پایان نامه : بررسی تطبیقی داستان‌های کلیله و دمنه و مرزبان نامه در آثار مهدی آذریزدی

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : زبان و ادبیات فارسی

گرایش : زبان و ادبیات فارسی

عنوان : بررسی تطبیقی داستان‌های کلیله و دمنه و مرزبان نامه در آثار مهدی آذریزدی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد ارسنجان 

دانشکده علوم انسانی ، گروه زبان و ادبیات فارسی  

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)

گرایش: زبان و ادبیات فارسی

عنوان : بررسی تطبیقی داستان‌های کلیله و دمنه و مرزبان نامه در آثار مهدی آذریزدی

استاد راهنما:

دکتر خسرو محمودی

استاد مشاور:

دکتر سید محمد عطا عظیمی

تابستان 93

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

عنوان                                                                                                                             صفحه

چکیده………………………………………………………………………………………………………………. 1

مقدمه……………………………………………………………………………………………………………….. 2

فصل اول: مروری بر ادبیات کودک و نوجوان

1-1-درآمد…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 7

1-2-تعریف ادبیّات کودک و نوجوان…………………………………………………………………………………………… 7

1-3- روند رشد ادبیّات کودکان در ایران…………………………………………………………………………………….. 8

1-4-تفاوت ادبیّات کودک و نوجوان با ادبیّات بزرگسالان………………………………………………………….. 12

1-5-ادبیّات داستانی……………………………………………………………………………………………………………………… 13

1-6- بازنویسی و بازآفرینی در ادبیّات کودک و نوجوان……………………………………………………………. 13

1-7- معرفی مهدی آذریزدی……………………………………………………………………………………………………….. 14

1-7-1- زندگی نامه و جایگاه ادبی………………………………………………………………………………….. 14

1-7-2- آثار و سبک سخن………………………………………………………………………………………………. 16

فصل دوم: تحلیل و بررسی بازگردانی داستان‌های مرزبان نامه در آثار مهدی آذریزدی

2-1- درآمد…………………………………………………………………………………………………………………………………… 19

2-2- داستان آواز بزغاله………………………………………………………………………………. 19

2-2-1- نمای کلی……………………………………………………………………………………………………………. 19

2-2-2- درون مایه‌ها………………………………………………………………………………………………………… 21

2-2-3- شخصیّت‌ها…………………………………………………………………………………………………………. 21

2-2-4- ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………. 21

2-2-5- ویژگی‌های ادبی…………………………………………………………………………………………………. 23

2-2-6- پیام اخلاقی………………………………………………………………………………………………………… 24

2-3- داستان درخت مراد…………………………………………………………………………….. 25

2-3-1- نمای کلی…………………………………………………………………………………………………………….. 25

2-3-2- درون مایه‌ها…………………………………………………………………………………………………………. 25

2-3-3- شخصیّت‌ها………………………………………………………………………………………………………….. 26

2-3-4- ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………. 26

2-3-5- ویژگی ادبی…………………………………………………………………………………………………………. 27

2-3-6- پیام اخلاقی…………………………………………………………………………………………………………. 28

2-4- داستان پیاده و سوار…………………………………………………………………………….. 28

2-4-1- نمای کلی…………………………………………………………………………………………………………….. 28

2-4-2- درون مایه‌ها…………………………………………………………………………………………………………. 29

2-4-3- شخصیّت‌ها………………………………………………………………………………………………………….. 29

2-4-4- ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………. 29

2-4-5- ویژگی ادبی…………………………………………………………………………………………………………. 30

2-4-6- پیام اخلاقی…………………………………………………………………………………………………………. 31

2-5- داستان گربه و موش…………………………………………………………………………….. 31

2-5-1- نمای کلی…………………………………………………………………………………………………………….. 31

2-5-2- درون مایه‌ها…………………………………………………………………………………………………………. 32

2-5-3- شخصیّت‌ها………………………………………………………………………………………………………….. 33

2-5-4- ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………. 33

2-5-5- ویژگی‌های ادبی………………………………………………………………………………………………….. 34

2-5-6- پیام اخلاقی…………………………………………………………………………………………………………. 36

2-6- داستان شغال خرسوار………………………………………………………………………….. 36

2-6-1- نمای کلی…………………………………………………………………………………………………………….. 36

2-6-2- درون مایه‌ها…………………………………………………………………………………………………………. 37

2-6-3- شخصیّت‌ها………………………………………………………………………………………………………….. 38

2-6-4- ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………. 38

2-6-5-ویژگی‌های ادبی…………………………………………………………………………………………………… 39

2-6-6-پیام اخلاقی …………………………………………………………………………………………………………. 40

2-7-داستان موش و مار……………………………………………………………………………….. 40

2-7-1-نمای کلی …………………………………………………………………………………………………………….. 40

2-7-2-درون مایه‌ها………………………………………………………………………………………………………….. 41

2-7-3-شخصیت‌ها……………………………………………………………………………………………………………. 41

2-7-4-ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………… 42

2-7-5-ویژگی‌های ادبی……………………………………………………………………………………………………. 43

2-7-6-پیام اخلاقی………………………………………………………………………………………………………….. 44

2-8-داستان زشت و زیبا………………………………………………………………………………. 44

2-8-1-نمای کلی……………………………………………………………………………………………………………… 44

2-8-2-وجوه تفاوت…………………………………………………………………………………………………………… 45

2-8-3-درون مایه‌ها………………………………………………………………………………………………………….. 46

2-8-4-ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………… 46

2-8-5-ویژگی‌های ادبی……………………………………………………………………………………………………. 47

2-8-6-پیام اخلاقی………………………………………………………………………………………………………….. 48

2-9-داستان حاضر جوابی بزرگ مهر……………………………………………………………… 48

2-9-1-نمای کلی……………………………………………………………………………………………………………… 48

2-9-2-وجوه تفاوت…………………………………………………………………………………………………………… 48

2-9-3-درون مایه‌ها………………………………………………………………………………………………………….. 50

2-9-4-ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………… 50

2-9-5-ویژگی‌های ادبی……………………………………………………………………………………………………. 52

2-9-6-پیام اخلاقی………………………………………………………………………………………………………….. 53

2-10-داستان رسم راسویی………………………………………………………………………….. 53

2-10-1-نمای کلی…………………………………………………………………………………………………………… 53

2-10-2-وجوه تفاوت……………………………………………………………………………………………………….. 54

2-10-3-شخصیت‌ها…………………………………………………………………………………………………………. 55

2-10-4-ویژگی‌های زبانی………………………………………………………………………………………………… 55

2-10-5-ویژگی‌های ادبی…………………………………………………………………………………………………. 56

2-10-6-پیام اخلاقی……………………………………………………………………………………………………….. 57

فصل سوم: تحلیل و بررسی بازگردانی داستان‌های کلیله و دمنه در آثار مهدی آذریزدی

3-1-درآمد…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 60

3-2-داستان خرچنگ و مرغ ماهی خوار…………………………………………………………. 60

3-2-1-نمای کلی……………………………………………………………………………………………………………… 60

3-2-2-درون مایه‌ها………………………………………………………………………………………………………….. 61

3-2-3-شخصیّت‌ها……………………………………………………………………………………………………………. 62

3-2-4-ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………… 62

3-2-5-ویژگی‌های ادبی……………………………………………………………………………………………………. 63

3-2-6-پیام‌های اخلاقی…………………………………………………………………………………………………… 64

3-3-داستان اشتباه اردک…………………………………………………………………………….. 64

3-3-1-نمای کلی……………………………………………………………………………………………………………… 64

3-3-2-درون مایه‌ها………………………………………………………………………………………………………….. 65

3-3-3-شخصیت‌ها……………………………………………………………………………………………………………. 66

3-3-4-وجوه تفاوت…………………………………………………………………………………………………………… 66

3-3-5-ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………… 67

3-3-6-ویژگی ادبی…………………………………………………………………………………………………………… 68

3-3-7-پیام اخلاقی………………………………………………………………………………………………………….. 68

3-4- داستان سنگ پشت پرحرف…………………………………………………………………. 68

3-4-1-نمای کلی……………………………………………………………………………………………………………… 68

3-4-2-شخصیّت‌ها……………………………………………………………………………………………………………. 70

3-4-3-ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………… 71

3-4-4-درون مایه……………………………………………………………………………………………………………… 72

3-4-5-ویژگی‌های ادبی……………………………………………………………………………………………………. 72

3-4-6-پیام‌های اخلاقی…………………………………………………………………………………………………… 72

3-5-داستان شغال سیاستمدار………………………………………………………………………. 73

3-5-1-نمای کلی……………………………………………………………………………………………………………… 73

3-5-2-شخصیت‌ها……………………………………………………………………………………………………………. 74

3-5-3-ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………… 74

3-5-4-ویژگی ادبی…………………………………………………………………………………………………………… 75

3-5-5- مقایسه کلی میان دو نثر…………………………………………………………………………………….. 75

3-5-6- پیام اخلاقی…………………………………………………………………………………………………………. 76

3-6- داستان خرگوش باهوش……………………………………………………………………….. 77

3-6-1-نمای کلی……………………………………………………………………………………………………………… 77

3-6-2-درون مایه‌ها………………………………………………………………………………………………………….. 77

3-6-3-شخصیّت‌ها……………………………………………………………………………………………………………. 77

3-6-4-وجوه تفاوت…………………………………………………………………………………………………………… 78

3-6-5- ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………. 80

3-6-6-ویژگی ادبی…………………………………………………………………………………………………………… 82

3-6-7-پیام اخلاقی………………………………………………………………………………………………………….. 82

3-7-داستان آدم خیال باف……………………………………………………………………………. 83

3-7-1-نمای کلی……………………………………………………………………………………………………………… 83

3-7-2-درون مایه‌ها………………………………………………………………………………………………………….. 83

3-7-3-ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………… 84

3-7-4-ویژگی ادبی…………………………………………………………………………………………………………… 84

3-7-5-پیام اخلاقی………………………………………………………………………………………………………….. 84

3-8-داستان موش آهن خور…………………………………………………………………………. 85

3-8-1-نمای کلی……………………………………………………………………………………………………………… 85

3-8-2-درون مایه‌ها………………………………………………………………………………………………………….. 86

3-8-3-ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………… 86

3-8-4-ویژگی‌های ادبی……………………………………………………………………………………………………. 86

3-8-5-پیام اخلاقی………………………………………………………………………………………………………….. 87

3-9-داستان شتر خوش باور………………………………………………………………………….. 87

3-9-1-نمای کلی……………………………………………………………………………………………………………… 87

3-9-2-شخصیّت‌ها……………………………………………………………………………………………………………. 87

3-9-3-وجوه تفاوت…………………………………………………………………………………………………………… 88

3-9-4-ویژگی‌های زبانی…………………………………………………………………………………………………… 88

3-9-5-ویژگی ادبی…………………………………………………………………………………………………………… 89

3-9-6-پیام اخلاقی………………………………………………………………………………………………………….. 89

3-10-داستان همکاری موش و زاغ و آهو و سنگ پشت……………………………………. 90

3-10-1-نمای کلی…………………………………………………………………………………………………………… 90

3-10-2-وجوه تفاوت……………………………………………………………………………………………………….. 91

3-10-3-درون مایه‌ها……………………………………………………………………………………………………….. 92

3-10-4-ویژگی‌های زبانی………………………………………………………………………………………………… 93

3-10-5-ویژگی ادبی………………………………………………………………………………………………………… 95

3-10-6-پیام‌های اخلاقی………………………………………………………………………………………………… 95

3-11-داستان کبوتر بی صبر………………………………………………………………………… 96

3-11-1-نمای کلی…………………………………………………………………………………………………………… 96

3-11-2-شخصیّت‌ها…………………………………………………………………………………………………………. 96

3-11-3-ویژگی‌های زبانی………………………………………………………………………………………………… 97

3-11-4-ویژگی‌های ادبی…………………………………………………………………………………………………. 98

3-11-5-پیام‌های اخلاقی………………………………………………………………………………………………… 99

فصل چهارم: نتیجه گیری

نتیجه گیری و پیشنهادها…………………………………………………………………………………………………………………… 101

فهرست منابع و مآخذ………………………………………………………………………………………………………………………….. 103

چکیده‌ی انگلیسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 105

چکیده

ادبیّات کودک و نوجوان به آثاری اطلاق می شود که هم از نظر درون مایه و ساختار و هم از نظر زبان و شیوه‌ی بیان، با نیازها، علاقه مندی‌ها و توانایی‌های درک و خواندن کودکان و نوجوانان متناسب باشد.

مهدی آذریزدی یکی از نویسندگانی است که در حوزه‌ی ادبیات کودک و نوجوان به خوبی درخشیده است و مجموعه‌ی آثارش به لحاظ بهره جستن از متون کهن و امهّات کتب فارسی، قابل تحلیل و بررسی می باشد. این پژوهش؛ به تحلیل ساختار و محتوای داستان‌هایی که این نویسنده، به تأسّی از کتاب‌های کلیله و دمنه و مرزبان نامه نگاشته است، اختصاص یافته و در چهار فصل تنظیم گردیده است. در فصل نخست، ضمن نگاهی اجمالی به تاریخچه‌ی ادبیات کودک و نوجوان، به معّرفی نویسنده و آثار او پرداخته شده است.

در فصل‌های دوم و سوم با توجّه به تأثیر پذیری نویسنده از کتب کلیله و دمنه‌ی نصرالله منشی و مرزبان‌نامه‌‌ی سعدالدین وراوینی و ذکر مأخذهایی که مورد استفاده‌ی نویسنده بوده است؛ داستان‌ها به دو فصل جداگانه تقسیم شده اند که در این میان به تحلیل و بررسی نمادینگی شخصیّت‌های داستان، ساختار و ویژگی‌های زبانی، ادبی، درون مایه‌ها؛ پیام‌ها و نکات اخلاقی در هر قصّه به تفکیک، پرداخته شده است و برای هر کدام از ویژگی‌های مورد بحث نمونه‌هایی از هر دو نوع نثر به جهت مقایسه و تطبیق و ذکر شاخص سبکی نویسنده و بیان وجوه تفاوت این دو آورده شده و در فصل چهارم به تحلیل و بررسی نتایج بدست آمده از این پژوهش پرداخته شده است. دستاورد این تحقیق، نشانگر این است که آذریزدی در آثار خود با بازنویسی‌های ساده از داستان‌های متون کهن به ذکر مضامین اخلاقی و اجتماعی و پند و اندرز پرداخته است و برای بیان مفاهیم مورد نظر خود به شیوه ای بسیار ساده و عامیانه و به دور از آرایه‌های ادبی و واژگان دشوار و نزدیک به ذهن و زبان مخاطبان خود از هیچ کوششی دریغ نورزیده است.

کلید واژگان: ادبیات کودکان، کلیله و دمنه، مرزبان نامه، مهدی آذریزدی، ساختار و محتوا.

مقدمه

ادبیّات کودک و نوجوان شامل بخشی از ادبیات است که برای کودکان از سنین پیش دبستانی تا پایان دوران نوجوانی، مناسب تشخیص داده شده است. کتابهای تصویری، قصّه­های فرهنگ عامّه، داستان‌های رئالیستی، دانستنی­های علمی، شعر و بسیاری نوشته‌های دیگر که مناسب برای این گروه سنی است.

«در یک تقسیم بندی کلّی ادبیّات کودک را می توان به دو دسته تقسیم کرد:

الف: کتاب­ها، نوشته­ها و سروده­هایی که به طور مشخص و از ابتدا برای کودکان با توجّه به کیفیّت ذهنی و نیاز آن‌ها آفریده شده است.

ب: کتاب­ها، نوشته­ها و سروده­هایی که در اصل برای کودکان آفریده نشده است، ولی به دلیل کیفیت خاص برای کودکان نیز مناسب است که شامل ادبیّات متعلّق به فرهنگ عامّه می شود و آفریننده­ی خاصّی ندارد و هم نوشته‌هایی که مخاطب آن در اصل، بزرگسالان بودند ولی برای کودکان نیز مناسب از کار درآمده، مورد استقبال آن­ها قرار گرفته است.» (پولادی، 1387: 23)

توجّه نویسندگان و پژوهشگران به شناسانیدن امهّات کتب فارسی مانند کلیله و دمنه و مرزبان نامه و دیگر متون کهن به کودکان و نوجوانان این مرز و بوم سبب گردیده که نویسندگان برجسته‌ای چون مهدی آذریزدی در زمینه ادبیّات کودک گام بردارند و در جهت اعتلای رشد فرهنگی و فکری نسل معاصر خود همواره به توفیقاتی نائل گردند.

بنابراین، پیشبرد و بهبود کیفیّت و گستردگی ادبیات کودک، مستلزم تحقیق و پژوهش است. در این پژوهش، که به منظور دستیابی به سبک نوشتاری مطلوب در حوزه­ی ادبیّات کودک و نوجوان، صورت پذیرفته است؛ سعی شده است تا ضمن تحلیل ساختار و محتوای کتاب‌های کلیله و دمنه و مرزبان
نامه­ی آقای آذریزدی؛ که با تأسی از متون کهن بازنویسی شده است و معّرفی جایگاه این نویسنده‌ی ادبیّات کودک، در بین دیگر نویسندگان این شاخه از ادبیّات به تفاوت‌های میان ادبیّات کودک با ادبیّات بزرگسال، بازنویسی آثار کهن و تفاوت آن با باز آفرینی، معرفی ادبیّات داستانی و قصّه گویی نیز، پرداخته شود.

این تحقیق در چهار فصل به قرار زیر تنظیم شده است:

فصل اوّل: ادبیّات کودک و جایگاه مهدی آذریزدی

در این فصل، مختصری درباره‌ی ادبیّات کودک، روند رشد آن، تفاوت ادبیّات کودک با بزرگسال، ادبیّات داستانی و تفاوت بازنویسی و بازآفرینی سخن گفته شده است و سپس به جایگاه مهدی آذریزدی، معّرفی آثار و سبک نوشتاری وی اشاره گردیده است.

فصل دوم: تحلیل و بررسی بازگردانی داستان‌های مرزبان نامه در آثار مهدی آذریزدی

در این فصل، قصّه‌های آذریزدی که به تأسی از داستان‌های مرزبان نامه آورده شده است، مأخذهای مورد استفاده‌ی نویسنده، نمای کلّی هر داستان و ذکر ویژگی‌هایی مانند شخصیّت پردازی، ساختار زبانی، ویژگی‌های ادبی و درون مایه­ها، وجوه تفاوت و پیام‌های اخلاقی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است.

فصل سوم: در این فصل به تحلیل قصّه‌های آذریزدی که به تأسّی از داستان‌های کلیله و دمنه آورده، پرداخته شده است و مانند فصل پیشین از منظر ویژگی­های مختلف بررسی شده است و برای هر ویژگی نمونه ای از مجموعه‌های مذکور آورده شده است.

فصل چهارم : نتیجه گیری و پیشنهادها

در این فصل ابتدا نتایج کلی تحقیق آمده است و در پایان نیز پیشنهاد تحقیقی جدید جهت پژوهشگران محترم ذکر شده است.

پیشینه ی تحقیق

در حوزه‌ی ادبیّات کودک و نقد و بررسی آثار مهدی آذریزدی، برخی از نویسندگان و پژوهشگران، کتبی ارایه داده اند که پژوهشگر در انجام این کار تحقیقی از آن‌ها بهره برده است. ذیلاً به چند نمونه اشاره می شود:

1-محمّدی، محمّد‌هادی، «1385»، روش شناسی نقد ادبیات کودکان، تهران، انتشارات صدا و سیما

در این کتاب ضمن نگرش به ساختار ادبیات کودک، روش شناسی نقد، نقد عملی و نقد تطبیقی در حوزه­ی ادبیّات کودک، به مهدی آذریزدی و آثار وی اشاره گردیده است.

2-حجازی، بنفشه، «1391»، ادبیّات کودکان و نوجوانان- ویژگی‌ها و جنبه‌ها، تهران، انتشارات روشنگران. در این کتاب، تاریخچه ی ادبیّات کودکان و نوجوانان در ایران و جهان و برخی مطالب دیگر مربوط به نقد ادبیّات کودک عنوان گردیده و ضمن پرداختن به جنبه­های تلخیص، بازنویسی و بازآفرینی مطالبی نیز درباره‌ی مهدی آذریزدی آمده است.

3-قزل ایاغ، ثریا،‌«1392»، ادبیّات کودکان و نوجوانان و ترویج خواندن، تهران، انتشارات سمت.

در این کتاب که در خصوص ویژگی­های جسمی و روانی کودکان و نوجوانان، انواع ادبیّات کودکان و روند رشد ادبیّات کودک بحث شده است، به جایگاه ادبی مهدی آذریزدی در دهه‌ی سی نیز اشاره گردیده است.

تعداد صفحه : 122

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید