پایان نامه ارشد گروه فقه و الهیات: بررسی معانی حروف جر در جزء هفتم و هشتم قرآن کریم

متن کامل پایان نامه با فرمت ورد

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته فقه و الهیات

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد گرمسار

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

پایان نامه اخذ درجه فوق لیسانس

عنوان :

بررسی معانی حروف جر در جزء هفتم و هشتم قرآن کریم

استاد راهنما :

جناب آقای دکتر حامد صدقی

استاد مشاور :

جناب آقای دکتر محمود شکیب

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

چکیده :

حروف جّر یکی از مباحث علم نحواست و به لحاظ معانی مختلفی که در جمله ایفا می کند ، از اهمیت ویژه ای برخوردار است . از این رو در این اثر با بسط و گسترش معانی حروف جّر و ارائه شواهد کاربردی آن در آیات قرآن مجید سعی شده آن مقدار که در توان این نویسنده بوده ، ذکر شود. شناخت حروف جّر به دلیل تنوع جایگاه های کاربرد آن یکی از مسائل مهم مطلوب درتفسیر است.

به همین جهت است که معنای کلام برحسب نوع کاربرد این حروف مختلف می شود . این حروف در قرآن از یک سو با ظرافت بسیار شگفت انگیزی به کار رفته اند و نقش معنوی دقیقی را ایفا می کنند و از سوی دیگر ، با توجه به عظمت معانی آن و گستردگی معانی حروف در بسیاری از آیات ، سبب شده است هر یک از مفسران شیعه و سنی نظرات گوناگونی پیرامون آن داشته باشند که همین امر باعث بروز اختلاف برداشت در بعضی از احکام فقهی میان علمای شیعه و سنی شده است .

در قرآن می بینیم که حروف جّر چگونه در جاهای مختلف در معنای حروف جّر دیگری به کار رفته و بر زیبایی معنای آیات افزوده است و این حروف از نظر معنا وسعت خاصی دارند که کتاب های صرفی و نحوی و لغوی به معنای مختلف جّر اشاره داشته اند و هر حرف جّری در معنای زیادی به کار رفته است ، از جمله «من» در آیه 90 مائده « مِّن عَمَل » برای بیان سبب است ، یعنی به سبب عملشان و برای بیان جنس است .در آیه 95 مائده « مِنَ النَّعم » یعنی نوعی از حیوان . و یا برای تبعیض است « مِنَ الشّهدا » یعنی بعضی از شاهدان در آیه 282 بقره . یا در معنی ظرفیت است «در من تحتها»آیه 266 بقره . در این تحقیق تلاش براین است که معنای دقیق وصحیح حروف باتوجه به جایگاه حرف جّردرآیه مورد نظر بررسی قرار گیرد .

کلید واژه :

حروف جّر ،  معانی حروف جّر ، حروف جّر زائد در قرآن ، اسرار حروف جّر در قرآن

 

فهرست :

 چکیده : 1

مقدمه : 3

فصل اول : کلیات… 7

مقدمه : 8

1-1- اهداف : 9

1-2- پیشینه تحقیق : 10

1-3- روش کار تحقیق : 10

فصل دوم : معانی حروف جر در کتب نحوی.. 12

مقدمه : 13

2-1- وجه تسمیه حرف : 14

2-2- تعریف حرف : 14

2-3- نام های دیگر حروف جّر : 14

2-4- انواع حروف : 15

2-5- تعداد حروف جّر : 15

2-6- ویژگی های حروف : 16

2-7- انواع حروف به اعتبار عمل : 16

2-8- نقش حروف در زبان عربی : 17

2-9- حروف جّر از لحاظ اصالت و عدم آن : 17

2-10- متعلّق حرف جّر اصلی : 19

2-11- معانی حروف جّر : 20

2-12- حروف جّر زاید : 21

2-13- اسرار حروف جّر در قرآن : 23

2-14- مهمترین معانی حروف جّر : 23

(الی )  ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 21

 باء 27

حتّی : 32

عَلی : 35

عن : 38

فی.. 40

کاف : 41

لام : 42

من : 49

تاء 52

واو 52

فصل سوم : معانی حروف جر در کتب تفسیری.. 53

مقدمه : 54

3-1- معانی حروف جر در قرآن جزء هفتم، سوره مائده از آیه 83 تا سوره انعام آیه 111

3-2- معانی حروف جر در قرآن جزء هشتم از آیه 112 انعام تا آیه 87 سوره اعراف

فصل چهارم : 216

مقدمه : 217

نتیجه : 218

الملخص : 218

منابع و مآخذ : 221

چکیده انگلیسی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………


 

مقدمه :

« بسم الله الرحمن الرحیم الحمدالله رب العالمین و الصلاه و السلام علی محمد خاتم النبیین و علی اله و أوحیائه الأئمه الطاهرین و اللعن علی أعدائهم أجمعین »

ستایش بی نهایت و نیایش بی غایت پروردگاری را سزاست که رافع سموات و خافض ارضین است .

بی گمان تاثیر شگرف دین مبین اسلام بر علوم مختلف برکسی پوشیده نیست . بررسی همه جانبه کتاب الهی برای دستیابی به گوهرهای مکنون و رحمت و هدایت آن سبب بروز و تکامل علوم مختلفی شده است .

از جمله این علوم ، علوم لغوی ( لغت ، بلاغت ، صرف و نحو ) است که به علت نقش غیرقابل انکار آن در فهم آیات الهی ، بیشتر مورد توجه قرار گرفته و به دلیل روح حاکم برآن از تکاپوی بیشتری برخوردار بوده است . و در میان این علوم نیز ، علوم نحو بیش از همه در خور توجه بزرگان علم بوده و در راه درک دقایق و لطایف آن بسیار کوشیده اند ، که دلیل آن همان نقش است که این علم در تفسیر کتاب الهی ایفا می کند .

آنچه در این تحقیق گرد آمده است ، درباره مفهوم جّر با توجه به جایگاه آن در آیه مورد نظر در قرآن می باشد . تا گامی باشد در این وادی ژرف و بتوانیم با همه ناتوانی و ضعف خود در جهت تکامل بیش از پیش آن بکوشیم .

چنانکه بر پژوهشگران حوزه ادبیات عرب آشکار است . مبحث معانی جّر همانند دیگر مباحث نحوی در علم بیان نیز دارای مفهومی مشابه با مفهوم آن در علم نحو است . بنابراین می توان گفت که ارتباط میان این دو علم ناگستنی است ؛ با این تفاوت که در علم نحو مسئله مورد توجه همان ترکیب و ساختار عبارات عربی است ، اما در بلاغت مساله فراتر از این است و به عبارت دیگر در این علم توجه ، از ظاهر گذشته و به ابعاد درونی و لایه های ژرف کلام معطوف است .

علمای بلاغت به علت پیچیدگی و ابهامی که در تحلیل و استدلال معانی حروف جّر در آیات قرآن وجود دارد ، جز در موارد اندک بدان نپرداخته اند . از این رو توجه اساسی در این رساله ، بررسی معانی حروف جّر در حوزه نحو است .

بدین ترتیب ، تحقیقات خود را با مراجعه به منابع دست اول و متعدد شروع کردم ، در حین کار متوجه شدم حروف جّر در بعضی آیات مورد بررسی علماء قرار نگرفته است .

از این رو تصمیم گرفتم به منظور شاهدیابی در این آیات ، اکثر کتب نحوی ، تفسیری ، اعراب قرآن را اجمالاً مطالعه و بررسی کنم ، اما این کار طاقت فرسا ، علی رغم اینکه بسیار وقت گیر بود ، نتیجه ای جز در موارد اندک در برنداشت .

بنابراین مجبور شدم در آیاتی که مورد بررسی علماء قرار نگرفته بود ، صرفاً استدلال و تحلیل خود را بیان کنم . اما به دلیل حساسیت و تخصّص خاصی که تحقیقات قرآنی می طلبد ، تا حدّی از ادامه کار مایوس و مرّدد گشتم . سرانجام با مشورت اساتید ارجمند ، به این نتیجه رسیدیم که کار را با تحقیقات گسترده و دقّت فراوان و با راهنمایی های ایشان به انجام رسانم .

بدین صورت که در ابتدا سعی کردم با مطالعه ترجمه و تفسیر آیات از منابع متعدّد ، تسلط کافی و اشراف لازم بر فهم آیات را پیدا کنم ، پس از آن به کمک تحقیقات جامعی که پیرامون معانی اصلی و فرعی حروف جّر انجام داده بودم ، استدلال خود را در آیاتی که مورد بررسی علماء قرار نگرفته بود ، بیان کردم . سپس ترجمه آیات را با توجه به معانی حروف جّر برای تبیین بیشتر آوردم و از ترجمه ی انصاریان و مهدی فولادوند و ترجمه عبدالحمید آیتی و گاه با تصرف استفاده کرده ام و در این زمینه از کتاب های تفسیر چون المیزان ، مجمع البیان ، بحرالمحیط ، استفاده نمودم .

این پژوهش دارای چهار فصل است . در فصل اول به اهداف و پیشینه تحقیق اشاره شده است و در فصل دوم به بررسی حروف جّر در کتب نحوی مختلف پرداختم و در فصل سوم معانی حروف جّر را آیه به آیه ، نام بردم و با توجه به آن آیه معنای حرف جّر را برطبق کتب تفسیری و نظرات ، آنها را بیان کردم . و در مورد حروفی که در کتاب های تفسیری ذکری از آنها نبود ، با مراجعه به کتاب های نحوی و کمک از اساتید محترم ، معنای آن را بیان نمودم . و حروف جّر را از کتب نحوی مثل ( مغنی اللبیب ، ابن هشام ، جامع المقدمات مدرس،افغانی و … استخراج نمودم و از فرهنگ لغت های عربی به فارسی و ترجمه المنجد،سیاح احمد و لسان العرب ابن منظور ) نیز استفاده کردم و در این زمینه از کتاب های تفسیری چون الکشاف ، بحرالمحیط ، مجمع البیان ، و المیزان استفاده نمودم . و در فصل چهارم نتیجه گیری کرده و منابع را بیان کردم .

 

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 232

قیمت : چهارده هزار تومان

 

 

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

5 پاسخ

بخش دیدگاه ها غیر فعال است.