پایان نامه ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی: بررسی مصحح جعل اماره

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی

گرایش : فقه و مبانی حقوق اسلامی

عنوان : بررسی مصحح جعل اماره

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد یاسوج

 دانشکده علوم انسانی، گروه الهیات

پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد «M.A.»

گرایش: فقه و مبانی حقوق اسلامی

عنوان:

بررسی مصحح جعل اماره

استاد راهنما:

یونس نیک اندیش

 استاد مشاور:

مهران جعفری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شودتکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل استفهرست مطالبعنوان                        صفحهچکیده 1مقدمه 2فصل اول: کلیات1- کلیات 61-1- اشتراک احکام بین عالم وجاهل 61-2- انسداد 81-3- امارات و انواع آن 131-3-1- تعریف اماره (طریق مفید نوعی نسبت به حکم واقعی) 131-3-2- امارات جعلی(تأسیسی): (اماره اختراع شده توسط شارع) 141-3-3-اماره ی امضائی(طریق رایج بین علما و مورد تأیید شارع): 141-3-4- اماره ی حکمی(طریق ظنی معتبر حکایت کننده از حکم شرعی): 151-3-5- اماره ی شرعی (سمعی )(نقلی)، (طریق ظنی اعتبار یافته از سوی شارع): 151-3-6- اماره ی عقلائی(عادی)، (طریق ظنی معتبر نزد عقلا و مورد تأیید شرع): 161-3-7- اماره ی عقلی (طریق ظنی معتبر نزد عقل): 161-3-8- اماره ی غیر معتبر (طریق ظنّیِ فاقد اعتبار از سوی شرع): 161-3-9- اماره ی مثبِت(اماره ی اثبات کننده آثار عادی وعقلی علاوه بر آثار شرعی): 171-3-10- اماره ی مثبِت تکلیف(امارهی دالّ بر ثبوت حکم تکلیفی): 171-3-11- اماره ی معتبر(طریق علمی )(ظن خاص)(طریق ظنی دارای دلیل اعتبار از سوی شارع): 171-3-12- اماره ی موضوعی(طریق ظنی معتبر کاشف از موضوع حکم شرعی): 181-3-13- اماره ی مثبت تکلیف(اماره ی دال بر ثبوت حکم تکلیفی): 181-3-14- اماره ی نافی تکلیف(اماره ی دال بر نفی حکم تکلیفی): 191-4- حجیت امارت 191-4-1- اصل عدم حجیت ظن 201-4-2- ملاک حجیت امارات 211-4-3- اماراتی که از اصل حرمت عمل به ظن خارج شده اند 221-5- اِجزا 261-5-1- تعریف اِجزا 261-5-2- اِجزا در امارات 26فصل دوم: مفاهیم مرتبط با بحث اماره2- مفاهیم مرتبط با بحث اماره 362-1- تصحیح جعل اماره 362-2- سببیت « امارات»(ایجاد مصلحت ناشی از پیروی ازاماره ی معتبر) 382-3- اقسام سببیت 382-3-1- سببیت امامی ( سببیت سلوکی) ( مصلحت سلوکیه) 382-3-2- سببیت تصویبی( مصلحت تصویب)(سببیت قیام اماره در جعل حکم واقعی آن) 392-3-3- سببیت ظاهری(سببیت قیام اماره در جعل حکم ظاهری مماثل مؤدای اماره) 402-4- سببیت محض(سبییت قیام اماره در حدوث مصلحت و جعل حکم واقعی آن) 402-5- سببیت مخطئه(سببیت قیام اماره در حدوث مصلحت ، بدون جعل یا تغییر حکم واقعی) 412-6- طریقیت امارات(طریق بودن اماره برای کشف حکم واقعی) 412-7- سیری در تخظئه و تصویب 422-8- نظرات برخی از علما در رابطه با تصحیح جعل اماره 502-8-1- درس خارج سید مجتبی نورمفیدی استاد حوزه و دانشگاه 502-8-2- احتمالات محقق نائینی در کلام شیخ 572-8-3- درس خارج آیت الله جعفر سبحانی 772-8-4- چکیده ی کتاب مصلحت سلوکیه شیخ انصاری به قلم حسین اکبری 792-8-5- درس خارج استاد حاج شیخ محمد جواد فاضل لنکرانی (مد ظله) 89فصل سوم: تجزیه و تحلیل یافته‌ها3- تجزیه و تحلیل یافته‌ها 1063-1- نقد و بررسی سببیت اماره 1073-2- نقد و بررسی سلوکیت اماره 1083-3- اشکالات حضرت امام خمینی(ره) و سایر علما بر سلوکیت شیخ انصاری 1083-4- نقد و بررسی طریقیت اماره 1163-5- نکات اشتراک و افتراق تخطئه و تصویب 1253-6-  مقایسه ی اجمالی نظرات برخی از علمای علم اصول در باره ی جعل اماره 1263-7- خلاصه ی نظرات علما در باره ی مصحح جعل اماره 1283-8- خاتمه ی بحث و نتیجه گیری 1284- نتیجه گیری 132فهرست منابع 134 چکیده بخش عمده ای ازاحکام فرعی در شریعت اسلام از کنکاش، تحقیق و تفسیر امارات استخراج می گردد. امارات ادله ی ظنی هستند که در اختیار مجتهد قرار داشته و براساس آن صدور حکم می نماید. قرآن کریم با توجه به آیه ذیل که می فرمایند: (انَّ الظَّنَّ لا یُغنی مِنَ الحقِّ شیئاً) از هرگونه عمل به گمان نهی فرموده است.از آن جایی که این امارات گمان هستند، امکان خطا در آن ها وجود داشته و احتمال اینکه عمل به اماره، به واقع برخورد نکند وجود دارد و چنانچه به واقع برخورد نکند باعث تفویت مصلحت و یا القاء مفسده می شود. سؤال این است که شارع چه تدبیری اندیشیده است تا از این تفویت مصلحت و یا القاء مفسده جلوگیری کند. به عبارت دیگر مصحح جعل اماره چسیت؟برای پاسخ به این سؤال سه دیدگاه ارایه شده است. (الف) نظریه ی تصویب یا سببیت اماره: بعضی معتقد هستند در لوح خداوند حکمی وجود نداشته بلکه هر حکمی توسط مجتهد صادر شود، فرشتگان آن را به عنوان حکم واقعی ثبت می نمایند(سببیت اشعری). عده ای هم می گویند خداوند در لوح خود دارای حکم واقعی است ولی در اثر عمل به امارات، حکمی ثانویه حادث می شود که جایگزین حکم واقعی می شود(سببیت معتزلی). (ب) نظریه ی سلوکیت اماره: براساس این نظریه حکم واقع در لوح خداوند ثابت بوده و در اثر عمل به اماره هم حکم ثانویه ای حادث نمی شود، ولی سلوک در امارات باعث ایجاد مصلحتی می شود که این مصلحت، مصلحت فوت شده در اثر عدم برخورد اماره به واقع را جبران می کند. (ج) نظریه ی طریقیت اماره: که امارات را طریقی به سوی به واقع دانسته و هیچ گونه شأنیتی غیر از این که او را در مقابل عقوبت مُعَذِّر می دارد، نمی دانند.براساس تحقیقی که ما انجام داده ایم، هیچ کدام از سه نظریه ی  فوق را پاسخگوی تصحیح جعل اماره ندانسته ایم و معتقدیم خداوند با توجه صفت رحمانیت خود، در صورت عدم اصابت اماره به واقع، پاداش عمل واقع را عطا می فرمایند. لذا به همین دلیل نام این مصحح جعل اماره را مصحح رحمانیه گذاشته ایم.کلمات کلیدی: مصحح جعل اماره، تصویب، مخطئه، اِجزا، تسببیت، سلوکیت، طریقیت مقدمهبیشترین اختلافات در بین علمای علم فقه و اصول، در احکام فرعی است. اساس و پایه ی صدور خیلی از این احکام اماراتی مانند خبر واحد و ظواهر الفاظ می باشد. بدیهی است که امارات به این دلیل که یقینی نبوده و ظنّی هستند، در آن ها احتمال خطا و اشتباه وجود دارد. چه بسا بسیاری از احکام فرعی که توسط مجتهد براساس این امارات صادر می شود، مغایر با حکم واقعی باشد که در لوح خداوند ثبت است. این موضوع بحث های زیادی را پیش آورده و اختلافات زیادی را بین مجتهدین باعث شده است. در این رابطه پرسش های متعددی مطرح شده است مانند: 1- آیا این احکام بین عالم و جاهل مشترک است یا خیر؟ 2- آیا عمل براساس این امارات باعث اِجزا می شود؟ 3- خداوند برای حل این مشکل چه راهکاری را قرار داده است؟ به عبارت دیگر مصحح جعل اماره چیست؟ در رابطه با هرکدام از پرسش های فوق نظریات متعددی داده شده و بحث های فقهی گسترده ای شده است بطوریکه در طول تاریخ اسلام این اختلافات لاینحل مانده است. وجود این اختلافات درحالی است که از گنج عظیم قرآن کریم بهره مند هستیم که خود قرآن در باره ی آن می فرمایند:  «ذالِکَ کِتابُ لاَریبَ فیه هُدیً لَلمُتَقینَ» ( این قرآن کتابی است که هیچ شک و ریبی در آن نیست) (بقره 2) یقیناً اگر قرآن را چراغ راه خودمان قرار می دادیم و آن را کنار نمی گذاشته و یا مطابق با نیات دنیوی و مادی خودمان تفسیر نمی کردیم دچار چنین ضایعه ی اسفناکی نمی شدیم. وقتی که اجماع وجود دارد که قرآن کامل ترین دستور و فرامین الهی است، پس چرا این همه اختلاف و تشطط آراء بین علمای اسلام وجود دارد؟ قرآن کریم در آیه 38 می فرمایند: «وَلاحبهٍ فی ظُلماتِ الارضِ وَلارَطبِ ولایابِسٍ اِلّا فی کتابٍ مبین» یعنی: وهیچ برگی از درختی نمی افتد و هیچ دانه ای در زیر تاریکی های زمین وجود ندارد و هیچ تر و خشکی نیست مگر اینکه در کتاب مبین خداوند وجود دارد. و باز در آیه 114همین سوره به صراحت بیان می فرمایند:«هُوَالّذی اَنزَلَ اَلیکُم الکِتابَ مُفَصَّلاً» (او کسی است که کتابی فرستاده که همه چیزدرآن بیان شده وتفصیل داده شده است) و نیز بیش از چندین مرتبه دشمنان را به مبارزه دعوت کرده و می فرمایند: وَاِن کُنتُم فی رَیبٍ ممّا نَزَّلنا عَلی عَبدِنا فاتواُ بسوُرَه مِن مِثلِه وَادعوُا شُهَداءکم مِن دوُن اللّهِ اِن کُنتُم صادقینَ.(بقره 23) اگر درباره کتابی(قرآن) که بر بنده ی خود محمد(ص) فرستادیم شک و شبهه ای دارید، پس اگر می توانید با کمک همه گواهان خود(علما و فصحا و هرکس که می خواهید) به غیر از خدا، یک سوره مانند قرآن بیاورید. ونیز خود قرآن در بیان وصف خود در آیه 31سوره رعد می فرمایند: «وَلَواَنَّ قّراناً سُیرَت بِه الجِبالُ اَو قُطّعِت بِهِ الارضُ اَوکُلِمَ بِه اِلموتی» «اگر کتابی باشد که کوه ها را به رفتار و مردگان را به گفتار درآورد و زمین را بشکافد همین قرآن است» و در آیه اول سوره کهف می فرمایند: «اَلحَمدُلِلِّهِ الذّی اَنزَل عَلی عَبدِهِ الکِتابَ وَ لَم یَجعَل لَهُ عِوَجاً»«سپاس و ستایش مخصوص خداوندی است که بر بنده خود محمد(ص) این کتاب بزرگ را نازل کرد که در آن هیچ نقص و عوجی وجود ندارد». علاوه بر این ها ده ها آیه دیگر در وصف ابعاد مختلف قرآن وجود دارد که همه حاکی از بی نظر بودن، معجزه بودن، کامل بودن، جامع بودن قرآن می باشند که از حوصله این بحث خارج است. پس با این وجود، این همه اختلاف نشانه چه چیزی است؟ شاید بتوان پاسخ سؤال فوق را در سه موضوع خلاصه کرد:  الف) یقیناً برای ینکه این اختلافات برداشته شود. لازم است که انسان کامل و جامع الشرایطی وجود داشته باشد که بر علوم قرآن عالم بوده و بر منظور گوینده(خداوند تبارک وتعالی) اطلاع داشته باشد. «فَسئلوُا اَهلَ الذِکِر اِن کُنتُم لاتَعلَموُنَ»  (نحل 43): یعنی:اگر نمی دانید از اهل ذکر سؤال کنید. «وَمایعلَمُ تَاویلَهُ الّا اللُّه والرّاسِخوُنَ فیِ اِلِعلمِ یَقوُلونَ امَنا به کُلُ مِن عِندِ ربّنا وَ مایَذکَّرُ اَلّا اولوالالبابُ»(آل عمران7) یعنی: و تأویل این آیات را کسی به جز خدا و اهل دانش نداند و اهل دانش گویند ما به همه آن کتاب گرویدیم که همه ی محکم و متشابه قرآن از جانب پروردگار آمده و به این درس پی نبرند بجز خردمندان. «بَل هُوَ ایاتٌ بّیناتٌ فی صُدورِالذّین اُتواُلعِلم »(بلکه این قرآن آیات روشن خداوند هستند، درسینه ی آنان که از خدا نورعلم و دانش یافتند). بدیهی است کسی غیراز پیامبر و ائمه اطهار (ع)نمی توانند مدعی باشند که اهل ذکر و یا راسخون هستند و یا این که مدعی باشند که سینه آن ها مخزن علوم قرآنی است. ب) سئوالی که مطرح است این است که چرا در زمان پیامبر (ص) و ائمه اطهار علیهم السلام این مسایل حل نشد تا الآن این اختلافات وجود نداشته باشد. پاسخ روشن است. اولاً این که با گذر زمان مسایل جدیدی رخ میدهد که قبلاً اتفاق نیافتاده است. ثانیاً در گذشته همانند حالا نبوده است که این همه ابزار و امکانات ثبت و ضبط روایات و احادیث وجود دارد و خیلی از روایات و سنت ائمه در طول گذر زمان از دست رفته اند. ثالثاً دشمنان اهل بیت و اسلام چنان ائمه اطهار رامحدود و محصور کردند که فرصتی برای آنها باقی نماند تا همه ی مسایل را بیان نمایند. رابعاً در خیلی از موارد آن قدرآن ها را تحت شکنجه قراردادند تا مجبور به تقیه شوند و در خیلی از موارد مجبور شوند بر اساس خواسته آن ها نظر دهند. خامساً این که آن قدردر دین شبهه ایجاد کردند که در خیلی از موارد حق را باطل و باطل را حق جلوه دادند و این شبهات نیز برطرف نمی شود مگر این که شاهد ظهور حجت حق(عج)، آخرین مخزن علوم خدا باشیم. خلاصه اینکه: یُریدُونَ لُیِطفِوا نُورَاللّهِ باَفوهِهِم (می خواهند نور را به گفتار باطل و سخن بیهوده و مسخره خاموش کنند) غافل از اینکه: وَاللهُ مُتِمُّ نُوره وَلَوکَرهَ الکافرونَ(صف 8)0«و خداوند نور خود را کامل خواهد کرد هرچند که کافران را خوش نباشد». هُوَالّذی اَرسَلَ رَسولَهُ بالهُدی ودَینَ الحقُ لیُظهِرهُ عَلیَ الدّینِ کّله وَلوکِرَه المُشرکونَ(توبه 33)(اوست خدایی که رسول را با هادی و دین حق فرستاد تا برهمه ی ادیان برتری دهد هرچند که مشرکان مخالف باشند). ج) با توجه به توضیحی که در ابتدای بحث مقدمه در رابطه با جامعیت و جاودانگی قرآن کریم بیان کردیم و تطبیق آن با تعبیر و تفسیرهایی که از ائمه اطهار علیهم السلام درباره قرآن برای ما به ودیعه گذاشته شده است، بهترین مرجع برای حل اختلافات و رسیدن به جواب این پرسش ها، قرآن کریم است.اِن هذا القُرانَ یَهدی لّلتی هِیَ اَقومُ (اسراء9)(همانا این قرآن کتابی است که خلق را به راست ترین و استوارترین طریق هدایت می کند). وَ مااَنزَلنا عَلیکَ الکِتابَ الّا لِتبَینَ لَهُم الذّی اختَلَفوا فیه وَهُدیً وَ رَحمه لِقوم یؤمنون (نحل64)(ما این قرآن بزرگ را برتو نفرستادیم مگر برای اینکه در آنچه مردم اختلاف می کنند روشن کنی و برای اهل ایمان هدایت و رحمت باشی). وَماخَتَلفتُم فیه مِن شیءٍ فَحُکمُهُ اِلی اللهِ(شوری10)(و آنچه در آن اختلاف و نزاع است حکم آن با خداست(در قرآن است). وَ نَزّلنا عَلیکَ الکِتابَ تُبیانا لِکُلّ شَی ءٍ وَهُدیٌ وَ رَحمهً وَ بُشری للمُسلمینَ(نحل 89)(و ما برتو این قرآن عظیم را فرستادیم تا حقیقت هرچیز را روشن کند و برای مسلمین هدایت و رحمت و بشارت باشد). لذا حقیر تلاش دارم در راستای اطاعت از فرامین گهربار قرآن کریم و تبعیت از سیره و سنت ائمه اطهار علیهم السلام، بیشترین سرمایه گذاری را در رابطه با تحقیق خود بر قرآن متمرکز ساخته و آن را اساس و محور استدلات خودقرار دهم. انشاء الله بتوانیم از دریای بیکران قرآن بهره ای که در شأن آن باشد برده و بتوانیم با استعانت از خداوند و تمسک به قرآن کریم پاسخی که مورد رضایت آن خالق متعال باشد در رابطه با موضوع ارائه نمایم.تعداد صفحه :148قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

1 پاسخ

بخش دیدگاه ها غیر فعال است.