پایان نامه ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی : بررسی دیدگاه های فقهی آیت‌الله محمد هادی معرفت

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی

گرایش : فقه و مبانی حقوق اسلامی

عنوان : بررسی دیدگاه های فقهی آیت‌الله محمد هادی معرفت

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد یاسوج

 دانشکده علوم انسانی، گروه الهیات

پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد «M.A.»

گرایش: فقه و مبانی حقوق اسلامی

عنوان:

بررسی دیدگاه های فقهی آیت‌الله محمد هادی معرفت و مقایسه آن با دیدگاه‌های امام خمینی (ره)

استاد راهنما:

دکتر محمدباقر عامری نیا

 استاد مشاور:

دکتر علی پورجواهری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شودتکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالبعنوان                   صفحهچکیده 1مقدمه 2فصل اول:‌کلیات1- کلیات 51-1- طرح تحقیق 51-1-1- بیان مسأله 51-1-2- پرسش اصلی تحقیق 91-1-3- فرضیه‌های تحقیق 91-1-4- اهداف تحقیق 101-1-5- سوابق تحقیق 101-1-6- جنبه نوآوری تحقیق 191-1-7- روش تحقیق 19فصل دوم: دیدگاه‌های فقهی آیت‌الله معرفت2- دیدگاه‌های فقهی آیت‌الله معرفت 212-1- زن و منزلت او در قرآن 212-2- مردان یک درجه برتر از زنان 222-3- برتری پسر بر دختر 252-4- سهم مرد دو برابر زن 282-5- دیه زن نصف دیه مرد 322-6- زن در عرصه گواه شدن 342-7- زن در ساحت قضاوت 372-8- حق حضانت فرزند 382-9- اختیار طلاق 392-10- عیوب موجب فسخ در ازدواج 472-11- تنبیه بدنی زن 482-12- مسأله حجاب 542-13- چند همسری 572-14- ولایت فقیه 612-14-1- مفهوم ولایت 612-14-2- ولایت در کلمات فقها 622-14-3- ولایت بمثابه وظیفه و مسئولیت 662-14-4- ولایت بمثابه منصب 672-14-5- ولایت بمثابه وکالت 682-14-6- ولایت انشائی یا اخباری؟ 702-14-7- تشابه در مفهوم ولایت 712-14-8- فقاهت، شرط ولایت 732-14-9- تزاحم ولایتها 742-14-10- ولایت فقیه، واجب کفائی است 762-14-11- فقاهت ولیّ امر 772-14-12- ولایت مطلقه 782-14-13- محدودیت قانونی 822-14-14- نظارت همگانی مردم 832-14-15- احکام حکومتی 84فصل سوم: دیدگاه فقهی امام خمینی3- دیدگاه فقهی امام خمینی (ره) 873-1- ضرورت فقاهت و اجتهاد از منظر امام خمینی (ره) 903-2- دیدگاه‌هاى فقهى امام خمینى (ره) 933-2-1- ولایت فقیه 943-2-1-1- اختیارات ولىّ فقیه 993-2-1-2- پیامدهاى نفى ولایت مطلقه 1003-2-2- قضا و قضاوت 1013-2-2-1- اهتمام وافر به قضاوت 1023-2-2-2- اسلامى شدن دستگاه قضایى 1023-2-2-3- اصلاح قوانین قضایى 1033-2-2-4- نمونه هایى از نظرات فقهى 1043-2-3- حق طلاق و فسخ نکاح 1063-2-4-احیاى زمین‌هاى موات 1063-2-5- بیت المال 1083-2-5-1- منابع درآمد بیت المال 1083-2-5-2- خمس 1093-2-5-3- زکات 1093-2-5-4- انفال 1093-2-5-5- خراج 1103-2-5-6- جزیه 1103-2-5-8- نمونه هایى از فتاوا 1103-2-6- قوانین و مقرّرات دولتى 1113-2-6-1- ضرورت رعایت قانون 1123-2-6-2- احترام به مقرّرات 1123-2-6-3- مقرّرات دولتى در فتاواى امام خمینی (ره) 1133-2-7- سیاست خارجى 1153-2-7-1- وحدت بین المللى اسلام 1163-2-7-2- روابط با کشورها و ملّت‌ها 1173-2-7-3- دفاع از مسلمانان و سرزمین‌هاى اسلامى 1173-2-7-4- مبارزه با تبعیض نژادى 1173-2-7-5- پاسدارى از ارزش‌ها 1183-2-8- دفاع 1193-2-8-1- دفاع نظامى 1203-2-8-2- دفاع غیر نظامى 1203-2-9- احیاى حقوق زنان 1223-2-10- اندیشه وحدت جهان اسلام 1263-2-11- مسائل هنرى 136نتیجه گیری 140فهرست منابع 143چکیده بنابر عقیده مرحوم آیت الله معرفت هدف شرایع الهی ساختن جامعه قوی و سالم و مستحکم است و برای این منظور راهکارهای رسیدن به این هدف را اسلام ارایه کرده است که اگر داخل این مرز و حدود حرکت کردی به آن هدف خواهی رسید و این حدود احکام وضعی، احکام تکلیفی، اخلاق، آداب و..... دارد. روی این حساب تمام قوانین اسلامی احکام عملی برای یک انسانی است که قصد رسیدن به آن هدف الهی را دارد. این‌ها نمونه هایی از اندیشه های ناب و نوین این علامه فرزانه است که در این پایان نامه به برخی از دیدگاه‌های فقهی ایشان اشاره شده است. اگرچه شهرت مرحوم آیت الله معرفت در حوزه علوم قرآنی است اما نظرات فقهی ایشان نیز قابل تأمل است. امام خمینی نیز به عنوان فقیهی صاحب‌نظر است که در میان فقهای معاصر، دارای نظریات فقهی منحصر به فردی است. بر این اساس بر‌آنیم تا به مقایسه نظریات این دو فقیه بپردازیم.بر اساس یافته‌های تحقیق حاضر، مشخص گردید هر دو فقیه بزرگوار در اکثر موارد نظریات مشابهی دارند. به عنوان نمونه در مواردی چون اصل ولایت فقیه، ولایت، دیه و قصاص زن و مرد، انفال، خراج و ... دارای نظریات مشابه و مواردی چون عیوب موجب فسخ در ازدواج و منصب شرعی ولی فقیه اختلاف نظر دارند.در این پایان نامه در فصل اول کلیات تحقیق، در فصل دوم نظریات فقهی آیت الله معرفت و در فصل سوم نظرات فقهی امام خمینی (ره) را مورد بررسی و تحلیل قرار دادیم.واژه های کلیدی: آیت الله معرفت، امام خمینی، تفاوت، تشابه، دیدگاه‌های فقهی.مقدمهاصولاً هر فقیه و مجتهدى، داراى شخصیت فقهى ویژه‌اى است که به وسیله آن از دیگران مـتـمایز مى‌گردد. در این میان، حضرت امام (ره) را نیز مقام علمى ویژه‌اى است که او را از دیگر فقها و مجتهدان ممتاز و مشخص مى‌سازد. ویژگى‌هاى گوناگونى شخصیت فقهى حضرت امام (ره) را رقم مى‌زنند که مهم‌ترین آنها عبارتند از:الف ـ درک محافل علمى، فقهى علماى برجسته امـام راحـل (ره) طى سالیان متمادى از محضر پر برکت درس و بحث علماى طراز اوّلِ فقه، اصـول، فـلسفه، عرفان و... استفاده‌ها برد و اندوخته‌هاى فراوانى از آنان کسب کرد و از کوثر زلال اسلام ناب محمدى (ص) سیراب گشت.ب ـ سابقه طولانى در تدریس حـضـرت امـام (ره) در تـدقـیـق و ریـزه کـارى‌هاى فـقـه و اصـول و تـدریـس آن سابقه طولانى داشت. تدریس وى بسیار عمیق، دقیق، ظریف، متین و توأم بـا نـکـتـه سـنـجـى‌ها و دقـت‌هاى فـراوان بـود. امـام (ره) در ضـمـن طـرح مـسـائل فـقهى به بررسى نظریات مجتهدان دوره پیشین مى‌پرداخت و آنها را مورد بحث و تـحـقـیـق قـرار مى‌داد.ج ـ برخوردارى از مبانى محورى امـام (ره) در بـرخـورد بـا مـسائل از مبانى محورى نظیر فقه سنّتى، نقش زمان و مکان در اسـتـنـبـاط، حـکومت، ولایت، اختیارات حکومتى، مصلحت نظام و مانند آن بهره مى‌جست و ارائه طریق مى‌کرد. عنایت ویژه ایشان به این گونه مبانى، شخصیت فقهى او را از دیگر فقها ممتاز مى‌ساخت.د ـ شناخت عرف جامعه آگـاهـى از فـرهـنـگ تـوده مـردم، واقـعیت‌هاى عینى و عرف جامعه، ویژگى دیگر شخصیت فقهى امام (ره) است. یکى از شاگردان امام (ره) مى‌گوید:[امام ] نظرشان این بود که : در مسائل فقهى، اغلب باید به عرف مردم توجه کرد. خیلى از حـرف‌هاى مـدرسـه‌اى و بـافـتـه‌هاى ذهنى را باید کنار گذاشت. ببینید عرف مردم در مسائل تجارى چه مى‌کند، اصول فقه بر آن مبتنى است (پا به پاى آفتاب، ج4، ص258).از ایـن رو، امـام (ره) عـقـیـده داشـت کـه مسائل فقهى را در کوچه و بازار، در میان مردم و با سنجش با نیازهاى موجود، باید ارزیابى کرد و در موقع فتوا در امور اقتصادى، اجتماعى و... مراجعه به متخصص و کارشناس را ضرورى مى‌دانست (صحیفه نور، ج17، ص202).ه‍ ـ پرهیز از جمود و تحجّرگرایى امـام (ره)، غـربـت اسـلام را بـه خـوبـى دریافته و حاضر به قربانى شدن خود در راه نجات اسلام، از مهجوریت و غربت بود. ایشان در شناساندن فقه به جهانیان، حصارهاى جهل و خرافه را شکسته، به سرچشمه زلال اسلام ناب محمدى (ص) دست یافته بود.وى در برداشت‌هاى فقهى خود از تحجّرگرایى و جمود پرهیز مى‌کرد. از این رو، توانست شـخـصـیـت فـقـهـى خـود را در پـاسـخـگـویـى و ارائه راه حل در بسیارى از رویدادهاى نوین و مسائل تازه به اثبات برساند. او بر این باور بود کـه فـقه در برابر مسائل نوین کارآیى دارد. ازاین رو، فتاواى ایشان با رخدادهاى جوامع اسـلامـى هـمـگـام و هـمـاهـنـگ بود. منحصر ندانستن احتکار در طعام، مجاز ندانستن تصرف در انفال حتى در صورت استفاده از وسایل مُدِرْن و پیشرفته، طرح ولایت مطلقه فقیه و تبیین اخـتـیـارات آن، فـتـوا بـه حـصـر تـوالد و کـنـترل جمعیت، جواز تخریب مساجد و خانه‌هاى مـسـکونى که در مسیر خیابان کشى قرار مى‌گیرد و... از دید وسیع و بینش ‍ گسترده چنین شخصیت برجسته فقهى و با پرهیز از جمودگرایى ایشان صورت گرفته است.آیت ا... معرفت را نیز می توان از بزرگترین مفسرین قرآن در جهان تشیع بلکه در جهان اسلام دانست. شخصیت علمی کم نظیر وی، همگان را مجذوب و محسور خود می کرد. آیت الله محمد هادی معرفت (ره) به عنوان یک مفسر و قرآن پژوه بزرگ شناخته شده بودند و اثر معروفشان «التمهید فی علوم القرآن» هم شاهدی بزرگ بر این قضیه بود؛ اما این عالم ربانی در جهات فقه اجتماعی اسلام نیز دارای آراء بدیع و نظرات جالبی بودند گاه در نوشته‌ها و یا مصاحبه‌های خویش برخی آراء و انظار خود را ارائه می نمودند.هدف از نگارش این پایان نامه، بررسی دیدگاه‌های فقهی آیت الله معرفت و امام خمینی  می باشد.  1-1- طرح تحقیق1-1-1- بیان مسألهآیت الله محمدهای معرفتعلامه محمد هادی معرفت در سال ۱۳۰۹ شمسی در خانواده ای روحانی در کربلا دیده به جهان گشود. وی در حوزه‌های علمیه کربلا، نجف و قم تحصیلات خویش را در زمینه‌های ادبیات، منطق، ریاضی، اصول، فقه و فلسفه نزد اساتیدی بنام، فقهایی عالی قدر و مجتهدانی گران قدرر فرا گرفت و پس از هجرت به قم، در بحث-های آیات عظام گلپایگانی، اراکی و میرزا هاشم آملی شرکت نمود. این عالم قرآن پژوه و فقیه پارسا در کنار تحصیل، به تحقیق و تألیف همت گماشت و آثار فراوانی در زمینه علوم قرآنی و فقه از خود به یادگار گذاشت. از آن جمله می توان به «التمهید فی علوم القرآن» (ده مجلد)، «تنزیه انبیاء»، «تناسب آیات»، «تاریخ قرآن» و «التفسیر الاثری الجامع» (شش مجلد) در زمینه قرآنی؛ «و تمهید القواعد»، «حدیث لا تعاد»، «ولایه الفقیه ابعادها و حدودها»، «مالکیه الأرض» و «احکام شرعی» در زمینه فقه اشاره کرد. همچنین کتاب‌های «تناسخ الارواح»، «پرتو ولایت»، «جامعه مدنی» و «ولایت تشریع» از دیگر آثار آن اندیشور فرزانه است (جعفرپیشه، 1380، ص139)وی پس از ۷۶ سال عمر با برکت و پر بار، در دی ماه ۱۳۸۵ دیده از جهان فروبست. روحش شاد و یادش گرامی باد. آیت‌الله محمدهادی معرفت از احیاکنندگان علوم قرآنی در جهان تشیع است، وی که در ایامی که امام خمینی(ره) در نجف تبعید بودند، از شاگردان فعال و نخبه ایشان بود، لذا بعد از انتشار کتاب «ولایت فقیه» از سوی امام،به سرعت این کتاب را به عربی ترجمه و اندیشه سیاسی ایشان را به جهان معرفی کرد. اندیشه سیاسی آیت‌الله معرفت را می‌توان از ترجمه کتاب «ولایت فقیه» پی گرفت و در آثار دیگرشان همچون «جامعه مدنی» و «دموکراسی در نظام ولایت فقیه» جست‌وجو کرد (شکوری، 1377، ص213).از نگاه آیت‌الله معرفت، احکام صادره از جانب ولی‌فقیه بر همه  چه مقلد و چه مجتهد  واجب‌التنفیذ است و اختیارش در دایره شریعت و مسؤولیت اجرایی‌اش در تمام احکام انتظامی (سیاسی و اجتماعی) اسلام و ابعاد مصالح امّت است. از نگاه آیت‌الله معرفت «ولایت فقیه» در عصر غیبت  چه منصب باشد یا صرف وظیفه و تکلیف  یک واجب کفائی است. و نیز «اِعمال ولایت» از قبیل حکم است و نه تنها فتوا. از این رو هر یک از فقها، که شرائط در او فراهم بود و آن را بر عهده گرفت، از دیگران ساقط می‏گردد و نیز در هر موردی  که طبق مصلحت امّت  اِعمال ولایت نمود، بر همه نافذ است، حتی فقهای همطراز او، زیرا اَحکام صادره از جانب یک فقیه جامع الشرائط، بر همه  چه مقلد او باشند یا مقلد دیگری، چه مجتهد باشند یا عامی  واجب التنفیذ است (محمدی، 1385، ص23).بدین جهت، در امر قیام و نظارت در امور عامّه، که یکی از فقهای شایسته آن را بر عهده گیرد، دیگر جایی برای ولایت دیگران باقی نمی‏ماند. و احکامی که در این رابطه از جانب آن فقیه صادر گردد و طبق اصول و ضوابط مقررّه صورت گرفته باشد، بر همه لازم الإتّباع است. و فقهای دیگر که فقیه قائم به امر را به شایستگی و صلاحیت شناخته‏اند، باید خود را فارغ از این مسؤولیت دانسته، در محدوده ولایت وی دخالت و اظهار نظر نکنند و رسیدگی به آن را کاملاً به او واگذار نمایند. مگر آن‏که اشتباهی مشاهده شود و در حدّ «نُصح» و ارشاد، صرفا تذکّر دهند. همانند دیگر امور حسبیه که با به عهده گرفتن یکی از فقیهان، از دیگران ساقط بوده و جای دخالت برای آنان نمی‏ماند و تصمیم او بر همگان نافذ است (عیسی، 1387، ص17).از نظر آیت الله معرفت «فقیه توانا کسی است که با دید واقع بین، مسایل روزمره را بررسی کند و با این دید واقع نگرانه، به سوی منابع فقهی و مدارک اولیه فقه، رو آورد که در اصطلاح به آن «شم الفقاهه» می‌گویند. فقیه کسی است که بر تمامی جوانب شریعت، آگاهی کامل داشته باشد، و بر ملاکات احکام شرعی  جز عبادات  به خوبی واقف باشد» (شکوری، 1377، ص122).در خصوص برخی از اندیشه های فقهی ایشان به عنوان مثال می توان به مورد زیر اشاره کرد که وی درباره تعریف معاملات می گفتند: «معاملات در اصطلاح فقها، معنای گسترده ای دارد و آنچه را که در نظام اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و اداری انسان مدخلیت داشته و نیاز به برنامه ریزی دارد در بر می گیرد. مقصود کارهایی است که انجام آن نیاز به قصد تعبد ندارد. گر چه اگر با این قصد انجام شود ثواب بیشتری خواهد داشت». «بنابراین معاملاتی که مورد پذیرش عقلای جهان قرار گرفته، خواه بین دو فرد باشد یا در قراردادهای بین المللی منعقد گردد مشروع است» (رضویان، 1388، ص97).همچنین ایشان در خصوص موسیقی چنین می فرمایند: «موسیقی اگر وسیله ای برای آموزش معارف عالیه و یا آشنا کردن مردم به اخلاق اسلامی باشد، نه لهو است و نه لغو ونه باطل، لذا استعمال آهنگ در تلاوت قرآن مورد استثنایی به شمار نمی رود، بلکه اصالتاً مشمول عنوان حرام نیست.» (رضویان، 1388، ص91).امام خمینیامام خمینی (ره) در اول مهر 1281 شمسی مصادف با بیستم جمادی اول (تولد فاطمه الزهرا (س) سال 1320 (ه. ق) و 24 سپتامبر1902 میلادی در شهر خمین و در خانواده ای اهل فضیلت و علم، متولد شد. این خاندان به میر حامد حسین –صاحب کتاب معروف عقبات الانوار نسب می برند. پدر بزرگ امام، سید احمد به دعوت مردم خمین در این شهر سکنی گزید و تا هنگام درگذشت، مرجع و ملجاء مردم آن دیار بود. پس از او فرزندش آقا سید مصطفی نیز چون پدر، علاوه بر رفع حوائج شرعی، به یاری بی پناهان و دردمندان می پرداخت و همین امر، خشم و کینه خوانین محلی را بر ضد او بر می انگیخت، تا آنکه او را در ذیقعده 1320 ق در حالی که تنها پنج ماه از عمر امام می گذشت، به شهادت رساندند. مادر امام (خانم هاجر) دختر مرحوم میرزااحمد مجتهد خوانساری بود که پش از شهادت همسرش، به یاری صاحبه خانم (عمه امام) به سرپرستی و تربیت وی اهتمام ورزید. تا آنکه هر دو بر اثر شیوع بیماری در فاصله ای اندک در گذشتند. در این هنگام امام پانزده سال داشتند.ایشان تحصیلات ابتدای را در خمین آغاز کرد. در سن نوزده سالگی به حوزه علمیه اراک (عراق عجم) که با حضور آیت ا... حائری رونق یافته بود مهاجرت کرد. مدتی کوتاه پس از مهاجرت امام به آن دیار، آیت ا... حائری به دعوت علما و مردم قم، برای تاسیس حوزه علمیه رهسپار این شهر شد. (رجب 1340ق./ نوروز 1301) امام خمینی نیز مدتی بعد، همانند بسیاری از طلاب علوم دینی، از اراک به قم مهاجرت کرد.از نظر سیاسی، این دوره همزمان با استقرار تدریجی حکومت خودکامه رضا شاه بود. طی این سالها امام خمینی درکنار تحصیل، تحولات سیاسی کشور را نیز دنبال می کرد و گاه به تهران می رفت تا مدرس را در مدرسه سپهسالار یا در مجلس شورای ملی آن روز ببیند. در این سالها امام عمدتاً به تدریس و تالیف در حوزه علوم عقلی، عرفان و اخلاق اشتغال داشت.در سال 1323 ه.ش امام خمینی کتاب کشف السرار را در ردّ شبهات علمی حکمی زاده در جزوه اسرار هزار ساله نوشت. امام در این کتاب ضمن پاسخگویی به شبهات و پرسشهای حکمی زاده، دوران رضا شاه را مورد انتقاد قرار داد و طرح اولیه ای از اندیشه سیاسی خود را ارائه کرد.با رحلت آیت ا... حائری، امام کوشید تا با دعوت از آیت ا... بروجردی به قم، به تقویت حوزه علمیه و مرجعیت کمک نماید. وی در این دوره، از مشاوران و یاران نزدیک آیت ا... بروجردی محسوب می شد و معمولا نمایندگی ایشان در امور سیاسی را بر عهده می گرفت و یکبار نیز به نمایندگی آیت ا... بروجردی با شاه دیدار کرد و پیام آیت ا...  را به شاه ابلاغ نمود.پس از درگذشت آیت ا... بروجردی و با تحولاتی که در عرصه سیاسی کشور روی داد امام به مبارزه با رژیم پهلوی روی آورد. این مبارزه از مخالفت با لایحه انجمن های ایالتی ولایتی و اصول انقلاب سفید آغاز گردید و  به دستگیری و زندانی شدن ایشان در خرداد سال 1342 بعد از سخنرانی علیه شاه و رژیم پهلوی انجامید و قیام 15 خرداد را به دنبال داشت. سرانجام در آبان سال 1343 این بار تقریبا به تنهایی علیه قانون کاپیتولاسیون فریاد اعتراض برآورد و در سخنانی به شدت از شاه و آمریکا انتقاد کرد. این اعتراض تبعید امام به ترکیه را در پی داشت.امام در مدت نسبتا کوتاه اقامت در ترکیه، به کار علمی اشتغال ورزید و اثر فقهی مهم خود تحریرالوسیله را به پایان برد.امام خمینی در سال 1344 از ترکیه به عراق منتقل شد. دولت ایران امید داشت که با تبعید امام از یک سو فشارهای داخلی برای آزادی ایشان را بکاهد و از سوی دیگر ابعاد علمی و شان مرجعیت  ایشان را تحت الشعاع مراجع نجف قرار دهد. امام در نجف تدریس فقه را آغاز کرد و در عین حال با مبارزان روحانی داخل کشور و دانشجویان مبارز ایرانی در خارج از کشور، روابط مستمری داشت. در سال 1348 ، امام در درس فقه خود نظریه ولایت فقیه را ارائه کرد که در واقع طرح صریح نظریه بدیل در مقابل حکومت شاهنشاهی محسوب می شد. این مباحث به صورت کتاب درآمد و در داخل و خارج ایران توزیع گردید.تعداد صفحه :160قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

1 پاسخ

بخش دیدگاه ها غیر فعال است.