پایان نامه ارشد کشاورزی گرایش زراعت: اثر تنش کمبود آب و نیتروژن در دوران رویشی و زایشی بر رشد و عملکرد دو رقم ذرت

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی کشاورزی

گرایش : زراعت

عنوان : اثر تنش کمبود آب و نیتروژن در دوران رویشی و زایشی بر رشد و عملکرد دو رقم ذرت

دانشگاه بوعلی سینا

دانشکدۀ کشاورزی

گروه زراعت و اصلاح نباتات

پایان نامه

برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته مهندسی کشاورزی- زراعت

عنوان:

اثر تنش کمبود آب و نیتروژن در دوران رویشی و زایشی بر رشد و عملکرد دو رقم ذرت

اساتید راهنما:

دکتر علی سپهری

دکتر گودرز احمدوند

استاد مشاور:

دکتر جواد حمزه­ئی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شودتکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالب:مقدمه...................................................................................................................1فصل اول: بررسی منابع1-1- تاریخچه، تولید و مصرف گیاه ذرت...................................................................41-2- سطح زیر کشت ذرت در ایران و استان همدان.................................................41-3- رده بندی و ریخت شناسی..............................................................................51-4- مراحل رشد گیاه ذرت .......................................................................................61-5- آب و گیاه ذرت..............................................................................................71-5-1- پتانسیل آب در گیاه.......................................................................................81-5-2- پتانسیل آب در خاک..................................................................................81-5-3- ذرت در شرایط تنش خشکی........................................................................91-6- نیتروژن و گیاه ذرت...................................................................................131-7.- اهداف ....................................................................................................23فصل دوم: مواد و روش‌ها2-1- موقعیت محل اجرا ی طرح...........................................................................242-2- طرح آزمایشی...........................................................................................242-3- آماده­سازی زمین و کوددهی...........................................................................252-4- کاشت و مراقبت­های زراعی..........................................................................252-5- آبیاری و تعیین نیاز آبی................................................................................252-6- نمونه برداری در طول فصل رشد.......................................... ....................262-7- اندازه­گیری عملکرد و اجزای عملکرد ..............................................................262-8- محاسبات...............................................................................................272-8-1- درجه روزهای رشد..............................................................................272-8-2- آنالیزهای رشد......................................................................................272-8-3- کارایی مصرف آب و شاخص برداشت...................................................292-8-4- سرعت و دوره پرشدن دانه ..................................................................292-8-5- دریافت و کارایی مصرف نور.............................................................302-8-6- اعداد کلروفیل متر (اسپاد) و جذب نور.................................................30فصل سوم: نتایج و بحث3-1- مراحل فنولوژیکی ................................................................................323-2- شاخص­های رشد.....................................................................................353-2-1- روند شاخص سطح برگ.....................................................................353-2-2- بیشینه شاخص سطح برگ................................................................353-2-3- دوام سطح برگ کل...............................................................................393-2-4- دوام سطح برگ بعد از کاکل­دهی.........................................................393-2-5- روند تغییرات سرعت رشد محصول....................................................403-2-6- سرعت خطی رشد محصول...............................................................413-2-7- سرعت رشد گیاه در گلدهی.................................................................433-2-8- سرعت رشد گیاه در گلدهی به ازای دانه...............................................443-2-9- سرعت رشد گیاه در زمان پر شدن دانه به ازای دانه..........................473-2-10- سرعت جذب خالص.......................................................................503-2-11- روند تجمع ماده خشک.......................................................................523-2-12- عملکرد بیولوژیک.........................................................................543-2-13- عملکرد دانه................................................................................. 563-2-14- شاخص برداشت............................................................................593-3- سایر صفات مرفولوژیکی...................................................................603-3-1- ارتفاع بلال از سطح زمین..............................................................603-3-2- قطر ساقه.....................................................................................623-3-3- ارتفاع گیاه.......................................................................................633-4- همبستگی صفات و شاخص­های رشد با عملکرد دانه...............................643-5- صفات مرفولوژیکی بلال.......................................................................663-5-1- طول بلال....................................................................................663-5-2- قطر بلال.......................................................................................683-6- اجزاء عملکرد دانه ..........................................................................693-6-1- تعداد ردیف دانه در بلال............................................................693-6-2- تعداد دانه در ردیف بلال............................................................693-6-3- تعداد دانه در بلال .......................................................................713-6-4- وزن دانه...................................................................................733-7- روند پر شدن دانه ..........................................................................753-7-1- سرعت پرشدن دانه .................................................................753-7-2- دوره موثر پرشدن دانه ..............................................................763-8- قرائت عدد اسپاد......................................................................783-8-1- قرائت عدد اسپاد پس از تنش کم آبی در مرحله رویشی............783-8-2- قرائت عدد اسپاد پس از تنش کم آبی در مرحله زایشی................793-9- صفات و شاخص­های مرتبط با نور................................................813-9-1- دریافت نور ...........................................................................813-9-2- دریافت تششع فعال فتوسنتزی در محدوده گلدهی......................833-9-3- جذب نور..........................................................................843-9-4-کارایی مصرف نور.................................................................863-10- کارایی مصرف آب.................................................................883-11- همبستگی صفات با عملکرد دانه.........................................903-12- نتیجه­ گیری نهایی......................................................................943-13- پیشنهادات..........................................................................95منابع.................................................................................96چکیده:به منظور ارزیابی اثر نیتروژن و تنش کم­آبی در دوران رشد رویشی و زایشی بر رشد و عملکرد دو رقم ذرت، آزمایشی به صورت فاکتوریل اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه پژوهشی دانشگاه بوعلی­سینا در سال زراعی 1387 انجام گرفت. سطوح نیتروژن (100 و 200 کیلوگرم در هکتار) و سطوح آبیاری (تنش کم­آبی در مرحله 10-8 برگی، تنش کم­آبی در مرحله شیری تا خمیری دانه و آبیاری کامل) بصورت فاکتوریل در کرت­های اصلی و ارقام ذرت (سینگل­کراس 500 و 647) در کرت­های فرعی قرار گرفتند. بیشینه شاخص سطح برگ، دوام شاخص سطح برگ از کاکل­دهی تا رسیدگی، دوام شاخص سطح برگ، سرعت خطی رشد محصول، سرعت رشد گیاه در گلدهی و در گلدهی به ازای دانه، سرعت رشد گیاه در دوره پرشدن دانه، سرعت جذب خالص، عملکرد بیولوژیک، عملکرد اقتصادی و شاخص برداشت، عدد اسپاد پس از 10 برگی و خمیری دانه، کارایی مصرف آب و نور اندازه­گیری شد. همچنین، اجزاء عملکرد شامل تعداد ردیف بلال، تعداد دانه در ردیف بلال، تعداد دانه در بلال و وزن دانه اندازه­گیری شد. کمترین مقادیر شاخص­های رشد در دورۀ رشد رویشی با مصرف 100 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و تنش کم­آبی در مرحله رویشی بدست آمد. ضمن اینکه منجر به افزایش فاصله زمانی کاشت تا کاکل­دهی و کاهش سرعت رشد گیاه در گلدهی گردید و بصورت کاهش دوره پرشدن دانه ادامه یافت. بیشترین مقادیر سرعت رشد گیاه در گلدهی و سرعت رشد گیاه در گلدهی به ازای دانه با مصرف 200 کیلوگرم در هکتار نیتروژن و هر دو آبیاری کامل و تنش درمرحله زایشی بدست آمد. ضمن اینکه بیشترین مقدار سرعت رشد گیاه در دوره پرشدن دانه به ازای دانه درهر دو رقم مورد مطالعه با مصرف 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و تنش کم­آبی در مرحله رویشی بدست آمد. تعداد دانه بیشتری با مصرف 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و هر دو آبیاری کامل و تنش کم­آبی درمرحله زایشی بدست آمد و سینگل کراس 647 در این صفت بر سینگل­کراس 500 برتری داشت. مصرف 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و همچنین آبیاری کامل وزن دانه بیشتری نسبت به سایر سطوح مصرف نیتروژن و آبیاری نشان دادند. بیشترین مقدار کارایی مصرف نور به مقدار 87/3 گرم بر مگاژول در سینگل کراس 647 با مصرف 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و آبیاری کامل بدست آمد. بیشترین کارایی مصرف آب با مصرف 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و تنش کم­آبی در مرحله زایشی بدست آمد. بیشترین عملکرد دانه به تیمار مصرف 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار با آبیاری کامل تعلق داشت. در مقابل، مصرف 100 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و تنش کم­آبی در مرحله رویشی کمترین عملکرد دانه را نشان داد. مصرف 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و تنش کم­آبی در مرحله زایشی متحمل کمترین کاهش عملکرد در اثر تنش کم­آبی شد. رقم سینگل­کراس 500 در کلیه تیمارها عملکرد بیشتری نسبت به رقم سینگل­کراس 647 داشت که به خاطر برتری در عملکرد بیولوژیک، وزن دانه و شاخص برداشت بیشتر نسبت به سینگل کراس 647 بود.مقدمه:در سطح جهانی 73% از کل آب شیرین برای آبیاری استفاده می­گردد، 21 و 5 درصد نیز به ترتیب مورد استفاده بخش صنعت و بخش خانگی قرار می­گیرد (گونزالز[1]، 1998). دسترسی به آب یکی از مهمترین عوامل محیطی است که تولید گیاهان زراعی را محدود می­کند. در مقیاس جهانی حدود نیمی از اراضی دنیا به کمبود آب دچار هستند (کرامر و بویر[2]، 1995). به خاطر گوناگونی در دسترسی به آب و تقاضای تعرق از سالی به سال دیگر، در طی یک فصل زراعی، یا در طی یک روز، گیاهان ممکن است دچار تنش آب به خاطر از دست دادن آب در فرایند تعرق گردند. مدت زمان کمبود ممکن است از ساعت­ها تا روزها متفاوت باشد. بسته شدن روزنه­ها در وسط روز و کاهش جذب دی­اکسید­کربن در پاسخ به نرخ بالای تعرق در شرایط مزرعه­، معمول است (مانتیث[3]، 1995). تولید تجاری واقعی گیاهان زراعی اصلی به طور متوسط 33 درصد کمتر از تولید پتانسیل است (بویر، 1982). در بین عوامل مختلف که می توانند تولید گیاهان زراعی را کاهش دهند، تنش آبی گیاهان است که با عرضه ناکافی آب ایجاد می­شود (ونجورا و آپچرچ[4]، 2002). آبیاری راهکاری ضروری و موثر برای بهبود تولید گیاهان زراعی است. به طوری که، افزایش تولید در درجه اول به توسعه اراضی آبی نسبت داده شده است. اگر چه فقط حدود 20 درصد از زمین های زراعی دنیا آبی است، تخمین زده می­شود این نسبت، 40 درصد از تولید کشاورزی جهان را در اختیار داشته باشد (بویر، 1982).کمبود آب یکی از مهمترین موضوعات چالش برانگیز در سطح جهانی است. اثرات تغییر اقلیم از جمله افزایش امواج گرمایی و از طرفی کاهش بارندگی در بسیاری از نقاط جهان بویژه منطقه عرض­های میانی، دسترسی فصلی و حجم منابع آب را تغییر داده و کمبودها را تشدید کرده است (مارلند[5] و همکاران، 2003). کشور ایران با قرار گرفتن در منطقه عرض­های میانی از مناطق خشک و نیمه خشک دنیا و دارای شرایط آب و هوایی مدیترانه­ای است. تولید محصول در چنین وضعیتی به علت کمبود نزولات آسمانی و توزیع نامتناسب آن، متکی بر آبیاری بوده و در عین حال محدودیت منابع آب مهمترین عامل محدوده کننده بویژه درخصوص محصولات تابستانه می­باشد (سپاسخواه و خواجه عبدالهی، 2005). سهم بخش کشاورزی از مجموع آب استحصالی کشور، 72 میلیارد مترمکعب (94 درصد) می­باشد (فرداد و گلکار، 1381). همچنین، از مجموع 5/37 میلیون هکتار از اراضی کشاورزی شناسایی شده و 20 میلیون هکتار اراضی مستعد آبیاری کشور، تنها 7/7 میلیون هکتار(21 درصد از اراضی کشاورزی) تحت پوشش آبیاری قرار دارد (نورجو و همکاران، 1385). محدودیت منابع آب موجب گردیده است که آب به عنوان مهمترین نهاده تولید تلقی شود (حمزه­ای و همکاران، 1384).تنش کم­آبی در زراعت ذرت به خاطر کمبود آب یا مشکلات سیستم آبیاری برای تامین آب (پاندی[6] و همکاران، 2000) یا همزمانی رشد ذرت با سایر گیاهان زراعی (لک و همکاران، 1386)، در بسیاری از مناطق خشک و نیمه خشک ممکن است حادث شود. اصولا ذرت بومی مناطق گرمسیری است ولی به خاطر دامنه وسیع سازگاری ارقام متوسط­رس و زودرس، آن را می­توان در مناطق سردسیر و دارای فصل رشد کوتاه کشت کرد و محصول اقتصادی بدست آورد (کوچکی و سرمدنیا، 1382).مدیریت مناسب کود نیتروژنه به خاطر دلایل اقتصادی و محیطی مهم است. مقدار ناکافی کود نیتروژنه به صورت کاهش عملکرد و بازدهی اقتصادی پایین بروز می­کند، در صورتی که کود­دهی بیش از اندازه اثرات منفی بر منابع آب سطحی و زیرزمینی می­گذارد، و همچنین بازده خالص اقتصادی را کاهش می­دهد. به علاوه، کود دهی بیش از اندازه منجر به انتشار اکسید­های نیتروژن به عنوان اصلی­ترین گازهای گلخانه­ای می­شود (کاپی و سدجو[7]، 2007).شکل­گیری عملکرد در گیاهان زراعی در بردارندۀ مجموعه­ای از فرآیندهاست که در یک توالی زمانی قرار دارند. موراتا[8] (1969) شکل­گیری عملکرد گیاهان زراعی دانه­ای را به سه مرحله تقسیم می­کند. در مرحله اول اندامهای فتوسنتزی و جذب کننده عناصر شکل می­گیرند. مرحله دوم شامل شکل­گیری گلها و ظرف عملکرد می­باشد و در مرحله پایانی رشد گیاه، تولید، تجمع و انتقال حجم یا محتوای عملکرد انجام می­گیرد. این فرایندها به شکلی به یکدیگر مرتبط هستند به نحوی که هر نوع تنش محیطی که یکی از آنها را محدود نماید ممکن است قسمت بعدی و نهایتاً عملکرد را متاثر سازد.با توجه به اهمیت عنصر پرمصرف نیتروژن در تولید ذرت و اهمیت آبیاری در کشت محصولات تابستانه، تعیین عکس­العمل گیاه ذرت به تنش کم­آبی و مقدار مصرف عنصر نیتروژن از اهمیت خاصی برخوردار است. پژوهش حاضر به بررسی واکنش دو هیبرید ذرت به تنش کم­آبی در مراحل رویشی و زایشی و مقادیر مصرف نیتروژن در همدان پرداخته است.فصل اول: بررسی منابع1- بررسی منابع1-1- تاریخچه، تولید و مصرف گیاه ذرتذرت(Zea mays L.) یکی از سه غله اصلی جهان است. در مورد منشاء و تکامل اولیه ذرت توافق کلی بر این است که ذرت ابتدا نزدیک به 7000 تا 10000 سال پیش در جنوب مکزیک اهلی شد و پس از اهلی شدن، به سرعت در آمریکای شمالی و جنوبی انتشار یافت و پیش از سکونت اروپاییان در شمال شرقی ایالات متحده و جنوب کانادا به آنجا رسید. پس از کشف آمریکا توسط اروپایی­ها، ذرت به سرعت در سرتاسر اروپا پراکنده شد و از آنجا به سایر نقاط جهان انتشار یافت (نورمحمدی و همکاران، 1383).در سال 1995 سطح زیر کشت آن در جهان 130 میلیون هکتار و کل تولید آن 507 میلیون تن بود. تقریباً 40 درصد از کل ذرت دانه­ای تولید شده در جهان سهم ایالات متحده است و سپس چین (20 درصد)، برزیل (6/5 درصد) و مکزیک (25/3) در رتبه­های بعدی قرار دارند. متوسط عملکرد ذرت در بین کشورهای عمده تولید­کننده آن از 78/7 و60/7 تن به ترتیب در فرانسه و ایالات متحده تا 36/2 و 20/2 تن در هکتار به ترتیب در برزیل و مکزیک متغیر است. مصرف اصلی ذرت دانه­ای برای تغذیه دام است. در ایالات متحده آمریکا تقریباً 75 درصد از دانه ذرت برای تغذیه دام و طیور و حدود 20 درصد آن برای تولیدات صنعتی استفاده می­شود. در سال 1992 در ایالات متحده آمریکا استفاده از شربت ذرت غنی از فروکتوز و اتانول سوختی، نزدیک به 60 درصد از مصرف صنعتی ذرت دانه­ای را شامل شده است و 40 درصد باقی­مانده در مصارفی مانند میان وعده­ها، صبحانه غنی­شده با غلات و پلاستیک­های تجزیه­پذیر مصرف می­شده است. جزء اصلی دانه ذرت نشاسته است و پایه تمام مصارف صنعتی دانه ذرت نشاسته آن است (امام و ثقه الاسلامی، 1384).2-1- سطح زیر کشت ذرت در ایران و استان همدانبر اساس آمار وزرات جهاد کشاورزی میزان کل تولید ذرت دانه­ای درکشور در سال 1385 یک میلیون و 995 هزار و 252 تن بوده است که از این میزان یک میلیون و 994 هزار و 315 تن به صورت آبی و مابقی کشت دیم بوده است. همچنین، مجموع سطح زیر کشت این محصول 276 هزار و 277 هکتار گزارش شده است. در استان همدان سطحی معادل 10434 هکتار با تولید 91882 تن و متوسط تولید 8806 کیلوگرم به ذرت دانه­ای اختصاص یافته بود (بی­نام، 1388).[1] . Gonzalez[2] . Kramer and Boyer[3] . Monteith[4] . Wanjura and Upchurch[5] . Marland[6] . Pandey[7] . Kauppi and Sedjo[8] . Murataتعداد صفحه : 127قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید