پایان نامه ارشد علوم سیاسی: عوامل مؤثر بر مشارکت عشایر استان سمنان در پاسداری از مرزهای شرق کشور

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی

با عنوان : عوامل مؤثر بر مشارکت عشایر استان سمنان در پاسداری از مرزهای شرق کشور

عنوان پایان نامه:

عوامل مؤثر بر مشارکت عشایر استان سمنان در پاسداری از مرزهای شرق کشور

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده:

کشور ما دارای 8 هزار و 755 کیلومتر مرز خشکی، دریایی و رودخانه ای با 15 کشور همسایه می باشد و در کنار آن بیش از 10 میلیون نفر از هموطنان در مناطق مرزی زندگی می کنند. همه اینها بیش از هر چیز نشان از اهمیت مسأله مرزداری و امنیت مناطق مرزی است و به اعتقاد بسیاری از صاحب نظران حفظ امنیت مرزها و ایجاد شرایط مناسب اقتصادی، اجتماعی در مناطق مرزی بدون توجه به مقوله مشارکت های مردمی امکان پذیر نیست. تحقیق حاضر با عنوان بررسی عوامل مؤثر در مشارکت عشایر در پاسداری از مرزهای شرق کشور تنظیم گردیده است. این تحقیق از نوع توصیفی و تحلیلی است و از لحاظ هدفی که دنبال می کند از نوع “کاربردی” است. پژوهش حاضر از لحاظ گردآوری داده ها پیمایشی است. جامعه آماری این تحقیق عشایر استان سمنان می باشد که شامل طوایف ایل سنگسری، طایفه مستقل پروری، طوایف چاشمی، هیکویی، ده صوفیایی و شلی می باشند. برای تعیین حجم نمونه از فرمول زیر (کوکران) استفاده گردید که بر این اساس 395 نفر از عشایر منطقه مورد مطالعه قرار گرفتند. متغیر وابسته این تحقیق میزان مشارکت عشایر استان سمنان در پاسداری از مرزهای شرقی کشور می باشد برای تجزیه و تحلیل اطلاعات علاوه بر آمار توصیفی (میانگین، میانه، مد، انحراف معیار، واریانس، …)، ضریب تغییرات (C.V) از آزمون های آماری نظیر: آنالیز واریانس یکطرفه و رگرسیون چندگانه استفاده گردید. اولویت بندی متغیرهای مربوط به مشارکت در امور عمومی با استفاده از شاخص ضریب تغییرات نشان می دهد که از بین 12 متغیر مورد مطالعه به ترتیب: شرکت در فعالیت های خیریه و داوطلبانه، مشارکت در امور خیر همکاران، شرکت در مراسم فامیل و آشنایان، مشارکت در امور مذهبی، بیشتر از سایر متغیرها مورد تأکید و تأئید قرار گرفته اند. نتیجه تجزیه و تحلیل نشان داد که گزینه های اعطای کمک های جنسی، همکاری با بزرگان و ریش سفیدان در پاسداری مرزها، عضویت در طرح مرزیاری، عضویت در تشکل های دفاعی، به ترتیب در اولویت اول تا چهارم قرار داشته و دارای اهمیت می باشند. کمبود برنامه های رسانه های جمعی در خصوص پاسداری از مرزها، استفاده کمتر از بزرگان و ریش سفیدان عشایر در تصمیم گیری های مربوط به پاسداری از مرزها، کم توجهی به باورها و ارزشهای محلی عشایر در اولویت اول تا سوم و از اهم مشکلات و موانع پاسداری از مرزها می باشند. توجه به بازارچه های مرزی عشایر، واگذاری مقوله برقراری امنیت به اقوام و عشایر مرزی، حضور عشایر در شورای مرزداری، گسترش همکاری های بین مرزی با همسایگان به ترتیب راهکارهای مورد تأئید و تأکید عشایر مورد مطالعه بوده است و تقویت و توسعه تشکل های محلی، اجرای برنامه های آموزشی و تشویقی، بازدیدهای انگیزشی و اعتبار افزایی ویژه بزرگان و ریش سفیدان جامعه عشایری برنامه ریزی ، واگذاری امور محلی به شوراهای مرزنشین و همکاری و مشارکت نهادهای دولتی با شورای مذکور از جمله پیشنهادهای این تحقیق می باشد.

1- مقدمه

کشور ما دارای 8 هزار و 755 کیلومتر مرز خشکی، دریایی و رود خانه یی با 15 کیلومتر همسایه می باشد. و تعداد کشورهای هم جوار ما و شرایط مختلف این کشور ها به لحاظ سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی بر اهمیت مرز های ما افزوده است . در بخش اعظمی از مرز های کشور نیز به لحاظ قومی ، ساکنان دو سوی مرز ، از یک قوم هستند . مثل ترکمن ها ، بلوچ ها ، عرب ها ، کرد ها و ترک ها . با توجه به این واقعیت که پاسداری از مرز ها یکی از مسائل بسیار مهم ودارای اهمیت برای دولت و ملت ما محسوب می شود و انجام هر گونه اقداماتی در این راستا می تواند دارای ارزش و اهمیت خاص باشد . در این میان پاسداری از مرز ها با تکیه بر رویکرد استفاده از همیاری مردم و نهاد های مردمی از جمله مباحثی است که از سوی متخصصان و صاحب نظران بر آن تاکید گردیده و در اکثر کشور های دنیا نیز از آن بهره گرفته می شود . تحقیق حاضر میزان مشارکت عشایر در پاسداری از مرز های شرقی کشور را مورد مطالعه دارد و در این ارتباط ، این فصل از گزارش تحقیق به کلیات بحث شامل بیان مساله ، اهمیت و ضرورت انجام تحقیق ، اهداف تحقیق ، واژگان تحقیق ، سؤال های تحقیق ، فرضیات ، پیشینه ی پژوهشی و غیره اختصاص دارد.

فصل اول: کلیات تحقیق

1-1- بیان مسأله

ترکیب اجتماعی جمعیت ایران متشکل از سه جامعه متمایز شهری، روستایی و عشایری است. حیات اجتماعی در این سرزمین از دیرباز متأثر از روابط متقابل و زندگی توأمان مذکور بوده و در این میان، جامعه عشایری همواره نقش بارز و تعیین کننده در سرنوشت سیاسی و حیات اقتصادی کشور داشته است و در حال حاضر با جمعیت حدود 212/000 خانوار و حدود 1/200/000 نفر20% مواد پروتئینی و سایر فرآورده های دامی و 35% صنایع دستی کشور را تولید می کنند و علاوه بر آن با حضور مؤثر در عرصه های سیاسی و اجتماعی کشور در حال تلاش و ایفای نقش مؤثر خود هستند.

(سازمان امور عشایر کشور، 1338).

   جامعه عشایری ما متشکل از ۱۰۱ ایل و ۵۹۸ طایفه است و شش میلیون نفر نیز تحت تأثیر فضای عشایری هستند یعنی در حالی که در جایی خانه دارند اما هنوز ییلاق و قشلاق می کنند. به این ترتیب عشایر هنوز هم یکی از بزرگترین گروه های قومیتی کشور را تشکیل می دهند. قلمرو کوچ و استقرار عشایر کوچنده ایران گستره وسیعی بالغ بر ۹۶۳ هزار کیلومتر مربع (۵۹ درصد مساحت ایران) را تشکیل می دهد. این مجموعه بزرگ انسانی، مسائل و موضوعات مرتبط فرابخشی و فرامنطقه ای دارند که توجه و برنامه ریزی ویژه ای را می طلبد. ایلات و عشایر ایران با داشتن ۲۴ میلیون رأس دام،۴۵۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی و ۲۰ هزار هکتار باغ نقش قابل توجهی در تأمین مواد پروتئینی،  لبنی و کشاورزی دارند. (احمدی، 1383ص25) جامعه عشایری در تاریخ پرفراز و نشیب ایران، با تلاش هایی که از خود نشان داده اند از یک سو مانع و جلوگیر دست اندازی و تجاوز بیگانگان و دولت های استعمارگر به خاک ایران شده اند و از سوی دیگر، ذخایر فرهنگ بومی خود را که از هزاران سال پیش ریشه دارد، حفظ کرده اند. اما متأسفانه کمتر به شرح و بسط این دو جنبه اصلی جامعه عشایری در سطحی گسترده، پرداخته شده است و بخش مهمی از امنیت این مرز و بوم بویژه در مقاطع سخت، بر دوش عشایر بوده است. جامعه عشایری و ایلی تقریباً جامعه ای است که در سایه مقتضیات و شرایط معیشتی و زیست محیطی و الزامات فرهنگی و اجتماعی نسبت به دیگر جوامع شهری و روستایی کمتر دچار تغییرات فرهنگی شده است و عشایر ما از دیرباز با تکیه بر مقررات عرفی و مدیریت محلی، به امور خود رسیدگی می کردند و منافع جمعی خود را پاس می داشتند. اما به دنبال تحول گسترده ناشی از شهرنشینی و قانونگذاری های مختلف، این جامعه متشکل دچار نابسامانی و بهم ریختگی شده است. خلاء مدیریتی در وضعیت فعلی، بنیان  زندگی و قلمرو آنان را مورد تهدید قرار داده است. بنابراین باید رویکرد جدیدی را برای واگذاری امور به مردم و استفاده از مشارکت عشایر در عرصه های مختلف بوجود آورد، تا پویایی در عرصه های اجتماعی و دستیابی به عدالت اجتماعی را برای آنان فراهم آوریم. مسأله دیگر آن است که لازمه زندگی عشایری تحرک و جابه جایی در قلمروهای متفاوت است. (همان منبع) یکی از مسائل تأثیرپذیر در عرصه اقتصادی و اجتماعی و سیاسی جامعه عشایر مانند بسیاری از جوامع میزان مشارکت و حضور مردم در عرصه های امنیتی و دفاعی است. کشور ایران به دلیل واقع شدن در منطقه خاورمیانه با مخاطرات، چالش‌ها و تحولاتی عمده در محیط امنیتی خود رو به رو است. (واعظی، 1386ص60)

عشایر کشورمان در عرصه های مختلف اقتصادی، اجتماعی، دفاعی – امنیتی و … حضور داشته اند و نظر به شرایط و موقعیت جغرافیایی خاص زندگی عشایر، نقش آفرینی عشایر در حوزه دفاعی و پاسداری از مرزها بیش از سایر بخش به چشم می خورد و در این ارتباط حضور مؤثر عشایر در صحنه یکی از این عوامل موفقیت‌آمیز در طول هشت سال دفاع مقدس بود. مطمئنا بدون حضور عشایر این افتخارات دفاع مقدس رقم نمی‌خورد، امروز نیز شرایط این گونه است یعنی همه‌ی سعادت کشور در گروی حضور فراگیر مردم در همه‌ عرصه‌ها است. نکته‌ی دوم در موفقیت در جنگ کارهای مبتکرانه در جبهه‌ها بود امروز نیز باید در همه‌ی صحنه‌های پیش‌رونده‌ی انقلاب به ابتکارات توجه لازم شود. (لاریجانی، 1388ص15) پاسداری از مرزها و امنیت کشور، نظر به شرایط خاص منطقه و حضور بیگانگان در خاک بعضی از کشور های همسایه از اهمیت خاصی برخوردار می باشد و در خصوص امنیت آمده است که امنیت یک مفهوم چندوجهی است؛ و به همین جهت درباره آن اختلاف نظر زیادی وجود دارد. تعاریف مندرج در فرهنگ های لغت درباره مفهوم کلی امنیت، بر روی احساس آزادی از ترس یا احساس ایمنی که ناظر بر امنیت مادی و روانی است، تأکید دارند. (ماندل، 1379 ص70) و یکی از ابعاد مهم امنیت، امنیت مرزهای یک کشور است و مرز سیاسی مهمترین عامل تشخیص وجدایی یک واحد سیاسی از واحدهای دیگر است. (میرحیدر،1371:ص165) خطوط مرزی، خطوط اعتباری و قراردادی هستند که به منظور تحدید حدود یک واحد سیاسی بر روی زمین مشخص می شوند. بنابراین مرزها از بحث های اصلی و مهم جغرافیای سیاسی به شمار می روند. چنانچه منظور از واحد سیاسی دولت باشد، خطوطی که سرزمین یک دولت را از دولت همسایه جدا می سازد، به مرزهای بین المللی معروفند. مرز در اصطلاح حقوق عمومی حد فاصل دو کشور را گویند. حد فاصل مزبور قطعه ای است از زمین که طول آن بین دوکشور غالبا مشخص است ولی عرض آن مقیاس مشخصی ندارد. برحسب قرارداد بین دول و مقاصد مختلف ممکن است اندازه معینی برای آن در نظر گرفته شود. (لنگرودی،1372: ص 145) هم اکنون مناطق شرقی کشور از حساسیت خاصی برخوردار است و بی ثباتی سیاسی همسایگان شرقی، وجود نیروهای بیگانه در خاک کشورهای همسایه از جمله مواردی است که در امنیت کشور ما نیز تأثیرگذار است و بی توجه و یا کم توجهی به مرزنشیان و نقش مهم آنها در این عرصه می تواند عوارض ناگواری را به همراه داشته باشد. حضور عشایر غیور در مرزها تاکنون دشمنان را از هر گونه تحرکی در این مناطق ناامید کرده و این موضوع ضریب امنیتی را در مرزها بسیار بالا برده است. (فیوضی، 1388ص46) در این رأستا، کشورهایی که درگیر ناامنی در مناطق مرزی خود بوده اند، دریافته اند که عمده ترین مسائل مربوط به این ناامنی ها، ناشی از شرایط توسعه نیافتگی و پی آمدهای تبعی آن بوده است. به عبارت دیگر شرایط فقر و تنگدستی در این مناطق می تواند محیط مناسبی جهت ناامنی و تحریک دشمنان در این مناطق گردد. در واقع توسعه ­نیافتگی مناطق مرزی، ارتباط مستقیمی با عدم تعادل بین مناطق مرزی و مرکزی یک کشور دارد. همچنین با گسترش ناامنی و توسعه نیافتگی در مناطق مرزی، نتایج آن به طور مستقیم و بلافاصله به کل کشور منتقل می شود. (عندلیب، 1380ص 86) یکی از مهم‌ترین برنامه ها برای تأمین امنیت مناطق مرزی می تواند توجه به مقوله مشارکت مردم در محافظت از مرزها باشد. در تمام پدیده ها از آن جمله مسائل دفاعی، مشارکت مردم نیازمند شناخت و بررسی ابعاد و متغیرهای دخیل در این امر می باشد. در شرایط فعلی که متغیرهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در منطقه با گذشته متمایز است، ضروری است که الگوها و رویکردهای جدیدی برای مشارکت مردم تعریف و تبیین گردد. مشارکت جزئی از مفاهیم اصلی جامعه شناختی و یک واقعیت اجتماعی است. بدون مشارکت مردم در امر توسعه به موفقیت چندانی نمی توان رسید. بطورکلی مشارکت یک حرکت آگاهانه، فعال، آزاد و یک رفتار اجتماعی و گروهی است و باید بدانیم که معلول چه عوامل اجتماعی است. مشارکت در وهله اول یک رفتار اجتماعی است. چگونگی اجتماعی بودن آن مبحثی است که باید مورد بررسی قرار گیرد و از آنجا که مشارکت بر اساس یک رابطه متقابل استوار است، رفتار اجتماعی است. رفتار اجتماعی عملی است که با توجه به انتظارات افراد دیگر آن را انجام می دهد. ملک محمدی عوامل مختلفی را در مشارکت و حضور مردم در عرصه های مختلف مؤثر می داند. این عوامل عبارتند از: مردم، زمینه حرفه ای، توان و قابلیت های فردی، شرایط خاص فرهنگی و اجتماعی، نیاز به تغییر کردن انطباق و قبولی وضع جدید می باشد (ملک محمدی ،1361ص6).

در همین زمینه گاتری متعقد است که مشارکت میزان دخالت اعضای نظام اجتماعی در افزایش درک و توان آنان در پاسخگوی به طرح های توسعه و تشویق ابتکارات محلی یا فرآیندی است که موجبات رشد و توانای اساسی بشر از جمله شأن و منزلت انسانی، باروری نیروی تصمیم گیری و عمل سنجیده واندیشه او را فراهم می سازد. مفهوم مشارکت می تواند به سه ارزش بنیادی سهیم کردن مردم در قدرت و اختیار و راه دادن مردم در نظارت بر سرنوشت خویش و باز گشودن فرصت های پیشرفت بر روی مردم (رده های پایین جامعه) استوار دانست. دیدگاهی که می توان برای مشارکت در نظر گرفت.(1986 :ص 37،gaotri) «مشارکت می تواند اشکال و درجات گوناگونی داشته باشد، نظیر همکاری، همیاری، همبستگی، انطباق، سازگاری، پذیرش،انقیاد، شیفتگی ایفای نقشهای اجتماعی و انجام وظایفی که با این نقش ها ملازمت دارد (بیرو،1371ص8) « گاتری مشارکت را چنین تعریف می کند: مشارکت فرایندی اجتماعی، عمومی، یکپارچه، چندگانه، چندبعدی و چندفرهنگی است که هدف آن کشاندن همه مردم به ایفای نقش در همه مراحل توسعه است. »( 1998: ص37 ،gaotri)

از این رو تشویق به مشارکت و تسهیل در فرآیند تحقق آن همواره مورد توجه مصلحان اجتماعی بوده است و آن را فرآیندی می‌دانند که در طول زمان روی می‌دهد و همواره در حال تکوین، تکرار و تداوم است و در خلال آن، افراد از طریق همکنشی با دیگران استعدادهایشان متبلور شده و به خودیابی و مسئولیت‌پذیری نائل می‌آیند. (اخوان کاظمی، 1377:ص 40).

استان سمنان به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی، ایلات و طوایف مختلفی را در خود جای داده است. بخش قابل توجهی از جمعیت ایلات و طوایف سنگسری، الیکائی، چوداری و هداوند در محدوده جغرافیایی این استان استقرار داشته و به شیوه شبانی و کوچندگی زندگی می‌گذرانند. (قلی پور کالمرزی، 1388ص71) جلب مشارکت هر چه بیشتر عشایر این منطقه در مسائل دفاعی به ویژه پاسداری از مرزهای شرقی می تواند دارای اهمیت باشد و اما سؤال اینجاست که عوامل مؤثر در رأستای مشارکت هرچه بیشتر و پایدار عشایر این منطقه در پاسداری از مرزهای شرقی کشور شامل چه مواردی است؟ تا چه حد می توان با شناسایی عوامل و متغیرهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی مؤثر بر مشارکت عشایر این منطقه را در پاسداری از مرزهای شرقی کشور تداوم بخشید؟ کدام یک از متغیرها در تأثیر گذاری بر امر مشارکت عشایر در پاسداری از مرزهای شرقی اولویت دارند؟ تحقیق حاضر در رأستای پاسخگویی به سؤال های فوق و دیگر سؤالات مرتبط با مسأله انجام می گیرد.

تعداد صفحه : 182

قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید