پایان نامه ارشد زبان و ادبیات فارسی: تصویرهای شاعرانه سیمین بهبهانی و شفیعی کدکنی از منظـر نقد زن مدار

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی

عنوان : تصویر های شاعرانه سیمین بهبهانی و شفیعی کدکنی از منظـر نقد زن مدار

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد زنجان

دانشکده علوم انسانی و اجتماعی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد ( M.A. )

رشته: زبان و ادبیات فارسی

عنوان:

تصویرهای شاعرانه سیمین بهبهانی و شفیعی کدکنی از منظـر نقد زن مدار

استاد راهنما:

دکتر نزهت نوحی

استاد مشاور:

دکتر عبدالحسین سرامی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالب:چکیده.................................................................................... 1مقدمه................................................................................... 2نگاهی به مذهب اصالت زن.......................................................... 4نگاهی به تاریخ.................................................................. 6زن در اذهان فرانسوی و انگلیسی............................................. 9زن در اذهان آمریکایی.......................................................... 9زن در آرای یهودیت و مسیحیت............................................ 10زن در آرای اسلامی........................................................... 12ظهور زن پس از یک دوره ی تاریخی سخت............................... 13جنس دوم آری یا خیر......................................................... 15عشق در باور مرد و زن...................................................... 16تخریب چهره ی زن در کلام بزرگان....................................... 17زن در آرای زرتشت.......................................................... 22زن در اندیشه ی اعراب جاهلی.............................................. 23دیدگاه اسلام در قبال زن و پاسخ به اشکالات................................... 25الف-  کار زن سخیف یا مستحسن........................................... 27ب-  نقصان خلقت زن......................................................... 28پ- آفرینش زن و زایش گناه................................................. 29ث- زن عامل فریب........................................................... 30ج- زن مظهر شهوت یا نماد محبت......................................... 30چ- برآیند اندیشه های پیشین در نظریات روانشناختی.................... 32ح- مهر اقدامی دوسویه و وحدت آفرین..................................... 34خ-  زن تجلی جمال الهی..................................................... 35حق رأی و حضور زنان در اجتماع از منظر اسلام....................... 36زن از منظر اسلام جنسی یا انسانی............................................... 37حقوق زن در اجتماع از منظر قرآن.............................................. 38تساوی یا تمایز، تشابه یا تفاوت.................................................... 39اظهار وجود زنان دغدغه ای برای مردان....................................... 41تعدد زوجات تأییدی بر تمام عیار نبودن زن..................................... 41نقصان عقل طرحی اسلامی یا تهمتی غربی؟................................... 43زن، الهه ی درون و رجعت به فترت............................................ 45نگاهی گذرا به سیمای زن در ادوار مختلف شعر پارسی..................... 50زن سوژه ی شعرا............................................................. 50زن خالق اثر و آفریننده شعر................................................. 55تغییر نگرش به زن از دوره بازگشت تا مشروطه........................ 59زن بود شعر خدا مرد بود نثر خدا................................................ 73نوع نگاه در ایجاد تصویر......................................................... 85تصاویر شاعرانه از نظرگاه سیمین......................................... 86وزن و تصویر.................................................................. 87تصاویر شاعرانه از نظرگاه سرشک......................................... 95بررسی و تحلیل تصویر های زنانه............................................. 111صبورانه ها................................................................... 112مادرانه......................................................................... 120شکوایه ها..................................................................... 141کولی واره ها................................................................. 174عاشقانه ها..................................................................... 181روابط عاطفی غیرعرفی و غیر اخلاقی.................................. 217احساس ضعف، نیاز به تکیه گاه، وصال، تسلیم و شرم و حیا......... 229فریب خرافه انگاری و خوش باوری...................................... 251اشاره به اندام  های بدن..................................................... 268آرایش، پوشش،زیور و زینت آلات زنانه................................ 275تصاویر در مضامین مشترک سیمین و سرشک.............................. 284ماحصل این همه گفتار............................................................ 293فهرست منابع و مأخذ............................................................. 295چکیده:آن چه در این رساله گرد آمده، بحث و بررسی و تحلیل تصاویر موجود در اشعار دو شاعر معاصر سیمین بهبهانی و محمد رضا شفیعی کدکنی است که از منظر نقد زن مدار به شرح ذیل آمده است:در فصل نخست به  طور کلی بحث در باب مذهب اصالت زن یا همان فیمینیسم  می باشد.فصل دوم با عنوان نگاهی گذرا به سیمای زن در ادوار مختلف شعر فارسی به بحث در باب زن به عنوان سوژه­ی اثر و زن به عنوان خالق اثر پرداخته است.فصل سوم ذیل عنوان " زن بود شعر خدا مرد بود نثر خدا " نگاشته شده که نوع نگاه در ایجاد تصاویر را مورد بررسی قرار می دهد.فصل پایانی به بررسی و تحلیل تصویر های زنانه پرداخته که خود دارای عناوین فرعی است؛ این عناوین مبین احساسات، عواطف، و ابزار مورد استفاده­ی بانوان در شعر هر دو شاعر است.هدف از گردآوری این رساله بررسی و تطبیق تصاویر شعری از منظر نقد زن مدار است. روش تحقیق کتابخانه ای و بر پایه فیش برداری است و نتایج حاصل از آن این است که بیانگر دو دید گاه متفاوت نسبت به تصاویر زنانه در شعر شاعران مورد بحث است.مقدمه:به نام یکتا دادار آفریدگار که دیدگان بشر همواره نگران اوست و چشمان امید به افق عنایت بی علت او دوخته شده و آدمیان را از حکومتش بهره هاست که ندانند و زندگانی بگذارند و چون به اندوه گرفتار آیند هم باز به دامنش آویزند. که رفتنی نیست از دامان پرمهر حضرت الوهیت؛ و به یاد رحمت عالمیان، سرور کون و مکان، حضرت نبوت، ختمی مرتبت محمد مصطفی صلواﺓ الله و سلامه علیه که عالم به وجود او و ذریه­ی پاکش زیبنده گشت و مهر به گرمای عشق ایشان فروزنده و ماه از تلألؤ جمال روی ایشان تابنده.و اما بعد...آن چه در این رساله گرد آمده است ما حصل غور در تصاویر شاعرانه و نقد بر پایه­ی نظرگاهی زنانه است. کوشیدیم تا در فصل کلیات مطالب، ذیل عنوان "مذهب اصالت زن" مختصری با آن مکتب که به فیمینیسم شهره است آشنا شویم. بر این اساس ذیل این عنوان، عناوینی مترتب شده است تا فحوای کلام در اذهان خوانندگان گرامی بنشیند و آنان را به مقصود نائل گرداند؛ مضاف این که مبحث ملحقه به عنوان رساله که واژه­ی " زن مدار" است تبیین شده و مقصود نگارنده قریب به وضوح گردد. در این راستا به تعاریفی از شقوق مذهب اصالت زن پرداخته ایم و پس از آشنایی اندک با پاره ای تعاریف، وضعیت زن را در خلال تاریخ مرور کرده، سپس موجودیت وی را در اذهان برخی ملل و مذاهب به طریقی مجمل مورد نظر قرار دادیم.در بخش دیگری از کلیات به نظرات و مکتوبات بزرگان عرصه ی اندیشه و فرهنگ پرداختیم و آن اقوال و آثار را منشأ اثر در روند فکری غالب در باب زن تحلیل کردیم. با توجه به نقد ها و نظرات متنوع گاه مخالف و گاه موافق با این مکتب بر آن شدیم تا نظرات اسلام را هر چند کوتاه در حد بضاعت نگارنده و ظرفیت رساله در تبیین دیدگاه اسلام به زن مقرر کنیم. در پایان مباحث مطروحه در کلیات مطالب ذیل عنوان " نگاهی گذرا به سیمای زن در ادوار مختلف شعر فارسی " به مرور مختصری بر حضور زن از دو جنبه پرداختیم؛ در این بخش زن را به عنوان سوژه­ی شعرا و به عنوان خالق اثر مورد نظر قرار داده و اشاره ای به نام برخی از شعرای زن در ادوار مختلف شعر فارسی نموده ایم.پس از این در فصلی که عنوان آن را بیتی از ملک الشعرای بهار مقرر کردیم به بحث پیرامون وجود یا عدم ادبیات زنانه پرداختیم و در این خصوص از آرای پژوهشگران و صاحبان نظربهره برده و بر آیند و ماحصل گفتار را با رد وجود ادبیات زنانه خاتمه دادیم." نوع نگاه در ایجاد تصویر" فصل دیگری است که در آن ضمن توضیح در خصوص تصویر و تصویر سازی، انگاره  های  شاعرانه سیمین بهبهانی و محمد رضا شفیعی کدکنی را از قول خود ایشان در آثار مکتوب و منقول؛ و نیز نظرگاه دیگران در خصوص این هر دو ذکر کرده و مورد بررسی قرار دادیم.سپس رساله را بر پایه ی 11 فصل دیگر عنوان نهادیم  که هر کدام مبین رفتاری زنانه یا مصداقی از عملی زنانه است که از ذکر نام فصول به جهت پرهیز از اطاله کلام صرف نظر نموده و رؤیت این بخش ها را به خوانندگان ارجمند و مخاطبان گران قدر وا می نهیم.نگاهی به مذهب اصالت زن:دیر گاهی است تا مسئله­ی زن به عنوان مبحثی اساسی در فراسوی مرزهای ایران زمین آغاز شده و به داخل کشورما نیز نفوذ یافته است. احساس نیاز به طرح مسئله­ی زنان و حقوق آن ها در مغرب زمین کلید خورد و جنبش هایی موسوم به فمینیستی شکل گرفت که عمدتا قصد داشتند تا حقوق برابری را میان زنان و مردان پی ریزی کنند که البته در پاره ای موارد موفق هم بودند.در نگاهی به تعاریف فمینیسم ( feminism ) این گونه در می یابیم که « جنبشی است سازمان یافته برای دست یابی به حقوق و نیز ایدئولوژیی برای دگرگونی جامعه که هدف آن صرفا تحقق برابری اجتماعی زنان نیست، بلکه رویای رفع انواع تبعیض و ستم نژادی و طبقاتی و غیر را در سر می پروراند. از این رو نهاده هایی که تاکنون برای این واژه پیشنهاد شده وافی به مقصود نبوده است»1. چه این که امروزه با شنیدن کلمه فمینیسم اغلب مخاطبان آن چه را به ذهن متبادر می بینند مسئله زن است. اساسا این واژه فرانسوی و از ریشه لاتین ( femind ) است که در زبان های انگلیسی و آلمانی تغییر یافته و به شکل ( feminism) به کار برده می شود به طور کلی واژه (feminine) به معنای زن و دال بر جنس مونث است . با این اوصاف لغوی پر بیراه نرفته اند آنان که با شنیدن این واژه به یاد زن و مسئله­ی زنان می افتند. به هر حال هر مکتب یا ایدئولوژی نو ظهور پیامدهایی دارد و از دریچه های مختلفی ظهور و بروز می کند کما اینکه فمینیسم هم دارای گرایش های متعدد است گرچه بررسی گرایش های فمینیستی موضوع این مقال نیست ولی ذکر نام و مختصری از تعاریف برای شناخت بهتر این مکتب خالی از لطف نیست. لیبرال فمینیسم Liberal feminism:این گرایش نسبت به گرایش های دیگر سابقه طولانی تری دارد، نا برابری حقوق مدنی و فرصت های آموزشی را سرچشمه ستم بر زنان می داند و مبارزه برای کسب آزادی های فردی زنان در چهارچوب جامعه موجود را هدف قرار داده است.رادیکال فمینیسم Radical feminism:این گرایش همه شکل های ستم و سلطه را ناشی از برتری جویی مردان می انگارد و هدف خود را جایگزینی جوامع مردسالار کنونی با جوامع زن محور معرفی می کند.مارکسیسم فمینیسم Marksism feminism:گرایش دیگری است که ریشه­ی انقیاد زنان را در شیوه­ی تولید سرمایه داری و جدایی کار از خانه که به تقسیم کار جنسی انجامید معرفی می کند و دگرگونی بنیانی اقتصاد را تنها راه چاره رفع ستم دیدگی زنان می دانند.سوسیال فمینیسم :Social feminismآخرین گرایش این مذهب است؛ به زعم فمینیست  های سوسیالیست ریشه ستم بر زنان در نظام اقتصادی سرمایه داری است که برای دوام خود به استثمار کارگران و به ویژه زنان نیاز دارد.»2اگر بخواهیم به دیگر اصطلاحات مطرح دال بر مسئله فمینیسم بپردازیم اصطلاحاتی چون « femininity = « زنانگی » را می توان ذکر کرد؛ اصطلاحی که برای توصیف مونث بودن در جامعه ساخته و پرداخته می شود و بار معنایی آن داشتن جاذبه جنسی برای جلب مردان است یا اصطلاح Womanhood = زن بودن؛ این اصطلاح در برگیرنده­ی همه معانی منفی و مثبتی است که واژه­ی « زن » به ذهن متبادر می کند. زیبایی، عشق، پیوند، همسر، مادر، کدبانو، جنس دوم، در حاشیه، زیر ستم، سرکوب، اسیر احساسات و....».3تعاریف بالا بنا به ضرورت آورده شد تا فتح بابی باشد برای بررسی مبحث اصلی همان گونه که در ابتدای رساله مشاهده می شود عنوان رساله تصویرهای شاعرانه سیمین بهبهانی و محمد رضا شفیعی کدکنی از منظر نقد زن مدار است لذا در این قسمت که مباحث کلی را ذکر می کنیم بیش تر و به طور عمده به مبحث زن مداری می پردازیم تا سپس بتوانیم بر این مبنا اشعار دو شاعر مد نظر را مورد بحث و بررسی و نقد قرار دهیم.نگاهی به تاریخ:بهتر است سخن را با نگاهی به تاریخ آغاز کنیم. روزگاری نظام حاکم بر بشر دردست بانوان بود یعنی « اداره­ی امور زندگی و پرورش فرزندان به عهده­ی زنان بوده است که معمولا از این عصر به نام " مادرسالاری " یا " مادرشاهی" نام می برند. عامل اصلی به وجود آمدن عصر مادر سالاری، به نوع زندگی آن دوره بر می گردد. مردان برای شکار به مناطق دور دست سفر می کردند و هنگامی که بر می گشتند آن قدر شکار    نمی کردند که برای خوراک و معاش خانواده بسنده باشد. بنابراین در طیّ غیبت مردان، این زنان بودند که به امور خانه می پرداختند و در گذراندن زندگی نقش اساسی داشتند.»4 رفته رفته و به تبع این که زنان کشت و زرع را کشف کردند آنان را مبدع کشاورزی   می دانند. « زن ها ضمن گردآوری دانه های خوراکی کشف کردند که از هر دانه ای که به زمین نرم می افتد گیاهی می روید و آن گیاه خود دانه های جدیدی می دهد. کشاورزی از همین جا آغاز شد.»5 آن چه از شواهد تاریخی در خصوص سالاربودن زن و مرد بیان می دارند این است که: « بر نخستین جوامع بشری، نه نظام مادرسالاری حاکم بوده است و نه نظام پدرسالاری، بلکه زن و مرد، پیش از تاریخ و در آغاز تاریخ، وظایف و مشاغل مختلفی داشتند، ولی همکار و مکمل هم بودند و هیچ چیز از پیش (aprior ) مبین برتری یکی بر دیگری نیست... پس از دوران گردآوری خوراک و شکار، یعنی در عصر نوسنگی ( neolithique )، زن قدرت بسیار می یابد و شأن ومنزلتی بسیار کسب می کند، زیرا در این دوران، کار زن کشاورزی و مشغله­ی مرد دامداری است، بنابراین زن به اقتضای کار و اشتغالش، مادر و سرور طبیعت دانسته می شود و کیش و پرستش زن ایزدان رواج می یابد . به هر حال چنین پیداست که دوران نوسنگی، دوره­ی فرمانروایی مادر است و از قدرت مرد نسبتاً کاسته می شود.»6 مضاف برابداع کشاورزی پاره ای کارهای دیگر چون بافندگی، رشته کردن الیاف و ابداع چرخ کوزه گری نیز به زنان نسبت داده شده و به قدرت آنان در آن دوره افزوده است. از آنجا که در این دوره مشغله­ی زنان کشاورزی و مشغله­ی مردان دامپروری است چندان که پیش تر ذکر شد نیاز به صنعت و ساختن ابزار نیز برای آن روز جزء حوائجی بود که باید مرتفع می گردید لذا « مرد ابزار ساز شد و قدرت را به دست گرفت و از جمله­ تظاهرات این قدرت، وضع قوانین بود.»7این گردش که بنا به اقتضائات زمان صورت گرفته و بدین نام ها موسوم شده شاید در زمان خود بسیار طبیعی جلوه می کرده و دغدغه خاطر انسان های اعصار گذشته را فراهم نمی کرده است. لذا امروز برای یافتن سرچشمه های مظلوم واقع شدن زنان، تاریخ را تورق می کنند تا سررشته را بیابند که البته تا به اینجا پژوهش گران و محققان برآنند که با استقرار نظام مرد سالار سیطره مردان بر زنان آغاز شد.اغلب پیروان مذهب اصالت زن یا همان فمینیسم درگرایش های متفاوت گاه تندتر وگاه کندتر درپی برابری جنسیتی - در شقوق مختلف - میان زنان و مردان هستند. لذا به زعم نگارنده آن چه که امروز باید از آن اجتناب شود استفاده از پسوند " سالاری " در پس این عناوین است. غرض از بروز جنبش هایی چون فمینیسم و یا به تازگی شکایات مطرح شده در دادگاهها توسط مردان علیه زنان به واسطه ظلمی که متحمل می شوند همه از عواقب رفتاری است که متعاقب پسوند " سالار " پشت این عناوین اتفاق می افتد.        فی الواقع اگر این لغت از دایره المعارف ذهن ها حذف شود و در جای مناسب خود بکار برده شود یعنی واژه­ی" انسان سالاری" را به عنوان جایگزینی برای این هر دو واژه برگزینیم؛ عمده مشکل حل خواهد شد « هزاران سال تاریخ نوشته و باز نوشته شده تا تصور اینکه مردان برتر از زنان هستند (یا بالعکس) از خاطره ها و ذهنها زدوده شود. شواهد باستان شناسی، درباره­ی موجودیت دورانی بیش از بیست هزار سال تاریخ گفتگو می کند که زنان و مردان مکمل یکدیگر بوده و با امکانات برابر زندگی کرده اند، بدون اینکه هیچ کدام بر دیگری برتری داشته باشند. در تمامی موارد، مردان و زنان شریک و سهیم و مهمترین عنصر ترکیب اجتماعی بوده اند. نیروی خلاق زنانه نه تنها خوار و حقیر نبود بلکه، بسیار محترم شمرده می شد. وجود زنان مملو از خلاقیت و معنویت بود.»8 اگر بنا را بر این بگذاریم که سالار یکدیگر نباشیم بلکه همراه و در کنار یکدیگر باشیم نیمی و بلکه بیش تر مشکل را حل و فصل نموده ایم. که البته برای دست یافتن به چنین مسئله ای باید رویکرد تربیتی خانواده تغییر پیدا کند. « ما نتوانسته ایم به پسران خود یاد دهیم و بسیار کمتر به دختران خود که زن بودن تا چه حد عظیم و با شکوه است، و اینک زمانی است که به سوی نور رویم و سیمای جدید زن را به تصویر در آوریم زن بودن رازی بسیار عمیق است که ارزیابی آن شاید سالی صبر و تحمل لازم داشته باشد.»9 شاید بهتر باشد بگوییم سالیان، چرا که این رویکرد اشتباه محصول سالیان است و یقینا نیاز به گذشت سالیان دارد تا رویکردی جدید در نسل ها ایجاد و نهادینه شود. امروزه     « برای بسیاری از مردان حفظ حقوق زنان امری بدیهی و حائز اهمیت است لیکن، آن چه برایشان بدیهی جلوه نمی کند این است که خود تا چه حد دسیسه می چینند تا بر قدرت زنان سرپوش گذارند حق و حقوق زنان را تا آن حد که از نظر سیاسی - اجتماعی مطرح است قبول دارند اما، آن چه را که با نقش فعال زن ارتباط دارد خواه یک گفتگو در عرصه اجتماعی باشد یا در فضای خانواده آن طور که شایسته است نمی پذیرند.»10 و این همان رویکرد و نوع نگرش نهادینه شده است که از دوران طفولیت و چه بسا توسط مادر به کودک منتقل شده است. « کلمه مرد سالاری متاسفانه، اغلب تقصیر کار بودن مرد را در ذهن تداعی می کند، ولی مقصر دانستن دیگران یکی از عادت ها و رفتار های کلیدی است که مردم را در نظام  هایی که به آن ها صدمه می زند، ثابت نگه می دارد. تا زمانی که یکی، دیگری را مقصر شمارد، نه زنان، نه مردان و نه جامعه به عنوان یک کل     نمی تواند در جهت بهبودی وضع زن حرکتی مثبت انجام دهد. ما باید تصمیم به پیشروی بگیریم و مقصر ساختن را پشت سر بگذاریم. هم زنان و هم مردان به نظامی که ما در آن همراه با رفتارها و نگرش های اعتیادی روزانه زندگی می کنیم، دوام و پایداری می بخشد.»11عمده ترین اشکالی که سالار بودن ایجاد می کند این است که انسان ها را در مقابل یکدیگر قرار می دهد و این عاملی تنش زاست. اجتماع امروز چه در میهن ما ایران و چه در فراسوی مرز های ما برای بهبود اوضاع جامعه بشری باید اقدام به حذف این واژه از ادبیات ذهن بشر کند. تا آن گاه که این واژه بر اذهان بشر حاکم است اگر هزار و یک مکتب نو ظهور برای احقاق حقوق زنان یا مردان ظهور کند هرگز نخواهد توانست گرهی از این کلاف سر درگم را بگشاید بلکه خود گرهی خواهد شد بر انبوه گره های درهم افکنده « بشر به تدریج در خواهد یافت که اگر کسی به علت داشتن عقده حقارت آرزومند داشتن مقام بزرگ و پر سر و صدایی است که در آن مقام به دیگران آن قدر که دلش    می خواهد تحکم کند و زور بگوید، گفتار خود را بقبولاند و خود را بزرگ و بزرگ تر جلوه دهد و بدین وسیله کسری روانی خود را بپوشاند مسلما در آن مقام نه تنها به نفع انسانیت و صلح و صفا قدمی بر نخواهد داشت بلکه برای خاطر همان مقام حاضر است شرافت و انسانیت، محبت و عاطفه، عشق و دوستی، صفا و مروت و هر چه خصال حسنه دارد نیز فدا کند و تنها از آن راه رود که حافظ مقام و موقعیتش باشد در چنین مورد مسلما باید فاتحه بشریت را خواند.»12 تعداد صفحه : 309قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید