پایان نامه دکتری داروسازی: پیش تغلیظ داروی aripiperazole به روش میکرواستخراج فاز مایع و فیبر توخالی و اندازه‌گیری میزان دارو در پلاسما و ادرار به روش HPLC در مقادیر Trace

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته دکتری داروسازی

عنوان : پیش تغلیظ داروی aripiperazole به روش میکرواستخراج فاز مایع و فیبر توخالی و اندازه‌گیری میزان دارو در پلاسما و ادرار به روش HPLC در مقادیر Trace

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم دارویی

پایان‌نامه

جهت دریافت درجه دکتری داروسازی

موضوع:

پیش تغلیظ داروی aripiperazole به روش میکرواستخراج فاز مایع و فیبر توخالی و اندازه‌گیری میزان دارو در پلاسما و ادرار به روش HPLC در مقادیر Trace

اساتید راهنما:

سرکار خانم دکتر مهناز قمی

جناب آقای دکتر فرهاد رئوفی

اساتید مشاور:

جناب آقای دکتر علیرضا دبیرسیاقی

سرکار خانم دکتر انسیه قاسمی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شودتکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالب:خلاصه فارسی................................................................................ 1مقدمه .......................................................................................... 2فصل اول: کلیات1-1. ضرورت و اهمیت موضوع...................................................... 51-2. بیان مساله ............................................................................ 51-3. اهداف...................................................................................... 6فصل دوم: بررسی متون و مطالعات دیگران در این زمینه2-1. مروری بر روش‌های استخراج مایع- مایع و میکرواستخراج مایع- مایع......... 82-1-1. میکرواستخراج فاز مایع.......................................................... 82-1-1-1. میکرواستخراج فاز مایع با تک قطره....................................... 82-1-1-2. میکرواستخراج فاز مایع با فیبر توخالی............................... 112-1-1-2-1. اصول استخراج و سیستم‌های مختلف در استفاده از HF-LPME..........2-1-1-2-2. جنبه‌های عملی و پیکربندی‌های مختلف HF-LPME............................2-1-1-2-3. میکرواستخراج فاز مایع از فضای فوقانی با فیبر توخالی............... 182-1-1-3. میکرواستخراج فاز مایع با استفاده از انجماد حلال استخراج کننده...... 212-1-1-4. میکرواستخراج فاز مایع- مایع پخشی (DLPME)...................................2-1-2. استخراج فاز جامد............................................................................... 222-2. کروماتوگرافی........................................................................................ 222-2-1. دسته‌بندی روش‌های کروماتوگرافی....................................................... 232-2-1-1. کروماتوگرافی مایع با کارآیی بالا (HPLC)...........................................2-2-1-2. دستگاه‌های کروماتوگرافی مایع......................................................... 252-2-1-2-1. مخزن فاز متحرک.......................................................................... 262-2-1-2-2. سیستم‌های پمپ کننده................................................................... 262-2-1-2-3. سیستم‌های تزریق نمونه.............................................................. 272-2-1-2-4. ستون‌های کروماتوگرافی مایع...................................................... 282-2-1-2-4-1. انواع پر کننده‌های ستون............................................................ 292-2-1-2-5. دمای پیستون............................................................................. 292-2-1-2-6. آشکارسازها.................................................................................. 292-2-1-2-6-1. آشکارساز فوتومتریک............................................................... 302-2-1-2-6-2. آشکارساز جذب فرابنفش (UV).................................................2-3. بررسی مطالعات HF-HPME ................................................................2-4. بررسی داروی مورد مطالعه................................................................. 362-4-1. فارماکوکنتیک دارو.......................................................................... 362-4-2. مکانیسم اثر دارو.............................................................................. 372-4-3. موارد مصرف دارو.......................................................................... 372-4-4. دوز مصرفی دارو............................................................................ 382-4-5. موارد منع مصرف و احتیاط........................................................ 392-4-6. عوارض جانبی............................................................................... 392-4-7. تداخلات..................................................................................... 402-4-8. اشکال دارویی............................................................................... 412-4-9. خصوصیات فیزیکی دارو............................................................... 412-5. اهمیت اندازه‌گیری آریپیپرازول.......................................................... 422-6. اهداف.............................................................................................. 42فصل سوم: مواد و روش‌ها3-1. مواد شیمیایی و تجهیزات دستگاهی................................................ 443-1-1. مواد شیمیایی، استانداردها و نمونه‌های حقیقی.............................. 443-1-2. تجهیزات دستگاهی......................................................................... 443-2. روش استخراج................................................................................ 453-2-1. استخراج به اختصار طی مراحل زیر انجام گرفت.............................. 453-2-2. مراحل بهینه‌سازی....................................................................... 473-2-2-1. بهینه‌سازی شرایط جداسازی...................................................... 473-2-2-2. بهینه‌سازی شرایط استخراج....................................................... 473-2-2-2-1. نوع حلال آلی..................................................................... 473-2-2-2-2. اثر pH فاز دهنده..................................................................... 473-2-2-2-3. اثر pH فاز گیرنده................................................................ 473-2-2-2-4. اثر قدرت یونی فاز دهنده...................................................... 483-2-2-2-5. اثر همزدن محلول آنالیت..................................................... 483-2-2-2-6. اثر زمان استخراج................................................................... 483-2-2-2-7. اثر دما............................................................................... 483-2-3. ارزیابی کارآیی روش استخراج...................................................... 483-2-3-1. منحنی درجه‌بندی.................................................................... 483-2-3-2. تعیین فاکتور پیش تغلیظ (PF)................................................3-2-3-3. تعیین تکرارپذیری (RSD)........................................................3-2-4. آنالیز نمونه حقیقی............................................................... 49فصل چهارم: نتایج4-1. میکرواستخراج سه فازی بر پایه استفاده از فیبر توخالی متخلخل....... 514-1-1. اصول تئوری............................................................................. 514-2. مراحل بهینه‌سازی....................................................................... 544-2-1. بهینه‌سازی شرایط جداسازی...................................................... 544-2-2. بهینه‌سازی شرایط استخراج..................................................... 554-2-2-1. نوع حلال آلی......................................................................... 554-2-2-2. اثر pH فاز گیرنده و فاز دهنده............................................. 564-2-2-3. اثر سرعت همزدن محلول آنالیت............................................. 584-2-2-4. اثر قدرت یونی فاز دهنده...................................................... 594-2-2-5. اثر زمان استخراج................................................................... 614-2-2-6. اثر دما................................................................................ 614-3. تعیین پارامترهای تجزیه‌ای روش استخراج................................. 634-3-1. تهیه‌ی منحنی درجه‌بندی.......................................................... 634-3-2. فاکتور پیش تغلیظ (PF)..........................................................4-3-3. تعیین حد تشخیص (LOD)........................................................4-3-4. تکرارپذیری روش (RSD)........................................................4-4. آنالیز نمونه حقیقی.................................................................. 66فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری5-1. مقایسه روش استخراجی با روش‌های گزارش شده دیگر مراجع....... 715-2. نتیجه‌گیری................................................................................... 73خلاصه انگلیسی................................................................................ 76منابع................................................................................................... 77ضمائم............................................................................................... 88چکیده:آریپیپرازول یک داروی ضد سایکوز آتیپیکال است که با ترکیبی از فعالیت آنتاگونیستی رسپتور 5-HT2A و پارشیال آگونیستی رسپتورهای5-HT1A و D2 دوپامین اثر درمانی خود را نشان می‌دهد. این دارو در درمان اسکیزوفرنی، اختلالات دو قطبی تیپ I و به عنوان درمان کمکی در افسردگی ماژور استفاده می‌شود.در مواردی که پاسخ مناسب از دارو دیده نشده، اندازه‌گیری سطوح پلاسمایی به منظور رساندن آن به مقادیر لازم قبل از قطع دارو و جایگزین کردن دیگر داروهای ضد سایکوز ضروری است. با توجه به اینکه سطح پلاسمایی آریپیپرازول به مقادیر نانوگرم در میلی‌لیتر می‌رسد، لذا می‌بایست از متدی استفاده کرد که قدرت شناسایی و تفکیک این دارو را در این غلظت کم داشته باشد.در این مطالعه یک روش میکرواستخراج فاز مایع با استفاده از فیبر توخالی به همراه کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا (HPLC) و دتکتور UV جهت پیش تغلیظ و شناسایی آریپیپرازول در پلاسما و ادرار به کار برده شد. آریپیپرازول از 15 میلی‌لیتر محلول بازی نمونه با 8/8 :pH به داخل یک حلال آلی (اکتانول) که در منافذ دیواره فیبر قرار داشت استخراج شد. به دنبال آن این دارو از حلال آلی به داخل فاز گیرنده ی آب با ماهیت اسیدی که در داخل فیبر قرار داشت وارد شد. در این مطالعه فاکتورهای موثر در میکرواستخراج شامل pH فاز دهنده و فاز گیرنده، نوع حلال آلی، قدرت یونی فاز دهنده، دمای فاز دهنده، زمان استخراج و سرعت هم‌زدن بررسی و بهینه شد.پس از استخراج دارو با شرایط بهینه فاز دهنده با8/8:pH و فاز گیرنده با 4/2: pH، حلال آلی اکتانول، زمان استخراج 45 دقیقه، دمای فاز دهنده 40 درجه سانتیگراد، دور هم‌زن 625 و بدون اضافه کردن نمک، فاکتور پیش تغلیظ 127 و حد تشخیص ng/ml 9/3 و انحراف معیار استاندارد در یک روز کاری %4/2 و انحراف استاندارد نسبی در چند روز کاری متوالی %9/3 حاصل شد.مقدمه:علم شیمی تجزیه روش‌های متنوعی را برای آنالیز کمی و کیفی مواد ارائه می دهد. امروزه روش‌های جداسازی، تفکیک گونه‌ای موجود در بافت‌های پیچیده را با حد تشخیصی در حد خیلی کم (فمتوگرم) مقدور ساخته است. علاوه بر روش‌های جداسازی، مرحله‌ی آماده‌سازی نمونه نیز یکی از مهم‌ترین مراحل در روند تجزیه می‌باشد. این مرحله شامل تبدیل بافت یک نمونه حقیقی به حالتی است که برای تجزیه با یک تکنیک جداسازی و یا روش‌های دیگر مناسب باشد. می‌توان گفت مرحله آماده‌سازی نمونه برای اهداف زیر طراحی شده است:1- حذف مزاحمت‌ها از نمونه به منظور افزایش گزینش‌پذیری روش2- پیش تغلیظ آنالیت مورد نظر و افزایش غلظت آن به نحوی که بتوان آنرا با دستگاه‌های تجزیه‌ای اندازه‌گیری کرد.3- تبدیل آنالیت‌ها به فرمی که برای شناسایی با دستگاه تجزیه‌ای مناسب باشد.اساسی‌ترین روش آماده‌سازی نمونه، روش استخراج است. تلاش متخصصین شیمی تجزیه برای ابداع و توسعه‌ی روش‌های اندازه‌گیری با دقت و صحت بالا و نیز حذف مراحل دستی که موجب تکرارپذیری پایین در روش‌های تجزیه‌ای می‌شود، باعث شده که روش‌های استخراجی نوینی ابداع گردد. شکل (A) روش‌های مختلف استخراج و میکرواستخراج را دسته‌بندی می‌کند که راجع به آنها توضیحات مفصلی در مراجع آمده است (1).در کلیات به اختصار راجع به میکرواستخراج مایع- مایع با قطره و روش‌های استخراج بر پایه استفاده از فیبرهای توخالی متخلخل بحث خواهد شد.فصل اول: کلیات1-1- ضرورت و اهمیت موضوعآریپیپرازول یک داروی ضد سایکوز آتیپیکال است که با ترکیبی از فعالیت آنتاگونیستی رسپتور 5-HT2A و پارشیال آگونیستی رسپتورهای5-HT1A و D2 دوپامین اثر درمانی خود را نشان می‌دهد. از طرفی با اثرات خود بر این رسپتورها باعث بروز عوارض ناخواسته‌ای مثل افزایش قابل توجه وزن، آکاتیزی، ترمور، دیسکینزی تاخیری، عوارض اکستراپیرامیدال، افت فشار خون وضعیتی، سندرم نورولپتیک بدخیم و ... می‌شود. سطح پلاسمایی این دارو می‌تواند میان بیماران متفاوت باشد و در مواردی که پاسخ مناسب از دارو دیده نشده، اندازه‌گیری سطوح پلاسمایی به منظور رساندن آن به مقادیر لازم قبل از قطع دارو و جایگزین کردن دیگر داروهای ضد سایکوز ضروری است. با توجه به اینکه سطح پلاسمایی آن به مقادیر نانوگرم در میلی‌لیتر می‌رسد، لذا می‌بایست از متدی استفاده کرد که قدرت شناسایی و تفکیک این دارو را در این غلظت کم داشته باشد. یکی از این متدها استفاده از دستگاه LC-MASS می‌باشد، ولی این روش بسیار پرهزینه می‌باشد. لذا هدف این پایان‌نامه، ابداع روشی نوین با استفاده از فیبر توخالی می‌باشد تا بتوان این دارو را در مقادیر بسیار کم تغلیظ و سپس با دستگاهHPLC ساده با دتکتور UV اندازه‌گیری نمود.2-1- بیان مسألهجهت اندازه‌گیری مقادیر Trace آریپیپرازول در مایعات بدن می‌بایست از متدی استفاده شود که به تیم پزشکی در تنظیم دوز دارو بدون نیاز به خون‌گیری و از طریق غیر تهاجمی کمک کند و قدرت شناسایی و تفکیک این دارو را داشته باشد. با استفاده از متد پیش تغلیظ دارو با میکرواستخراج فاز مایع به کمک هالوفایبر می‌توان مقادیر بسیار کم این دارو را در پلاسما و ادرار تغلیظ و استخراج نمود، سپس با دستگاه HPLC اندازه‌گیری کرد. از آنجا که دفع این دارو عمدتاً از طریق مدفوع است و با توجه به نیمه ی عمر آن، می‌توان از نمونه ی پلاسما افراد جهت آنالیز استفاده نمود. این روش بسیار جدید بوده و تا به حال جهت پیش تغلیظ و اندازه‌گیری این دارو استفاده نشده است. 3-1- اهداف1- ارائه یک روش استخراجی ساده و کارآمد با دقت بالا .2- ارائه یک روش سریع و حساس برای اندازه‌گیری دارو در مایعات بیولوژیک.فصل دوم: بررسی متون و مطالعات دیگران در این زمینه1-2- مروری بر روش‌های استخراج مایع- مایع و میکرواستخراج مایع- مایعاستخراج مایع- مایع بر مبنای توزیع گونه بین دو فاز امتزاج‌ناپذیر که معمولاً یکی از آن‌ها آب و دیگری یک حلال آلی است، استوار است. در این روش، اساس جداسازی توزیع است (2 و 1).عوامل موثر در استخراج مایع- مایع عبارتند از:نوع حلال استخراج کننده، حجم حلال آلی برای استخراج، pH، عامل استخراج، عامل پوشاننده و قدرت یونی محیط.استخراج مایع- مایع یکی از قدیمی‌ترین روش‌های جداسازی است که سادگی و کاربردی بودن در مقیاس تجزیه‌ای و صنعتی از عوامل بقای این روش تا امروزه بوده است. از مهم‌ترین معایب این روش مصرف زیاد حلال آلی و آلودگی محیط زیست، هزینه حلال آلی و ایجاد سمیت می‌باشد. در همین راستا با پیشرفتی که در این روش صورت گرفت و با کم کردن مقدار حلال آلی استخراجی، روش‌های میکرواستخراج با حلال روی کار آمدند که در این روش‌ها حجم حلال آلی مصرفی به مقدار قابل توجهی کاهش می‌یابد (3).روش‌های میکرواستخراج با حلال شامل موارد زیر می‌باشد:1- میکرواستخراج فاز مایع با تک قطره [1](SDME)2- میکرواستخراج فاز مایع توسط غشای فیبر توخالی [2](HF-LPME)3- میکرواستخراج فاز مایع با استفاده از انجماد حلال استخراج کننده4- میکرواستخراج فاز مایع- مایع پخشی[3](DLPME)2-1-1. میکرواستخراج فاز مایع2-1-1-1. میکرواستخراج فاز مایع با تک قطرهLiu و Dasgupta اولین محققانی بودند که از یک قطره‌ی کوچک جهت تغلیظ و استخراج استفاده نمودند. آنها با به کار بردن یک میکرو قطره‌ی آلی از جنس کلروفرم به صورت معلق در یک قطره آبی در حال جریان (سیستم قطره در قطره) توانستند سدیم دو دسیل سولفات را به صورت زوج یون با متیلن بلو به داخل کلروفرم استخراج نماید (4). تقریباً در همان زمان jeannot و cantwell روشی را معرفی کردند که آن را میکرواستخراج با حلال نامیدند (5). در این روش یک قطره 8 میکرولیتری از حلال آلی n- اکتان حاوی مقدار ثابتی از استاندارد داخلی در انتهای میله‌ی تفلونی قرار می‌گرفت و میله‌ی تفلونی به محلول آبی در حال چرخش که حاوی آنالیت بود وارد می‌شد. بعد از اتمام استخراج، میله تفلونی از محلول آبی بیرون کشیده شده و 1 از فاز آلی برای آنالیز به دستگاه کروماتوگرافی گازی تزریق می‌گردید (شکل 2-1).در سال 1997 به موازات تحقیقات jeannot و cantwell روی میکرواستخراج با قطره He (6) و Lee استخراج با قطره را در حالت استاتیک و دینامیک انجام دادند. در روش استاتیک، یک میکرولیتر از قطره‌ی استخراجی در نوک سوزن میکروسرنگ معلق شده، در تماس با محلول آبی قرار گرفته و استخراج گونه از فاز آبی به داخل قطره انجام می‌گیرد. در روش دینامیک، پیستون میکروسرنگ به صورت قیف جدا کننده عمل می‌نماید. با کشیدن پیستون و ورود محلول آبی به داخل میکروسرنگ، لایه‌ی نازکی از فاز آلی در جدار داخلی سرنگ و سوزن تشکیل شده و همرفت القاء شده در اثر حرکت پیستون منجر به استخراج گونه‌ها از فاز آبی به لایه آلی می‌گردد (7). میکرواستخراج با قطره به دو شیوه دو فازی و سه فازی قابل انجام است. در میکرواستخراج دو فازی، استخراج گونه‌ها به درون یک حلال آلی غیر قابل امتزاج با آب رخ می‌دهد. در میکرواستخراج سه فازی یا میکرواستخراج مایع- مایع- مایع[1]، گونه‌ها از نمونه به درون حلال آلی و سپس با استخراج برگشتی به درون فاز آبی پذیرنده استخراج می‌شوند.در میکرواستخراج با قطره (دو فازی یا سه فازی) به دلیل انتقال گونه‌ها از نمونه‌های با حجم چند میلی‌لیتر به داخل میکرو قطره‌ای با حجم میکرولیتر، فاکتور تغلیظ بالایی برای مواد مختلف به دست می‌آید. وجود یک مرحله استخراج برگشتی در سیستم سه فازی، انتخابگری سیستم را بالا می‌برد، چرا که طی آن بسیاری از مولکول‌های خنثی حذف گردیده و روش از قدرت پاکسازی[1] بالایی برای نمونه‌های با ماتریس پیچیده برخوردار می‌گردد. با انتخاب حلال آلی مناسب، کاهش نسبت حجم میکرو قطره‌ی پذیرنده به نمونه، تنظیم شرایط و pH فازهای دهنده و گیرنده و نیز با بکارگیری واکنش‌گرهای کمکی در فاز استخراجی به منظور به دام اندازی گونه‌ها، می‌توان کارایی استخراج را افزایش داد (8).قرارگیری حلال استخراجی در معرض بافت پیچیده‌ی نمونه و انحلال جزیی حلال در آب، دشواری نگهداری قطره درون محلول، عدم امکان استفاده از دماهای بالا و ناپایدار شدن قطره طی هم‌زدن محلول، همچنین کشیده شدن مقداری از محلول همراه با قطره به درون میکروسرنگ در انتهای کار از جمله معایب روش SDME می‌باشد. Jeannot و همکارانش در سال 2001 با هدف رفع این محدودیت‌ها ایده‌ی استفاده از قطره‌ی حلال در فضای فوقانی[2] را مطرح نمودند (9).در این روش که میکرواستخراج با حلال از فضای فوقانی نامیده می‌شود، قطره برای زمانی معلوم در تماس با فضای فوقانی نمونه قرار گرفته و استخراج گونه‌ها از محلول به فضای فوقانی و از آنجا به درون قطره انجام می‌پذیرد.«HS-SDME» روشی ساده، حساس و ارزان است و جهت استخراج ترکیبات فرار و نیمه فرار از نمونه‌های با بافت پیچیده بسیار مناسب می‌باشد (11، 10) به منظور افزایش تکرارپذیری استخراج، این روش توسط دستگاه‌های نیمه خودکار و تمام خودکار نیز انجام پذیرفته است. در شکل (2-2) نمایی از سیستم میکرواستخراج با قطره به دو شیوه استخراج مستقیم و استخراج از فضای فوقانی نشان داده شده است. [1]. Cleaning[2]. Headspace Single Drop Microextraction (HS-SDME).[1]. Liquid- Liquid- Liquid Microextraction (LLL.ME).[1]. Single Drop Microextraction (SDME)[2]. Hollow Fiber Liquid phase Microextraction (HF-LPME)[3]. Depressive Liquid phase Microextractionتعداد صفحه : 109قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

1 پاسخ

بخش دیدگاه ها غیر فعال است.