پایان نامه کارشناسی ارشد رشته فقه اسلامی با موضوع بررسی دیدگاه های فقهی ارتداد در اسلام

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته حسابداری

با عنوان : بررسی دیدگاه های فقهی ارتداد در اسلام

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی

رشته فقه اسلامی

با موضوع :

بررسی دیدگاه های فقهی ارتداد در اسلام

برای رعایت حریم خصوصی اسامی استاد راهنما،استاد مشاور و نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

مقدمه

 اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‏ها از جمله بدیهی‏ترین اصول حقوقی است که در نظام‏های حقوقی دنیا پذیرفته شده است. به موجب این اصل، هیچ عملی جرم نیست؛ مگر آن‏که در قانون مدون کشور جرم شناخته شده باشد. هیچ کس را نمی‏توان مجازات کرد؛ مگر آن‏که مجازات وی توسط دادگاه واجدصلاحیتی که در قانون پیش‏بینی شده است، تعیین شده باشد. این اصل در قانون اساسی جمهوری اسلامی نیز پذیرفته شده و اعلام شده است که از ابتدا در تعالیم اسلامی مطرح بوده است. قاعده مشهور فقهی «منع عقاب بلابیان» همین معنا را سال‏ها قبل از طرح اصل «قانونی بودن جرایم و مجازات‏ها» در برداشته است. به هر حال به موجب اصل سی و ششم قانون اساسی، «حکم به مجازات و اجرای آن باید تنها از طریق دادگاه صالح و به موجب قانون باشد». در قانون مجازات مصوب سال 1361 و نیز قانونی که اخیرا به تصویب رسیده است، «جرم»، عبارت است از فعل و ترک فعلی که به موجب قانون برای آن مجازات تعیین شده است.
با توجه به این مقدمه، سؤال اساسی این است که آیا در نظام حقوقی امروز ایران، جرمی به نام ارتداد وجود دارد؟ و آیا در دادگاه‏های ایران می‏توان فردی را به عنوان «مرتد» مجازات کرد؟ البته در قوانین فعلی کشور در مواردی به واژه ارتداد اشاره شده است؛ مثلاً در بیست و ششمین ماده قانون مطبوعات آمده است: «هر کس به وسیله مطبوعات به دین مبین اسلام و مقدسات آن اهانت کند، در صورتی که به ارتداد منجر شود، حکم ارتداد در حق وی صادر خواهد شد و اگر به ارتداد نینجامد، طبق نظر حاکم شرع بر اساس قانون تعزیرات با وی رفتار خواهد شد». در ماده 29 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخابات شهرداران، مصوب سال 1375، نیز «محکومین به ارتداد، به حکم محاکم صالح قضایی» از داوطلب شدن برای عضویت در شوراها محروم شده‏اند. اما نه در قانون مطبوعات و نه در قانون مجازات اسلامی، مجازاتی برای ارتداد تعیین نشده است و در هیچ یک از قوانین فوق نیز ارتداد به عنوان جرم معرفی نگردیده است. قانون‏گذاران ایران در سال 1361، که برای اولین‏بار در حال تدوین قانون مجازات اسلامی بودند، در مورد بسیاری از احکام فقهی شامل قصاص، حدود، دیات و تعزیرات، به وضع قانون پرداختند؛ به طوری که بسیاری از مواد قانونی، ترجمه تحت اللفظی متن کتاب‏های فقهی است. با وجود این، نه در سال 1361 و نه حدود 17 سال بعد در مجلس پنجم، قانون مجازات اسلامی، ارتداد را به عنوان جرم معرفی نکرده است. بنابراین چون در قوانین موضوعه، مجازاتی برای ارتداد تعیین نشده است، در نظام حقوقی فعلی نمی‏توان در مورد ارتداد حکمی صادر کرد. البته بعضی به اصل 167 قانون اساسی استناد می کنند که می‏گوید: «قاضی موظف است کوشش کند تا حکم هر دعوا را در قوانین مدونه بیابد و اگر نیابد، با استناد به منابع معتبر اسلامی یا فتاوی معتبر، حکم قضیه را صادر نماید و نمی‏تواند به بهانه سکوت یا نقض یا اجمال یا تعارض قوانین مدونه، از رسیدگی به دعوا و صدور حکم امتناع ورزد» و از این اصل نتیجه می‏گیرند که اگر عملی در قوانین مدونه جرم نبود، قاضی می‏تواند به استناد منابع فقهی، حکم صادر نماید؛ حال آن‏که این استنباط صحیح نیست؛ چرا که این با اصل سی و ششم قانون اساسی مبنی بر این‏که «حکم به مجازات و اجرای آن، باید تنها از طریق دادگاه صالح و به موجب قانون باشد»، در تعارض قرار می‏گیرد. از طرفی اصل یکصد و شصت و هفتم، قاضی را موظف می‏کند که حکم هر دعوا را بیابد و آن را فیصله دهد. دعوا نیز در موارد نزاع‏های حقوقی است و شامل حد شرعی و مجازات نمی‏شود. در دعوا حد شرعی جاری نمی‏شود و متهمی وجود ندارد تا به حد شرعی محکوم گردد.

ارتداد درلغت

ارتداد از ماده “ردّ” مشتق شده و به معنای “رجوع وبرگشت[1]” و نیز “دگرگونی”[2] است.در معنای واژه “ردّ” چنین گفته اند:

   «الردّ صرف الشئ و الردّ مصدر رددت الشئ ؛ ردّعبارت است از برگرداندن یک چیز ، و ردّ مصدر”رددت الشئ” می باشد.»

   وقتی می گویند:”ردّه الی منزله” ؛ یعنی او را به خانه اش برگرداند. ویا وقتی می گویند:”ردّ علیه جوابا[3]” یعنی پاسخی را به او برگرداند. درمعنای”ارتداد” نیز نوشته اند:

   «ارتداد به معنای بازگشت است و واژه مرتد از همین مادّه می باشد و”ردّ” اسم(مصدر) ارتداد است[4]

لغوی دیگر درتعریف ارتداد می گوید:

«و قد ارتدّ وارتدّ عنه تحوّل[5] ؛ (وقتی گفته می شود) مرتد شده و از آن برگشته است ؛ یعنی دگرگون شد.»

سپس می نویسد:

«ازهمین قبیل است بازگشت ازاسلام واگر کسی ازاسلام برگردد به او گفته می شود که از دین خود مرتد شده است.[6]»

در مفردات راغب آمده است:

   «ارتداد و الردّه،الرجوع فی الطریق الذی جاء منه لکن الردّه تختص بالکفر و الارتداد یستعمل فیه و فی غیره[7] ؛ ارتداد و رده بازگشت در راهی است که از آن آمده است ؛ اما رده اختصاص به کفر دارد و ارتداد هم در مورد کفر و هم در مورد غیر کفر استعمال می شود.»

بنابراین مرتد را از آن جهت مرتد می گویند که خود را به کفرخویش برمی گرداند.[8]

ارتداد دراصطلاح

دراصطلاح فقهای شیعه و اهل سنت ارتداد عبارت است از اینکه کسی ازاسلام خارج شود و کفر را برگزیند[9]. ازجمله اینکه شیخ طوسی می گوید:

«ارتداد عبارت است از کافر شدن بعد از مسلمان بودن.[10]»

ابن قدامه از فقهای اهل سنت نیز می گوید:

«مرتد کسی است که از دین اسلام به کفر برگردد[11]

بنابراین همچنان که برخی از محققان گفته اند:

     « درواقع ارتداد یک حالت جدید اعتقادی و تحول عقیدتی است که با انکار یکی ازاصول سه گانه اسلام (توحید ، نبوت، معاد) و یا اصلی از اصول ضروری دین که انکارآن اصل به انکار اصول سه گانه اسلام منتهی می شود ، برای شخص مسلمان رخ می دهد[12]

   از ظاهر این تعاریف بر می آید که صرف تغییر عقیده ، درتحقق ارتداد کافی است ، امّا با دقّت در برخی تعاریف دیگر و نیز راه های تحقق ارتداد از نظر فقیهان می فهمیم که چنین نیست ؛ بلکه اظهار کفر سبب تحقّق ارتداد است. به عنوان مثال ابوصلاح حلبی درتعریف ارتداد چنین گفته است:

«ارتداد آشکار نمودن شعائر کفر است پس ازایمان به گونه ای که همراه آن ، انکار پیامبر اکرم (ص) یا چیزی از مسلمات دین او مانند نماز ، زکات ، حرمت زنا و شرب خمر باشد. اما اگر کفر او نسبت به چیزی از دین استدلال علمی ثابت شود؛ مانند اعتقاد به جبر یا تشبیه یا انکارامامت و مانند اینها ، دراین صورت ارتداد در مورد او صدق نمی کند؛ هرچند که انکار چنین اموری فی نفسه کفر است.[13]»

   چنان که از این تعریف برمی آید ، اظهار کفر ملاک تحقّق این موضوع است وصرف تغییرعقیده کافی نخواهد بود.

علامه حلی در باره راههای تحقق ارتداد می گوید:

   «ارتداد به یکی از این راه ها محقق می شود: یا ازطریق انجام عملی مانند سجده در مقابل بت ،پرستش خورشید ، انداختن قرآن در زباله ها وهرعملی که به صراحت تمسخر تلقی شود ، یا از طریق گفتار؛ مانند به زبان آوردن کلمه ای که به صراحت دلالت داشته باشد بر انکار واجب یا حرامی که از ضروریات دین به شمار می آید؛ خواه این گفتار از سر ستیز باشد و یا از روی شبهه ویا از روی باور و اعتماد و یا به منظور تمسخر[14]

   ازاین گفتار نیز بر می آید که تحقّق ارتداد ، وابسته به اظهار و آشکار کردن آن است؛ خواه در ضمن عملی از اعمال واقع شود و خواه از طریق گفتار.ازبرخی تعاریف اهل سنت نیز همین مطلب استفاده می شود؛آنجا که می گویند:

«رده عبارت است از بریدن از اسلام با نیت ، آن هم به قول یا به فعل، و آن کفر است و فرقی نمی کند این عمل از روی استهزا یا اعتقاد و یا عناد باشد.[15]»

    نیز برخی دیگر از فقهای اهل سنت معتقدند که ارتداد عبارت است از رجوع از ایمان[16] و مرتد کسی است که از دین اسلام برگشته باشد.[17]

   ازاین تعاریف و مطالب ، معلوم می شود که همه فقیهان ، ارتداد را به معنای انتخاب کفر بعد از اسلام دانسته اند؛ گرچه از آن با تعابیر مختلفی همچون ؛ قطع اسلام[18] ، رجوع از اسلام ، اظهار شعائر کفر بعد از ایمان و خروج از اسلام[19] یاد کرده اند.

کاربرد واژه ارتداد و مشتقات آن در قرآن

   این واژه در بسیاری از آیات به معنای لغوی اش به کار رفته[20] که از جمله آنها آیه ذیل است:

   « وَ لا تَرتَدُّوا عَلی ادبارِکُم فَتَنقَلِبُوا خاسِرینَ[21]؛ و به عقب بازنگردید که زیانکار خواهید شد.»

دراین آیه،واژه”تَرتَدُّوا”[22] ازهمین ریشه و به معنای بازگشت به عقب است.

در برخی آیات دیگر نیز به معنای اصطلاحی اش آمده است [23]که از جمله آنها می توان به آیه ذ یل اشاره کرد:

   « وَلا یَزالُونَ یُقاتِلُونَکُم حَتَّی یَرُدُّکُم عَن دینِکُم إِنِ استَطاعُوا وَ مَن یَرتَدِد مِنکُم عَن دیِِنِهِ فَیَمُت وَ هُو کافِرُ فَاُولئکَ حَبِت اعمالُهُم فی الدُّ نیا وَالاخِرَه وَ اُلئکَ اصحاب انار هم فیها خالدون[24] ؛ وآنان پیوسته با شما می جنگند تا – اگر بتوانند – شما را از دینتان برگردانند. وکسانی از شما که از دین خود برگردند و در حال کفر بمیرند ، آنان کردارهایشان دردنیا و آخرت تباه می شود ، وایشان اهل آتشند ودر آن ماندگار خواهند بود.»

در این آیه بازگشت از ایمان به کفر ، ارتداد نامیده شده است.[25]

در آیات دیگری اصطلاح ارتداد به بازگشت به عقب؛ یعنی اتّخاذ روش جاهلیّت معنا شده است:

     «إنَّ الذینَ ارتَدُّوا علی ادبارِهِم مِن بَعدِ ما تَبَّیَنَ لَهُم الهدی الشیطانُ سَوَّلَ لَهُم وَ املی لَهُم[26] ؛ بی گمان ، کسانی که پس از آنکه ‍‍‍‍[راه] هدایت بر آنان روشن شد[به حقیقت] پشت کردند ، شیطان آنان را فریفت و به آرزوهای دور و درازشان انداخت.»

بدیهی است که این معنا در باره مفهوم ارتداد با تعابیری که قبلاً بیان شد، تفاوتی ندارد ؛ چون مراد از بازگشت به عقب همان بازگشت به جاهلیّت و کفر ، است[27].

کاربرد واژه ارتداد در روایات

   این واژه در روایات نیز کاربرد دارد.در دسته ای از احادیث ، ارتداد به مفهوم مطلق بازگشت از چیزی به چیز دیگر ذکر شده و در دسته ای دیگر ، درمعنای بازگشت از دین به کفر به کار رفته است.

برای دسته اول ، می توان به روایت ذیل اشاره کرد:

       «سَمِعَ ضَرِیرٌ دُعَاءَ أمیرِ المُؤمِنینَ (ع)….فَسَمِعَهَا الأعمَی وَ حفِظَهَا وَ رَجعَ إلَی بَیتِه الَّذی یَأوِیهِ فَتَطَهَّرَ لِلصَّلاهِ وَ صَلَّی ثُمَّ دَعَا بِهَا فَلَمَّا بَلَغَ إلی قَولِهِ أن تَجعَلَ النُّورَ فیِ بَصرّی ارتَدَّ الاُعمَی بَصیراً بِإذنِ الله[28] ؛ ضریر دعای امام علی(ع) را شنید …. پس کوری آن را شنید و حفظ کرد و به خانه ای که مأوایش بود برگشت. پس برای نماز وضو گرفت و نماز خواند ، سپس آن دعا را خواند. هنگامی که به این گفته رسید که “بینایی را در چشمم قرار بده” ، به اذان خدا بینایی به آن کور بازگشت(بینا شد).»

تعداد صفحه :223

قیمت : چهارده هزار تومان60000

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

2 پاسخ

ارسال یک پاسخ

می خواهید در گفتگو ها شرکت کنید؟
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *