پایان نامه ارشد کشاورزی: تاثیر تاریخ کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد و برخی از خصوصیات فیزیولوژیکی ارقام کلزا

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته کشاورزی

گرایش : زراعت و اصلاح نباتات

عنوان : تاثیر تاریخ کاشت بر عملکرد، اجزای عملکرد و برخی از خصوصیات فیزیولوژیکی ارقام کلزا

دانشگاه محقق اردبیلی

دانشکده کشاورزی

گروه زراعت و اصلاح نباتات

عنوان:

تاثیر تاریخ کاشت بر عملکرد، اجزای عملکرد و برخی از خصوصیات فیزیولوژیکی ارقام کلزا

استاد راهنما:

دکتر احمد توبه

اساتید مشاور:

دکترسعید حکم علیپور

مهندس صابر سیف امیری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

فصل اول: مقدمه و مروی بر پژوهشهای گذشته………………… 1

1-1- مقدمه………………………. 2

1-2- مشخصات گیاه شناسی……………….. 3

1-3- ارزش غذایی و مواد تشکیل دهنده کلزا……………………… 6

1-4- آب و هوای مناسب برای کشت کلزا و سازگاری آن………………………. 6

1-5- تاثیر تاریخ کاشت و رقم بر روی عملکرد و اجزای عملکرد و مراحل فنولوژیک در کلزا…….. 8

1-6- اثر تاریخ کاشت و رقم بر روی صفات فیزیولوژیک در کلزا…………… 15

فصل دوم: مواد و روش ها……………………… 20

2-1- موقعیت جغرافیایی محل مورد آزمایش………………………… 21

2-2- خصوصیات خاک شناسی محل اجرای آزمایش………………………… 21

2-3- رقم……………………… 22

2-4- طرح آزمایشی……………………….. 22

2-5- عملیات زراعی……………………….. 23

2-6- برداشت………………………… 23

2-7- اندازه گیری صفات………………………… 24

2-7-1- آنالیز رشد………………………. 24

2-7-2- عملکرد و اجزای عملکرد و برخی از صفات مورفولوژیک………………. 24

2-7-3- صفات فنولوژیک……………………… 25

2-7-4- درصد روغن……………………….. 26

2-7-5- عملکرد روغن……………………….. 27

2-8- تجزیه واریانس و مقایسه میانگین ها……………………… 27

فصل سوم: نتایج و بحث………………………. 28

3-1- صفات کمی کلزا……………………… 29

3-1-1- صفات فنولوژیکی کلزا……………………… 29

3-1-2- خصوصیات مرفولوژیکی……………………….. 44

3-1-3- عملکرد و اجزای عملکرد………………………52

3-1-4- صفات زراعی مرتبط با افزایش عملکرد………………………. 59

3-2- صفات کیفی کلزا ………………………66

3-2-1- درصد روغن……………………….. 66

3-2-2- عملکرد روغن……………………….. 67

3-3- آنالیز رشد………………………. 70

3-3-1- تجمع ماه خشک (TDM)………………………

3-3-2- سرعت رشد محصول (CGR)………………………

3-3-3- سرعت رشد نسبی (RGR)………………………

3-4- نتیجه گیری……………………….. 80

3-5- پیشنهادات………………………… 81

فهرست منابع………………………. 82

چکیده:

   به منظور بررسی تاثیر تاریخ کاشت بر عملکرد، اجزای عملکرد و برخی از خصوصیات فیزیولوژیکی ارقام مختلف کلزا، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب بلوکهای کامل تصادفی در سال زراعی 1388 در مرکز خدمات جهاد کشاورزی مشگین غربی انجام شد. تیمارهای مورد بررسی شامل چهار تاریخ کاشت به فاصله زمانی 15 روز (10 فروردین،25 فروردین، 9 اردیبهشت و 24 اردیبهشت) و سه رقم کلزای بهاره (ساری گول، هایولا401 و RDF003) بودند. تجزیه واریانس داده ها نشان داد که مراحل رشدی 50 درصد سبز شدن، سبز کامل، ساقه دهی، شاخه دهی، شروع گل دهی،50 درصد گل دهی، 50 درصد غلاف دهی، طول دوره گل دهی، طول دوره زایشی و کل دوره رشد و صفات تعداد ساقه اصلی، تعداد شاخه اولیه، تعداد خورجین در ساقه، تعداد خورجین در شاخه، ارتفاع بوته، فاصله اولین غلاف از خاک، تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، طول خورجین، قطر خورجین، درصد دانه های پوک، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت ،عملکرد کاه و کلش، درصد روغن و عملکرد روغن تحت تاثیر تاریخ کاشت قرار داشتند. مراحل 50 درصد سبز شدن، سبز کامل، ساقه دهی، شاخه دهی، شروع گل دهی، 50 درصد گل دهی، 50 درصد غلاف دهی، طول دوره زایشی و کل دوره رشد و صفات ارتفاع بوته، فاصله اولین غلاف از خاک، تعداد خورجین در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، طول خورجین، درصد دانه های پوک، عملکرد بیولوژیک، عملکرد کاه و کلش، درصد روغن و عملکرد روغن تحت تاثیر رقم قرار داشتند و مراحل 50 درصد سبز شدن، ساقه دهی، شاخه دهی، 50 درصد گل دهی، 50 درصد غلاف دهی و طول دوره گل دهی و صفات تعداد ساقه اصلی، ارتفاع بوته، فاصله اولین غلاف از خاک، تعداد دانه در خورجین، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و عملکرد روغن تحت تاثیر اثر متقابل تاریخ کاشت در رقم قرار داشتند. نتایج حاصله نشان داد که بهترین عملکرد اقتصادی از تاریخ کاشت اول (10 فروردین) به دست آمده و بیشترین عملکرد روغن نیز از تاریخ کاشت 10 فروردین و از رقم هایولا401 بدست آمد. رقم هایولا 401 هم از نظر عملکرد و هم از نظر زودرس بودن برای منطقه مورد آزمایش مناسب تر می باشد. رقم هایولا401 ازTDM ، CGR و RGR بالاتری نسبت به دو رقم دیگر برخوردار بوده و مقدار TDM و CGR در تاریخ کاشت اول   (10 فروردین) بیشتر از سایر تاریخ های کاشت بوده و در دیگر تاریخ های کاشت به ترتیب تاریخ کاشت کم شده اند.

فصل اول: مقدمه و مروری بر پژوهش های گذشته

1-1- مقدمه

رشد جمعیت، بهبود سطح تغذیه و افزایش مصرف کنجاله دانه های روغنی در تغذیه دام و طیور، نیاز به تولید دانه های روغنی را در جهان افزایش داده است (سید احمدی و کریمی، 1382). در ایران در حدود ده درصد روغن مورد نیاز در داخل تولید می گردد و بقیه به صورت خام یا آماده وارد می شود. به این ترتیب سهم بزرگی از میزان ارز مصرف شده برای واردات مواد غذایی به کشور در واردات روغن نباتی، دانه و کنجاله گیاهان روغنی صرف می شود (قبادی، 1385). از این رو لزوم برنامه ریزی منسجم و دراز مدت با هدف نیل به خودکفایی در تولید دانه های خوراکی غیر قابل انکار است. در این میان کلزا به علت دارا بودن صفات مثبت زراعی نظیر مقاومت به سرما، مقاومت به کم آبی، تحمل شوری و عملکرد بیشتر در واحد سطح نسبت به دانه های روغنی مورد کشت در کشور برتری دارد (آلیاری، 1379). در واقع کلزا یکی از دانه های ارزشمند روغنی است که در سال های اخیر توجه بسیاری را به خود جلب کرده است و در طرح کاهش واردات روغن نباتی نیز سهم زیادی برای آن در نظر گرفته شده است. این محصول در بین دانه های روغنی جهان بیشترین رشد را در دهه های اخیر داشته و امروزه مقام سوم را پس از سویا و نخل روغنی در بین فراورده های روغنی نباتی احراز کرده است (آینه بند، 1373). این گیاه در شرایط آب و هوایی مساعد به صورت یک ساله رشد می کند و دو فرآورده حاصل از دانه آن، روغن و کنجاله است. دانه کلزا حاوی 45-40 درصد روغن است. کشور ما نیز از نظر تولید روغن خوراکی در سطح مطلوبی قرار ندارد و حدود 80 در صد روغن مورد نیاز خود را از خارج وارد می کند. بنابراین، تولید محصولات روغنی در کشور در اولویت برنامه جهاد کشاورزی قرار دارد. با شناخت ویژگی های زراعی گیاه کلزا از جمله کم بودن نیاز آبی و جایگاه مناسب آن در تناوب با غلات بویژه گندم و همچنین کمک به توسعه پرورش زنبور عسل، سطح کاشت آن در سال های اخیر رو به افزایش است. البته انتخاب تاریخ کاشت مناسب به علت ضرورت استفاده حداکثر از عوامل محیطی طی فصل رشد برای کلزا حایز اهمیت است (عسگری و مرادی دالینی، 1386).

2-2- مشخصات گیاه شناسی

کلزا گیاهی است از خانواده ( Brassicacea ) یا همان شب بوها، با نام علمی (Brassica napus) (عسگری و مرادی دالینی ، 1386). خانواده شب بوها تقریبا 3000 گونه گیاهی دارد که بطور عمده درنیمکره شمالی یافت می شوند که از این خانواده کلزا در مناطق معتدل سراسر جهان نظیر شمال اروپا، شمال امریکا و آسیا کشت می گردد (حجازی، 1379).

خاستگاه اولیه کلزا از کرانه های دریای مدیترانه بوده و تا به امروز نوع وحشی آن مشاهده نشده است. B.napus که از تلاقی B.rapa و B.oleracea به وجود آمده، برای اولین بار در هلند در قرن 17 به عنوان یک گیاه روغنی کشت شده و سپس کشت آن به سایر قسمت های اروپا گسترش یافته است. با این حال در زمان های قدیم در آسیا و نواحی مدیترانه از روغن کلزا برای روشن کردن چراغ روشنایی استفاده می کردند (صمدی، 1381).

گونه های مهم کلزا Brassica napus، Brassica rapa  و Brassica guncea  هستند. گونه B.napus همان کلزای معمولی است که در کانادا به کلزای آرژانتینی نیز معروف است. این گونه دارای ارقام پاییزه و بهاره بوده که دانه آنها اغلب به رنگ سیاه است (واعظی و همکاران، 1388). کلزا از نظر مسیر فتو سنتزی یک گیاه 3C می باشد (حجازی، 1379). این گیاه آلوتتراپلوئید با 19 جفت کروموزوم (38=n2) بوده و به صورت بوته ای استوار، با انشعابات محدود و ارتفاع متوسط تا بلند رشد می کند. طول دوره رشد کلزا در ارقام زودرس و کشت بهاره 150-90 روز می باشد. کلزا ریشه مستقیم و توسعه یافته ای دارد که تا عمق 5/1 متر در خاک های نفوذپذیر گسترش می یابد. ریشه در ناحیه فوقانی ضخیم است و در نتیجه قسمت اعظم توسعه وزنی ریشه در لایه 30 سانتی متر فوقانی خاک مشاهده می شود. ارقام مقاوم به خشکی دارای توسعه ریشه بیشتری می باشند (خواجه پور، 1386). ریشه های کلزا می توانند آب را از عمق 165-114 سانتی متری خاک استخراج کنند (جانسون و همکاران، 2002). کلزا در ابتدا یک مرحله روزت را می گذراند، مریستم انتهایی ساقه در مرکز بوته  قرار داشته و توسط برگ های جوان احاطه گردیده است. با آغاز تحریکات گل دهی، رشد میانگره ها آغاز می شود و گیاه به ساقه می رود. ساقه مقطعی تقریبا مدور داشته و قطر آن در ناحیه قاعده تا 3 سانتی متر می رسد ولی به تدریج به سمت بالا کاهش می یابد. رنگ ساقه سبز کم رنگ بوده که با گذشت زمان زرد می شود. شاخه های جانبی ابتدا از زاویه داخلی برگ ها ی فوقانی ساقه به صورت کوتاه رشد می کنند. تشکیل شاخه های جانبی به طرف پایین ادامه می یابد و هر شاخه جانبی به یک گل آذین ختم می شود. شاخه های فرعی ثانویه به ندرت تشکیل می شوند و در صورت تشکیل سهم کمی درعملکرد دانه دارند (خواجه پور، 1386).

برگ های کلزا از نقش کلیدی در فتوسنتز گیاه برخوردار هستند و ماده خشکی که توسط آن ها در طول دوره رشد رویشی تولید و تجمع می یابد، در مرحله پر شدن دانه ها با انتقال به اندام های     ذخیره ای، رشد خورجین و پر شدن دانه ها را تامین می کند (دیپن بروک، 2000). برگهای پایینی بوته که در وضعیت روزت تشکیل می شوند، به شکل بیضی، به رنگ سبز تیره، با دمبرگ بلند و ترشحات واکسی سفید رنگ مشاهده می شوند. در وضعیت غنچه ای، برگ های میانی و جوان به حالت برافراشته قرار دارند که به تدریج و با گذشت زمان به حالت مایل و خوابیده در می آیند. برگ های کناری و مسن دمبرگ های بزرگی داشته و به حالت تقریبا مایل و خوابیده در اطراف طوقه آرایش یافته اند. برگ هایی که روی ساقه تشکیل می شوند، کشیده و دارای بریدگی های عمیق و حاشیه مضرس بوده و به طور متناوب روی ساقه آرایش یافته اند. برگ های واقع بر روی ساقه، از پایین به بالا و بتدریج، کوچک تر و باریکتر می گردند و دمبرگ آن ها کوچک تر می شود. در هر بوته تا بیش از 40 برگ به وجود می آید.      گل آذین کلزا به صورت خوشه در انتهای ساقه اصلی و شاخه های جانبی پدیدار می شود و گل ها اغلب زرد رنگ می باشند، هر گل از چهار کاسبرگ، چهار گلبرگ، شش پرچم و یک مادگی زیرین   دو برچه ای تشکیل یافته است. گل دهی از پایین گل آذین آغاز و به طرف بالا ادامه می یابد. طول دوره گل دهی 3 تا 5 هفته می باشد. کلزا گیاهی خود گشن است اما میزان دگرگشنی در آن از چند تا        50 درصد متفاوت است. میوه نیامی بلند و باریک و به طول 5 تا 10 سانتی متر می باشد که از دو برچه تشکیل شده است. نیام در کلزا شکوفا بوده و کلزا نسبت به ریزش حساس می باشد. هر نیام از 10 تا 40 دانه به قطر 1 تا 5/2 میلی متر تشکیل یافته است. رنگ دانه ها سیاه بوده و وزن هزار دانه آن از 5/3 تا 6 گرم متغیر می باشد (خواجه پور،1386). عسگری و مرادی دالینی (1386)، وزن هزار دانه ارقام مختلف کلزا را 625/2 تا 231/3 گرم اعلام می نمایند. در واقع ارقام پاییزه کلزا دانه های درشت تری نسبت به ارقام بهاره دارند.

   گیاهان جنس براسیکا بر حسب میزان اسید اروسیک[1] به دو گروه عمده تقسیم می شوند. دسته اول که با علامت اختصاری (HEAR)[2] مشخص می شوند، دارای مقادیر زیادی اسید اروسیک بوده و مصرف خوراکی ندارند. دسته دوم کمتر از 5 درصد اسید اروسیک دارند و دارای مصارف مختلف خوراکی می باشند و با علامت اختصاری (LEAR)[3] مشخص می شوند. علاوه بر ماده مضر فوق، یک ماده مضر دیگر در کنجاله و علوفه کلزا وجود دارد که تحت عنوان گلوکزینولات[4] شناخته می شود. این ماده باعث بوی گزنده و طعم تند در گیاه می گردد. فیبر نیز از موادی است که باعث افت کیفیت کنجاله در گیاه کلزا می شود. در تداوم اصلاح کلزا هر سه ماده ذکر شده کاهش یافته اند، که ترتیب اصلاح آنها به قرار زیر بوده است:

ارقام یک صفر(0) : در این ارقام میزان اسید اروسیک به حد بسیار کمی کاهش یافته است.

ارقام دو صفر(00) : در این ارقام علاوه بر اسید اروسیک، میزان گلوکزینولات نیز بسیار کاهش یافته است.

ارقام سه صفر(000) : این ارقام هر سه ماده نامطلوب را در کمترین حد خود دارا می باشند.

ارقام کلزا دارای دو تیپ بهاره و پاییزه می باشند که ارقام بهاره به دلیل دوره رشدی کوتاه تر، از عملکرد کمتری برخوردارند و نیازی به ورنالیزاسیون یا بهاره سازی ندارند (شریعتی و قاضی شهنی زاده، 1379).

[1] – اسید Cis-13 Dosenoi (Erusic Acid )، اسید چربی است که برای انسان و دام مضر است.

[2] -High Erusic Acid Rape  3- Low Erusic Acid Rape

[4] – Glocosinolate

تعداد صفحه : 104

قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید