پایان نامه :عالم برزخ از منظر صدرالمتالهین ملاصدراشیرازی (محمدبن ابراهیم) و قشیری (ابو القاسم عبد الکریم هوازن)

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :علوم قرآن و حدیث

عنوان : عالم برزخ از منظر صدرالمتالهین  ملاصدراشیرازی (محمدبن ابراهیم) و قشیری (ابو القاسم عبد الکریم هوازن)

دانشگاه پرورش دبیر شهید رجایی

دانشکده علوم انسانی

عالم برزخ از منظر صدرالمتالهین  ملاصدراشیرازی

 (محمدبن ابراهیم) و قشیری (ابو القاسم عبد الکریم هوازن)

 استاد راهنما: دکتر سید محسن میر باقری

استاد مشاور: سرکار خانم دکتر زهرا کاشانیها

 پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد

در رشته علوم قرآن و حدیث

 آذر ماه91

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده:

در مقدمه بحث معاد وبرزخ باید گفت که مسأله معاد و برزخ از مسائلی است که انبیاء بعد از دعوت به توحید، مردم را به آن فرا خوانده اند و آن را لازمه ی ایمان به خداوند دانسته اند. در قرآن کریم و در سنت پیامبر اکرم و ائمه این مسئله مطرح شده است و عقل برای شناخت آن متمسک به قرآن و سنت شده است و همه ی اندیشمندان به وجود آن اعتقاد دارند .

اما در مورد پیشینه ی این بحث باید گفت در کتاب های تفسیر و مقالات مستقل وجود دارد امتیاز این بحث ارائه ی آن از دیدگاه ملاصدرای شیرازی و عبد الکریم هوازن قشیری است . یکی به عنوان فیلسوف و عارف شیعی مذهب و دیگری عارفی سنی مسلک می باشد.

هدف این مباحث تبیین جهان برزخ و ویژگی های آن از نظر این دو اندیشمند است . نوع تحقیق بنیادی و روش آن تحلیل محتواست و سپس بیان آراء این دو مفسر و تحلیل و نقد آن هاست. و برخی از نتایج تحقیق عبارت اند از : معنای لغوی برزخ و اصطلاحی آن، بیان دلایل قرآنی و روایی در وجود عالم برزخ، ذکر آثار تربیتی اعتقاد به این جهان برای کسانی که آن را با اعتقاد کامل بپذیرند و ذکر برخی ویژگی های دیگر این عالم.

کلیدواژه­ها: قرآن، روایات، معاد، عرفان، قبر،بهشت، جهنم، تفسیر موضوعی، برزخ، حیات، موت ملاصدرا، قشیری.

 

 

 

 

فهرست مطالب

فصل اول …………………………………………………………………………………………………………..طرح مساله

1-1) مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………….2

1-2) عنوان تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………..2

1-3) اهداف تحقیق……………………………………………………………………………………………………………….2

1-4) روش اجرای تحقیق……………………………… …………………………………………………………………………………………….3

1-5 ) بیان مسئله ………………………………………………………………………………………………………………………………………..3

1-6) سوابق پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………4

1-6-1) پایان نامه ها…………………………………………………………………………………………………………………………………….5

1-6-2) کتاب ها…………………………………………………………………………………………………………………………………………..5

1-6-3) مقالات…………………………………………………………………………………………………………………………………………….5

1-7) سؤالات تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………………….6

1-8) ضرورت واهمیت تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………..6

1-9) ابزارگرد آوری داده ها وذکر ویژگی های آنها(پرسش،مصاحبه و…)……………………………………………………8

1-10)کلیدواژه ها ………………………………………………………………………………………………………………………………………..9

1-1-1)  عرفان……………………………………………………………………………………………………………………………………………9

1-10-1-1) عرفان ازنظرملاصدراوقشیری  ………………………………………………………………………………………………10

1-10-1-2) حیات…………………………………………………………………………………………………………………………………….11

1-10-2-1) حیات در قرآن………………………………………………………………………………………………………………………11

1-10-2-2) حیات درروایات……………………………………………………………………………………………………………………..12

1-10-2-3) حیات درفلسفه……………………………………………………………………………………………………………………..12

1-10-2-4) حیات درعرفان ……………………………………………………………………………………………………………………13

1-10-3) موت…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 13

1-10-3-1) تعبیرقرآن درباره مرگ………………………………………………………………………………………………………….14

1-10-3-2) موت درنظرعرفا…………………………………………………………………………………………………………………….17

1-10-3-3) موت درنظرصوفیان………………………………………………………………………………………………………………17

1-10-4) مَعاد…………………………………………………………………………………………………………………………………………18

فصل دوم ……………………………………………………………………………………………..برزخ درآیات وروایات

2-1)مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………22

2-2) معنی برزخ درفرهنگ نامه ها……………………………………………………………………………………………………………22

2-3)معنی لغوی برزخ………………………………. ………………………………………………………………………………………………22

2-4) معنی اصطلاحی برزخ………………………………………………………………………………………………………………………..23

2-5)ضرورت ایمان به برزخ……………………………………………………………………………………………………………………….25

2-6)اثبات برزخ از راه آیات……………………………………………………………………………………………………………………….26

2-6-1)تعددموت وحیات…………………………………………………………………………………………………………………………..28

2-6-1-1)نظرعلامه طباطبایی پیرامون تعددموت وحیات………………………………………………………………………28

2-6-1-2) تعددموت وحیات ازنظرشهیدمطهری……………………………………………………………………………………..29

2-6-1-3)تعددموت وحیات ازنظرملاصدرا……………………………………………………………………………………………….30

2-6-1-4)قشیری وتعددموت وحیات………………………………………………………………………………………………………30

2-6-2)دوران سوم،برزخ……………………………………………………………………………………………………………………………31

2-6-3)حیات حقیقی در برزخ………………………………………………………………………………………………………………… 32

2-6-4)بهشت برزخی……………………………………………………………………………………………………………………………….34

2-6-5)جهنم برزخی………………………………………………………………………………………………………………………………..35

2-6-6)مدت انتقال ازدنیا به برزخ……………………………………………………………………………………………………………36

2-6-7)اندک شمردن اقامت قبل ازقیامت  ……………………………………………………………………………………………37

2-6-8)محل اقامت قبل ازقیامت  ………………………………………………………………………………………………………….40

2-6-9)روایات،مفسرآیات برزخ…………………………………………………………………………………………………………………41

2-7)برزخ درروایات………………………………………………………………………………………………………………………………….45

2-7-1)ماهیت برزخ…………………………………………………………………………………………………………………………………46

2-7-2) آستانه ورود به برزخ…………………………………………………………………………………………………………………..47

2-7-3)پیام اهل برزخ……………………………………………………………………………………………………………………………..50

2-7-4)جایگاه مومنان…………………………………………………………………………………………………………………………….51

2-7-5)کرامت مومن دربرزخ………………………………………………………………………………………………………………….52

2-7-6)رابطه روح بابدن بعدازمفارقت………………………………………………………………………………………………………..53

2-7-7)سیمای برزخیان…………………………………………………………………………………………………………………………….53

2-8)ویژگی های برزخ………………………………………………………………………………………………………………………………..54

2-8-1)سوال قبر……………………………………………………………………………………………………………………………………….54

2-8-2)فشارقبر………………………………………………………………………………………………………………………………………….55

2-8-3)خبرامام علی (علیه السلام)ازفشارقبر……………………………………………………………………………………………55

2-8-4)عوامل عذاب قبر…………………………………………………………………………………………………………………………..56

2-8-5) عوامل رفع  عذاب قبر…………………………………………………………………………………………………………………57

2-8-6)ارتباط ارواح بادنیا…………………………………………………………………………………………………………………………57

2-8-7)مکان مومنان ومشرکان……………………………………………………………………………………………………………….59

2-8-8)تمثل اعمال درعالم برزخ……………………………………………………………………………………………………………..60

2-8-9)شفاعت وامیدواری……………………………………………………………………………………………………………………….61

فصل سوم ………………………………………………………………………………………..برزخ ازدیدگاه ملاصدرا

3-1)  مسلک وحکمت صدرالمتألهین………………………………………………………………………………………………………64

3-2)  برزخ از نظر ملاصدرا:……………………………………………………………………………………………………………………..65

3-3)  بدن برزخی……………………………………………………………………………………………………………………………………..67

3-4)  برزخ درتفسیرقرآن ملا صدرا …………………………………………………………………………………………………………67

3-5)  دوام برزخ…………………………………………………………………………………………………………………………………………68

3-6)  آثارتربیتی معادوبرزخ………………………………………………………………………………………………………………………69

3-7)  ماهیت قبروعذاب وثواب آن:…………………………………………………………………………………………………………..70

3-8)  ماهیت قبر  …………………………………………………………………………………………………………………………………….71

3-9)  ثواب و عقاب قبر  …………………………………………………………………………………………………………………………..72

3-10)  نظر صدرا درباره پرسش در قبر ………………………………………………………………………………………………….74

3-11) آشکار شدن اسرار………………………………………………………………………………………………………………………….75

3-12) شکل برزخی …………………………………………………………………………………………………………………………………76

3-13) درک اموراخروی وایمان به بهشت وجهنم  ………………………………………………………………………………..76

3-14) چگونگی مراتب افراد دربرزخ:……………………………………………………………………………………………………….80

3-15)  مکان بهشت ودوزخ……………………………………………………………………………………………………………………….81

فصل چهارم……………………………………………………………………………………….برزخ ازدیدگاه قشیری

4-1) معرفی قشیری …………………………………………………………………………………………………………………………………84

4-2) نگاهی به تفسیر لطائف الاشارات: …………………………………………………………………………………………………….84

4-3) روش قشیری در تفسیر لطائف الاشارات………………………………………………………………………………………….85

4-4) بررسی تفسیرملاصدرا و قشیری………………………………………………………………………………………………………89

4-5) عالم مثال ازنظرعرفا …….. :………………………………………………………………………………………………………………. 91

4-6) برزخ ازنظرقشیری‏ :…………………………………………………………………………………………………………………………..92

4-7) آثارتربیتی یاد معادوبرزخ:…………………………………………………………………………………………………………………94

4-8) ارتباط ایمان وعمل صالح بادرجات افراد…………………………………………………………………………………………..97

4-9)نعمتهای بهشتی ازنظرقشیری……………………………………………………………………………………………………………97

4-10) عذاب قبر ………………………………………………………………………………………………………………………………………98

فصل پنجم …………………………………………………………………………………….جمع بندی ونتیجه گیری

5-1)نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………………………………..101

5-2) بعضی از مسائل اختلافی  برزخ…………………………………………………………………………………………………….. 102

5-3) اشتراک نظرصدراوقشیری………………………………………………………………………………………………………………103

5-4) افتراق نظرملاصدراوقشیری……………………………………………………………………………………………………………104

5-5)پیشنهادها………………………………………………………………………………………………………………………………………..104

5-6) منابع  و مآخذ  …………………………………………………………………………………………………….105


 

 

فصل اول

 

 

طرح مسأله

 

 

 

 

 

  • مقدمه:

در ایـن فصـل به کلیـات مساله ی این پژوهـش پرداخته خواهد شد. و چهار چوب کلی این تحقیق را به عنوان راهنمای کار در این فصل مشخص ساخته ایم.

1-2)عنوان تحقیق:

عالم برزخ از منظر صدرالمتالهین شیرازی (محمد ابن ابراهیم)و قشیری (ابوالقاسم عبدالکریم هوازن )

1-3) اهداف تحقیق:

الف: آشنایی با دیدگاه های ملاصدرا و قشیری در باره عالم برزخ .

ب: کیفیت سؤال و جواب افراد در عالم برزخ.

ج: بررسی مراتب برزخ و درجات ایمان افراد.

د: تبین آثار تربیتی اعتقاد به عالم برزخ  .

ه: تبین گونه های حضور افراد در برزخ (حیات و موت).

 

1-4) روش اجرای تحقیق:

در این پژوهش ابتـدا با مراجعه به کـتابخانه ها، کتب، مقاله ها، و پایان نامه مورد استفاده و جـمع آوری شده، سپس با مراجعه به سایت های مربوط اطلاعات لازم پژوهـش گرد آوری شـده است. روش تحقـیق در ایـن پژوهش تحلیل محتواست یعنی بر اساس بنیادی بودن نوع تحقیق ابـتدا منابع و اطلاعات لازم در زمیـنه این پژوهش تهیه و بعد با توجه به این منابع و اطلاعات ،تحقیق، مورد بررسی و تبیین قرار گرفت و اهداف و سوالات پژوهش استخراج و در پایان به ذکر فواید و نتایج خواهیم پرداخت .

1-5 ) بیان مسأله:

موضـوع مورد پژوهـش برزخ از منـظر صدرالمتالهین ملاصدرا شیرازی (محمد ابن ابراهیم) و قشیری ( ابوالقاسم عبد الکریم هوازن ) است.

دو مفسر که هر کدام ویژگی های خاص خود را دارند، ملاصدرا شیعه مذهب و اندیشه ای فلسفی عرفانی دارد و قشیـری، سنی مذهب وصـوفی مسلک و صاحب اندیـشه ای عرفانی می باشد، وجه اختلافـشان در مذهب و وجه اشتراکشان درعرفان است.

در این پژوهش به موضوع برزخ از تفسیر قرآن کریم ملاصدرا و تفسیر لطائف الاشارات قشیری پرداخته شده. ضمناً از سایر کتب ملاصدرا که به نوعی به مسئله برزخ اشاره کرده استفاده شده است.

خط سیرفکری ملاصدرا در این تفسیر بر عمق نظر و دقت استوار است و نکات و دقایق ظریفی دارد که درخور اهمـیت اسـت . مثـلاً در ذیـل آیه « یَـوْمَ تُبْلىَ السّـَرَائر » (9 طارق ) آیـه را بـه عالـم بـرزخ ناظـر می داند و از آن به عنوان«القیامه الوسطی»یاد می کند.ویاآیات«یَوْمَ یَأْتِ لَا تَکَلَّمُ نَفْسٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ  فَمِنْهُمْ شَقِىٌّ وَ سَعِید» * «فَأَمَّا الَّذِینَ شَقُواْ فَفِى النَّارِ لهَُمْ فِیهَا زَفِیرٌ وَ شَهِیق» * «خَالِدِینَ فِیهَا مَا دَامَتِ السَّـمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ إِلَّا مَا شَـاءَ رَبُّکَ إِنَّ رَبَّـکَ فَعَّالٌ لِّمَا یُرِید »روزى است‏ که چون فرا رسد هـیچ کس جز به اذن وى سخـن نگـوید. آن گاه بـعضى از آنان تیـره‏ بختند و (برخى) نیکبخت. و اما کسانى که تیره ‏بخت شده‏اند، در آتش، فریاد و ناله‏اى دارند. تا آسمان ها و زمین برجاست، در آن ماندگار خواهند بود، مگر آنچه پروردگارت بخواهد، زیرا پروردگار تو همان کند که خواهد. (105-107)

مخصوص عالم برزخ گرفته زیرا مدت دوام آن به دوام آسمان ها و زمین وابسته است که حالت داوم ابدی ندارد در صورتی که حیات اخروی ابدی است.

و اما قشیری در مقدمه ی لطائف الاشارات می گوید : مقصود من در این کتاب بیان اشارات قرآنی به زبان اهل معرفت یعنی صوفیه می باشد. (قشیری ، 2007م، ج1،ص41،) و در ترسیم روش تفسیری خود در فهم حقایق وحی با محوریت اشارت بجای عبارت بدون آنکه در معانی ظاهری واژگان قرآنی توقفی بکند ، با بهره گیری از جنبه های پنهانی به معانی راه می یابد مثلا در آیه 99 سوره مومنون مرگ را برای افرادی که تقاضای برگشت به دنیا می کنند بلا می خواند.

ایشان عنصر تهذیب نفس را به عنوان مهم ترین عنصر درک اشـارات و لطائف قرآنی مـی داند. در روش خود به عقل اعتماد کامل ندارد، گرچه آن را در مراحل اولیه ی ایمان ضروری می داند. تکیه گاه این تفسیر تأویـل عرفانی است اگر در مواردی هم روایتی از پیامبر(ص) یا دیگران نقل می کند به ندرت نام را وی را می آورد نقل عارفان نیز به همین شیوه است.

در کتاب تفسیر و مفسران آمده : از ویژگـی های تفسیـر عرفانی جهـت گیـری آن به سـوی تهذیب نفس است. مفسران در این روش به دنبال همین هدف و در پی آننـد که از درون قرآن وسیله ای برای رسـیدن به آن به دست آورند، هر چند کشف این وسیله قرآنی به سختی انجام می گیرد و بر حسب متعارف امکان ندارد و چه بسا نظر خود را بر قرآن تحمیل کرده اند و اینان همان گروه نا موفق وگمراهند.

از گروه موفق می توان عبدالله تستری، عبدالرحمن سلمی، قشیری، میبدی را نام برد. ولی تأویلاتی که محـی الدین ابن عربی کرده است، او را شخصی ناموفق نشان می دهند. (معرفت، 1385،ج2،ص369)

به نظرنگارنده همین گروه به ظاهر موفق درتفاسیرشان مواردی به چشم می خورد که محل بحث است. مانند تفسیر میبدی از آیه اول سوره کوثر که در تفسیرش می گوید : «إِنَّا أَعْطَیْناکَ الْکَوْثَرَ» ما تو را حوض کوثر دادیم، تا تشنگان امّـت را شراب دهى. شرابـى بى‏کدر، شارب آن بى‏سکر، ساقى آن یکى صدّیق اکبر، یکى فـاروق انـور، یکـى عثمان ازهر، یکى مرتضى انور اشهر (ع)، اینست لفظ خبر که صادر گشت از سیّد و سالار بشر (ص).

تعداد صفحه : 151

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید