پایان نامه دکتری علوم سیاسی: تاثیر انگلستان در ایجاد بحران های سیاسیِ ایران از آغاز سلطنت پهلوی تا سال 1390

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی

با عنوان : تاثیر انگلستان در ایجاد بحران های سیاسیِ ایران از آغاز سلطنت پهلوی تا سال 1390

دانشگاه علامه طباطبایی

دانشکده حقوق و علوم سیاسی

رساله دکتری رشته علوم سیاسی

عنوان:

تاثیر انگلستان در ایجاد بحران های سیاسیِ ایران از آغاز سلطنت پهلوی تا سال 1390

استاد راهنما:

جناب آقای دکتر غلامرضا خواجه سروی

اساتید مشاور:

جناب آقای دکتر ابراهیم برزگر

جناب آقای دکتر حشمت الله فلاحت پیشه

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

بخش اول:

کلیات پژوهش…………………………………………………………………………………1

کلیات…………………………………………………………………………………………..2

فصل اول: طرح تحقیقاتی………………………………………………………………..4

گفتار1- بیان مسئله…………………………………………………………………………..4

گفتار 2- سوال اصلی و سوال های فرعی……………………………………………..6

گفتار 3- فرضیه اصلی و فرضیه های فرعی………………………………………….6

گفتار 4- تعریف مفاهیم کلیدی و ابعاد موضوع………………………………………..7

گفتار 5- پیشینه پژوهش…………………………………………………………………10

گفتار 6- مشکلات اجرایی پژوهش………………………………………………………15

گفتار 7- اهمیت پژوهش………………………………………………………………15

گفتار 8- اهداف پژوهش………………………………………………………………….16

گفتار 9- متغیرهای پژوهش……………………………………………………………17

گفتار 10- سازماندهی پژوهش………………………………………………………18

جمع بندی………………………………………………………………………………..20

فصل دوم: مباحث مفهومی و نظری…………………………………………….21

گفتار1- مفاهیم سه گانه بحران، بحران شناسی و مدیریت بحران………..21

گفتار2- روش تحقیق در پژوهش…………………………………………………25

گفتار3- چارچوب نظری پژوهش……………………………………………………..36

جمع بندی……………………………………………………………………………….42

فصل سوم: پیشینه بحران سازی های سیاسی انگلستان درایران تاشروع دوران سلطنت پهلوی……44

گفتار1- بررسی پیشینه تاریخی حضور انگلستان در ایران با رویکردی تحلیلی تاریخی ……..47

گفتار2- بحران سازی های سیاسی بریتانیادردوران قاجارتا اجرای کودتای سوم اسفند 1299…….53

بند 1- حراست از هندوستان، نخستین دستاویز مداخلات سیاسی انگلیس در ایران…………55

بند 2- سیاست های تجزیه طلبانه انگلستان در ایران عصرقاجار، جدایی هرات از شرق ایران، ابزارها، اهداف

و تاثیر بحران مذکور بر جامعه سنتی ایران……………………………………………….56

بند3- بانک شاهنشاهی دردوران قاجار، سیاست های عملگرایانه بانک شاهنشاهی در راستای توسعه استعمار انگلیس در ایران……………………………………………………………………………………63

بند4- انگلیس، نفت و بحران های سیاسی در دوران قاجار………………………….69

بند 5- اجرای کودتای انگلیسی سوم اسفند و انحطاط دودمان قاجار……………..77

جمع بندی………………………………………………………………………………………….85

بخش دوم:انگلستان وبحران سازی های سیاسی درایران دوران پهلوی وجمهوری اسلامی ایران…..87

کلیات……………………………………………………………………………………………..88  

فصل چهارم: سلطنت پهلوی اول………………………………………………………….89

بند1- بانک شاهنشاهی و ادامه توطئه های اقتصادی انگلیس در ایران…………..91

بند 2- انگلستان و وقایع نفتی در عهد پهلوی اول………………………………………..92

بند 3- حکومت رضاشاه دستاویز انگلیس در برابر هجمه کمونیسم………………..100                                          

بند 4- جنگ جهانی دوم،از پایان ماموریت های انگلیسی رضاشاه در ایران تا بازخورد حضور نیروهای ارتش بریتانیا در ایران……………………………………………………………………………………..101

بند 5- رادیو بی بی سی، از تثبیت پادشاهی رضاشاه تا اضمحلال او…………….104

بند 6- انگلیس وحمایت از جریان بهاییت در ایران…………………………………….108

بند 7- پلیس جنوب و حراست از منافع انگلستان در ایران………………………….112

جمع بندی……………………………………………………………………………………….120

فصل پنجم: سلطنت پهلوی دوم………………………………………………………..122

گفتار1- همیاری استعمارانگلستان و قدرت نوپای آمریکا دردوران سلطنت پهلوی دوم….123

گفتار دوم – کودتای انگلیسی 28 مرداد در سازواری با تغییر حکومت مدل ساندرز، شکاف عظیم هویتی بازخورد کودتای مذکور………………………………………………………………………………………….124

بند1- تحولات سیاسی ایران تاپیش از ملى شدن صنعت نفت و تحرکات انگلیس در این برهه……125

بند 2- واکنش های سیاسی انگلستان پس از ملی شدن صنعت نفت در ایران تا پیش از کودتا………126

بند 3- ابزارهای انگلستان در طراحی، هدایت و وقوع کودتا، آمریکا، نخستین هم پیمان انگلیس دربراندازی کابینه مصدق…………………………………………………………………………………..133

بند 4- انگلستان و ترغیب دربار پهلوی دوم و مخالفان دولت ملی گرایان………………….144

بند5- رادیو بی بی سی و مطبوعات، ابزارهای رسانه ای انگلستان در کودتا……………….145

بند 6- بحران اقتصادی دردولت ملی گرایان………………………………………………….147

بند 7- دیگر اقدامات انگلیس در اجرای کودتا…………………………………………………148

بند 8- انگلیس و اهداف کودتای 28 مرداد…………………………………………………..150

بند 9- بازخورد کودتای انگلیسی 28 مرداد بر ایران…………………………………………..150

گفتار سوم- جدایی بحرین و نقش انگلیس در این خصوص، تکرار سناریوی جدایی های ارضی ازایران…..158

بند 1- نگاهی گذرا بر سیر حاکمیت ایران بر مجمع الجزایر بحرین در طول تاریخ………..158

بند 2- نفوذ انگلستان در منطقه خلیج فارس و بحرین………………………………………….162

بند 3- بررسی اوضاع سیاسی بحرین در دوران سلطنت پهلوی اول………………………..165

بند 4- فرجام بحرین و جدایی آن در دوران سلطنت پهلوی دوم………………………….. 168

گفتار4- فعالیت های جریان بهاییت در دستگاه پهلوی دوم…………………………………174

گفتار 5- سیاست های انگلیس در واپسین سال های سلطنت رژیم پهلوی دوم…………184

جمع بندی…………………………………………………………………………………….196

فصل ششم: دوره پیروزی انقلاب اسلامی……………………………………………198

گفتار 1- بررسی تئوری های مربوط به پیروزی انقلاب اسلامی ایران، نقش انگلیس و غرب در اضمحلال پهلوی دوم…200

گفتار 2- انگلستان، از تحریک اعراب خلیج فارس تا همیاری رژیم بعث عراق در حمله نظامی به ایران در شهریور 1359…………………201                                  

بند 1- همکاری های اطلاعاتی استعمارانگلستان و غرب باعراق درجنگ علیه ایران …….213

بند 2- سقوط انقلاب اسلامی ایران، نخستین رویکرد همیاری بریتانیا وغرب با عراق در حمله به نیروهای ایرانی…214

بند 3- تحریم تسلیحاتی جمهوری اسلامی ایران، رویکرد نظامی بریتانیا در شکست انقلاب اسلامی……… 215

بند 4- جنگ تحمیلی و بحران نفت خاورمیانه، نقش انگلستان در ایجاد شوک های نفتی ایران در خلال جنگ تحمیلی…217

بند 5- بریتانیا و ترغیب اعراب خلیج فارس در همکاری با رژیم بعث عراق……..224

گفتار 3- انگلستان و هجمه به مشروعیت نظام جمهوری اسلامی با حمایت از گروه های معاند….233

بند 1- فعالیت های ضد انقلابی سازمان مجاهدین خلق، حمایت های بریتانیا از نخستین گروه معاندنظام جمهوری اسلامی ایران………………………………………………………………….233

بند 2- جبهه نجات ایران………………………………………………………………..252

بند 3- گروه درفش کاویانی……………………………………………………………254

بند 4- گروه احمد مدنی………………………………………………………………255

گفتار 4- تاثیر انگلستان در متشنج نمودن انتخابات ریاست جمهوری سال 1388…….258

بند1- رویکردهای انگلستان در ایجاد آشوب در انتخابات سال 1388…………………259

بند 2- بازخورد اقدامات بحران ساز انگلستان درمتشنج نمودن انتخابات سال 88 بر ایران در ابعاد خارجی و داخلی..266

گفتار 5- انگلستان ومسئله هسته ای ایران،تحریم ها،بازخورد حق دستیابی ایران به انرژی صلح آمیز هسته ای…280

بند 1- بررسی اجمالی تاریخچه مسئله هسته ای در ایران پیش از پیروزی انقلاب اسلامی…….280

بند 2- پرونده‌ی هسته‌ای ایران در ارتباط با غرب در دوره‌ی جمهوری اسلامی…………………. 282

   بند 3- دلایل نگاه تبعیض‌آمیز غرب به مسئله‌ی هسته‌ای ایران قبل و بعد از انقلاب………284

بند 4- رویکردهای کلان بریتانیا در توقف برنامه های هسته ای ایران………………..287

نتیجه گیری و چشم انداز کاربردی از روابط ایران و انگلیس…………………..301

فهرست منابع……………………………………………………………………………….319

بخش اول: کلیات پژوهش

کلیات:

در بخش اول که با عنوان کلیات پژوهش از آن یاد می شود، ابتدا ابزارهای بررسی و تشریح این موضوع که تاثیر انگلستان در بحران سازی های سیاسی در ایران معاصر تا سال 1390 شمسی چه بوده است مورد نظر می باشد. در این خصوص، ابتدا باید این موضوع به اثبات برسد که حضورانگلستان در ایران، در بیشتر مواقع، به بحران سازی های سیاسی مختلفی ختم شده است، به دیگر سخن، حضور انگلستان در جامعه ایران در بیشتر مواقع یک معضل بزرگ برای کشور ایران و رجال سیاسی آن به شمار می رفته است. پس از اثبات این نکته، بررسی سیر بحران سازی های سیاسی انگلستان در ایران مورد نظر خواهد بود. در این میان ابتدا باید افزود که نمی توان سیر بحران سازی های سیاسی انگلیس در ایران را در به بازه زمانی خاص تفکیک نموده و سپس به تحلیل و تشریح آن پرداخت. لذا در راستای ارائه تحلیلی دقیق و علمی بایستی سیرتاریخی حضور انگلستان و دلایل این حضور را بررسی نمود. در گام بعد، آنچه مورد نظر می باشد، انتخاب روش تحقیق و چارچوب نظری می باشد. در راستای ارائه صرف وقایع تاریخی و فعالیت های سیاسی انگلستان در ایران، روش تاریخی مناسب می باشد، لکن یقینا چنین روشی تحلیل دقیق و متقنی ارائه نخواهد داد. روش جامعه شناسی تاریخی که دو بعد داخلی و خارجی آن ابزارها، رویکردها، نتایج و بازخورد فعالیت های سیاسی انگلستان را در ایران به خوبی واکاوی می نماید، نیز به صورت تلفیقی با روش تاریخی به کارگرفته شده است.

چارچوب نظری استفاده مشتمل بر تحلیلی سه گانه از مدل وابستگی استعماری دوس سانتوس، مدل بی ثباتی سیاسی دیوید ساندرز و مدیریت بحران مایکل برچر می باشد. در مدل دوس سانتوس مراحل وابستگی به سه مرحله وابستگی استعماری، وابستگی مالی- صنعتی و وابستگی علمی- فناورانه تفکیک شده است و در این خصوص بحران سازی های سیاسی انگلستان در هر مرحله از حیات سیاسی ایران تا سال 1390 شمسی با یکی از این مراحل سه گانه در تطابق می باشد.در مدل بی ثباتی سیاسی دیوید ساندرز به ترتیب براساس شدت و حدت بی ثباتی، تغییر رژیم، تغییر حکومت، چالش های خشونت آمیز و چالش های مسالمت آمیز را شاهد می باشیم. مدل مدیریت بحران برچر نیز شامل مراحلی همچون تهدید یک یا چند ارزش اساسی بازیگران، عدم تجانس، برجستگی  ژئواستراتژیک، مقولات، خشونت و نهایتا برون داد مهمترین عوامل بروز بحران می باشند و مراحلی همچون شروع، گسترش، کاهش و نهایتا بازخورد، مهمترین مراحل مدیریت بحران تلقی می شوند.

بااستفاده از موارد مذکور، در بخش اول این رساله، بیشتر گذری تاریخی بر سیر بحران سازی های سیاسی انگلستان در دوران پیش از سلطنت پهلوی که شامل دوران افشاریه و زندیه و صفوی و قاجاریه می شود، داریم و همانطور که در فوق بدان اشاره گردید، در راستای آسیب شناسی هرچه بهتر از سبقه بحران سازی های سیاسی انگلستان در ایران، ناچارا باید به بررسی تاریخی دوران ابتدایی حضور انگلستان در ایران پرداخت.

بخش اول، به سه فصل تفکیک شده است. در فصل اول، همانطور که بیان خواهد شد، مواردی همچون بیان مسئله، سوال اصلی و فرعی و فرضیه های اصلی و فرعی، اهمیت موضوع، پیشینه موضوع، مطرح می گردند. آنچه که در فصل اول از اهمیت بالایی برخوردار است، اثبات این موضوع که حضور بریتانیادر ایران در بیشتر موارد با بحران سازی های سیاسی گسترده ای مصادف بوده است.

در فصل دوم، ابزارهای و روش های تحلیل و تشریح بحران سازی های سیاسی انگلستان در ایران تبیین می گردند، همانطور که بیان گردید روش های تاریخی و جامعه شناسی تاریخی(در ابعاد داخلی و خارجی) حول روش پژوهش و مدل وابستگی دوس سانتوس و مدل بی ثباتی سیاسی دیوید ساندرز، حول چارچوب نظری پژوهش قرار می گیرند. در اینجا باید افزود که استفاده از نظریه مدیریت بحران مایکل برچر در راستای تبیین هرچه بهتر بحران سازی های سیاسی انگلستان در ایران و ارتباط آن با نظریه نظام سلطه بین المللی استفاده گردیده است که در طول فصول مختلف رساله بارها از آن استفاده خواهد گردید.

در فصل سوم، به برخی از مهمترین بحران های سیاسی منتج از فعالیت های بریتانیا در ایران دوران پیش از سلطنت پهلوی اشاره خواهد شد. دورانی همچون دوره افشاریه، زندیه، صفویه و قاجاریه. در این فصل نیز سیاست های استعماری انگلستان در قالب تحلیل سه گانه از مدل وابستگی استعماری دوس سانتوس ابتدا در عرصه نظام سلطه جهانی بررسی خواهد شد، سپس مدیریت بحران های مذکور در قالب نظریه مدیریت بحران مایکل برچر تحلیل می گردد و سرانجام بازخورد بحران های سیاسی بر کشور ایران و سیاستمداران آن تشریح و تبیین خواهد شد تا بتوان سیر بحران سازی های سیاسی انگلستان در دوران بعد(پهلوی اول، دوم و دوران پس از انقلاب اسلامی) را بهتر تبیین و تحلیل نمود.

فصل اول: طرح تحقیقاتی

گفتار 1- بیان مسئله:

کشورانگلستان یکی از کهن ترین و سازمان یافته ترین قدرت های استعماری جهان محسوب می شود. کشوری که سابقه استعماری آن به گواه اسناد موجود ومتقن تاریخی به اوائل قرن شانزدهم میلادی و بویژه به دوران تشکیل “کمپانی هندشرقی انگلستان”درسال ۱۶۰۰میلادی برمی گردد. ابتداپرتغالی ها دراوائل قرن شانزدهم پایه های استعمارکهنه را درکشورها ومناطق ساحلی اقیانوس هند وماوراءآن، دریای سرخ، خلیج عمان، خلیج فارس وشبه قاره هند برقرار کردند. پس ازآن، انگلیسی ها به تدریج با مبارزه مداوم وسازمان یافته با پرتغالی ها وسایرقدرت های استعماری دیگر آنها راشکست داده و وادار به خروج ازمنطقه کردند، تا اینکه بعدا خود قدرت برتر و بلامنازع منطقه شدند.پیشرفت ها وموفقیت های استعماری انگلستان بویژه درخاورمیانه تا به آنجا رسید که درشروع قرن بیستم، امپراتوری بریتانیا برحدود یک چهارم کل خشکی های کره زمین وساکنان آن(با حدود ۳۰۰میلیون نفرجمعیت)سلطه استعماری و استثماری داشت. به همین جهت ازدیدگاه آماری، هرفرد انگلیسی درآن زمان صاحب۱۰نفر”برده استعماری” بود(جمعیت انگلستان درابتدای قرن بیستم حدود۳۰میلیون نفربود) لذا وینستون چرچیل سیاستمدار کهنه کار ونخست وزیراسبق انگلستان درهمان حوالی اعلام کردکه”آفتاب درامپراتوری انگستان هیچگاه غروب نمی کند”بخصوص، انگلستان با انعقاد قرارداد دارسی درسال ۱۹۰۱ به مدت ۶۰ سال مداوم بادولت ایران، رقابت های گسترده با دولت های استعماری (روسیه تزاری، آلمان، فرانسه) وقدرت بزرگ منطقه ای(امپراتوری عثمانی)، قدرت ونفوذ استعماری خود را هرچه بیشتردرمنطقه وایران تثبیت کرد.

با توجه به اینکه بررسی مفهوم بحران سازی های سیاسی انگلستان در کشور ایران به عنوان یک مشکل اساسی و حیاتی در سیرگذران تاریخی و حتی در عصر حاضر همواره کشور ایران را آبستن بحران های سیاسی گوناگونی نموده است، به همین علت تلاش بر آنست تا با بهره گیری از تلفیق نظریات دوس سانتوس- ساندرز و نیز رویکردی تاریخی وجامعه شناسی تاریخی(در ابعاد داخلی و خارجی) به اثبات این مسئله پرداخته شود. همچنین، با توجه به این موضوع که خاورمیانه در نظریات اکثر نظریه پردازان امنیتی(اسپایکمن) به عنوان هارتلند(قلب جهان، Heartland) دنیا مطرح گردیده است و مهمتر آنکه ایران در موقعیت مرکزی این منطقه قرار گرفته است وبه لحاظ موقعیت ژئواستراتژیک، منابع نفتی و مواد اولیه موردنیاز جوامع صنعتی همچون انگلستان، عامل بسیار مهمی در معادلات استعماری کشورهای قدرتمند به شمار می رود، می توان مسئله حضور بریتانیا در درون کشورهای توسعه نیافته ای همچون ایران را در خلال سالیان طویل تشریح نمود. مسئله حضور انگلستان در ایران به شیوه های مختلف(مستقیم یا غیرمستقیم) صرف دلایل اقتصادی دلایل دیگری را نیز می طلبد، لکن دیگر دلایل نیز در ارتباط با علل و عوامل اقتصادی و سیاسی قرار می گیرند.دلایلی همچون رقابت با نازیسم، کمونیسم و مواردی مشابه. لذا بخش مهمی از رساله حاضر، در پی ارائه پاسخی متقن، علمی و تحلیلی از چرایی حضور انگلستان و متعاقب آن بحران سازی های سیاسی این کشور در ایران می باشد و در پاسخ بدین مسئله، با رویکردی تلفیقی از روش های تاریخی و جامعه شناسی تاریخی(در ابعاد داخلی و خارجی) استفاده شده است.

در خصوص علت انتخاب روش تاریخی، در راستای توصیف صرف وقایع و بحران های سیاسی منتسب به بریتانیا در ایران از روش مذکور استفاده شده است و در خصوص چرایی گزینش روش جامعه شناسی تاریخی باید افزود در بحران سازی های سیاسی که انگلستان در ایران ایجاد نمود یا به نحوی در ایجاد ان تاثیرگذار بود، آن دسته از بحران هایی که ابعاد داخلی ایران را تحت تاثیر خود قرارداد، ذیل بعد داخلی روش جامعه شناسی تاریخی قرار می گیرد و آن دسته از بحران هایی که انگلستان با تعامل سایر قدرت های نظام بین الملل و یا در رقابت با آنان در ایران ایجاد نمود، ذیل نظریه استفن هابدن در روش جامعه شناسی تاریخی در بعد خارجی قرار می گیرند.

همچنین، جهت پویایی ذهن خوانندگان و آشنایی هرچه بیشتر و بهتر با پیشینه بحران سازی های سیاسی انگلستان در ایران، ناچارا سابقه ورود انگلستان در ایران، به طور اجمالی بررسی خواهد شد تا رویکردهای بحران سازی سیاسی این کشور در ایران از ابتدا تا کنون به تفصیل مورد بررسی قرار گیرد. در اینجا ذکر این نکته مهم می باشد که بررسی تاثیرانگلستان در بحران سازی های سیاسی در ایران، به نوعی احیا کننده فرضیات تئوری توطئه باشد. تئوری که تمامی عوامل بحران سازی های سیاسی در ایران را به انگلستان و عوامل خارجی نسبت می دهد. در حالی که رساله حاضر، با نقدی علمی- تحلیلی بر فرضیات تئوری توطئه، بحران های سیاسی ای که در آن انگلستان نقشی بارز و مخرب داشته است را مورد بررسی و تبیین قرار خواهد داد. به دیگر سخن، نمی توان تمامی بحران های سیاسی به وقوع پیوسته در ایران را منتسب به بریتانیا قلمداد نمود و یا هدف آن نیست تا برداشت های سو و بعضا نادرست فرضیات تئوری توطئه را با واقعیت های برآمده از بحران سازی های سیاسی انگلیس در ایران کاملا یکسان سازی نموده و منطبق برهم قرار گیرد.در بخش های بعدی به تفصیل در خصوص تئوری توطئه و ارتباط یا عدم ارتباط تئوری مذکور با پژوهش کنونی بحث خواهد شد.

تعداد صفحه : 353

قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید