پایان نامه ارشد: یک مدل تلفیقی ریاضی و تصمیم گیری چند معیاره برای مکان یابی ساختمان های دانشگاه

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : مهندسی صنایع

عنوان : یک مدل تلفیقی ریاضی و تصمیم گیری چند معیاره برای مکان یابی ساختمان های دانشگاه

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

دانشگاه علوم و فنون مازندران

 پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد

رشته مهندسی صنایع

عنوان: یک مدل تلفیقی ریاضی و تصمیم گیری چند معیاره برای مکان یابی ساختمان های دانشگاه

مطالعه موردی دانشگاه گنبد

استاد راهنما:

پروفسور ایرج مهدوی

استاد راهنما:

دکتر بابک شیرازی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالب: فصل اول: مقدمه و کلیات تحقیق....................................................... 21-1  مقدمه.................................................................................... 2 1-2 بیان مسأله اساسی تحقیق...................................................... 2 1-3 اهمیت و ضرورت انجام تحقیق.................................................... 3 1-4 جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق............................................. 4 1-5 اهداف مشخص تحقیق............................................................. 4 1-6 سؤالات تحقیق........................................................................ 4 1-7  تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی.................................... 4  فصل دوم: ادبیات و پیشینه تحقیق................................................... 6 2-1 مقدمه................................................................................... 7 2-2 تصمیم گیری............................................................................ 8 2-2-1 مراحل تصمیم گیری.............................................................. 10 2-2-2  انواع تصمیم گیری............................................................... 10 2-2-3  روش های تصمیم گیری....................................................... 11 2-2-4 انواع مدل های تصمیم گیری.................................................. 11 2-3 تصمیم گیری چند معیاره........................................................... 11 2-3-1  انواع مدل های تصمیم گیری چند معیاره (MCDM)...................... 122-3-1-1 تصمیم گیری چند هدفه (MODM)........................................... 122-3-1-2 تصمیم گیری چند شاخصه ( )............................................... 122-3-1-3  انواع روش های تصمیم گیری چند شاخصه............................. 142-3-1-4  روش مجموع ساده وزین  (SAW).......................................... 152-3-1-5 دلایل بکارگیری تصمیم گیری چند معیاره................................... 15 2-3-1-6  لزوم تصمیم گیری چندمعیاره در پروژه ها و مسائل مختلف......... 162-4 جانمایی.................................................................................. 162-4-1 مدل QAP.............................................................................2-5 تفاوت بین الگوریتم های دقیق وهیورستیک ومتاهیورستیک.............. 202-6 الگوریتم ژنتیک........................................................................... 242-6-1  تاریخچه............................................................................... 242-6-2  کاربرد های الگوریتم ژنتیک....................................................... 242-6-3 مزایای بکارگیری الگوریتم ژنتیک.................................................. 252-6-4 معایب الگوریتم ژنتیک............................................................... 262-6-5 واژگان الگوریتم ژنتیک............................................................... 262-6-6  مفاهیم کلیدی در الگوریتم ژنتیک.............................................. 272-7 جمع بندی................................................................................ 37فصل سوم: روش تحقیق................................................................... 393-1 مقدمه.......................................................................................393-2 روش تحقیق.............................................................................. 393-3 سوالات تحقیق.......................................................................... 413-4 اهداف تحقیق............................................................................ 413-5 روش های گردآوری اطلاعات........................................................... 41 3-6  اعتبار سنجی........................................................................... 423-7  روش حل مدل............................................................................ 423-8 شیوه تجزیه و تحلیل داده ها...........................................................423-9 جمع‌بندی................................................................................... 42 فصل چهارم: محاسبات و یافته های تحقیق........................................... 454-1  مقدمه...................................................................................... 454-2  داده های مورد نیاز مدل................................................................ 454-3 محدوده زمانی ومکانی تحقیق....................................................... 454-4  داده های جمع آوری شده............................................................. 454-5 حل مسئله QAP با استفاده از الگوریتم ژنتیک................................... 534-6 نتایج حاصل از حل مسئله با استفاده از الگوریتم ژنتیک...................... 574-6-1  نتایج حاصل از الگوریتم اول......................................................... 574-6-2 نتایج حاصل از الگوریتم دوم........................................................ 654-6-3 مقایسه دو الگوریتم.................................................................. 734-7 استفاده از رویکرد تصمیم گیری چند معیاره در انتخاب استقرار برتر......... 754-8 جمع بندی................................................................................. 79فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات................................................... 825-1 مقدمه...................................................................................... 825-2 تحلیل نتایج حاصل از حل مدل....................................................... 825-3  نتیجه گیری.............................................................................. 905-4  پیشنهادات کاربردی.................................................................. 905-5  پیشنهادات تحقیقات آتی.......................................................... 91منابع  و مراجع............................................................................... 92پیوست اول شرح الگوریتم اول برای مسئله QAP...................................پیوست دوم شرح الگوریتم دوم برای حل مسئله QAP............................فصل اول: مقدمه و کلیات تحقیق1-1- مقدمهمسئله استقرار تسهیلات یکی از مسائل مهم دربرنامه ریزی تسهیلات است که درزمینه های مختلفی از قبیل سازمان­­های صنعتی، مدیریت بیمارستان وجانمایی­ خطوط تولید کاربرد دارد. تاکنون الگوریتم های زیادی برای حل این گونه مسائل پیشنهاد شده است بعضی از این الگوریتم ها فقط با داده های کیفی و برخی با داده­های کمی کارمی­کنند. ناتوانی درتأثیر دادن همزمان مقادیر کمی وکیفی باعث کاهش کیفیت طرح استقرارمی شود. به نوعی که برخی از شاخص های کیفی مهم در استقرار وارد طرح نمی شود. همچنین دربعضی مواقع ممکن است که نتوان این مقادیر کمی وکیفی را به طور قطعی تعیین کرد. استفاده از نظریه مجموعه های فازی دربرنامه ریزی تسهیلات باعث می شود که بتوان با ترکیب داده­های کمی وکیفی مؤثر برجانمائی، کیفیت طرح استقرار را بهبود داد [3].در تحقیق پیش رو برای طرح جانمایی مناسب ساختمانهای دانشگاه از برنامه ریزی ریاضی و تصمیم گیری چند معیاره بهره می­گیریم تا بتوانیم بهترین جواب را از مقایسه نتایج بدست­آمده از این دو روش انتخاب کنیم. برنامه ریزی ریاضی به منظور در نظر گرفتن شاخص های کمی و تصمیم گیری چند معیاره به منظور در نظر گرفتن شاخص های کیفی مورد استفاده قرار می گیرد.2-1- بیان مسأله اساسی تحقیق واژه جانمایی به مدلسازی، فرمولسازی و حل آن دسته از مسایلی اشاره دارد که به دنبال یافتن بهترین مکان جهت استقرار مراکز و تسهیلات هستند. به عبارت دیگر جانمایی عبارتست از انتخاب جایی برای تسهیلات جدید. در واقع به منظور حل مسایل مکان یابی با توجه به شرایط متفاوت موجود در فضای مسئله، مدل­های بسیار متنوعی در کتب و پژوهش های گذشته به چشم میخورد که می توان بعد از شناسایی ویژگی­ها و عوامل موثر بر مسئله (اعم از اینکه جانمایی تک واحدی است یا چند واحدی و برای مکان صنعتی یا تجاری است و از این قبیل) با استفاده از یکی یا ترکیبی از مدل ها اقدام به حل مسئله مربوطه کرد. به عنوان مثال می توان از مدل های حداکثر پوشش، حداکثر تراکم، وزن دهی یا ارزش دهی به عوامل کیفی، مدل های تصادفی یا مبتنی بر احتمال و مدل های پویا نام برد. انجام مطالعات جانمایی درست و مناسب، علاوه بر تاثیر اقتصادی بر عملکرد تسهیلات، اثرات اجتماعی، زیست محیطی، فرهنگی و اقتصادی در منطقه محل احداث خود خواهد داشت. در ضمن ویژگیهای منطقه ای نیز به عنوان عوامل کلیدی موثر در تعیین محل در مسایل جانمایی محسوب می شوند.همچنین در پژوهش های مختلف از مدل هایی از قبیل ترکیب تصمیم گیری چند معیاره وسیستم اطلاعات جغرافیایی[1] (GIS)، از مدل تحلیل پوششی داده ها (DEA) مدل برنامه ریزی خطی عدد صحیح و یا تلفیق تصمیم گیری چند معیاره و برنامه ریزی عدد صحیح مختلط،روش های تصمیم گیری چند معیاره فازی  و در نهایت از ادغام روش های مدل های تصمیم گیری چندمعیاره [2] (MADM) با مدل های تصمیم گیری چند هدفه[3] (MODM) در جهت حل مسئله جانمایی استفاده شده است.در این تحقیق در نظر داریم با توجه به عوامل مختلفی که در چیدمان ساختمانهای دانشگاه موثراست رویه ای که توانایی در نظر گرفتن معیارهای کمی و کیفی را داشته باشد پیشنهاد نماییم و با وضعیت فعلی مقایسه، و بهترین را انتخاب کنیم.3-1- اهمیت و ضرورت انجام تحقیقطراحی چیدمان تسهیلات یک تأثیراساسی درعملکرد کل سیستم دارد وهمیشه به عنوان یک نکته کلیدی برای بهبود بهره وری سیستم های تولیددرنظر گرفته شده است. مسئله جانمایی تسهیلات[1] (FLP) به طور کلی درمورد معیارهای کمی مانند شکل، هزینه انتقال مواد، مجاورت و تقاضای فضا ومعیارهای کیفی از قبیل انعطاف پذیری، همسایگی وکیفیت تمرکز دارد.انتخاب محل مناسب تسهیلات پراکنده یکی از وظایف مهم در زمینه‌ی جانمایی است. جانمایی (مکان‌یابی) را انتخاب مکان برای یک یا چند مرکز جدید، با در نظر گرفتن سایر مراکز و محدودیت‌های موجود می‌دانند به‌گونه‌ای ‌که هدف ویژه‌ای بهینه شود. این هدف می‌تواند هزینه حمل و نقل، ارائه خدمات عادلانه به مشتریان و غیره باشد. انجام مطالعات جانمایی نیازمند تخصص‌هایی از جمله: تحقیق در عملیات، روشهای تصمیم‌گیری، جغرافیا (زمین شناسی و آب و هوا)، اقتصاد مهندسی، علوم کامپیوتر، ریاضی، بازاریابی، طراحی شهر و ... است. به طور کلی جانمایی، فعالیتی است که استقرارهای فضایی و غیر فضایی یک سرزمین را جهت انتخاب مکان مناسب برای کاربری خاص مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل قرار می دهد. انسان در جهت تحمل هزینه کمتر،حصول سود بیشتر و سهولت دسترسی به منابع، مکان فعالیت خود را انتخاب می نماید. لیکن باپیچیده تر شدن عوامل موثر بر جانمایی، به ناچار به استفاده از روشهای علمی ومدرن (خصوصا بعداز جنگ جهانی دوم) رو آورده است. دراین راستا تئوریها، نظریه ها ومدلها ی مختلفی ارائه شده است که هرکدام دارای مزایا ومعایبی بوده وبرای کاربردهای خاصی در نظر گرفته شده است. اغلب این نظریه ها در کمی نمودن عوامل موثر بر فرایند مکان یابی تاکید دارد.در این زمینه چیدمان مناسب ساختمانها و دانشکده های دانشگاه از اهمیت زیادی برخوردار می­باشد به طوری که تمام امکانات دانشگاه به راحتی در دسترس باشند و به کمترین میزان رفت و آمد نیاز باشد.4-1- جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیقدر این طرح مقایسه عملکردی بین تصمیم گیری چند معیاره با برنامه ریزی ریاضی صورت پذیرفته تا کاستی های هر روش مشخص شده و بهترین چیدمان با توجه به تجمیع مزایای این روش ها انتخاب شود.5-1- اهداف مشخص تحقیق انتخاب بهترین مکان برای ساختمانها و دانشکده های دانشگاه6-1- سؤالات تحقیقبهترین چیدمان ساختمانها توسط برنامه ریزی ریاضی کدام است؟بهترین چیدمان ساختمانها توسط تکنیک های تصمیم گیری کدام می باشد؟بهترین چیدمان ساختمانها از بین چیدمان موجود و چیدمان های انتخاب شده کدام است؟7-1- تعریف واژه ‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصیتصمیم گیری چند معیاره: تصمیم گیری چند معیاره یک چارچوب نوید بخش برای ارزیابی مسائل چند بعدی، متناقض و ناسازگار است.  این روش به مجموعه ای از تکنیک های تصمیم گیری که در برگیرنده مجموعه عوامل کمی و کیفی است، اطلاق می شود.  در این روش نظرات و اهداف مختلف تصمیم گیران متعدد بطور واضح ترکیب شده و به تصمیم گیران اجازه داده میشود تا مشاهدات، معیارها و میزان اهمیت هر یک از آن ها را رتبه بندی نموده و با وجود نظرات ناسازگار و مخالف، ناسازگاری ها را نیز برطرف نماید. این روش در تنوع گوناگونی از شرایط و موقعیت ها  و همچنین معضلات و مشکلات که هدف های مختلفی را دنبال می کنند کاربرد داشته است.برنامه ریزی عدد صحیح: برنامه ریزی عدد صحیح نوع خاصی از برنامه ریزی است که در آن یک یا چند متغیر باید عدد صحیح باشند. برنامه ریزی عدد صحیح اجازه اعمال منطق های که در مدل سازی برنامه ریزی خطی میسر نیست به ما می دهد. مدل سازی عدد صحیح دارای قابلیت انعطاف بیشتری بوده ودرعین حال حل چنین مشکلاتی در عمل مشکل تر می باشد. به عبارت دیگر حل یک مدل برنامه ریزی خطی  با میلیونها متغیر، از نقطه نظر حل ممکن است بسیار ساده باشد،اما غالبا حل مدلهای برنامه ریزی با متغیر های صحیح که دارای صدها متغیر هستند بسیار مشکل است.جانمایی[1]: انتخاب مکان مناسب برای یک فعالیت، یکی از تصمیمات پایدار برای انجام یک طرح گسترده است که نیازمند تحقیق در مکان از دیدگاه­های مختلف می­باشد. از آنجا که جانمایی نیاز به اطلاعات و اهمیت زیادی دارد، حجم بزرگی از اطلاعات جزئی برای معرفی مکان­های مختلف باید جمع­آوری، ترکیب و تجزیه و تحلیل شوند تا ارزیابی صحیحی از عواملی که ممکن است در انتخاب تأثیر داشته باشند، صورت پذیرد. بنابراین جانمایی فعالیتی است که قابلیت و توانایی­های یک منطقه را از لحاظ وجود زمین مناسب و کافی و ارتباط آن با سایر کاربری­ها و پارامترهای دیگر برای انتخاب مکانی مناسب برای کاربری خاص مورد تجزیه و تحلیل قرار می­دهد.الگوریتم ژنتیک: الگوریتم ژنتیک روشی جهت حل و بهینه یابی مسائل می باشد که با الهام از نظریه تکامل موجودات طبیعی بوجود امده است اصول اولیه این نظریه توسط جان هلند در سالهای 1962 تا1965 ارائه شد.فصل دوم: ادبیات و پیشینه تحقیق1-2- مقدمهسابقه مسائل مرتبط با طرح ریزی واحد های صنعتی را باید  به قدمت تجارت و تولید دانست، به موازات پیشرفت و توسعه سیستم­های تولیدی و تجار ی، توجه بیشتری به بهره گیری از فضاها معطوف شده است .سوال بسیاری از مدیران این است که " چرا باید جانمایی یا طراحی چیدمان را انجام دهیم ؟ " در ساده ترین حالت این کار مانندآوردن اثاث و لوازم به خانه و چیدن و مرتب کردن آنها است به طوری است که رضایت خریدار جلب شود. این موضوع جهت تغییرات چیدمان تسهیلات و واحد های سازمان های غیر تولیدی نیز صادق است؛ جا به جایی تجهیزات و ملزومات در یک واحد تولیدی یا خدماتی می تواند باعث از دست رفتن زمان، نارضایتی کارکنان و معطل ماندن تجهیزات می­شود.با صرف زمان کوتاهی جهت طراحی نحوه چیدمان تجهیزات و فضا­ها قبل از استقرار آن ها، می­توان از بروز بسیاری از خسارت­ها و نارضایتی­ها جلوگیری کرد .بسیاری از مشکلات واحد های تولیدی، مانند زمان طولانی فرآیند تولید، وجود گلوگاه ها در واحد تولیدی و نارضایتی کارکنان و ... با طراحی مجدد چیدمان تجهیزات و واحد های تولیدی قابل رفع می باشند. مسلما جا به جایی و ایجاد تغییرات در چیدمان فضاها و تجهیزات بر روی کاغذ به مراتب ساده تر و کم هزینه تر از انتقال و جابه جایی واقعی آنها است. به همین دلیل محققان در جریان این مسائل، به دنبال یافتن الگوریتم ها و روش های تصمیم گیری هستند که در عین حال که به جواب خوبی در مورد نحوه چیدمان تجهیزات و واحد ها می رسند، پاسخی قابل اجرا در محیط عملیاتی داشته و با شرایط محیط کار سازگار باشد. از این رو، باید الزامات، نیازمندی ها و محدودیت های محیط کار و کارکنان و ... را در فرآیند تصمیم گیری در نظر گرفته و اهدافی برای تصمیم گیری فرض شود که میزان دستیابی به آنها، معیار سنجش میزان کارایی و مقبولیت جواب حاصل از فرآیند تصمیم گیری باشد. در این مورد ضرورت وجود روش های قوی که بتواند تصمیم گیرنده را در این زمینه یاری کند، کاملا محسوس است.برای تصمیم گیری های پیچیده، اغلب از مدل های ریاضی برای ساده کردن و خلاصه کردن مسائل واقعی استفاده می شود تا تجزیه و تحلیل سیستماتیک را ممکن سازد.مسأله جانمایی تسهیلات به عنوان مسائل بدون ساختار شناخته شده است. مسائل بدون ساختار به راحتی قابل فرموله کردن با مدل های ریاضی نیستند و علی رغم توانایی تکنیک های کمی که توسط رایانه ها اجرا می شوند،مسأله جانمایی تسهیلات، هنوز نیازمند تفکر انسانی، دانش تجربی و قضاوت ذهنی هستند (اشلقی ومجریان 1387). علیرغم وجود چنین مشکلات و موانع در زمینه مسائل جانمایی تسهیلات، می توان با وجود مقالات فراوانی که در این زمینه منتشر شده اند؛ به وجود ویژگی های مهم مسائل جانمایی اشاره کرد، از منظر دیگر، اکثر مطالبی که در مورد مسائل طراحی جانمایی بیان شده اند در دو دسته مهم جای می گیرند :رویکرد های الگوریتمی،  رویکرد های فرآیندی. رویکرد های الگوریتمی، معمولا محدودیت های طراحی و هدف ها را ساده تر می کند، تا تابع هدف محدودتری را مطرح کنند. رویکرد های فرآیندی، می توانند همزمان هدف های کیفی و کمی در فرآیند طراحی را در نظر بگیرند . برای این رویکرد ها، فرآیند طراحی به چندین مرحله تقسیم می شوند، که به صورت متوالی مورد بررسی قرار می گیرند . موفقیت رویکرد فرآیندی به تولید گزینه های تصمیم گیری متعدد بستگی دارد؛ که معمولا توسط یک طراح با تجربه صورت می گیرد.بنا بر این، چنین رویکردی ممکن است غیر عینی باشد و به علت فقدان اطلاعات پایه ای ، جواب نامطولبی به دست آید.تسهیلات، یک موجودیت است که عملکرد هر کاری را آسان می کند. تسهیلات ممکن است یک ماشین افزار، مرکز خدمت دهی، سلول تولیدی، کارگاه ماشینی، دپارتمان، انبار و ... باشد. جانمایی تسهیلات یک ترتیب و آرایش از هر چیزی است که برای تولید کالاها یا ارائه خدمات الزامی و ضروری است[22]. جانمایی تسهیلات نشان دهنده ترتیب خاص تسهیلات فیزیکی می باشد در واقع هدف از مطالعه جانمایی تسهیلات عبارت است از: حداقل کردن تأخیرها در جابجائی مواد، تأمین انعطاف پذیری، استفاده مؤثرتر از فضا و نیروی کار و افزایش روحیه کارکنان است. جانمایی تسهیلات در فضای کارخانه غالبا به " مسائل جایابی تسهیلات " منتهی می گردد؛ این مسائل اهمیت خاصی در هزینه های تولید، جریان ساخت، زمان های تأخیر و بهره وری دارند . جانمایی مناسب تسهیلات در کارآیی عملیات تأثیر دارد و می تواند مقدار محصولات و خدمات یک سازمان را افزایش بدهد.[1] - Layouts[1] - Facility Layouts Problem[1] - Geographic Information Systems[2] - Multiple Criterial Decision[3] - Multiple objective Decisionتعداد صفحه : 131قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید