پایان نامه رشته الهیات: موضع فخر رازی در دلالت آیات امامت و ولایت حضرت علی

متن کامل پایان نامه با فرمت ورد

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته فقه و الهیات

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شودتکه هایی از متن به عنوان نمونه :چکیدهآیا در قرآن کریم آیاتی دالّ بر انتصاب امام از سوی خداوند متعال وجود دارد؟ علماء امامیه معتقدند که خداوند دانای حکیم، امام را به عنوان ادامه‌دهنده مأموریت جهانی و جاودانه پیامبر خاتم9 منصوب کرده است؛تا با حفظ،تفسیر و اجرای دقیق احکام الهی،باعث وحدت و مانع از تفرقه دینی و اجتماعی مسلمین شده، مردم را هدایت و به سعادت دنیوی و اُخروی برساند.تفسیر صحیح و اجرای دقیق احکام نیز از طریق علم کامل و عصمت امام میسّر است و فقط خداوند متعال،عطا‌کننده علم و عصمت به امام و آگاه از این اوصاف در وجود امام است؛بنابراین تنها اوست که امام را منصوب می‌کند.از اینرو خداوند برای اعلام انتصاب امام و وجوب اطاعت مردم از او، در آیاتی از قرآن به این موضوع مهم پرداخته و جهت صیانت قرآن از تحریف به زیاد و کم‌شدن و نیز کشته‌شدن ائمه: از ذکر نام آنها خودداری فرمود.بنابراین با بیان شرایط ویژه و منحصر‌به‌فردی،به بیان موضوع امامت پرداخته و وظیفه تبیین آیات و تعیین و معرفی مصداق امام را بر عهده پیامبر حکیم گذاشته است.پیامر9 نیز به اقتضای وظیفه الهی خود، جانشین خود را برای مردم معرفی و واجب‌الطاعه نمود.در مقابل علماء اهل سنت؛از جمله فخر رازی؛ معتقدند که روش‌های مختلف انتخاب خلفاء بعد از پیامبر9،دلیل بر انتخابی‌بودن امام توسط مردم و عدم انتصاب او توسط خداوند بوده و وجود شرایطی از قبیل علم کامل ،عصمت و افضل‌بودن را شرط امامت ندانستند.از اینرو قائلند نصّ قرآنی بر امامت خلفاء وجود ندارد.آنها بر ادعای شیعه مبنی بر دلالت آیات امامت و ولایت بر امامت حضرت علی7 خدشه وارد کرده و امامت آن حضرت را انکار کردند.وجود الفاظ با معانی خاص،ترتیب چینش کلمات،عبارات و جملات موجود در آیه ،نوع ارتباط آیه محل بحث با آیات قبل و بعد و نیز آیات مرتبط در دیگر سور،زمان نزول آیه ،شأن نزول و روایات معتبر با سلسله اسناد صحیح از فریقین  از یک سو و تبیین نتایج فاسد و مخالف آیات،روایات و عقل سلیم؛که حاصل ادعا و ادله فخر رازی است از سوی دیگر، دلایل محکمی بر رد ادعای فخر رازی و اثبات ادعای ما در موضوع ولایت حضرت امام علی7 است. فهرست مطالب چکیده....................................................................................................................................................................................... ج‌فصل اول:کلیات......................................................................................................................................................................... 121.طرح تحقیق..................................................................................................................................................................... 121-1.بیان مسأله.............................................................................................................................................................. 121-2.علت انتخاب موضوع................................................................................................................................................. 131-3.سابقه پژوهش......................................................................................................................................................... 131-4.ضرورت واهمیت موضوع........................................................................................................................................... 141-5.فواید پژوهش.......................................................................................................................................................... 141-6.سوال اصلی پژوهش................................................................................................................................................. 151-7.سوا­‌‌ل­های فرعی پژوهش............................................................................................................................................ 151-8. فرضیه­های پژوهش................................................................................................................................................. 151-9. پیش­فرض­های پژوهش............................................................................................................................................. 151-10. اهداف پژوهش..................................................................................................................................................... 151-11. روش گردآوری اطلاعات......................................................................................................................................... 161-12.نوآوری پژوهش.................................................................................................................................................... 161-13. نتایج علمی و عملی پژوهش.................................................................................................................................... 161-14.سازماندهی پژوهش................................................................................................................................................ 16
  1. مفهوم شناسی «ولی» و«ولایت».......................................................................................................................................... 18
2-1. معنای لغوی ولی..................................................................................................................................................... 182-2.معنای لغوی ولایت.................................................................................................................................................... 202-3.کاربردهای قرآنی واژه ولی......................................................................................................................................... 222-4.ولایت در اصطلاح..................................................................................................................................................... 232-4-1.ولایت در علم کلام............................................................................................................................................ 232-4-2.ولایت در علم فقه............................................................................................................................................. 232-4-3. ولایت درعلم عرفان......................................................................................................................................... 242-4-4. ولایت در علم تفسیر قرآن.................................................................................................................................. 242-5.اقسام ولایت............................................................................................................................................................ 253.مفهوم شناسی امام:........................................................................................................................................................... 263-1.معنای لغوی............................................................................................................................................................ 263-2.کاربرد لفظ امام در قرآن............................................................................................................................................. 27بررسی.................................................................................................................................................................... 273-3.معنای اصطلاحی امام................................................................................................................................................ 283-3-1.امامت از نظر امامیه........................................................................................................................................ 282-3-3.امامت از دیدگاه اهل سنت................................................................................................................................... 293-3-3.تفاوت علماء امامیه با اهل سنت در مفهوم امامت.................................................................................................... 303-3-4 .ریشه تناقض شیعه وسنی در ابعاد بحث امامت....................................................................................................... 31
  1. ضرورت امامت................................................................................................................................................................ 31
4-1.دلیل عقلی............................................................................................................................................................... 314-1-1.برهان لطف.................................................................................................................................................... 314-1-1-1.دلایل وجوب لطف بر خداوند....................................................................................................................... 344-1-1-2.تبیین لطف بودن امام................................................................................................................................ 354-2.ادله نقلی................................................................................................................................................................ 354-2-1.آیات............................................................................................................................................................. 354-2-2. روایات......................................................................................................................................................... 375.امامت موضوع علم کلام است یا فقه........................................................................................................................................ 395-1. اهل تسنن.............................................................................................................................................................. 395-2. امامیه.................................................................................................................................................................. 405-3.نظر مطلوب(نهایی)................................................................................................................................................... 416.امامت از اصول دین یا اصول مذهب........................................................................................................................................ 41
  1. وظایف امام..................................................................................................................................................................... 43
7-1. وظایف امام از دیدگاه اهل سنت................................................................................................................................... 43بررسی.................................................................................................................................................................... 447-2.وظایف امام از دیدگاه امامیه........................................................................................................................................ 458 .ویژگی­های امام................................................................................................................................................................ 468-1. ویژگی­های امام از دیدگاه اهل سنت.............................................................................................................................. 46بررسی.................................................................................................................................................................... 478-2. ویژگی­های امام از دیدگاه امامیه.................................................................................................................................. 508-2-1.عصمت......................................................................................................................................................... 50 8-2-2.افضل بودن..................................................................................................................................................... 588-2-3.علم.............................................................................................................................................................. 608-2-4. نصب الهی.................................................................................................................................................... 669.نتیجه........................................................................................................................................................................ 70فصل دوم:فخر رازی؛زندگی و تطوّر علمی....................................................................................................................................... 721.زندگی فخر رازی............................................................................................................................................................... 721-1. ولادت و نسب......................................................................................................................................................... 721-2.ویژگی­های شخصیتی................................................................................................................................................. 721-3. مذهب فقهی و مکتب کلامی فخر رازی.......................................................................................................................... 731-3-1. اهل بیت : در مفاتیح الغیب و شیعه‌بودن فخر رازی....................................................................................................... 73بررسی.................................................................................................................................................................... 741-4 .وفات فخر رازی...................................................................................................................................................... 75
  1. 2. تطور علمی فخر رازی........................................................................................................................................................ 75
2-1. اساتید فخر............................................................................................................................................................. 752-2.شاگردان فخر رازی................................................................................................................................................... 762-3.جایگاه علمی فخر رازی............................................................................................................................................. 762-4.سفرهای علمی فخر رازی.......................................................................................................................................... 772-5. تألیفات فخر رازی................................................................................................................................................... 772-6.اوضاع اجتماعی عصر فخر رازی................................................................................................................................. 783.نگاهی به تفسیر مفاتیحالغیب(تفسیر کبیر)فخر رازی.................................................................................................................... 783-1.نقص و تکمیل مفاتیح الغیب......................................................................................................................................... 783-2.انگیزه نگارش مفاتیح الغیب....................................................................................................................................... 803-3.ویژگی­های مفاتیح الغیب............................................................................................................................................ 813-4. شیوه تنظیم و نگارش مفاتیح الغیب.............................................................................................................................. 823-5.مفاتیح الغیب در گفتار عالمان...................................................................................................................................... 833-6. روش و گرایش فخر رازی در تفسیر مفاتیح­الغیب............................................................................................................ 853-7.مصادر و منابع مفاتیح‌الغیب........................................................................................................................................ 863-8.تاثیر مفاتیح‌الغیب بر تفاسیر دیگر................................................................................................................................. 871-4.نتیجه......................................................................................................................................................................... 88فصل سوم: فخر رازی و آیات بیانگر ولایت حضرت علی7................................................................................................................... 89
  1. آیه تبلیغ‏......................................................................................................................................................................... 90
1-1.تبیین آیه با توجه به کلمات،عبارات و سیاق آن................................................................................................................. 911-2. تبیین آیه با توجه به شأن نزول و حقایق تاریخی............................................................................................................... 991-3.تحلیل آیه با توجه به سایر آیات مرتبط با مقصود آیه........................................................................................................ 1001-4.موضع فخر رازی نسبت به دلالت آیه تبلیغ بر ولایت حضرت علی 7................................................................................... 1031-4-1.حفظ جان؛علت تأخیر و ترس پیامبر9 در ابلاغ پیام مهم الهی..................................................................................... 103بررسی............................................................................................................................................................. 103دلایل عدم بیم پیامبر 9 در ابلاغ پیام الهی به خاطر حفظ جان........................................................................................... 1031-4-2. منظور از «ما اُنزِلَ»، تمام رسالت..................................................................................................................... 106بررسی............................................................................................................................................................. 107دلایل عدم دلالت «ما‌اُنزِلَ» بر تمام رسالت.................................................................................................................. 1071-4-3.حفظ پیامبر از شرّ یهود و نصاری...................................................................................................................... 109بررسی............................................................................................................................................................. 110دلایل عدم دلالت آیه بر وجود خطر یهود و نصاری........................................................................................................ 1101)ناسازگاری با سیاق آیه................................................................................................................................. 1102)عدم ترس پیامبر9 در ابلاغ امر الهی به خاطر حفظ جان........................................................................................ 1141-5.نتیجه.................................................................................................................................................................. 117
  1. آیه اکمال...................................................................................................................................................................... 119
2-1. بررسی و تبیین کلمات و عبارات آیه........................................................................................................................... 1212-2.تبیین آیه با شأن نزول آن.......................................................................................................................................... 1262-3.تبیین آیه با مسائل موجود جامعه مسلمین...................................................................................................................... 1272-4. موضع فخر رازی در دلالت آیه اکمال بر ولایت حضرت علی7.......................................................................................... 1302-4-1. اکمال دین یعنی کامل کردن احکام و تسلّط اسلام..................................................................................................... 131بررسی............................................................................................................................................................. 131دلایل عدم تسلّط مطلق و دائمی مسلمین بر تمام کفار................................................................................................. 1312-4-2.مقصود از واژه«الیوم»؛واژه‌ای مجازی یا روز عرفه.............................................................................................. 132بررسی............................................................................................................................................................. 1331)عدم وجود قرینه بر مجازی بودن واژه«الیوم»......................................................................................................... 1332)عدم نزول آیه در روز عرفه................................................................................................................................ 1332-4-3.یأس کافران به دلیل نا‌امیدی کفار از حلال‌کردن پلیدی‌ها و نیز غلبه اسلام..................................................................... 137بررسی............................................................................................................................................................. 1371)عدم توانایی کفار در حلال‌کردن گوشت‌های حرام؛تکوینی است یا تشریعی........................................................................ 1372)عدم غلبه مطلق و دائمی مسلمین بر کفّار............................................................................................................... 1382-4-4.اکمال دین؛یعنی صدور احکام کامل و ابدی در آخر بعثت............................................................................................ 139بررسی............................................................................................................................................................. 139کامل بودن دین ؛یعنی جایگزینی رکنی با فقدان یکی از ارکان دین...................................................................................... 1392-5.نتیجه.................................................................................................................................................................. 1413.آیه اولوالأمر................................................................................................................................................................. 1443-1.تبیین کلمات و عبارات آیه......................................................................................................................................... 1453-1-1.دیدگاه‌ها در مورد مصادیق اولوا‌الأمر.................................................................................................................. 1473-1-2.مصادیق حقیقی اولوا‌الأمر............................................................................................................................... 1483-2. تبیین آیه با شأن نزول آیه........................................................................................................................................ 1493-3.تبیین و تفسیر آیه با آیات تطهیر و ولایت...................................................................................................................... 1493-4.موضع فخر رازی درباره دلالت آیه اولوا‌الأمر بر امامت حضرت علی7................................................................................ 1513-4-1.مصداق اولوا‌الأمر،اهل حل و عقد امت و حجیت اجماع............................................................................................ 151بررسی........................................................................................................................................................ 1521)اشتباه فخر رازی........................................................................................................................................ 1522)نکته‌ای دقیق و اعتراف فخر رازی................................................................................................................... 1533)دلایل عدم دلالت آیه بر اهل‌حل‌و‌عقد.................................................................................................................. 1534)عدم عصمت اهل‌حل‌و‌عقد............................................................................................................................... 1555)عدم صدق اولوا‌الأمر معصوم بر اهل حلّ‌وعقد..................................................................................................... 1556)عدم حجیت اجماع امت................................................................................................................................. 1573-4-2.دلایل فخر رازی بر عدم دلالت آیه بر مدعای روافض ؛یعنی شیعیان............................................................................ 157بررسی................................................................................................................................................... 1581)شناخت،لازمه ضروری انجام و اطاعت هر عمل مطلق و مقید............................................................................ 1582)اعترافی از  فخر رازی در مخالفت با ادعای وی............................................................................................ 163بررسی........................................................................................................................................................ 1651)انواع کاربرد لفظ جمع در معنای مفرد.............................................................................................................. 1652)عدم دلالت اجتماع افراد بر عصمت آنها............................................................................................................ 168بررسی........................................................................................................................................................ 1691)جواب نقضی.............................................................................................................................................. 1692)آیه در مقام بیان مرجعیت قرآن و سنت و نه بیان مصداق اجرایی حلّ اختلاف.............................................................. 1693)اشکالات اساسی نظر فخر رازی...................................................................................................................... 171بررسی........................................................................................................................................................ 1731)عدم دلالت اولوا‌الأمر بر خلفاء راشدین و علماء.................................................................................................. 1732)عدم دلالت آیه بر فرماندهان و سلاطین.............................................................................................................. 174بررسی................................................................................................................................................... 1753-5.نتیجه.................................................................................................................................................................. 1774.آیه ولایت...................................................................................................................................................................... 1784-1. تبیین آیه از طریق کلمات و عبارات آن........................................................................................................................ 1784-2.تبیین آیه از طریق شأن نزول آیه................................................................................................................................. 1824-3. تبیین آیه از طریق دیگر آیات.................................................................................................................................... 1844-4.موضع فخر رازی نسبت به دلالت آیه ولایت بر امامت حضرت علی7.................................................................................. 1904-4-1.دلالت آیه بر عموم مؤمنین............................................................................................................................... 190بررسی............................................................................................................................................................. 1911)نقص استدلال فخر رازی بر عمومیت آیه ولایت و دلایل آن......................................................................................... 1911-1)بی‌ارتباطی بین آیه مورد استناد فخر و آیه ولایت............................................................................................. 1911-2) عدم دلالت آیه بر تمایز مؤمنان از منافقان با عبارت) یُقیمُونَ الصَّلاه و ...(........................................................... 1924-4-2.منظور از مؤمنان؛ ابوبکر،علی7........................................................................................................................ 193بررسی............................................................................................................................................................. 193دلالت آیه بر حضرت علی7.................................................................................................................................... 1934-4-3.منظور از ) وَ هُمْ راکِعُونَ(؛خضوع،شرافت رکوع،حالت مؤمنین................................................................................. 194بررسی............................................................................................................................................................. 194ادله دلالت) وَ هُمْ راکِعُونَ(بر حالت رکوع نماز............................................................................................................ 1944-4-4.تقریر استدلال شیعه در بیان فخر رازی................................................................................................................ 1954-4-5.نقد فخر رازی بر استدلال شیعه......................................................................................................................... 1974-4-5-1.اشکال اول:عدم جواز حمل لفظ مشترک بر دو معنا در یک زمان............................................................................................... 197بررسی............................................................................................................................................................. 197تقریر ناقص و منحرف استدلال شیعه از سوی فخر رازی............................................................................................... 197بررسی................................................................................................................................................... 1991)وحدت سیاق؛عامل اشتباه فخر رازی........................................................................................................... 1992) ادله عدم ارتباط آیه ولایت با آیات قبل و بعد................................................................................................. 2004-4-5-2-2.دلیل دوم:عدم تصرّف علی7 در زمان پیامبر9....................................................................................... 201بررسی................................................................................................................................................... 202ولایت بالفعل حضرت علی7 در زمان حیات پیامبر9............................................................................................ 202بررسی................................................................................................................................................... 2041)انواع حمل لفظ جمع بر فرد....................................................................................................................... 2042)فخر رازی و حمل جمع بر مفرد................................................................................................................. 2054-4-5-2-4.دلیل چهارم:تناقض در آیات............................................................................................................. 207بررسی................................................................................................................................................... 2071)عدم دلالت آیه54 بر ابوبکر...................................................................................................................... 2072)تناقض مدعا با عقیده فخر رازی................................................................................................................ 211بررسی................................................................................................................................................... 2121)تمسک و احتجاج علی7به آیه بر امامت خود.................................................................................................. 2132)سوگند روز شورا................................................................................................................................... 215بررسی................................................................................................................................................... 217ولایت بلافصل حضرت علی 7بعد از پیامبر9..................................................................................................... 217بررسی................................................................................................................................................... 218دلالت آیه بر التزام مؤمنین به رهبری و ولایت مطلقه.......................................................................................... 218بررسی................................................................................................................................................... 219تناسب و تأکید منطقی آیات دلیل بر معنای تصرّف در امور.................................................................................... 219بررسی................................................................................................................................................... 2211)اتفاق دانشمندان بر حصر«انّما»................................................................................................................ 2212)دلالت آیات مورد استناد فخر رازی بر حصر مطلق.......................................................................................... 2213)دلایل حصر مطلق در آیه ولایت.................................................................................................................. 223بررسی................................................................................................................................................... 2241)مغالطه فخر رازی و تحریف ظاهر آیه......................................................................................................... 2252)توجیه نامربوط و مشکل............................................................................................................................ 226بررسی........................................................................................................................................................ 228دلالت کامل آیه بر حضرت علی7........................................................................................................................ 228بررسی................................................................................................................................................... 2301)زکات اسمی عام برای واجب و مستحب....................................................................................................... 2302)عدم تعلّق زکات واجب بر انگشتر............................................................................................................... 232بررسی................................................................................................................................................... 233سائل فرستاده خدا و توجه به درخواست او توجه به خدا....................................................................................... 233بررسی................................................................................................................................................... 234عدم صدق فعل کثیر بر اشاره......................................................................................................................... 234بررسی................................................................................................................................................... 235زکات مستحبّی.......................................................................................................................................... 235بررسی................................................................................................................................................... 235بررسی........................................................................................................................................................ 2364-5.نتیجه.................................................................................................................................................................. 238نتایج پژوهش.................................................................................................................................................................... 239پیشنهاد........................................................................................................................................................................... 245کتابنامه........................................................................................................................................................................... 24 

1-1.بیان مسأله

بحث از ابعاد امامت ازقبیل چیستی،چرایی،چگونگی و کیستی و به معنای جانشینی پیامبراکرم9 بعد از وفات ایشان اولین و اختلاف­انگیزترین بحث در میان متکلمان و محققان اسلامی بوده است. امت اسلام بعد از پیامبر9  به دو مذهب اصلی و هر کدام از این مذاهب به تدریج به فرقه­های مختلفی منشعب شد؛علت اصلی این افتراق در بین مسلمانان بحث جانشینی بعد از رحلت پیامبر9 می­باشد.هریک از مذاهب و فرَق مسلمان برای اثبات ابعاد بحث امامت ادله­ای اقامه کرده و برآن پافشاری نموده­اند.مذهب تشیع با اقامه ­ادله عقلی و نقلی(آیات و روایات و تاریخ)چگونگی و کیستی خلیفه بعد از پیامبر9 را مخصوص عده خاصی(اهل­بیت معصوم پیامبر: )دانسته است.اما اهل تسنن خلافت بعد از پیامبر9 را مخصوص کسی ندانسته­ و به نظرآنان هرکسی که مورد اجماع و انتخاب مردم یا از طریق شورا،توافق اهل حل وعقد، غلبه و زور بر حاکمیت مردم مسلّط شده باشد ،به عنوان امام مسلمین و جانشین پیامبر9 است.علماء امامیه به استناد آیاتی ازقرآن؛که به آیات امامت و ولایت مشهورند؛امام را ازطرف خدا منصوب دانسته و قائلند که مردم در تعیین امام هیچ نقشی را ندارند و این مقام برای تداوم هدایت مردم همانند مقام نبوت باید ازسوی خداوند ، مشخص و به وسیله پیامبر به مردم شناسانده شود.امّا در مقابل ؛ علمای اهل تسنن دلالت این دسته از آیات را بر امامت حضرت علی و اولاد معصومش: قابل قبول ندانسته و با ذکر شأن نزول­ها و دلایلی برادله علمای امامیه خدشه و شبهاتی را وارد نموده­اند و از قبول امامت و خلافت بلافصل حضرت علی و نیز اولاد معصومش : سرباز زده­اند.یکی از علماء مشهور اهل سنت،فخررازی است.ایشان ضمن اعتراف به فضائل اهل­بیت: نسبت به دلالت آیات ولایت بر ولایت و امامت حضرت علی7 موضع دیگری گرفته است. سوال قابل طرح در این جستار این است که موضع فخر رازی درخصوص دلالت آیات ولایت بر ولایت امیرالمؤمنین علی7 چیست.***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 256قیمت : چهارده هزار تومان  
 
 

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

2 پاسخ

بخش دیدگاه ها غیر فعال است.