پایان نامه کارشناسی ارشد ادبیات فارسی: بررسی مناجات در مثنوی های فارسی در قرن هفتم

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته ادبیات فارسی

عنوان : بررسی مناجات در مثنوی های فارسی در قرن هفتم

دانشگاه قم

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته ادبیات فارسی

عنوان:

بررسی مناجات در مثنوی های فارسی در قرن هفتم

با تکیه بر حدیقه الحقیقه سنایی ، آثار عطار و مثنوی مولوی و مقایسه‌ی آن با ادعیه شیعه با تکیه بر دعای کمیل، دعای ابو حمزه ثمالی، دعای  مکارم الاخلاق و مناجات خمس عشره

استاد راهنما:

دکتر بهاء الدین اسکندری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شودتکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالب:مقدمه. 11- ضرورت تحقیق..........32- روش تحقیق...........33- هدف تحقیق...........34- پیشینه تحقیق...............3فصل اول: دعا و مناجات1-1. مقدمه. 61-2. پیشینه دعا و مناجات... 61-3. تعریف دعا 81-4. تعریف نیایش.... 111-5. تعریف مناجات... 131-6. تفاوت دعا و مناجات... 151-7. هم‌پوشانی اصطلاح دعا و مناجات... 171-8. انواع دعا 181-8-1. حمد و ستایش پروردگار. 191-8-2. پرستش.... 241-8-2-1. اظهار پرستش و بندگی در ادعیه شیعه. 251-8-2-2. اظهار پرستش و بندگی در مناجات‌های شاعران.. 271-8-3. نیاز (عرض حال). 301-8-3-1. انواع طلب و درخواست‌ها در ادعیه شیعه. 311-8-3-2. عرض حال و نیاز در مناجات‌های شاعران.. 351-8-3-2. انواع طلب‌ در مناجات‌های شاعران.. 361-8-4. شکوی و اقرار به گناه. 411-8-4-1. اقرار به گناهان و شکوی در ادعیه شیعه. 421-8-4-3. شکوی و اقرار به گناهان در مناجات‌های شاعران.. 511-8-5-1. طلب قرب و وصال حق در ادعیه. 561-8-5-2. طلب قرب در مناجات‌های شاعران.. 591-8-6. شفاعت... 611-8-6-1. شفاعت از ائمه در ادعیه. 631-8-6-2. شفاعت از خداوند در ادعیه. 641-8-6-3. شفاعت در مناجات شاعران.. 651-8-7-1. شکرگزاری در ادعیه شیعه. 671-8-7-2. شکرگزاری در مناجات‌های شاعران.. 691-9. انواع دعا از منظری دیگر. 691-9-1. دعاهای بدوی.. 701-9-2. دعاهای پیامبرانه. 701-9-3. دعاهای عارفانه. 711-9-4. تفاوت دعای پیامبرانه و عارفانه. 71 فصل دوم: اسماء و صفات خداوند در ادعیه و مناجات‌ها2-1. مقدمه. 752-2. اسماء و صفات الهی.. 752-2-1. اقسام اسماءالهی.. 762-2-2. اقسام صفات الهی.. 772-3. اسماء الحسنی از دیدگاه قرآن.. 772-4. اسماء الحسنی از دیدگاه عرفان.. 782-5. عدد اسماء الحسنی.. 792-6. اسامی پر تکرار در ادعیه. 802-6-1. الله.. 802-6-1-2. نسبت آوردن کلمه الله و خواسته در دعا 822-6-2. اله. 82 2-6-3. رحمن و رحیم.. 832-6-3-1. رحمن (رحمت عام). 832-6-3-2. رحیم (رحمت خاص). 842-6-4. کریم.. 862-6-4-1. نسبت کریم‌بودن خدا و خواسته‌ها در ادعیه. 862-6-5. ستار. 872-6-5-1. نسبت ستاریت خداوند و خواسته‌ها در دعا 882-6-6. رب... 892-6-6-1 نسبت نام رب با خواسته‌ها در دعا 902-6-7. غفار، غفور و غافر. 922-6-7-1. نسبت غفار، غفور و غافر با خواسته در ادعیه. 932-6-8. رئوف... 952-6-8-1. نسبت رئوف بودن خدا با خواسته‌ها در ادعیه. 952-6-9. رازق و رزاق.. 972-6-9-1. رابطه رزاقیت خداوند و خواسته‌ها در ادعیه. 982-6-9-1. طلب روزی حلال.. 982-6-9-2. طلب روزیهای معنوی.. 982-6-9-3. طلب شفاعت امام معصوم. 982-7. اسماء حسنای دیگر خداوند.. 982-8. اسماءالحسنی پروردگار در مناجات شاعران.. 992-8-1. خدا و خداوند.. 992-8-1-1. نسبت نام خدا و خواسته‌ها در مناجات‌های مثنوی.. 1002-8-2.اله. 1022-8-2-1. نسبت نام اله و خواسته در مناجات... 1032-8-3. رب... 1042-8-3-1. اسم رب و نوع خواسته در مناجات‌ها 1052-8-4. حق.. 1082-8-4-1. نسبت خواسته‌ها در مناجات با نام حق.. 1092-8-5. کریم.. 1102-8-5-1. نسبت کریم‌بودن خدا و خواسته در مناجات‌ها 1102-8-6. رحیم و رحمان.. 1102-8-6-1. رحیم‌بودن خدا و خواسته‌ها در مناجات‌ها 1112-8-7. علیم.. 1122-8-7-1. دانا و علیم بودن خداوند در اشعار شاعران.. 1122-8-8. ستار. 1132-8-8-1. نسبت خواسته با ستاریت خداوند.. 1132-9. اسامی دیگر خداوند در مناجات‌ها 1142-10. نتیجه. 115 فصل سوم: نسبت بین بندگان با خداونددر ادعیه شیعه و مناجات‌های مثنوی‌های فارسی3-1. مقدمه. 1183-2. ارتباط بین خدا و بنده. 1183-2-1. ارتباط بنده و خداوند از دیدگاه عرفا 1183-2-1-1. تأثیر عشق خداوند بر انسان.. 1193-2-1-2. نسبت بنده با پروردگار. 1203-2-1-3. نسبت عرفا و شیفتگان حق با خداوند.. 1213-2-2. رابطه بنده با خداوند از نظر علمای فلسفه و کلام. 1213-2-3. رابطه خدا و انسان از نظر متکلمان.. 1223-3. نسبت بندگان با خدا در ادعیه و مناجات... 1233-3-1. نسبت بنده با خداوند در دعاهای شیعه. 1233-3-1-1. خضوع و خشوع در برابر حق.. 1233-3-1-2. عجز و ناتوانی مخلوق در برابرقدرت و عظمت خداوند.. 1253-3-1-3. نسبت بندگی عبد در برابر معبود. 1263-3-1-4. نسبت عاشقی در برابر معشوق.. 1273-3-1-5. نسبت جهل بنده در برابر علم پروردگار و تقاضای هدایت... 1293-3-1-6. نسبت بنده امیدوار به خالق مهربان و کریم.. 1303-3-2. نسبت بنده با خداوند در مناجات‌های شاعران.. 1313-3-2-1. عجز و سرگشتگی از شناخت خدا 1313-3-2-2. نسبت ناتوانی بنده در برابر مختاربودن خدا 1333-3-2-3. نسبت گناهکاری بنده در برابرکریم و بخشندگی رب... 1343-3-2-4. نسبت عصیان بنده در برابرستاریت خداوند.. 1353-3-2-5. نسبت نیازمندی بنده در برابر بی‌نیازی خداوند.. 1363-3-2-6. نسبت عجز بنده در برابر قدرت و توانایی خداوند.. 137فصل چهارم: نظام اخلاقی در ادعیه شیعه و مناجات‌های مثنوی‌های فارسی4-1. مقدمه. 1404-2. آثار دعا بر انسان.. 1404-2-1.آثار دعا بر جسم و روح انسان.. 1414-4.آثار تربیتی دعا 1424-4-1. رفتارسازی و فعالیت‌های عملی.. 1424-4-2. دوری از گناهان و خواهش‌های نفسانی.. 1434-4-3.به انسان بیداری می‌بخشد.. 1434-4-4.درس محبت و عشق.. 1444-4-5. قدرشناسی و شکرگزاری.. 1444-4-6. متخلق‌شدن به اخلاق الهی.. 1444-4-7.شناخت نفس اماره. 1454-4-8. شناخت شیطان.. 1464-4-9.آرامش روان.. 1474-4-10. آثار اجتماعی.. 1484-5. نظام اخلاقی.. 1504-5-1. تعریف نظام اخلاقی.. 1504-5-2. نظام اخلاقی و جایگاه آن در بین نظام‌های دیگر. 1504-5-3. تفاوت نظام اخلاقی و احکام اخلاقی.. 1514-5-4. اصول نظام اخلاقی.. 1514-5-6. شناخت آثار نظام اخلاقی.. 1524-6. مراتب ومراحل نظام اخلاقی در ادعیه شیعی.. 1534-6-1. ایمان کامل و بهترین یقین.. 1544-6-2. بهترین نیت و نیکوترین عمل.. 1554-6-3. پاک کردن دل از غیر حق.. 1574-6-4. انکسار درونی و اخبات... 1584-6-5. هدایت از جانب حق.. 1594-6-5-1. انواع هدایت... 1594-6-6. تبدیل صفات نکوهیده به پسندیده. 1624-6-7. مبدل‌کردن ضعف‌ها به قدرت... 1624-6-8. پاسخ‌دادن بدی‌ها به خوبی.. 1634-6-9. واصل‌شدن به رحمت حق.. 1644-6-9. کمک و استعانت از حق و پناه‌بردن به پروردگار. 1664-6-10. هدایت و راهنمایی دیگران.. 1684-7-1. یاری‌خواستن از خلق برای دوری از اهتمام به غیر حق.. 1704-7-2. طلب یقین.. 1714-7-3. مبارزه با نفس.... 1724-7-4. درخواست هدایت... 1724-7-5. طلب تبدیل بدی‌ها به نیکی‌ها 1744-7-6. طلب رحمت از حق.. 1754-7-7. طلب عفو و یاری خواستن در برابر موانع و آفت‌ها 1754-8. نتیجه. 177 فصل پنجم: سلوک عاشقان وعارفان در ادعیه و مناجاتها5-1. مقدمه. 1795-2. سلوک عارفان در ادعیه و مناجات‌ها 1795-2-1. ضرورت سلوک.... 1795-2-1-1. انواع نیازها 1795-2-2. هدف از سلوک.... 1815-2-2-1. دیدگاه عرفا 1815-2-2-2. دیدگاه فلاسفه. 1815-2-2-3. دیدگاه اهل اشراق.. 1825-2-2-4. دیدگاه علماء اخلاق.. 1825-2-2-5. از دیدگاه قرآن.. 1825-3. مراحل عبودیت و سلوک.... 1855-3-1. خلوت و توجه. 1852-3-2. شناخت معبودها 1865-3-3. ایمان و انتخاب... 1875-3-3-1. شکر و شکرگزاری.. 1885-3-4. جهاد و مبارزه. 1895-3-5. بلاها و ضربه‌ها 1895-3-6. عجز و اضطرار. 1905-3-6-1. عجز در معرفت... 1915-3-6-2. عجز در قرب... 1915-3-7. اعتصام و استعانت... 1915-3-8. صراط.. 1935-4. نگاه دوم. 1935-4-1. اسلام. 1945-4-2. ایمان.. 1945-4-3. تقوی.. 1945-4-4. احسان.. 1945-4-5. اخبات... 1955-4-5-1. راه رسیدن به اخبات... 1965-4-6. سبقت... 1985-4-7. قرب... 1995-4-8. لقاء. 1995-4-9. رضا 2005-4-10. رضوان.. 2005-5. مرکب‌های سلوک.... 2015-5-1. هدایت... 2025-5-1-1. موانع هدایت... 2035-5-2. شکر. 2045-5-3-1. معنای شکر. 2045-5-3. بلا.. 2055-5-3-1. حالت سالک در برابر بلا.. 2055-5-4. تمحیص.... 2065-6. موانع و آفات... 2075-6-1. موانع و آفات کلی و دست اول.. 2095-6-1-1. اهتمام به غیرحق و عمل در غیر مسیر حق.. 2105-6-1-2. اشتغال به غیر اهم.. 2115-6-1-3. اکتساب دنیا 2115-6-1-4. درگیری‌ها 2125-6-3. آفت‌ها و موانع دست دوم. 2125-7. سلوک از نگاه عارفان.. 2135-7-1. هدف سلوک.... 2135-7-2. اقسام سیر و سلوک الی الله.. 2145-7-3. مراحل و مراتب سلوک از نگاه عرفا 2155-7-4. منازل و مقامات سیر و سلوک.... 2165-7-4-1.  توبه. 2175-7-4-2. مقام ورع (پرهیز). 2175-7-4-3. زهد: 2185-7-4-4. فقر. 2185-7-4-5. صبر. 2195-7-4-6. شکر. 2195-7-4-7. خوف... 2205-7-4-8. مقام رجاء. 2205-7-4-9. مقام توکل.. 2215-7-4-10. مقام رضا 2225-7-5. احوال.. 2225-7-5-1. محبت... 2225-7-5-2. شوق.. 2235-7-5-3. غیرت... 2245-7-5-4. قرب... 2245-7-5-5. حیا 2255-7-5-6. انس و هیبت... 2255-7-5-7. قبض و بسط... 2265-7-5-8. فنا و بقا 2265-7-5-9. اتصال.. 2275-8. موانع و آفت‌های سلوک در مناجات شاعران.. 2275-8-1. گناه و جرم. 2285-8-2. نفس.... 2295-8-3. شیطان.. 2305-8-4.  غفلت... 2315-8-5. آز، حرص و غرور. 2315-9. دیگر موانع و آفات سلوک در آثار شعرا 2325-10. نتیجه. 233نتیجه گیری.. 235منابع. 241فهرست کتب... 241فهرست مقالات... 247چکیده :دراین نوشته  نیایش و مناجات  در مثنوی­های مولوی و عطار و حدیقه­ی سنایی مورد بررسی قرار گرفته­است؛ ضمناً گونه های مختلف آن را به مخاطب نموده­ایم. در عین حال این مناجاتها و نیایش­ها  با مناجاتهای موجود در متون شیعه مقایسه گردیده­است؛ ابتدا به تعریف دعا و نیایش و مناجات پرداخته ایم  و تفاوتهای آنها را بررسی کرده­ایم، سپس انواع دعا از دیدگاههای مختلف بررسی شد؛ در ادامه صفات و اسماء الحسنای الهی در مناجاتها و ادعیه بررسی شد و نسبت خواسته­ها با نامها مقایسه گردید؛ همچنین در باره نسبت بندگان با خدا در ادعیه و مناجاتها از دیدگاه فلاسفه و متکلمین و عرفا و قرآن، نکاتی ارائه گردید. بعد از آن نظام اخلاقی در ادعیه و مناجاتها مورد بررسی قرار گرفته و در آخر موانع سلوک در ادعیه و مناجاتها ارائه شده است وضمن اشاره به تفاوتهای دعا و مناجات، پی بردیم که ادعیه­ی شیعه نسبت به مناجات­های شاعران جامعیت بیشتری دارد و همه­ی ابعاد وجودی انسان را در بر می­گیرد.در بحث اسماء و صفات حسنای الهی به این نتیجه رسیدیم که این اسماء و صفات می­توانند به اراده­ی الهی در انسان متجلی گردند. در ادعیه­ی شیعه، بین این اسماء با خواسته­های فرد رابطه­ی مستقیم وجود دارد در حالی­که این ارتباط در اشعار شاعران کمتر به چشم می­خورد.در بررسی نسبت بندگان با خدا در ادعیه­ی شیعه و مناجات­های شاعران تفاوتی دیده نشد. از طرفی در ادعیه­ی شیعه مراحل و مراتب نظام اخلاقی به­صورت منسجم بررسی شده است؛ در حالی­که شاعران به صورت پراکنده به این مراحل اشاره­کرده­اند. در فصل پنجم مراحل و موانع و اهداف سلوک از دیدگاه ادعیه شیعه و عارفان بررسی شد و تفاوت­ها و شباهت­های آن ذکر گردید.مقدمهدعا، نیایش و مناجات مفاهیمی آشنا در فرهنگ دینی ادیان مختلف است. قدیمی‌ترین متونی که از اقوام مختلف به جا مانده است در خود نمونه‌هایی از دعا و مناجات را گنجانده است، انسان با دعا و مناجات علاوه بر آنکه تنهایی خود را در خلقت با ارتباط با خداوند سامان می‌دهد، در عین حال نیازها و خواسته‌های خود را با معبود در میان می‌گذارد. در بسیاری از نوشته‌هایی که از دوران‌های گذشته باقی مانده است، به دعا و مناجات اهمیت داده شده و به آن توجه ویژه‌ای داشته‌اند.ادبیات فارسی یکی از جلوه‌های توجه به خداوند و شناخت اوست. کتاب‌هایی نظیر مثنوی معنوی، حدیقه سنایی و آثار عطار از جمله مواردی است که در آنها می‌توان نمونه‌هایی غنی از مناجات و نیایش را یافت. بی‌شک مناجات‌ها و نیایش‌ها از اعتقاد و جهان‌بینی شاعران و نویسندگان آنها سرچشمه گرفته است، شاعرانی که پرورش یافتگان تربیت اسلامی هستند. با نگاهی به نمونه‌های دعا و نیایش در این آثار می‌توان این گونه اشعار را دسته‌بندی کرد و در باره گونه‌های مختلف این موضوع به بحث نشست. ازسوی دیگر متون و معارف شیعه، از گنجینه‌های مهم دعا و نیایش محسوب می‌شود و به جرئت می‌توان گفت هیچ یک از ادیان و مذاهب الهی به اندازه شیعه چه از جهت حجم و چه از نظر محتوا، به دعا و نیایش توجه نداشته است. برای مثال کتابی چون صحیفه سجادیه از امام چهارم شیعیان تماماً درباره نیایش و مناجات است. یا کتاب مهمی چون مفاتیح الجنان، اثری نیایشی است و تقریباً همراه قرآن در اغلب منازل و مساجد دیده می‌شود. همچنین در کتاب آسمانی ما قرآن نیز نمونه‌هایی از مناجات و دعا را می‌توان مشاهده کرد.این نوشته بر آن است ضمن بررسی دعا و نیایش در آثار شاعران قرن هفتم، با تکیه بر مثنوی مولوی، آثار عطار و حدیقه سنایی به نکات مشترک و همچنین تفاوت‌های آن با ادعیه شیعه نیز بپردازد. در این رساله ابتدا به تعاریف دعا، مناجات و نیایش پرداخته شده، سپس مقایسه‌ای بین آنها صورت گرفته شده است و پس از آن انواع دعا را از دیدگاه‌های مختلف بررسی و تحقیق می‌کند.در فصل دوم ابتدا تعاریف و معانی اسماء و صفات حق تعالی آمده است؛ یعنی اسماء براساس فراوانی تکرار در ادعیه و مناجات‌ها تنظیم شده و همچنین تناسب اسامی خداوند با خواسته‌ها مورد مطالعه قرار گرفته است.در فصل سوم نسبت بین بندگان با خداوند از دیدگاه عرفا و فلاسفه و اهل کلام بررسی شده و پس از آن به نسبت بین خدا و بندگان در ادعیه و مناجات پرداخته شده و سپس مقایسه‌ای میان آن نسبت‌ها صورت گرفته است.در فصل چهارم ادعیه و مناجات از نظر برخورداری از نظام اخلاقی، مطالعه شده و تحقیق صورت گرفته‌ شده است. در فصل پنجم سلوک عاشقان در ادعیه و مناجات‌های شاعران و همچنین موانع سلوک بررسی شده است.تعداد صفحه : 313قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

1 پاسخ

بخش دیدگاه ها غیر فعال است.