پایان نامه ارشد رشته فقه و الهیات: راهکارهای عملی تهذیب نفس در قرآن و نهج البلاغ

متن کامل پایان نامه با فرمت ورد

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته فقه و الهیات

دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

دانشکده تربیت مدرس قرآن مشهد

پروژه تحقیقاتی کارشناسی رشته علوم قرآنی

موضوع:

راهکارهای عملی تهذیب نفس در قرآن و نهج البلاغ

 

استاد راهنما:

دکتر مجتبی نوروزی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

چکیده

یکى از مقاصد و اهداف قرآن فراخواندن به تهذیب نفس است، که رستگارى انسان در دنیا و آخرت جز به وسیله آن ممکن نیست. نفس انسان مستعدّ آن است که دنبال فسق و فجور برود و خود را پلید و آلوده گرداند. در عین حال، استعداد تقوا و پرهیزکارى را نیز دارد و مى‏تواند که آن­را تهذیب کند و پاکیزه گرداند. این مسئولیت انسان است که با استفاده از عقل و اراده خویش یکى از آن دو راه را انتخاب کند: یا راه پاکى و رشد و تعالى، یا بیراهه آلودگى و رکود و عقب‏ماندگى.

باید دانست که تهذیب جز به فضل و توفیق خداوند میسر نمى‏شود؛ اما در عین حال، به تلاش انسان احتیاج دارد؛ تحقّق این هدف مشروط به جهاد و کوشش فراوان است؛ برای همین در پژوهش حاضر به بیان راهکارهای عملی تهذیب نفس از منظر قرآن و نهج البلاغه پرداخته شده است. پژوهش حاضر به بیان راهکارهایی برای تهذیب نفس در دو منبع مهم دینی یعنی قرآن و نهج البلاغه می­پردازد. هدف این بوده که با بیان این موارد از این دو کتاب ارزشمند باعث خودسازی بهتر انسان ­شود.

از مهمترین نتایجی که از این پژوهش به دست آمده این است که برای قدم گذاشتن در این راه ابتدا انسان باید در خود مقدماتی را فراهم کند و مراحلی را طی کند، ازجمله تخلیه، تحلیه، تجلیه و … عواملی نیز بر این راه تأثیر دارد مانند: توفیق الهی، رهبران شایسته.

در قرآن به راهکارهای بسیاری برای تهدیب اشاره شده که مهمترین آن‌ها تقوی، نماز، شب زنده‌داری، ذکر و … می‌باشند. در کنار قرآن از نهج‌البلاغه نیز در این پژوهش استفاده شده که مهم‌ترین این راهکارها عبارتند از تذکر، توکل، صبر، مجاهدت و ریاضت و … ، در کنار این موارد بهترین نتیجه‌ای که می‌توان به دست آورد این است که مسلمانان از عمل به دستورات این دو کتاب آسمانی غافل نباشند و در مسئله مهم تهذیب نفس و خودسازی از دستورات این کتب استفاده نمایند.

 

واژگان کلیدی: تهذیب و تزکیه نفس، قرآن، نهج البلاغه

 

 

فهرست مطالب

 

مقدمه. 1

2- بیان مسئله. 1

3- سؤالات تحقیق.. 1

4- فرضیه­های تحقیق.. 2

5- پیشینه تحقیق      2

6- ساختار تحقیق.. 2

فصل اول: کلیات تحقیق.. 3

1-1-تهذیب 4

1-2-تزکیه  4

1-3-تفاوت تهذیب و تزکیه نفس          5

1-4-اخلاق عملی و اخلاق نظری…………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………….. 6

 -5-1تهذیب و تزکیه نفس در قرآن………….      7

1-6- دلایل اهمیت تهذیب نفس….. 9

1-7- زمان آغاز تهذیب نفس…………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………….. 10

1-8- مراحل تهذیب نفس..                                                                                                                                                                                           11

1-7-1- خودشناسی.. 12

1-7-2- عزم بر حرکت.. 13

1-7-3- امید به رحمت الهی.. 14

1-7-4-تفکر. 14

1-7-5- تخلیه. 15

1-7-6- تحلیه. 16

1-7-7- تجلیه. 16

1-7-8- مرابطه. 17

1-7-8-1- مشارطه. 18

1-7-8-2- مراقبه. 20

1-7-8-3- محاسبه. 22

1-7-8-4- معاتبه (توبیخ نفس) 23

1-8- چگونگی تهذیب نفس… 24

1-9- مقدمات تهذیب نفس… 26

1-10- عوامل و اسباب مؤثر در تهذیب نفس… 26

1-10-1- توفیق الهی.. 26

1-10-2- رهبران الهی.. 27

1-10-3- قرآن کریم. 28

1-10-4- ایمان و عمل صالح. 28

1-10-5- تقوا 28

1-10-6- خوف خداوند. 29

1-11- موانع تهذیب نفس… 31

1-11-1- تداوم گناه 31

1-11-2- تعلقات دنیایی.. 31

1-11-3- پرخوری.. 31

1-11-4- حبّ ذات.. 32

1-12- آثار تهذیب نفس… 33

1-12-1- رستگاری.. 33

1-12-2- رضایت الهی.. 33

1-12-3- درک حقایق قرآن. 34

1-12-4- زمینه جلب محبت خداوند. 34

فصل دوم: راهکارهای عملی تهذیب نفس در قرآن.. 35

مقدمه. 36

2-1- یقظه. 37

2-2- توبه. 40

2-2-1- توبه از حرام­ها 41

2-2-2- توبه از رذایل اوصاف و اخلاق. 42

2-2-2-1- حجاب اوصاف رذیله. 43

2-2-3- توبه نصوح. 44

2-3- تقوی.. 45

2-4- صبر و استقامت.. 48

2-4-1-  اقسام صبر. 50

2-5- توکل در کارها 51

2-6- توجه به نوافل. 53

2-7- زهد. 54

2-8- نماز 56

2-9- روزه 57

2-10- ریاضت نفس… 58

2-11- تذکر. 60

2-12- رفیق و همنشین خوب.. 62

2-13- شب زنده داری.. 63

2-14- تمسک به قرآن. 64

2-15- ذکر مداوم. 65

2-16- سعه  صدر 67

فصل سوم: راهکارهای عملی تهذیب نفس در نهج البلاغه. 69

مقدمه. 70

3-1- اهمیت تهذیب از دیدگاه امام علی(ع) 70

3-2- راهکارهای تهذیب نفس در نهج البلاغه. 71

3-2-1- تقوی.. 71

3-2-2- زهد. 77

3-2-3-  نماز 78

3-2-4- انجام واجبات و ترک محرمات.. 79

3-2-5- مجاهدت و ریاضت.. 81

3-2-6- رضا و تسلیم در برابر قضا و قدر الهی.. 83

3-2-7- تذکر. 84

3-2-8- ترک معاشرت با دوستان بد. 85

3-2-9- صبر. 86

3-2-10- توکل. 87

نتایج و یافته­ها 88

کتابنامه. 89

 

مقدمه

از مهم­ترین اهداف بعثت پیامبران الهی «تهذیب نفس» بوده و از این­رو همواره مورد توجه رهبران الهی از آدم تا خاتم بوده است. هر کدام از انبیاء الهی به نوبه خود، بشر را به تهذیب نفس فراخوانده‌اند و در این راه از هیچ گونه سعی و تلاش دریغ نکرده‌اند.

تهذیب نفس و پاکسازى قلب از غبار گناه‏ و آلودگى‏هاى مادى، صیقل دادن دل، و دریافت یک سلسله آگاهى‏هاى غیر حسى و عقلى را به دنبال دارد. مراقبت از خویشتن و زدودن حجاب‏هاى مادى، خضوع و خشوع و عبادت در برابر پروردگار، زمینه‏ساز راه‏یابى به اسرار مى‏شود و موجب مى‏گردد که بخشى از حقایق در جان و روح انسان منعکس شود.

برای همین در تحقیق حاضر به بیان مهم ترین راهکارهای عملی برای تهذیب و تزکیه روح  پرداخته شده و این راهکارها از مهم­ترین منبع دینی مسلمانان یعنی قرآن و نهج البلاغه بیان شده­اند به این امید که این راهکارها راهگشا باشند.

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 101

قیمت : چهارده هزار تومان

 

 

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید