پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی: ضمان نسبی در حقوق کیفری ایران

متن کامل پایان نامه با عنوان : ضمان نسبی در حقوق کیفری ایران

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه قم

دانشکده حقوق

پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی

 عنوان:

ضمان نسبی در حقوق کیفری ایران

 استاد راهنما:

جلال‌الدین قیاسی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شودتکه هایی از متن به عنوان نمونه :فهرست مطالبمقدمه...............................................................................................................11- بیان مساله.....................................................................................................12- سوالات تحقیق................................................................................................33- فرضیه های تحقیق...........................................................................................34- ضرورت و پیشینه تحقیق....................................................................................45- هدف تحقیق...................................................................................................56- روش تحقیق...................................................................................................57- سامانه تحقیق................................................................................................5فصل اول: کلیات تحقیق........................................................................................6مبحث اول: مفهوم شناسی..................................................................................6گفتار اول: مفهوم ضمان........................................................................................6بند اول: معنای لغوی ضمان...................................................................................6بند دوم: معنای اصطلاحی ضمان............................................................................7گفتار دوم: مفهوم مسئولیت..................................................................................8بند اول: مفهوم لغوی مسئولیت.............................................................................8بند دوم: مفهوم اصطلاحی مسئولیت......................................................................8بند سوم: تفاوت مسئولیت کیفری و مسئولیت مدنی................................................11گفتار سوم: مفهوم مباشر....................................................................................13بند اول: معنای لغوی مباشر..................................................................................13بند دوم: معنای اصطلاحی مباشر...........................................................................13گفتار چهارم: مفهوم سبب....................................................................................13بند اول: معنای لغوی سبب...................................................................................14بند دوم: معنای اصطلاحی سبب............................................................................14بند سوم: تفاوت سبب و مباشر..............................................................................15بند چهارم: حالات و صور اسباب..............................................................................15الف - تسبیب محض.............................................................................................16ب - اجتماع سبب و مباشر....................................................................................16ج - اجتماع اسباب...............................................................................................17گفتار پنجم: مفهوم تسبیب...................................................................................21بند اول: معنای لغوی تسبیب.................................................................................21بند دوم: معنای اصطلاحی تسبیب..........................................................................21بند سوم: تفاوت تسبیب کیفری و مدنی...................................................................24گفتار ششم: مفهوم اتلاف.....................................................................................26بند اول: معنای لغوی اتلاف.....................................................................................26بند دوم: معنای اصطلاحی اتلاف..............................................................................26بند سوم: تفاوت اتلاف و تسبیب..............................................................................27مبحث دوم: پیشینه مسئولیت کیفری.......................................................................29گفتار اول: دوران باستان.........................................................................................29گفتار دوم: قرون وسطی.........................................................................................30گفتار سوم: ادیان..................................................................................................31گفتار چهارم: مکاتب..............................................................................................32مبحث سوم: مبانی مسئولیت در قانون مدنی و قانون مجازات اسلامی...........................33گفتار اول: مبانی مسئولیت در قانون مدنی................................................................33گفتار دوم: مبانی مسئولیت در قانون مجازات اسلامی.................................................34فصل دوم: رویکرد فقه و حقوق کیفری نسبت به ضمان نسبی و دیدگاه های مختلف نسبت به آن....35مبحث اول: رویکردهای مختلف نسبت به ضمان در حقوق اسلامی.................................35گفتار اول: اسباب عرضی........................................................................................36بند اول: نظریه تساوی............................................................................................37بند دوم: نظریه تضامن.............................................................................................38بند سوم: نظریه تقسیم مسئولیت بر مبنای درجه تاثیر..................................................41بند چهارم: نظریه تقسیم مسئولیت بر مبنای درجه تقصیر..............................................45گفتار دوم: اسباب طولی.........................................................................................53بند اول: نظریات مربوط به اجتماع اسباب طولی در فقه..................................................531- نظریه ضمان سبب مقدم در تأثیر...........................................................................532- نظریه ضمان سبب اقوی......................................................................................593- نظریه ضمان سبب متأخر در وجود..........................................................................624- نظریه ضمان سبب مقدم در وجود..........................................................................655- نظریه اشتراک در ضمان.......................................................................................68بند دوم: نظریات مربوط به اجتماع اسباب طولی در حقوق عرفی.....................................711- نظریه سبب بلاواسطه متصل به نتیجه...................................................................712- نظریه سبب پویا.................................................................................................723- نظریه سبب متعارف............................................................................................73گفتار سوم: اسباب اجمالی......................................................................................74بند اول: تخییر قاضی...............................................................................................75بند دوم: تعیین سبب مسئول با قرعه.........................................................................75بند سوم: توزیع مسئولیت........................................................................................76بند چهارم: جبران خسارت زیان دیده از بیت المال.........................................................78مبحث دوم: دیدگاه فقه و حقوق کیفری نسبت به ضمان نسبی......................................80گفتار اول: ضمان نسبی از منظر فقه..........................................................................80بند اول: فقه شیعه.................................................................................................80بند دوم: فقه اهل سنت..........................................................................................87گفتار دوم: ضمان نسبی از منظر حقوق کیفری............................................................89بند اول: قانون........................................................................................................90بند دوم: رویه قضایی..............................................................................................100نتیجه گیری..........................................................................................................104منابع و مآخذ........................................................................................................106چکیده به زبان انگلیسی........................................................................................113چکیده:احراز رابطه سببیت، هنگامی که یک سبب، خسارتی را به بار آورده، کار آسانی است اما با توجه به اینکه حوادث اجتماعی به هم مرتبطند و معمولاً علت و سبب ضرر بیش از یکی است، در نتیجه تعیین مسئول و به تبع آن احراز رابطه سببیت عمل دشواری است. پس از احراز نیز بحث از نحوه توزیع مسئولیت و سهم هر یک در پرداخت قسمتی از آن در مواردی که چند عامل باعث وقوع خسارت و زیان می شوند، یکی از مباحث مهم حقوقی است که موجب اتخاذ رویکردهای متفاوت و حتی متعارض در قانون، ارائه نظریات متفاوت از دکترین حقوقی و تشتت آرا در رویه قضایی شده است. در فقه نیز همواره این سوال مطرح بوده است که در صورت اجتماع اسباب در ورود زیان کدام سبب ضامن است و مبنای تعیین مسئول از بین اسباب چیست. در قوانین ایران در زمینه ضابطه تقسیم مسئولیت بین اسباب متعدد نظریه های مختلف ( تقسیم به نسبت شدت و ضعف تقصیر ،مسئولیت تضامنی ، تقسیم به نسبت تاثیر عمل، تساوی ) منعکس شده است. در مورد اجتماع سبب و مباشر نیز در قانون مجازات اسلامی 1370 رویکرد تفکیکی حاکم بود و مباشر مسئول بود مگر اینکه سبب اقوی باشد اما در قانون جدید مجازات اسلامی، قانونگذار رویه جدیدی را اعمال کرده است و استناد را ملاک مسئولیت قرار داده است. در بحث توزیع مسئولیت بین مسئولین نیز مانند قانون سابق مجازات اسلامی، معیار تساوی به عنوان قاعده اولیه پذیرفته شده است که عادلانه به نظر نمی رسد. لذا هدف اصلی این تحقیق، ارائه ی مبنایی جامع و عادلانه برای توزیع مسئولیت در حقوق موضوعه می باشد.مقدمه1- بیان مسألهدر کلیّه نظام‌های حقوقی موضوع زیان و نحوه جبران آن مد نظر بوده است و این مسئله در قوانین مدنی و جزایی آن‌ها نمود پیدا کرده است. در حقوق ایران نیز که پیشینه فقهی دارد و منابع حقوقی آن عبارت‌اند از کتاب، سنّت، اجماع و عقل، به مسئولیت اشاره شده است همانند قواعدی که در قرآن در مورد مسئولیت انسان در برابر خود، خدا و خلق وجود دارد. قواعد اخلاقی بر پایه ایمان و بر اساس آزادی توأم با تکلیف در قرآن فراوان است، به نحوی که با قاطعیت می‌توان گفت، جبران زیان دیگری موافق با روح قرآن است.اعمالی که منتهی به ورود زیان به دیگران می‌شود، گاهی ناشی از علّت واحد است که در این حالت ساده، پس از احراز رابطه سببیّت بین زیان و فعل زیان‌بار، شخص خاطی یا مقصّر توسط محکمه شناسایی و ملزم به جبران خسارت می‌گردد؛ اما امکان دارد خسارت و زیان در اثر تعدّد اسباب به وجود آید که در این حالت دادرس به منظور احراز رابطه سببیّت و شناسایی سبب یا اسباب مسئول حادثه، موضوع را حسب مورد به کارشناسان رسمی دادگستری یا افراد خبره ارجاع می‌دهند و انتظار دارند کارشناس نسبت به احراز رابطه سببیّت اقدام نماید. کارشناس نیز ناچار می‌شود رابطه سببیّت را احراز و مقصّر حادثه را معرفی نماید که این امری ناپسند است زیرا کارشناس از حیطه‌ی وظایف خود خارج‌شده و اظهارنظر قضایی نموده است و باعث نارضایتی اصحاب دعوا و وکلا می‌شود. این مشکلات ناشی از ظرافت موضوع تعدّد اسباب بوده و ریشه در فنی بودن آن دارد. یکی از حقوقدانان لبنانی در مورد دشواری اثبات رابطه سببیت می‌نویسد: «کار قضایی، دشواری برقراری چنین رابطه ای را روشن می سازد و همین امر موجب شده است که محاکم قضایی به کرات در حکم خود فقط اکتفا به ابن کنند که فلان فعل، سبب نتیجه حاصله بوده است بدون اینکه دقیقاً کیفیت این رابطه را که محتاج به دقت فراوان است روشن سازند». در واقع مسائل فنی و قضایی چنان باهم آمیخته‌اند که جز به یاری دانش و درک سلیم قضایی، قابل تمییز نخواهد بود.در سال‌های اخیر نیز در حوادث ناشی از کار یا تصادفات که در مراجع قضایی اقامه می‌گشت، دادرس جهت تعیین مقصر یا مقصرین حادثه پرونده را به کارشناسان فنی و پزشکان قانونی ارجاع می‌داد که گاهی کارشناسان در گزارش‌های خود علاوه بر مشخص نمودن طرفین حادثه، در تحقق خسارات جانی و مالی، میزان تأثیر آن را به شکل درصدی معین می‌نمودند، درحالی‌که نص قانون مجازات اسلامی برخلاف آن بود و بنا را بر تساوی مسئولیت قرار داده بود و ضمان نسبی را نپذیرفته بود.به نظر می‌رسد مسئله ضمان نسبی در نظام حقوقی ما، آن طور که باید مشخص نیست، به خصوص آنکه در فقه نیز ضمان نسبی به صورت مبسوط مورد بحث قرار نگرفته است. در این میان رویه قضایی ایران نیز بین پذیرش و عدم پذیرش آن دچار سردرگمی است، هر چند که در این زمینه رأی وحدت رویه صادرشده اما در راستای تفسیر عادلانه‌ی قوانین می‌توان به تحلیل نظری این موضوع پرداخت. در این راستا برخی قضات دیوان عالی نیز مخالف ضمان نسبی بوده و دلیل خود را این‌گونه بیان می‌نمودند که چنین حکمی دلیل قانونی و شرعی ندارد و بنا بر قوانین موجود، تقصیر مرتکب یا ضمان آور است یا نه. اگر ضمان آور نباشد مانند سبب و مباشر است که مباشر عامد باشد، طبعاً تقصیر سبب نادیده انگاشته شده و تمام خسارات متوجّه مباشر است و اگر تقصیر سبب پذیرفته‌شده و عملش مسئولیت آور باشد همانند باب شرکت در قتل خواهد بود که اگر قتل مستند به چند نفر باشد کم و زیاد بودن سهم آنان در حادثه تفاوتی ندارد. در این پژوهش تلاش شده به این مسائل پرداخته شود که اولاً، توزیع مسئولیت در تعدد فعل مباشر و سبب چگونه است؟ آیا همواره سبب در صورت اقوی بودن، مسئول شناخته می‌شود؟ یا مسئولیت وی گاهی با مباشر جمع می‌شود؟ در صورت اشتراک در مسئولیت آیا ضمان به صورت تساوی است یا اینکه ضمان تسهیم می‌شود؟ثانیاً در توارد اسباب طولی و عرضی، در تعدّد اسباب به نحو طولی، آیا مسببان اشتراک در مسئولیت دارند؟ یا سبب مقدم در تأثیر مسئول شناخته می‌شود؟ یا برعکس کسی مسئول است که به عنوان سبب متأخر در وجود شناخته می‌شود؟ البته در این رابطه نظریات دیگری وجود دارد تحت عنوان مسئولیت سبب اقوی و مسئولیت سبب مقدم در وجود. امید است این تحقیق بتواند در تبیین و تحلیل مطالب فوق توفیق نسبی پیدا کند.2- سؤالات تحقیقاین تحقیق به دنبال پاسخگویی به مسائل زیر است:1- وضعیت ضمان نسبی در فقه چگونه است؟2- سیاست حقوق ایران در مورد ضمان نسبی چگونه است؟در کنار این سؤالات اصلی، سؤالات دیگری وجود دارد که به جای خویش در فصول آینده مطرح خواهد گشت.3- فرضیه های تحقیق1- در فقه، در مورد ضمان نسبی به صورت مبسوط بحثی صورت نگرفته است.لذا نظریات گوناگونی مانند ضمان سبب مقدم در تأثیر، اشتراک در ضمان به طور مساوی، اشتراک نسبی، ضمان سببِ قوی‌تر و ضمان سببِ مقدّم در وجود در اجتماع اسباب و ضمان مباشر در اجتماع سبب و مباشر مطرح گشته است.2- تا پیش از صدور رأی وحدت رویه، دادگاه‌ها بعضاً به صورت در صدی با استعلام از نظر کارشناسان حکم به پرداخت خسارت می‌دادند ولی با تصویب رأی وحدت رویه ملزم به تبعیت از دیوان عالی کشور و صدور رأی بدون در نظر گرفتن ضمان نسبی گردیده‌اند.4- ضرورت و پیشینه تحقیقدر فقه امامیه در کتبی مثل بحارالانوار علامه مجلسی، اصول کافی، وسایل الشیعه و ... احادیث فراوانی از اهل‌بیت در خصوص ضمان نقل شده است. این احادیث به ویژه حدیث «لاضرر» که از طریق اهل سنت و شیعه متواتر نقل شده است، می‌تواند مبنای مناسبی برای مسئولیت و ضمان باشد. در فقه به صورت مبسوط در مورد ضمان نسبی بحثی صورت نگرفته است. با این وجود به نظر می‌رسد فقه نظریات متفاوت پیرامون ضمان را هر چند اندک مورد بررسی قرار داده است. قدما، متأخرین و معاصرین فقها همواره به مسائل مربوط به مسئولیت و اشتراک یا تقسیم آن، به شکل کلی و عام ذیل عناوین دیات، ضمانت، تزاحم موجبات اشاره نموده‌اند.در کتب حقوقی سرفصلی تحت عنوان ضمان نسبی وجود ندارد و نویسندگان حقوقی که در رابطه با رابطه سببیت و ضمان کیفری کارکرده‌اند، مسائل مربوط به ضمان نسبی را به اجمال مورد مطالعه و کنکاش قرار داده‌اند. از جمله می‌توان به کتاب «تسبیب در قوانین کیفری» نوشته آقای جلال‌الدین قیاسی، «رابطه علیت در حقوق کیفری ایران و انگلستان» آقای سید یزدالله طاهری نسب، کتاب‌های الزام‌های خارج از قرارداد، ضمان قهری، وقایع حقوقی آقای ناصر کاتوزیان، «مبانی مسئولیت مدنی» آقای سید مرتضی قاسم‌زاده، «الزام های خارج از قرارداد» آقای حسین صفایی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد آقای احمد سعیدی صدر با عنوان «توزیع مسئولیت مدنی» و کتاب «رابطه سببیت در حقوق کیفری» نوشته محمود نجیب حسنی از نویسندگان مصر که در فهرست منابع و مآخذ آمده است به عنوان قسمتی از پیشینه این تحقیق هستند که به آن‌ها مراجعه شده است.امید است با انجام این تحقیق بتوان جایگاه ضمان نسبی را در قوانین ایران روشن ساخت و این تعبیر را از تعاریف مشابه نظیر ضمان مطلق، ضمان مشارکتی و... تمییز داد؛ زیرا لازم است که میزان مسئولیت افراد در قوانین کیفری و رویه قضایی روشن گردد و نظرات پیرامون آن مورد تحلیل قرار گیرد و این موضوع که کدام نوع مسئولیت و به چه میزانی می‌تواند باعث تحقق هر چه بهتر عدالت شود، روشن گردد.5- اهداف تحقیقشاید بهتر باشد در رابطه با موجبات ضمان و شیوه‌ی تقسیم آن – که حجم گسترده‌ای از پرونده‌های کیفری را به خود اختصاص می‌دهد، با تحلیل مبانی مسئولیت و شناخت عمیق مبانی فقهی راه‌حلی منطقی و موافق با عدالت به کار بست تا هدف از تقنیین قوانین که همان حمایت از اعمال عدالت‌گستری است در جامعه محقق گردد و با کمک به رویه قضایی و هدایت آن بتوان گامی در جهت توزیع عادلانه مسئولیت از قوانین مدوّن فعلی برداشت.6- روش تحقیقدر این تحقیق، بحث پیرامون مبانی ضمان و توزیع مسئولیت، به روش تحلیل محتوای متون، به صورت جامع مطالعه می شود.7- سامانه تحقیقاین تحقیق مشتمل بر چکیده و دو فصل است:بیان مساله و سوالات اصلی تحقیق و فرضیه تحقیق ... را در مقدمه بررسی می‌کنیم.در فصل اول به بیان مفاهیم و تعاریف ضمان و مسئولیت، رابطه سببیت و تاریخچه و تفاوت آن در امور کیفری و مدنی، تقسیمات سبب و تفاوت آن با مفاهیم مشابه و بررسی حالات و صور اسباب می پردازیم.در فصل دوم و در مبحث اول، رویکردهای مختلف نسبت به ضمان در سه گفتار اسباب عرضی، اسباب طولی و اسباب اجمالی و نحوه توزیع مسئولیت در هر یک و بررسی نظریه‌های پیرامون آن‌ها از نظر خواهد گذشت. بالأخره «ضمان نسبی در حقوق کیفری ایران» در مبحث دوم و در دو مبحث مورد مطالعه قرار می‌گیرد؛ بررسی ضمان نسبی از منظر فقه و بررسی ضمان نسبی از منظر حقوقی (قانون، رویه قضایی) .در پایان نیز جمع بندی و نتیجه‌گیری ارائه خواهد شد.***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزدیا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 130 قیمت : چهارده هزار تومان  

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید