پایان نامه ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی : بررسی دیدگاه امام خمینی (ره) و آیت الله خویی در خصوص احکام امر به معروف و نهی از منکر

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی

گرایش : فقه و مبانی حقوق اسلامی

عنوان :   بررسی دیدگاه امام خمینی (ره) و آیت الله خویی در خصوص احکام امر به معروف و نهی از منکر

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد یاسوج

 دانشکده علوم انسانی، گروه الهیات

پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد «M. A. »

گرایش: فقه و مبانی حقوق اسلامی

عنوان:

بررسی دیدگاه امام خمینی (ره) و آیت الله خویی در خصوص احکام امر به معروف و نهی از منکر

استاد راهنما:

دکتر علی جمادی

 استاد مشاور:

دکتر مهران جعفری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شودتکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالبعنوان           صفحهچکیده 1مقدمه 2فصل اول: کلیات1- کلیات 51-1- طرح تحقیق 51-1-1- بیان مسأله 51-1-2- پرسش اصلی تحقیق 71-1-3- فرضیه‌های تحقیق 71-1-4- اهداف تحقیق 71-1-5- سوابق تحقیق 71-1-6- جنبه نوآوری تحقیق 81-1-7- روش تحقیق 91-1-8- محدودیت‌ها و مشکلات 91-2- تعاریف 9فصل دوم: مبانی، ارکان عقلی و شرایط امر به معروف و نهی از منکر2- مبانی، ارکان عقلی و شرایط امر به معروف و نهی از منکر 112-1- بررسی وجوب امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه قرآن 112-2- بررسی موضوع از دیدگاه روایات 132-3- امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه امام علی (ع) 182-3-1- شرایط امر به معروف و نهی از منکر 182-3-2- مراحل و مراتب امر و نهی 202-3-3-صفات آمر و ناهی 212-3-4- آثار امر به معروف و نهی از منکر 242-3-5- مذمت ترک امر به معروف و نهی از منکر 252-3-6- آثار ترک امر به معروف و نهی از منکر 252-3-7- عوامل ترک امر به معروف و نهی از منکر 262-3-8- ارزش و ویژگی امر به معروف و نهی از منکر 272-3-9- شرایط امر به معروف و نهی از منکر 282-3-10- فلسفه امر به معروف و نهی از منکر 292-3-11- درجات و مراحل امر به معروف و نهی از منکر 292-3-12- آفات ترک امر به معروف و نهی از منکر 29فصل سوم: امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه امام خمینی (ره)3- امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه امام خمینی (ره) 553-1- امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه فقهای امامیه 553-1-1- نظرات فقیهان صدر اول 583-1-2- سایر فقها 593-1-3- شرط عدم مفسده در امر به معروف و نهی از منکر 603-1-3-1- عنوان شرط سوم (عدم مفسده) 603-1-3-2- دلایل شرط سوم(عدم مفسده) 613-1-4- شرط احتمال تأثیر 643-2- بررسی دیدگاه‌های امام خمینی در خصوص امر به معروف و نهی از منکر 683-2-1- اهمیت امر به معروف 683-2-2- وجوب امر به معروف و نهی از منکر 693-2-3- اقسام امر به معروف و نهی از منکر 733-2-4- مراتب امر به معروف و نهی از منکر 743-2-5- اصل امر به معروف و نهی از منکر 803-2-6- شرایط امر به معروف و نهی از منکر 823-2-7- بندهایی از پیام هشت ماده ای امام 903-2-8- رهنمودهای حضرت امام برای عملی کردن امر به معروف 91فصل چهارم: مراتب و شرایط امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه آیت الله خویی4- مراتب و شرایط امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه آیت الله خویی 974-1- تبیین امر به معروف و نهی از منکر و بررسی وجوب آن 984-1-1- مصادیق معروف از دیدگاه آیت الله خویی 984-2- شرایط امر به معروف ونهی از منکر 1014-3- احکام فقهی 1024-4- بررسی ادله آیت الله خویی در خصوص امر به معروف و نهی از منکر 1034-4-1- ادله ارکان و شرایط امر به معروف و نهی از منکر 1114-4-2- ادله مراتب امر به معروف و نهی از منکر 1134-4-3- در منکراتی که معمول و عادت مردم می‌باشد 117بررسی وجوه افتراق دیدگاههای امام خمینی (ره) و آیت الله خویی (ره) در امر به معروف و نهی از منکر 123نتیجه‌گیری 126پیشنهادات 129فهرست منابع 126چکیدهامر به معروف و نهی از منکر، از ارکان اسلام و ستون خیمه دین ماست که بدون آن، دیگر احکام فرصت ظهور و بروز شایسته را نخواهند یافت. این اصل، شاه کلید رسیدن به مدینه فاضله‌ای است که آرمان پیشوایان ما بود. از نظر قرآن کریم، مسلمین در صورتی که به این وظیفه عمل کنند، بهترین امت ها هستند.امر به معروف و نهی از منکر، وظیفه ای همگانی است و در صورتی که هرکس سکوت کند به انتظار اینکه دیگری امر به معروف و نهی از منکر نماید و در نتیجه هیچ‌کس قیام نکند، چنین قومی باید منتظر عذاب الهی باشد. امر به معروف و نهی از منکر از احکام ضروری اسلام است که در نصوص دینی مورد تأکید فراوان قرارگرفته است. آیت الله خویی و امام خمینی، امر به واجب ونهی از حرام را واجب و امر به مستحب و نهی از مکروه را مستحب می‌دانند، و مراتب امر به معروف و نهی از منکر را شامل مراتب قلبی، زبانی و اقدامات عملی می‌دانند ولی در خصوص شرایط امر به معروف و نهی از منکر در دو شرط احتمال تأثیر و عدم مفسده اختلاف نظر دارند.در این پایان نامه‌ به بررسی دیدگاه‌های امام خمینی (ره) و آیت الله خویی در خصوص امر به معروف و نهی از منکر می‌پردازیم.واژه‌ی های کلیدی: امربه معروف، نهی از منکر، امام خمینی، آیت الله خویی.مقدمهنیازهای مشترک اجتماعی و روابط ویژه انسانی، انسان‌ها را آن چنان به یکدیگر پیوند می-زند و زندگی را آن‌چنان وحدت می‌بخشد که افراد را در حکم مسافرانی قرار می دهد که در یک اتومبیل و یا یک هواپیما یا یک کشتی سوارند و به سوی مقصدی در حرکتند و همه با هم به منزل می رسند و یا همه با هم از رفتن می مانند و همه با هم دچار خطر می گردند و سرنوشت یگانه ای پیدا می کنند. به واسطه سرنوشت مشترک داشتنِ افراد اجتماع است که اگر یک نفر بخواهد گناهی مرتکب شود، بر دیگران لازم است مانع او گردند.اسلام نه تنها فرد را برای خود و در مقابل خداوند از نظر شخص خود مسئول و متعهد می داند، بلکه فرد را از نظر اجتماع هم مسئول و متعهد می داند. امر به معروف و نهی از منکر همین است که ای انسان! تو تنها از نظر شخصی و فردی در برابر ذات پروردگار مسئول و متعهد نیستی، تو در مقابل اجتماع خود هم مسئولیت و تعهد داری.اصلاح‌طلبی، یک روحیه اسلامی است. هر مسلمانی به حکم اینکه مسلمان است، خواه ناخواه اصلاح‌طلب و لااقل طرفدار اصلاح‌طلبی است؛ زیرا اصلاح‌طلبی، هم به عنوان یک شأن پیامبری در قرآن مطرح است و هم مصداق امر به معروف و نهی از منکر است که از ارکان تعلیمات اجتماعی اسلام است.هر امر به معروف و نهی از منکر، لزوماً مصداق اصلاح اجتماعی نیست، ولی هر اصلاح اجتماعی، مصداق امر به معروف و نهی از منکر هست.ما همیشه صالح داشته ایم، اما کمتر مصلح داشته ایم. علتش این است که ما کمتر اجتماعی فکر می کنیم.یک ملت ناراضی از وضع حاکم، در صورتی انقلاب می کند که دارای روحیه پرخاشگری و طرد و انکار باشد. اسلام خصوصیتش این است که به مردم خودش حس پرخاشگری و طرد و مبارزه و نفی وضع نامطلوب را می دهد. امر به معروف و نهی از منکر، یعنی اگر وضع حاکم، وضعِ نامطلوب و غیر اسلامی بود، تو نباید تسلیم وضع بشوی و تمکین وضع بکنی؛ تو باید برای طرد، نفی و انکار این وضع، جهت برقرار ساختن وضع مطلوب و ایده آل کوشش کنی.امر به معروف و نهی از منکر از آموزه های بنیادین اسلامی است که درساحت اجتماعی و سیاسی نقشی مؤثر دارد. این اصل شیوه رفتاراجتماعی و سیاسی انسان مسلمان را مشخص می سازد و بر نفی بی طرفی او در مناسبات اجتماعی و سیاسی تأکید می ورزد. این فریضه در قرآن کریم در هفت آیه به صورت مستقیم آمده است. آیات 104 و120 و 216 سوره مبارکه آل عمران، 157 اعراف، 71 توبه، 41 حج، 17لقمان، این آیات هفتگانه اند که دستور به اجرای این فریضه مهم داده اند. در سنت نبوی و ائمه اطهار (ع) و در کتب حدیثی و فقهی نیزروایات پرشماری در این باره وجود دارد. معتزله که بسیاری ازپژوهشگران آن را بنیادگذار کلام اسلامی خوانده اند، امر به معروف ونهی از منکر را اصلی کلامی انگاشته اند و آن را در زمره اصول پنجگانه خود نهاده اند.هدف از نگارش این پایان نامه‌، بررسی دیدگاه امام خمینی (ره) و آیت الله خویی در خصوص احکام امر به معروف و نهی از منکر می‌باشد. 1-1- طرح تحقیق1-1-1- بیان مسألهبدون مبالغه باید گفت امام خمینی (قدّس سره) احیاء‌کننده این دو وظیفه مهم الهی در عصر خود بود. این شخصیت کم‌نظیر عالم اسلام در راه انجام این دستور الهی از هیچ کاری فروگذار نکرد. امام بزرگترین منکر را حکومت پهلوی می‌دانست که با اساس اسلام در ستیز بود از این رو از سال 1342 که مبارزه خود را آغاز نمود برای سرنگونی این رژیم با تمام توان به میدان آمد و در این راه هر گونه سختی و رنج و تبعید و زندان را تحمل کرد تا سرانجام حکومت پهلوی را نابود و جمهوری اسلامی در این مملکت برپا داشت.وجوب امر به معروف و نهی از منکر مورد اتفاق همه فقها اسلام از شیعه و سنی است و مسلمین جهان نیز این دو را واجب می‌دانند بنابراین اصل وجوب از ضروریات دین است و آیات و روایات فراوانی بر وجوب این دو دلالت دارند. امام خمینی فرموده‌اند:این دو از والاترین و شریف‌ترین واجبات می‌باشند و به وسیله اینها واجبات دیگر اقامه می‌گردد و وجوب این دو از ضروریات دین است و منکر آن در صورت توجه به لازمه انکار و ملزم شدن به آن از کافران خواهد بود (تحریرالوسیله، ج 1، ص 439).امر به معروف و نهی از منکر همانند نماز و روزه، واجب است. امر به معروف و نهی از منکر در اسلام جایگاه رفیع و ارزشمندی دارد که با انجام آن سعادت دنیا و آخرت انسان، تأمین می‌شود.در میان فقها، اختلاف نظر است که آیا وجوب این دو تنها از ادله شرعیه آیات و روایات استفاده می‌شود یا بیش از آنکه آیه و روایتی بر وجوب این دو حکم کند عقل آن را واجب می‌داند. شهور فقها، قائلند که وجوب این دو شرعی است و عقل به تنهایی حکم نمی‌کند که امر کردن مردم به خوبیها و نهی کردن آنان از بدیها واجب است. در مقابل جماعتی فرموده‌اند وجوب امر به معروف و نهی از منکر عقلی است و نیازی به دلیلی از شرع نیست و ادله رسیده از شرع مقدس در واقع تأکیدی بر حکم عقل است. شیخ طوسی (الاقتصاد، طوسی، ص 236)، علامه حلّی (مختلف الشیعه، احکام الشریعه، علامه حلی، ج 4، ص 471)، فاضل مقداد (تنقیح الرافع، فاضل مقداد،‌ج1)، شهید اول و ثانی (اللمعه الدمشقیه، ج 2، ص 409) و حضرت امام خمینی (المکاسب المحرمه، ج 1، ص204) از کسانی هستند که وجوب این دو را عقلی می‌دانند.در روایتی که از پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله رسیده وجوب عقلی تأیید می‌شود آن حضرت فرموده است:یک فرد گنه‌کار در میان جامعه همانند کسی است که با جمعی سوار کشتی شود و به هنگامی که در وسط دریا قرار گیرد تبری برداشته و به سوراخ کردن موضعی که در آن نشسته است بپردازد و هرگاه به او اعتراض کنند در جواب بگوید من در سهم خود تصرف می‌کنم. اگر دیگران او را از این عمل خطرناک باز ندارند طولی نمی‌کشد که آب دریا به داخل کشتی نفوذ کرده و یک‌باره همگی در دریا غرق می‌شوند (تفسیر نمونه، آیت الله مکارم و همکاران، ج 3، ص 37).جماعتی از فقها فرموده‌اند وجوب امر به معروف و نهی از منکر عینی است و بر همه افراد واجب است که به این دو واجب اقدام کنند: شیخ طوسی در کتاب نهایه (النهایه/ 299) و الاقتصاد (الاقتصاد / 237) و ابن حمزه در وسیله (الوسیله الی نیل الفضیله، ابن حمزه) و محقق کرکی در جامع المقاصد (جامع المقاصد، محقق کرکی، ج 1، ص 200) فرموده‌اند قائل به وجوب عینی امر به معروف و نهی از منکر شده‌اند.در برابر این گروه فقها حضرت امام خمینی قائل به وجوب کفایی هستند. امام فرموده‌اند: اقوی آن است که وجوب امر به معروف و نهی از منکر کفایی است. بنابراین اگر جماعتی به آن اقدام کنند که حکم الهی تحقق پیدا کند تکلیف از دیگران ساقط است وگرنه همه در صورتی که شرایط وجوب باشد ترک واجب کرده‌اند (تحریرالوسیله، ج 1، ص 440).طرفداران هر دو عقیده ادلّه‌ای برای مدعای خود بیان کرده‌اند. مقتضی است ادله قائلین به وجوب کفایی را مورد بررسی قرار دهیم.نخستین دلیل قائلین به وجوب کفایی آن است که هدف از امر به معروف و نهی از منکر آن است که واجبات انجام گیرد و محرمات ترک شود. بسیاری از فقها از جمله حضرت امام به آن اشاره دارند. و می‌فرماید:تا زمانی که معروف انجام نگرفته یا حرام ترک نشده اگر شرایط جمع باشد همه گناهکارند.دلیل دوم، آیه شریفه:«وَلْتَکُن مٍّنکُم امهُ یَدعُون الَی الخیرِ وَ یامُرونَ بالمعروفِ و ینهونَ عَنِ المُنکرِ و اولئکَ هُم المُفْلِحُون» (سوره آل عمران آیه 104).دلیل سوم، دلیل دیگری که می‌توان برای وجوب کفایی بیان کرد روایت معتبره‌ای است که معده بن صدقه از امام صادق علیه‌السلام نقل کرده او می‌گوید:بنابراین در این تحقیق قصد داریم به این سوال پاسخ دهیم که چه تفاوتی میان دیدگاه امام خمینی و آیت الله خویی در خصوص امر به معروف و نهی از منکر وجود دارد؟1-1-2- پرسش اصلی تحقیقدیدگاه امام خمینی و آیت الله خویی در خصوص احکام امر به معروف و نهی از منکر چه تفاوت و شباهت‌هایی دارد؟1-1-3- فرضیه‌های تحقیقدیدگاه امام خمینی و آیت الله خویی در خصوص وجوب امر به معروف و نهی از منکر مشابه و در خصوص مراتب و شرایط امر به معروف و نهی از منکر متفاوت است.1-1-4- اهداف تحقیقبررسی امر به معروف و نهی از منکر در فقه امامیهبررسی دیدگاه فقهی امام خمینی (ره) در خصوص امر به معروف و نهی از منکر                                                                                         1-1-5- سوابق تحقیقآیت الله خویی در منهاج الصالحین خود کتابی را به امر به معروف و نهی از منکر اختصاص داده و بحث از این دو موضوع را بعد از بحث خمس و پیش از مبحث جهاد آورده است. وی این دو را اعظم واجبات می داند. و در مسأله 1272 این فریضه را بر همه، اعم ار علما و سلاطین و رعیت و دارا و ندار واجب می‌داند (خویی، منهاج الصالحین، ج1، ص352). ایشان می فرمایند: اگر انکار به قلب و زبان و دست واقع نشد در جواز قتل و جرح دو وجه است و بلکه دو قول، که اقوای آندو عدم است ... و این کار بر امام و یا نائب او روا است (همان، ص353).در خصوص بررسی تطبیقی دیدگاه امام خمینی (ره) و آیت الله خویی در خصوص امر به معروف و نهی از منکر کتاب مستقلی به نگارش در نیامده است اما هر کدام از این فقه در بخشی از کتاب‌های فقهی خود (تحریر الوسیله و منهاج الصالحین) بخشی را به امر به معروف و نهی از منکر اختصاص داده‌اند.دکتر سیدحسن اسلامى (1388) در کتاب خود با عنوان «امر به معروف و نهى از منکر» به این موضوع پرداخته است. وی در این کتاب بیشتر به  جایگاه سیاسى امر به معروف و نهى از منکر پرداخته است.انتشارات صدرا کتابی از شهید مرتضی مطهری (1377) با عنوان «امر به معروف و نهی از منکر در آثار استاد مطهری» تدوین نموده است. در این کتاب بحثهای گفتاری و نوشتاری استاد مطهری درباره امر به معروف و نهی از منکر، به صورت مفصل و با دقت جمع آوری شده است.تازه ترین اثر حضرت آیت الله العظمی سید محمد صادق روحانی (1391) با عنوان «امر به معروف و نهی از منکر» توسط انتشارات مهر امیرالمؤمنین منتشر شده است. این کتاب شامل مباحثی از جمله ادله‌ وجوب امر به معروف و نهی از منکر، مسائل مرتبط با امر به معروف و نهی از منکر، بررسی شرایط این فریضه‌ الهی (شناخت معروف و منکر، اصرار و انکار، احتمال تأثیر و ...)، مراتب انکار، و شامل مباحث تکمیلی مانند امر به معروف و نهی از منکر خانواده یا اخذ اجرت برای امر به معروف و نهی از منکر است. این کتاب، تحقیقی ارزشمند درباره‌ اهمیت و جایگاه امر به معروف و نهی از منکر در فقه شیعه است.تعداد صفحه :129قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

1 پاسخ

بخش دیدگاه ها غیر فعال است.