در هر نظام اجتماعی است.

از آنجایی که هویت نقطه عزیمت، پایگاه و منشأ انسجام اجتماعی و حفظ نظم در سطح کلان و لنگرگاه ثبات اجتماعی تلقی می­گردد و عامل انسجام و وحدت است و خصلت تنظیم کنندگی را به تمام مردم اعطاء می­نماید، بنابراین تزلزل و کم رنگ شدن آن پایه­های همبستگی و انسجام اجتماعی را تضعیف می­کند. پس می توان گفت پرداختن به بحث هویت ملی و تأثیر آن از انقلاب اسلامی ایران ضروری، مهم و حتی اجتناب­ناپذیر می­باشد.

براستی گفتمان انقلاب اسلامی چه تأثیری برهویت ملی در ایران داشته است؟

در جایگاه فرضیه می توان گفت انقلاب اسلامی بیش از هر مفهومی ، وجه اسلامی – شیعی و نیز هویت ایرانی را تقویت و به طرد و تخفیف هویت غربی پرداخته است.

2- طرح مسأله و تعریف موضوع

هر برگی از تاریخ کشور ما ایران گویای رخدادی است که با هر بار ورق زدن، آن را به یاد می­آوریم و در آن تأمل می­نماییم. یکی از عظیم­ ترین و اعجاب ­انگیزترین این رخدادها انقلاب اسلامی ایران است که در 22 بهمن ماه سال 1357 به پیروزی رسید . ابر معمار این بنای عظیم کسی نبود جزء امام روح­الله (ره) که توانست با بهره­گیری از نظام معنایی و اندیشه­ای بدیع و عمیق یعنی توسل به آموزه­های اصیل دینی، هویتی نوین و تحول ساز را ایجاد نماید. انقلاب اسلامی ایران مهمترین رویداد سیاسی – اجتماعی تاریخ ایران به شمار می­رود. این رویداد نقطه عطفی در تاریخ ایران بود که به لحاظ سلبی خط بطلانی بر بسیاری مناسبات و روابط سیاسی – اجتماعی کشور ما کشید و به لحاظ ایجابی مناسبات جدیدی را بنیان نهاد و نگاه انسان ایرانی و بسیاری از انسانها، دیگر را به جهان هستی، انسان، فرجام زندگی و… تغییر داد.

انقلاب اسلامی ایران با نفی هژمونی هویت­­های پیشین در قالب­هایی نظیر غرب­گرایی، ایران شهری و باستان­گرایی شبه مدرنیزاسیون، سوسیالسیم، کمونیسم و… با ایجاد هویتی «معناساز» و «معنابخش» در صدد برآمد با بهره­گیری از فرهنگ سیاسی اسلامی – شیعی به ترسیم زوایا و ابعاد «بودن در این جهان بپردازد».

این مهمترین و اعجاب انگیزترین پدیده­ی قرن بیستم توجه اکثر علاقه­مندان و پژوهشگران حوزه علوم سیاسی را به خود جلب نمود. بطوری که از همان اوان وقوع از منظرهای مختلف مورد بررسی قرار گرفت. البته گستردگی و پیچیدگی این انقلاب عظیم و مردمی آنقدر جای سخن و بررسی دارد که هر چه از زمان وقوع این پدیده می­گذریم بیشتر از پیش نیاز به مطالعه از زوایای دیگر احساس می­ شود.

و امّا، تمام دغدغه و مسأله این پژوهش بیان تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر هویت ملی می­باشد. در فرایند انقلاب اسلامی، تمام دانایی (اپیستم) و تشکیل گفتمانی دینی­ای شکل گرفت که با تمام بداعتش ریشه در سنت دیرینه اسلام داشت و به مثابه یک ایدئولوژی راهنمای عمل و رهایی ساز جلوه­گر شد. در کانون گفتمان انقلابی، اسلام به مثابه یک «دال متعالی» و برتر نشسته بود. غنای مفهومی و محتوایی این «دال استعلایی» تمامی زوایا و زمینه­های زندگی آدمی را در بر گرفته بود. این گفتمان  هویت­ساز بر شاخصه ­هایی استوار بود از جمله توحید محوری و گسترش امر قدسی در زوایای مختلف حیات بشریت، تشکیل نظام معرفتی از نظرگاه جهان­بینی اسلامی، بنا نهادن سیاست بر دین و بروز یافتن معرفت دینی در حیات سیاسی، اجتماعی، برتری، «دانش شریعت محور» بر «دانش طبیعت اندیش»؛ محوریت نظریه ولایت فقیه در ساختار حکومت جمهوری اسلامی؛ غیریت سازی و معین کردن مرزهای هویت دینی انقلاب با سکولاریم و اندیشه­های انسان مدارانه، غربی و…

حال بعد از سخن از انقلاب و گفتمان انقلاب اسلامی آنچه به عنوان متغییر وابسته در این پژوهش مورد توجه و بررسی می­باشد هویت ملی است. هویت ملی یکی از مقوله­های بسیار مهم و اساسی تلقی می­شود، به گونه­ای که در سال­های اخیر هم در ادبیات سیاسی – اجتماعی و حوزه­های علمی و هم در سیاستگذاری­های فرهنگی بصورت جزئی در همه جوامع مورد توجه متفکران قرار گرفته است و امّا مهم­ترین نوع از انواع هویت، هویت ملی است، زیرا در حوزه فرهنگ، اجتماع سیاست و اقتصاد نقش تعیین کننده دارد. به عبارت دیگر، هویت ملی فراگیرترین و در عین حال مشروع­ترین سطح هویت در تمامی نظام های اجتماعی – جدای از گرایش­های ایدئولوژیک می­باشد. اهمیت مفهوم هویت ملی نسبت به سایر انواع هویت جمعی، در تأثیر بسیار آن بر حوزه­های متفاوت زندگی در هر نظام اجتماعی است.

مثلاً هویت ملی در حوزه سیاست، آرمان­ها را تحقق می­بخشد و یا به قدرت حاکم مشروعیت می­دهد و بر میزان نفوذ آن می­افزاید (حاجیانی، 79 : 264) هویت ملی مجموعه­ای از گرایش­ها و نگرش­های مثبت به عوامل عناصر و الگوهای هویت بخش و یکپارچه کنند. در سطح یک کشور به عنوان واحد سیاسی است و براساس این تعریف، هویت ملی به عنوان مفهومی مرکب و چند رکنی در نظر گرفته شده است که در سطح ذهنیت و رفتار یکایک شهروندان قابل بررسی و جست­وجو است. (شیخاوندی،78 : 35) آنچه در این پژوهش قابل مطالعه و بررسی است، عناصر و منابع هویت ملی می­باشد. که با بررسی­های انجام شده در نظریات موجود، دیدگاه­ها از نظر سهم و اجزا تفاوت­های اندکی با یکدیگر دارند اما همگی بر هویت ترکیبی و سه لایه­ای ایرانی، یعنی هویت باستانی، هویت اسلامی و هویت متجدد تأکید دارند. (کچوئیان، 225:1386)

3- ضرورت و اهمیت پژوهش

با مطالعه در باب هویت ملی در ایران و تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر آن کمتر به پژوهش و تحقیق متمرکز راجع به این موضوع دست یافتیم. البته مطالعات بسیار زیادی بصورت مبسوط به زوایای گوناگون هویت در ایران و از سوی دیگر انقلاب اسلامی ایران پرداخته بود. امّا مطالعات متمرکز و دقیقی راجع به هر دو متغیر و تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر هویت ملی در ایران کمتر مشاهده شد و آنچه دیده می­شد اغلب مطالعاتی جسته و گریخته در این زمینه بود.

البته با عنایت به اهمیت جداگانه­ای که هر یک از موضوعات انجام شده در این باب دارند، می­توان با توجه به خلائی که پس از بررسی احساس شد، می توان گفت که تا کنون تحقیق مجزایی در خصوص تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر هویت ملی در ایران صورت نگرفته است.

از آنجایی که هویت نقطه عزیمت، پایگاه و منشأ انسجام اجتماعی و حفظ نظم در سطح کلان و لنگرگاه ثبات اجتماعی تلقی می­گردد و عامل انسجام و وحدت است و خصلت تنظیم کنندگی را به تمام مردم اعطاء می­نماید، بنابراین تزلزل و کم رنگ شدن آن پایه ­های همبستگی و انسجام اجتماعی را تضعیف می­کند. نگارنده بنا به دلایلی که در ذیل مطرح خواهد شد پرداختن به بحث هویت ملی و تأثیر آن از انقلاب اسلامی ایران را ضروری، مهم و حتی اجتناب ­ناپذیر می­داند.

4- اهداف پژوهش

با توجه به اهمیت هر دو متغییر، هدف از پرداختن به این موضوع یعنی «تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر هویت ملی در ایران» شناخت هر چه بیشتر گفتمان انقلاب اسلامی ایران و تأثیر آن بر هویت ملی می­باشد چرا که هر چه بیشتر به زوایای این تحول، عظیم (انقلاب اسلامی ایران) دقت کنیم کمتر دچار اشتباه خواهیم شد چرا که اصول آن چونان فانوس­هایی است برای روشنایی مسیر صعب­العبور پیشرفت و ترقی . بحث هویت در کشور ما بسیار حائز اهمیت است چرا که در هر برهه­ای از تاریخ به شکلی مورد تهاجم بیگانگان قرار گرفته است اگرچه هویت ایرانی از میان همه تندبادهای تاریخ به سلامت گذشته و دستخوش تحول و دگرگونی اساسی نشده است؛ اما با اذعان به گسترش ارتباطات و با توجه به چشم طمع بیگانگان به هویت یکپارچه، ملی ما به این نتیجه می­رسیم که تزلزل هویت ملی امکان تسلیم در برابر فرهنگ­های دیگر بالاخص فرهنگ غربی را بیشتر می­سازد. ما در عصری حضور داریم و در مرحله­ای هستیم که عوامل خارجی اعتدال سنت ما را نشانه رفته­اند و این امکان را بوجود آورده­اند که ادامه حیات فرهنگی­مان را زیر سئوال ببرند پس طبیعی است که با این روند اتکاء به یک پایگاه بی بدیل ارزش­های اسلامی – ایران که منبع و نماد آن انقلاب اسلامی ایران و گفتمان الهی آن است؛ امری دور از انتظار نباشد.

رهبر و معمار کبیر انقلاب اسلامی ایران امام خمینی (ره) از جمله متفکرانی بودند که بر هویت ملی به عنوان یک مفهوم کلیدی تأکید داشتند و شناخت و تبیین دقیق آن را مهم­ترین عامل شناخت اهداف و جهت­گیری­های هر نوع حرکت اصلاحی و نوسازی در کشورهای جهان سوم می­دانستند. لذا برای شناخت اهداف و جهت­گیری­های هر نوع حرکت اصلاحی و نوساخت به این مسئله مهم خواهیم پرداخت.

5- محدودیت های پژوهش

محدودیت منابع در زمینه تأثیرگذاری گفتمان انقلاب اسلامی و از سوی دیگر تکثر منابع هر دو متغیر بصورت جداگانه برقراری ارتباط را دشوار می نمود.

تعداد صفحه : 273

قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید