پایان نامه ارشد: ویژگی های استکبار و آثار آن درآموزه های امام علی(ع)

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : نهج البلاغه

عنوان : ویژگی های استکبار و آثار آن درآموزه های امام علی(ع)

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

دانشگاه معارف قرآن وعترت(ع)

معاونت پژوهشی

پایان نامه­ کارشناسی ارشد رشته­ نهج البلاغه

 

عنوان:

ویژگی های استکبار و آثار آن درآموزه های امام علی(ع)

 

استاد راهنما:

دکتر شهاب الدین ذوفقاری

استاد مشاور:

دکتر مصطفی مرادی

زمستان 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)چکیده :از آنجا که استکبار در دیدگاه امـام علـی (ع) محصول درک نـاصواب نفس ، غفلت از هدف غایی خلقت انسان ، بی اعتنایی به قوه عاقله ، عدم اهتمام به فطرت متعالی ، خروج از مدار توحید و نفی ربوبیت تشریعی خداوند است و این موضوع با مبانی فوق ، خودشیفتگی و حبّ ذات و طغیان غرایز و انحراف از فطرت را به همراه دارد؛لذا رساله ی حاضر تحت عنوان: « ویژگی های استکبار و آثار آن در آموزه های امام علی (ع) » در صدد است ضمن بررسی نقش غرایز و فطرت در شکل گیری استکبار و تشریح تبعات و آثار آن ، با عنایت به سیره ی عملی ، رفتار سیاسی و گفتار امیر مومنان به طرح راهکارهایی جهت پیشگیری و درمان استکبار بپردازد، بر اساس تعالیم نهج البلاغه خروج از مدار توحید و حرکت در مسیر شیطان ، مبنای اصلی ورود به فرهنگ استکباری است و ثروت،قدرت،منصب،حتّی بعضاً علم و عبادت از ابزارهای زمینه ساز استکبارند. همچنین صنعت و پیشرفت انسان امروز و هر آنچه انسان را به عصیان و تکبر سوق می دهد علت اصلی ظهور استکبار ، بد اخلاقی های فردی و اجتماعی در این حوزه محسوب می شود. نگاه کلی نهج البلاغه به مفهوم استکبار نگاهی فردی و در حوزه مسائل اخلاقی است با این رویکرد ، نتیجه حاصله آن است که استکبار یک آفت اخلاقی است که زمینه های انحطاط انسان را همچون شیطان فراهم می سازد هر چند با نگاه موسّع می توان گفت استکبار امروزه مصادیق دیگری همچون عرفان های نو ظهور و قدرت های سلطه طلب نیز دارد . رساله ی پیش رو به روش بنیادین به شیوه ی کتابخانه ای و اسنادی و مبتنی بر متون دینی و اخلاقی با محوریّت سخنان مولای متّقیّان تدوین یافته است. واژگان کلیدی: کبر ، استکبار ، شیطان ، طاغوت ، عجب    فهرست مطالب
عنوان                                                 صفحه
مقدمه1
فصل اول:کلیات و مفاهیم 
1-1- بیان مسئله5
1-2- ضرورت و اهمیت5
1-3- اهداف تحقیق6
1-4- سوالات تحقیق6
1-5- فرضیه های تحقیق6
1-6- پیشینه تحقیق7
1-7- واژگان کلیدی8
1-7-1- مفهوم کبر8
1-7-2- مفهوم عجب8
1-7-2-1- معنای لغوی عجب8
1-7-2-2- معنای اصطلاحی عجب9
1-7-2-3- تفاوت عُجب با کبر10
1-7-3- مفهوم شیطان10
1-7-4- مفهوم استکبار11
1-7-5- مفهوم طاغوت12
فصل دوم:جایگاه کبر در ویژگی های اخلاقی انسان از منظر نهج البلاغه 
2-1- غرایز انسان و نقش آنها در شکل گیری اخلاق غریزی15
2-2- فطرت انسان و نقش آن در شکل گیری اخلاق فطری23
فصل سوم: زمینه های پیدایش استکبار و ویژگی ها وآثارآن درآموزه های امام علی(ع) 
3-1- ابلیس نخستین آموزگار استکبار35
3-2- زمینه غریزی استکبار49
3-3- زمینه های اکتسابی استکبار53
3-3-1- تمکن مالی و داشتن  مال و ثروت53
3-3-2- علم و دانش55
3-3-3- اعمال نیک و عبادت57
3-3-4- گناه و جرم پیشگی58
3-3-5- مقام و منصب و ریاست58
3-3-6- بهره مندی از قدرت با موقعیت سیاسی و اجتماعی59
3-3-7- ، داشتن قوت ،نیروی جسمانی و شجاعت60
3-3-8-  فزونى یاران و مددکاران61
3-4-  ویژگی ها و شاخصه های استکبار62
3-4-1- اشرافیت و نفوذ سیاسی62
3-4-2- خود بزرگ بینی ، گردن کشی و طغیانگری65
3-4-3- اتراف66
3-4-4- ظلم و اجحاف66
3-4-5-  منفعت طلبی67
3-4-6-  غرور و قدرت طلبی67
3-4-7-  لجاجت وحق ناپذیری67
3-4-8-  فسق و فجور68
3-4-9- پیمان شکنی69
3-4-10-  دیگران را دروغگو پنداشتن71
3-4-11- مستبد و خودکامه71
3-4-12-  فخرفروشی بر امتیازات مادى72
3-4-13- تحقیر توده هاى مستضعف73
3-4-14-اضطراب و ترس درونی73
3-5- آثار دنیوی و اخروی استکبار74
3-5-1- آثاردنیوی استکبار74
3-5-1-1- نداشتن دوست74
3-5-1-2-زائل شدن عقل75
3-5-1-3- رکود علمی و شرافت اجتماعی75
3-5-1-4- آشکار شدن رذایل76
3-5-1-5-سرآغاز فساد و طغیان76
3-5-1-6- حقارت و ذلّت و خواری76
3-5-1-7-دوری از خدا و برگشتن از آیات الهی78
3-5-1-8- تکبردرمقابل خدا سبب نابودی اعمال78
3-5-1-9-سقوط در کفر و بی ایمانی79
3-5-1-10- بازماندن از توبه79
3-5-1-11- محبوب نبودن نزد خداوند80
3-5-1-12-مهر خوردن بر قلب81
3-5-1-13- دوری از رحمت خداوند82
3-5-1-14- طرد شدن در دنیا82
3-5-1-15- نازل شدن عذاب های دنیوی83
3-5-2- آثار اخروی استکبار84
3-5-2-1- تحقیر و طرد شدن از درگاه الهی84
3-5-2-2-  روسیاهى در قیامت84
3-5-2-3-  بسته شدن درهای آسمان84
3-5-2-4- داخل نشدن در بهشت و دوری از پیامبر و اهل بیت85
3-5-2-5-  ورود به جهنّم86
3-5-2-6-  جای گرفتن در جایگاه مخصوص متکبّرین در جهنّم86
3-5-2-7- جاودانگی در دوزخ87
فصل چهارم : روش های پیشگیری و درمان استکبار در سیره علوی 
4-1-  روش های پیشگیری از استکبار89
4-1-1- تسلیم محض در برابر حقیقت89
4-1-2- شناسایی و ابطال فرهنگ استکباری91
4-2- راه های درمان استکبار92
4-2-1- شناخت اصل و حقیقت خویش92
4-2-2- شناخت ضعف‌های خود93
4-2-3- یاد خدا و درک عظمت و بزرگی خدا94
4-2-4- عبادت خدا و راز و نیاز با خداوند متعال95
4-2-5-  عبرت گرفتن و  توجه به عاقبت متکبران97
4-2-6-   یاد مرگ98
4-2-7-  قیامت باوری و ایمان به حسابهای دقیق آن روز98
4-2-8-  استعاذه99
4-2-9-  خضوع در برابر حق99
فصل پنجم : علـی پـرچمدار مبـارزه بـا استکبـار 
5-1- مبارزه امام علی (ع) با استکبار پیش از خلافت102
5-2- مبارزه امام علی (ع)با استکبارپس از زمامداری107
5-2- 1- امام علی (ع) و جریان ناکثین108
5-2-2- پیکار با شیطان بزرگ معاویه113
5-2-3- پیکار با انحراف و استکبار فکری116
فصل ششم: نتیجه گیری 
6-1 – نتایج121
6-2 - پیشنهادات کاربردی122
6-3- پیشنهادات پژوهشی123
منابع و مآخذ 
منابع فارسی124
منابع عربی129
پیوست 
فهرست آیات قران کریم132
فهرست احادیث و روایات135
    مقدمه: استکبار از جمله واژه هایی است که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ، بیش از گذشته ، مورد توجه عدالت خواهان قرار گرفت،چنان که از دید بنیان گذار انقلاب اسلامی امام خمینی(ره)،فقط دولت های استعماری ، مصداق مستکبر نبودند، بلکه به نظر ایشان ، هرگاه فردی به زیر دستان خود تظلّم کندوآنها را تحقیر کند ،وی نیز مستکبر است و مشمول همان معنایی است که از  مستکبران به دست می آید.[1] رهبر معظم انقلاب  حضرت آیت الله خامنه‌ای  نیزکه پس از رحلت امام ،سکاندار کشتی انقلاب اسلامی بوده اند ، نگاه ویژه ای به مفهوم  استکبار  دارند و در دیدگاه ایشان استکبارنقطه مقابل نظام اسلامی است.                           به راستی اهمیت موضوع کجاست؟چرا در دین مبین اسلام از ابتدا تا کنون این همه  سفارش به نفی رابطه با مستکبرین شده است؟ ریشه استکبار عدول از کدام اصل اخلاقی بوده است؟چرا  برخی از دولت ها زور گو و غاصب وظالم اند؟ اسلام نه دین انزوا است و نه سلطه پذیر و نه سلطه گر.هم اصل انزوا را باطل می داند و هم سلطه گری را امضا نمی کند و هم سلطه پذیری را ننگ می داند،لذا این نمونه سوالات ما را بر آن داشت تا با امیر مومنان همراه شویم و ریشه های استکبار و اسباب و زمینه های آن را از نقطه نظر ایشان بررسی نماییم ونحوه برخورد حضرت با استکبار زمان خود را جهت الگو گیری به بحث گذاریم.                                                                  . استکبار مصدر باب استفعال و از ریشه کبرو از جمله رذیلت های اخلاقی است که مبنای اصلی سقوط انسان در ورطه بسیاری از نفسانیات و محور اصلی عدول آدمی از انسانیت و غلبه ابعاد مادی و حیوانی در انسان است.و این اصطلاح در ادبیات مذهبی مطمح نظر بسیاری از پژوهشگران قرار داشته تا ریشه ها و تبعات این آفت اخلاقی را در حوزه فردی و اجتماعی مود ارزیابی و بررسی قرار دهند.و حتی در اندیشه متعالی اهل بیت نیز در مقیاس وسیعی به این موضوع توجه شده است چنان که در فرهنگ علوی از کبر به عنوان ریشه بسیاری از انحرافات دینی و سیاسی در حوزه فردی و اجتماعی یاد می شودو از کبر به تمکین در برابر نفس و حب ذات تعبیر شده است آن گونه که امام علی (ع) شیطان را پیشوای متعصبان و سر سلسله مستکبران معرفی می نمایدومی فرماید:هر که در مسیر او گام نهد بی تردید اسیر طغیان غرایز حیوانی خواهد شد. و همچنین در کلام خداوند بیش از هر کلامی به پرهیز از تکبر  و مشتقات آن توصیه موکد شده است و شیطان به عنوام مظهر کبر در درگاه باری تعالی معرفی شده است.        معارف نهج البلاغه به عنوان سخنان قرآن ناطق، همچون کلام خداوند از لایه های مختلف معرفتی برخوردار است که هر که در خور فهم و درایت خود حظّی از آن می برد.چنان که نگاه امام علی (ع) به مفهوم استکبار از لایه های رویین و زیرین برخوردار است و هر چه در آن عمیق تر بیندیشیم مفاهیم دقیق تر و تعالیم عمیق تری را بر می گیریم. توجه به مفهوم استکبار در کلام امام از این قاعده مستثنی نیست و به نظر می رسد رویکرد جدیدی به این مفهوم ، ما را به معارف مهم تری رهنمون کند . نگاهی که مولف رساله حاضر در پی آن است ، نگاهی عمق نگر است تا بهره  وافی و کافی بر گیرد؛نه بر سبیل پیشینیان که به مفهوم لغوی و گاه اصطلاحی این مهم  بسنده نموده اند. به نظر نگارنده ، در اندیشه امام علی (ع) می توان استکبار را به معنای تمامی حکومت های طاغی و عصیان گر و زیاده خواه در عرصه بین الملل و جهان امروز بر شمرد و نیز تمامی عرفان ها و مکاتب نو ظهور که مستکبرانه در مسیر عصیان گام برداشته اند همچون شیطان گرایی و ... ریشه در این رذیلت اخلاقی دارند و مبانی نهج البلاغه این ظرفیت را داردتا مصادیق استکباررا درعصرحاضر به ما معرفی نمایدتا آگاهانه تر مسیر توحیدوبندگی راطی کنیم .                                                                                                                                                                                                            رساله حاضردر شش فصل تدوین یافته است که در فصل اول به بیان کلیات ومفاهیم  این موضوع پرداخته شده است. در فصل دوم بحث غرایز و نقش آنها در شکل گیری استکبار مطرح شده است وبر این اساس اگر غریزه حب ذات که ریشه در جمیع غرایز دارد  از مسیر تعادل خود  خارج  و از نظارت عقل بر آن عدول نماید ،آدمی دچار استکبار خواهد شدوهمچنین فطرت پاک آدمی در صورت انحراف از مسیر خود عدول از عزّ انسانیت را به همراه دارد و فطرتی که از رشد خود باز ماند و لکه سیاه بر خود نشاند دچار بسیاری از رذایل اخلاقی از جمله کبر می گردد. فصل سوم به ذکر زمینه های غریزی و اکتسابی استکبار که انسان را به ورطه این رذیله اخلاقی گرفتار می نماید پرداخته و ضمن بررسی ویژگی ها و شاخصه های استکبار ، شیطان رامصداق بارز استکبار معرفی و به بررسی صفات و حالات او و حزب او و در نهایت آثار دنیوی و اخروی آن جهت اجتناب افراد پرداخته شده است . فصل چهارم روش هایی را جهت پیشگیری برای کسانی که می خواهند به این بیماری گرفتار  نشوند ارائه می نمایدو راه های علمی و عملی درمان را بیان می داردتا با به کار گیری آنها این رذیلت اخلاقی درمان گردد . فصل پنجم،فصل الگو گیری از برخورد حضرت با استکبار ، در زمان زمامداری و قبل از آن  است و صحیح ترین روش برای مبارزه با استکبار ، از سوی ایشان مطرح شده است؛چنان که حضرت در طول حیات خود ، لحظه ای پرچم جهاد بر ضد کفر و  استکبار را از دوش بر نداشت. فصل ششم به جمع بندی نتایج فصول و ارائه پیشنهادات تخصیص داده شده است. مولف در این رساله ، از قرآن کریم با ترجمه مهدی الهی قمشه ای  و از نهج البلاغه با ترجمه محمد دشتی و فیض الاسلام بهره برده است.      فصل اولکلیات و مفاهیمکلیات*بیان مسئله* ضرورت و اهمیت*اهداف تحقیق*سوالات تحقیق*فرضیه های تحقیق*پیشینه تحقیق مفاهیم* مفهوم کبر* مفهوم عجب* مفهوم شیطان* مفهوم استکبار* مفهوم طاغوتکلیات

1-1- بیان مسئله:

استکبارازدیدگاه فرهنگ سیاسی اسلام ، وجود نوعی سلطه گری، سلطه جویی، استعمار و بهره کشی فرهنگی، سیاسی و اقتصادی توسط اقلیت محدودی زورگو و نفع طلب بر خیل عظیم توده های محروم می باشد. فلذا می توان بیان داشت که استکبار، به معنای کبر و غرور طلبی در همه شئون زندگی بشری می باشد که در ادبیات دینی مسلمین در آیات قرآنی بسیار وسیع دیده شده و مفهوم آن از استکبار اخلاقی گرفته تا استکبار سیاسی، همگی در قرآن و روایات اسلامی جلوه گر است.                                                                               .                                                                                                                                                           مفهوم استکبار در فرهنگ علوی ، در حوزه مفاهیم اخلاقی و سیاسی و در جهات فردی و اجتماعی قابل بررسی و رصد است آ نچه در رساله حاضر مطمع نظر است مطالعه ی توصیفی ، تحلیلی مفهوم استکبار در تعالیم امام علی علیه السلام است و به صورت خاص به این موضوع می پردازد تا ضمن تبیین دقیق معانی و مفاهیم کبر و استکبار در کلام امیر المومنین با آوردن شاهد مثالها و تطبیق و انطباق مفهوم به روش استدلال  و استنباط، ((استکبار))را به عنوان یک آفت اخلاقی زمینه ساز انحطاط انسان نمایان سازد. به نظر می رسد تدقیق در منابع ، لایه های عمیق تری از مفهوم استکبار را پرده برداری کند.که با به چالش کشیدن تحقیقات و نظریات موجود می توان آن را اثبات نمود . حوزه کاربردی این پژوهش به دنبال رصد شیوه های استکبار شناسی در عصر حاضر و شیوه های مبارزاتی با آن به عنوان شرط ورود به حصار توحید و لا اله الا الله است .                                                                                                           شیوه و سیره سیاسی امام علی (ع) به طور قطع مبارزه با قدرت های استکباری و ایده های استکباری زمان خود بوده و پژوهش گر در این پژوهش در صدد است تا با الهام از رفتار عملی مولی شیوه های استکبار شناسی  و استکبار ستیزی را به عنوان یکی از اصول مسلّم و مبنایی توحید ، شناسایی نماید.وبرایند کاربردی این پژوهش عملیات سازی و بروز رسانی ،ضرورت های مقابله با ((استکبار ))را به بار خواهد آورد. لذا بررسی ابعاد مختلف این موضوع و شناخت این فرهنگ از اهمیت بسزایی برخوردار است.1-  موسوی خمینی،روح الله،صحیفه نور،تهران،نشرتصویر گران،1372ه-ش،ج7 ، ص488تعداد صفحه : 126قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید