پایان نامه : پیش تغلیظ داروی aripiperazole به روش میکرواستخراج فاز مایع و فیبر توخالی و اندازه‌گیری میزان دارو در پلاسما و ادرار به روش HPLC در مقادیر Trace

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته داروسازی

عنوان : پیش تغلیظ داروی  aripiperazole به روش میکرواستخراج فاز مایع و فیبر توخالی و اندازه‌گیری میزان دارو در پلاسما و ادرار  به روش HPLC در مقادیر Trace

 دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم دارویی

پایان‌نامه

جهت دریافت درجه دکتری داروسازی

 

موضوع:

پیش تغلیظ داروی  aripiperazole به روش میکرواستخراج فاز مایع و فیبر توخالی و اندازه‌گیری میزان دارو در پلاسما و ادرار  به روش HPLC در مقادیر Trace

 

اساتید راهنما:

سرکار خانم دکتر مهناز قمی

جناب آقای دکتر فرهاد رئوفی

اساتید مشاور:

جناب آقای دکتر علیرضا دبیرسیاقی

سرکار خانم دکتر انسیه قاسمی

سال تحصیلی:92-1391

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

 

عنوان                                                                                                                               صفحه

خلاصه فارسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 1

مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 2

 

فصل اول: کلیات

1-1. ضرورت و اهمیت موضوع………………………………………………………………………………………………………………. 5

1-2. بیان مساله ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 5

1-3. اهداف………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 6

فصل دوم: بررسی متون و مطالعات دیگران در این زمینه

2-1. مروری بر روش‌های استخراج مایع- مایع و میکرواستخراج مایع- مایع……………………………………… 8

2-1-1. میکرواستخراج فاز مایع……………………………………………………………………………………………………………… 8

2-1-1-1. میکرواستخراج فاز مایع با تک قطره……………………………………………………………………………………. 8

2-1-1-2. میکرواستخراج فاز مایع با فیبر توخالی……………………………………………………………………………. 11

2-1-1-2-1. اصول استخراج و سیستم‌های مختلف در استفاده از HF-LPME…………………………… 12

2-1-1-2-2. جنبه‌های عملی و پیکربندی‌های مختلف HF-LPME…………………………………………….. 15

2-1-1-2-3. میکرواستخراج فاز مایع از فضای فوقانی با فیبر توخالی……………………………………………. 18

2-1-1-3. میکرواستخراج فاز مایع با استفاده از انجماد حلال استخراج کننده……………………………… 21

2-1-1-4. میکرواستخراج فاز مایع- مایع پخشی (DLPME)………………………………………………………….. 21

2-1-2. استخراج فاز جامد…………………………………………………………………………………………………………………… 22

2-2. کروماتوگرافی………………………………………………………………………………………………………………………………… 22

2-2-1. دسته‌بندی روش‌های کروماتوگرافی………………………………………………………………………………………. 23

2-2-1-1. کروماتوگرافی مایع با کارآیی بالا (HPLC)………………………………………………………………………. 23

2-2-1-2. دستگاه‌های کروماتوگرافی مایع…………………………………………………………………………………………. 25

2-2-1-2-1. مخزن فاز متحرک…………………………………………………………………………………………………………. 26

2-2-1-2-2. سیستم‌های پمپ کننده………………………………………………………………………………………………. 26

2-2-1-2-3. سیستم‌های تزریق نمونه……………………………………………………………………………………………… 27

2-2-1-2-4. ستون‌های کروماتوگرافی مایع…………………………………………………………………………………….. 28

2-2-1-2-4-1. انواع پر کننده‌های ستون………………………………………………………………………………………… 29

2-2-1-2-5. دمای پیستون………………………………………………………………………………………………………………… 29

2-2-1-2-6. آشکارسازها……………………………………………………………………………………………………………………. 29

2-2-1-2-6-1. آشکارساز فوتومتریک………………………………………………………………………………………………. 30

2-2-1-2-6-2. آشکارساز جذب فرابنفش (UV)…………………………………………………………………………….. 31

2-3. بررسی مطالعات HF-HPME ……………………………………………………………………………………………………. 32

2-4. بررسی داروی مورد مطالعه………………………………………………………………………………………………………….. 36

2-4-1. فارماکوکنتیک دارو………………………………………………………………………………………………………………….. 36

2-4-2. مکانیسم اثر دارو……………………………………………………………………………………………………………………… 37

2-4-3. موارد مصرف دارو…………………………………………………………………………………………………………………….. 37

2-4-4. دوز مصرفی دارو………………………………………………………………………………………………………………………. 38

2-4-5. موارد منع مصرف و احتیاط……………………………………………………………………………………………………. 39

2-4-6. عوارض جانبی…………………………………………………………………………………………………………………………. 39

2-4-7. تداخلات…………………………………………………………………………………………………………………………………… 40

2-4-8. اشکال دارویی………………………………………………………………………………………………………………………….. 41

2-4-9. خصوصیات فیزیکی دارو…………………………………………………………………………………………………………. 41

2-5. اهمیت اندازه‌گیری آریپیپرازول………………………………………………………………………………………………….. 42

2-6. اهداف……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 42

فصل سوم: مواد و روشها

3-1. مواد شیمیایی و تجهیزات دستگاهی………………………………………………………………………………………….. 44

3-1-1. مواد شیمیایی، استانداردها و نمونه‌های حقیقی…………………………………………………………………… 44

3-1-2. تجهیزات دستگاهی…………………………………………………………………………………………………………………. 44

3-2. روش استخراج……………………………………………………………………………………………………………………………… 45

3-2-1. استخراج به اختصار طی مراحل زیر انجام گرفت…………………………………………………………………. 45

3-2-2. مراحل بهینه‌سازی…………………………………………………………………………………………………………………… 47

3-2-2-1. بهینه‌سازی شرایط جداسازی……………………………………………………………………………………………. 47

3-2-2-2. بهینه‌سازی شرایط استخراج……………………………………………………………………………………………… 47

3-2-2-2-1. نوع حلال آلی……………………………………………………………………………………………………………….. 47

3-2-2-2-2. اثر pH فاز دهنده………………………………………………………………………………………………………….. 47

3-2-2-2-3. اثر pH فاز گیرنده…………………………………………………………………………………………………………. 47

3-2-2-2-4. اثر قدرت یونی فاز دهنده…………………………………………………………………………………………….. 48

3-2-2-2-5. اثر همزدن محلول آنالیت……………………………………………………………………………………………… 48

3-2-2-2-6. اثر زمان استخراج………………………………………………………………………………………………………….. 48

3-2-2-2-7. اثر دما…………………………………………………………………………………………………………………………….. 48

3-2-3. ارزیابی کارآیی روش استخراج……………………………………………………………………………………………….. 48

3-2-3-1. منحنی درجه‌بندی…………………………………………………………………………………………………………….. 48

3-2-3-2. تعیین فاکتور پیش تغلیظ (PF)……………………………………………………………………………………….. 49

3-2-3-3. تعیین تکرارپذیری (RSD)……………………………………………………………………………………………….. 49

3-2-4. آنالیز نمونه حقیقی…………………………………………………………………………………………………………………. 49

فصل چهارم: نتایج

4-1. میکرواستخراج سه فازی بر پایه استفاده از فیبر توخالی متخلخل…………………………………………… 51

4-1-1. اصول تئوری…………………………………………………………………………………………………………………………….. 51

4-2. مراحل بهینه‌سازی……………………………………………………………………………………………………………………….. 54

4-2-1. بهینه‌سازی شرایط جداسازی…………………………………………………………………………………………………. 54

4-2-2. بهینه‌سازی شرایط استخراج…………………………………………………………………………………………………… 55

4-2-2-1. نوع حلال آلی…………………………………………………………………………………………………………………….. 55

4-2-2-2. اثر pH فاز گیرنده و فاز دهنده…………………………………………………………………………………………. 56

4-2-2-3. اثر سرعت همزدن محلول آنالیت……………………………………………………………………………………… 58

4-2-2-4. اثر قدرت یونی فاز دهنده………………………………………………………………………………………………….. 59

4-2-2-5. اثر زمان استخراج……………………………………………………………………………………………………………….. 61

4-2-2-6. اثر دما………………………………………………………………………………………………………………………………….. 61

4-3. تعیین پارامترهای تجزیه‌ای روش استخراج……………………………………………………………………………….. 63

4-3-1. تهیه‌ی منحنی درجه‌بندی……………………………………………………………………………………………………… 63

4-3-2. فاکتور پیش تغلیظ (PF)………………………………………………………………………………………………………… 64

4-3-3. تعیین حد تشخیص (LOD)…………………………………………………………………………………………………. 65

4-3-4. تکرارپذیری روش (RSD)………………………………………………………………………………………………………. 66

4-4. آنالیز نمونه حقیقی………………………………………………………………………………………………………………………. 66

فصل پنجم: بحث و نتیجهگیری

5-1. مقایسه روش استخراجی با روش‌های گزارش شده دیگر مراجع…………………………………………….. 71

5-2. نتیجه‌گیری…………………………………………………………………………………………………………………………………… 73

 

خلاصه انگلیسی………………………………………………………………………………………………………………………………….. 76

منابع……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 77

ضمائم……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 88

فهرست  جداول

عنوان                                                                                                                                        صفحه

جدول 2-1. کاربردهای کروماتوگرافی تقسیمی………………………………………………………………………………….. 24

جدول 2-2. کاربردهای اخیر HF-LPME در استخراج گونه‌های مختلف……………………………………….. 33

جدول 4-1. خلاصه نتایج بهینه‌سازی استخراج…………………………………………………………………………………. 62

جدول 4-2. ارقام شایستگی HF-LPME داروی آریپیپرازول…………………………………………………………… 66

جدول 4-3. نتایج اندازه‌گیری آریپیپرازول در ادرار و پلاسما……………………………………………………………. 69

جدول 5-1. کارهای دیگر انجام شده بر روی آریپیپرازول  71

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                                                                     صفحه

نمودار 4-1. بررسی نوع حلال پر کننده منافذ فیبر………………………………………………………………………… 56

نمودار 4-2. بررسی اثر تغییرات pH فاز دهنده در فرآیند استخراج ……………………………………………. 57

نمودار 4-3. بررسی اثر تغییرات pH فاز گیرنده در فرآیند استخراج …………………………………………… 58

نمودار 4-4. اثر سرعت همزدن بر فرآیند استخراج ……………………………………………………………………….. 59

نمودار 4-5. تاثیر قدرت یونی فاز دهنده بر فرآیند استخراج………………………………………………………….. 60

نمودار 4-6. تاثیر زمان بر فرآیند استخراج……………………………………………………………………………………….. 61

نمودار 4-7. تاثیر دما بر فرآیند استخراج………………………………………………………………………………………….. 62

نمودار 4-8. منحنی درجه‌بندی مستقیم………………………………………………………………………………………….. 63

نمودار 4-9. منحنی درجه‌بندی بعد از استخراج با هالوفایبر …………………………………………………………. 64

نمودار 4-10. منحنی درجه‌بندی بعد از استخراج با هالوفایبر جهت بررسی Linearity……………… 64

فهرست اشکال

عنوان                                                                                                                                              صفحه

شکل A. روش‌های مختلف استخراج و میکرواستخراج………………………………………………………………………….. 3

شکل 2-1. نمای جانبی از سیستم میکرواستخراج با حلال با استفاده از میله‌ی تفلونی…………………… 9

شکل 2-2. نمایی از سیستم میکرواستخراج با تک قطره الف) استخراج مستقیم از درون محلول ب) استخراج از فضای فوقانی 11

شکل 2-3. اصول استخراج HF-LPME الف) دو فازی ب) سه فازی………………………………………………. 13

شکل 2-4. الف) سیستم HF-LPME براساس پیکربندی U شکل ب) پیکربندی میله‌ای ………….. 16

شکل 2-5. طرح شماتیک از سیستم HF-LPME…………………………………………………………………………….. 17

شکل 2-6. الف) شمایی از سیستم HF-LPME از حجم زیاد و ب) سیستم نیمه خودکار………….. 18

شکل 2-7. طرح شماتیک میکرواستخراج فاز مایع به روش الف) مستقیم و ب) فضای فوقانی…….. 20

شکل 2-8. شمایی از یک دستگاه HPLC………………………………………………………………………………………….. 25

شکل 2-9. یک حلقه نمونه‌برداری کروماتوگرافی مایع………………………………………………………………………. 28

شکل 2-10. سلول آشکارساز فرابنفش برای HPLC………………………………………………………………………… 31

شکل 2-11. ساختار شیمیایی آریپیپرازول………………………………………………………………………………………… 36

شکل 3-1. نمایی از استخراج دارو به روش HF-LPME در آزمایشگاه…………………………………………… 46

شکل 4-1. کروماتوگرام تزریق محلول آبی آریپیپرازول در شرایط بهینه جداسازی……………………….. 55

شکل 4-2. الف) کروماتوگرام ادرار شاهد ب) کروماتوگرام نمونه ادراری  ppm1……………………………. 67

شکل 4-3. الف) کروماتوگرام پلاسما شاهد ب) کروماتوگرام نمونه پلاسما  ppm5/0 ………………………..68

   خلاصه فارسی

آریپیپرازول یک داروی ضد سایکوز آتیپیکال است که با ترکیبی از فعالیت آنتاگونیستی رسپتور 5-HT2A و پارشیال آگونیستی رسپتورهای5-HT1A  و D2 دوپامین اثر درمانی خود را نشان می‌دهد. این دارو در درمان اسکیزوفرنی، اختلالات دو قطبی تیپ I و به عنوان درمان کمکی در افسردگی ماژور استفاده می‌شود.

در مواردی که پاسخ مناسب از دارو دیده نشده، اندازه‌گیری سطوح پلاسمایی به منظور رساندن آن به مقادیر لازم قبل از قطع دارو و جایگزین کردن دیگر داروهای ضد سایکوز ضروری است. با توجه به اینکه سطح پلاسمایی آریپیپرازول به مقادیر نانوگرم در میلی‌لیتر می‌رسد، لذا می‌بایست از متدی استفاده کرد که قدرت شناسایی و تفکیک این دارو را در این غلظت کم داشته باشد.

در این مطالعه یک روش میکرواستخراج فاز مایع با استفاده از فیبر توخالی به همراه کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا (HPLC) و دتکتور UV جهت پیش تغلیظ و شناسایی آریپیپرازول در پلاسما و ادرار به کار برده شد. آریپیپرازول از 15 میلی‌لیتر محلول بازی نمونه با 8/8 :pH به داخل یک حلال آلی (اکتانول) که در منافذ دیواره فیبر قرار داشت استخراج شد. به دنبال آن این دارو از حلال آلی به داخل فاز گیرنده ی آب با ماهیت اسیدی که در داخل فیبر قرار داشت وارد شد. در این مطالعه فاکتورهای موثر در میکرواستخراج شامل pH فاز دهنده و فاز گیرنده، نوع حلال آلی، قدرت یونی فاز دهنده، دمای فاز دهنده، زمان استخراج و سرعت هم‌زدن بررسی و بهینه شد.

پس از استخراج دارو با شرایط بهینه فاز دهنده با8/8:pH و فاز گیرنده با 4/2: pH، حلال آلی اکتانول، زمان استخراج 45 دقیقه، دمای فاز دهنده 40 درجه سانتیگراد، دور هم‌زن 625 و بدون اضافه کردن نمک، فاکتور پیش تغلیظ 127 و حد تشخیص ng/ml 9/3 و انحراف معیار استاندارد در یک روز کاری %4/2 و انحراف استاندارد نسبی در چند روز کاری متوالی %9/3 حاصل شد.

 

مقدمه

علم شیمی تجزیه روش‌های متنوعی را برای آنالیز کمی و کیفی مواد ارائه می دهد. امروزه روش‌های جداسازی، تفکیک گونه‌ای موجود در بافت‌های پیچیده را با حد تشخیصی در حد خیلی کم (فمتوگرم) مقدور ساخته است. علاوه بر روش‌های جداسازی، مرحله‌ی آماده‌سازی نمونه نیز یکی از مهم‌ترین مراحل در روند تجزیه می‌باشد. این مرحله شامل تبدیل بافت یک نمونه حقیقی به حالتی است که برای تجزیه با یک تکنیک جداسازی و یا روش‌های دیگر مناسب باشد. می‌توان گفت مرحله آماده‌سازی نمونه برای اهداف زیر طراحی شده است:

1- حذف مزاحمت‌ها از نمونه به منظور افزایش گزینش‌پذیری روش

2- پیش تغلیظ آنالیت مورد نظر و افزایش غلظت آن به نحوی که بتوان آنرا با دستگاه‌های تجزیه‌ای اندازه‌گیری کرد.

3- تبدیل آنالیت‌ها به فرمی که برای شناسایی با دستگاه تجزیه‌ای مناسب باشد.

اساسی‌ترین روش آماده‌سازی نمونه، روش استخراج است. تلاش متخصصین شیمی تجزیه برای ابداع و توسعه‌ی روش‌های اندازه‌گیری با دقت و صحت بالا و نیز حذف مراحل دستی که موجب تکرارپذیری پایین در روش‌های تجزیه‌ای می‌شود، باعث شده که روش‌های استخراجی نوینی ابداع گردد. شکل (A) روش‌های مختلف استخراج و میکرواستخراج را دسته‌بندی می‌کند که راجع به آنها توضیحات مفصلی در مراجع آمده است (1).

در کلیات به اختصار راجع به میکرواستخراج مایع- مایع با قطره و روش‌های استخراج بر پایه استفاده از فیبرهای توخالی متخلخل بحث خواهد شد.

ضرورت و اهمیت موضوع

آریپیپرازول یک داروی ضد سایکوز آتیپیکال است که با ترکیبی از فعالیت آنتاگونیستی رسپتور 5-HT2A و پارشیال آگونیستی رسپتورهای5-HT1A  و D2 دوپامین اثر درمانی خود را نشان می‌دهد. از طرفی با اثرات خود بر این رسپتورها باعث بروز عوارض ناخواسته‌ای مثل افزایش قابل توجه وزن، آکاتیزی، ترمور، دیسکینزی تاخیری، عوارض اکستراپیرامیدال، افت فشار خون وضعیتی، سندرم نورولپتیک بدخیم و … می‌شود. سطح پلاسمایی این دارو می‌تواند میان بیماران متفاوت باشد و در مواردی که پاسخ مناسب از دارو دیده نشده، اندازه‌گیری سطوح پلاسمایی به منظور رساندن آن به مقادیر لازم قبل از قطع دارو و جایگزین کردن دیگر داروهای ضد سایکوز ضروری است. با توجه به اینکه سطح پلاسمایی آن به مقادیر نانوگرم در میلی‌لیتر می‌رسد، لذا می‌بایست از متدی استفاده کرد که قدرت شناسایی و تفکیک این دارو را در این غلظت کم داشته باشد. یکی از این متدها استفاده از دستگاه LC-MASS می‌باشد، ولی این روش بسیار پرهزینه می‌باشد. لذا هدف این پایان‌نامه، ابداع روشی نوین با استفاده از فیبر توخالی می‌باشد تا بتوان این دارو را در مقادیر بسیار کم تغلیظ و سپس با دستگاهHPLC  ساده با دتکتور UV اندازه‌گیری نمود.

1-2. بیان مساله

جهت اندازه‌گیری مقادیر Trace آریپیپرازول در مایعات بدن می‌بایست از متدی استفاده شود که به تیم پزشکی در تنظیم دوز دارو بدون نیاز به خون‌گیری و از طریق غیر تهاجمی کمک کند و قدرت شناسایی و تفکیک این دارو را داشته باشد. با استفاده از متد پیش تغلیظ دارو با میکرواستخراج فاز مایع به کمک هالوفایبر می‌توان مقادیر بسیار کم این دارو را در پلاسما و ادرار تغلیظ و استخراج نمود، سپس با دستگاه HPLC اندازه‌گیری کرد. از آنجا که دفع این دارو عمدتاً از طریق مدفوع است و با توجه به نیمه ی عمر آن، می‌توان از نمونه ی پلاسما افراد جهت آنالیز استفاده نمود. این روش بسیار جدید بوده و تا به حال جهت پیش تغلیظ و اندازه‌گیری این دارو استفاده نشده است.

تعداد صفحه : 110

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09361998026        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید