پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش برنامه ریزی ورفاه اجتماعی درباره عدالت

متن کامل پایان نامه با فرمت ورد - دانشگاه تهران

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش برنامه ریزی ورفاه اجتماعی

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

لوگوی-دانشگاه-تهران

دانشگاه تهران

دانشکده علوم اجتماعی

پایان نامه کارشناسی ارشد برنامه ریزی ورفاه اجتماعی

بررسی عوامل موثر بر نگرش مردم به عدالت

(مطالعه موردی شهر اسفراین )

استاد راهنما

دکتر علی شکوری

استاد مشاور

دکتر علی اصغر سعیدی

دانشجو****برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شودتکه هایی از متن به عنوان نمونه :فهرستمقدمه...........................................................................................................................................زفصل اول: طرح مسئلهبیان مسئله و ضرورت آن.......................................................................... .....   ....................... 1مروری بر سوابق تجربی موضوع............................................................... ...  ...........................7اهـــداف   طــرح......................................................................................  ............................. 9سئوالات پژوهش.................................................................................... ................................... 11فصل دوم : ادبیات تحقیق مقدمه...................................................................................................... .....................................13الگوها و نظریه های مربوط به نگرش.......................................................................................13الگوها و نظریه های عدالت........................................................................................................27 ابعاد مختلف عدالت ....................................................................................................................58چارچوب نظری تحقیق.................................................................................................................64فصل سوم: روش شناسیمقدمه ..............................................................................................................................................67طرح پژوهش ...................................................................................................................................67فرضیه های تحقیق .........................................................................................................................67تعاریف عملیاتی متغیرها.................................................................................................................69متغیرهای تحقیق..............................................................................................................................70روش تحقیق.......................................................................................................................................70جامعه آماری.......................................................................................................................................71نمونه گیری.........................................................................................................................................71روش اجرای تحقیق...........................................................................................................................77روش های آماری و تحلیل داده ها.................................................................................................77فصل چهارم :توصیف و تحلیل داده هامقدمه...................................................................................................................................................80آشنائی با اسفراین...............................................................................................................................80توصیف داده ها................................................................................................................................. .85تحلیل داده ها....................................................................................................................................110فصل پنجم : خلاصه ، نتیجه گیری و ارائه پیشنهاداتخلاصه و نتیجه گیری ....................................................................................................................130پیشنهادات...........................................................................................................................................134فهرست منابع  و مآخذ.....................................................................................................................138پیوست.................................................................................................................................................145فهرست جداول و نمودارهاجدول(4-1-1)  توزیع جمعیت شهرستان اسفراین در طی سالهایمختلف به تفکیک گروههای  بزرگ سنی........................................................ 83جدول (4-1-2)درصدباسوادان اسفراین در طی سالهای مختلف بهتفکیک مناطق شهری و روستائی و جنس ...................................................83جدول (4-1-3)درصد شاغلان اسفراین در مشاغل شغلی مختلف  در سال 1380........................... 84جدول (4-2-1 )توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب جنس...............................85جدول (4-2-2)توزیع فراوانی پاسخ های داده شده توسط پاسخگویان به گویه های مرتبط با عدالت به تفکیک جنس................................................86جدول( 4-2-3) توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب سن................................... 87جدول (4-2-4)توزیع فراوانی پاسخ های داده شده توسط پاسخگویان به گویه های مرتبط با عدالت به تفکیک سن..................................................88جدول (4-2-5) )توزیع فراانی پاسخگویان بر حسب تا هل...............................90جدول (4-2-6)توزیع فراوانی پاسخ های داده شده توسط پاسخگویانبه گویه های مرتبط با عدالت به تفکیک وضع  تاهل............................................91جدول( 4-2-7 ) توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب شغل................................92جدول (4-2-8)توزیع فراوانی پاسخ های داده شده توسط پاسخگویانبه گویه های مرتبط با عدالت به تفکیک شغل.................................................93جدول( 4-2-9) توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب عضویت در گروه های سیاسی اجتماعی......95جدول (4-2-10)توزیع فراوانی پاسخ های داده شده توسط پاسخگویان به گویه هایمرتبط با عدالت به تفکیک عضویت در گروههای سیاسی اجتماعی جامعه................96جدول(4-2-11) توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب پایگاه اقتصادی – اجتماعی........99جدول(4-2-12)توزیع فراوانی پاسخ های داده شده توسط پاسخگویان به گویه های مرتبط با عدالت به تفکیک پایگاه اقتصادی اجتماعی......................................100جدول(4-2- 13 ) توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب مذهبی تلقی کردن خویش...................102جدول(4-2-14)توزیع فراوانی پاسخ های داده شده توسط پاسخگویان به گویه های مرتبط با عدالت به تفکیک تعلقات مذهبی .....................................................................103جدول(4-2-15 )توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب میزان تحصیلات...............................106جدول(4-2-16 )توزیع فراوانی پاسخ های داده شده توسط پاسخگویان بهگویه های مرتبط با عدالت به تفکیک سطح تحصیلات......................................................107جدول (4-3-1)  تحلیل روابط بین متغیر نگرش به عدالت در جامعه و جنس پاسخگویان..................111 جدول (4-3-2) تحلیل واریانس برای مقایسه بین نگرش به عدالت درجامعه در گروههای مختلف پاسخگویان برحسب جنس ....................................................111جدول (4-3-3 تحلیل روابط بین متغیر نگرش به عدالت در جامعه و سن پاسخگویان..............112جدول (4-3-4) تحلیل واریانس برای مقایسه بین نگرش به عدالت در جامعه در گروههای مختلف پاسخگویان برحسب سن ..............................................113جدول (4-3-5)  تحلیل روابط بین متغیر نگرش به عدالت در جامعه و سطح تحصیلات پاسخگویان..113جدول (4-3-6)تحلیل واریانس برای مقایسه بین نگرش به عدالت در جامعهدر گروههای مختلف پاسخگویان برحسب تحصیلات......................................................114 جدول (4-3-7) تحلیل روابط بین متغیر نگرش به عدالت در جامعه و شغل پاسخگویان.............115 جدول (4-3-8) تحلیل واریانس برای مقایسه بین نگرش به عدالت در جامعه در گروههای مختلف پاسخگویان برحسب شغل...................................................114 جدول (4-3-9) تحلیل روابط بین متغیر نگرش به عدالت در جامعه و پایگاه اقتصادی اجتماعی پاسخگویان.......................................................................116 جدول (4-3-10) تحلیل واریانس برای مقایسه بین نگرش به عدالت در جامعه در گروههای مختلف پاسخگویان برحسب پایگاه اقتصادی اجتماعی.........................117جدول 4(-3-11) تحلیل روابط بین متغیر نگرش به عدالت در جامعه و وضعیت تاهل پاسخگویان.....117 جدول( 4-3-12) تحلیل واریانس برای مقایسه بین نگرش به عدالت در جامعه در گروههای مختلف پاسخگویان برحسب وضعیت تاهل.....................................118جدول (4-3-13) تحلیل روابط بین متغیر نگرش به عدالت در جامعه وعضویت پاسخگویان گروههای سیاسی اجتماعی جامعه در ..............................................119جدول (4-3-14) تحلیل واریانس برای مقایسه بین نگرش به عدالت در جامعه در گروههای مختلف پاسخگویان برحسب  عضویت  در گروههای سیاسی اجتماعی جامعه.............120 جدول (4-3-15) تحلیل روابط بین متغیر نگرش به عدالت در جامعه و تعلقات مذهبی پاسخگویان....121جدول 4-3- 16)تحلیل واریانس برای مقایسه بین نگرش به عدالت در جامعهدر گروههای مختلف پاسخگویان برحسب تعلقات مذهبی..................................................121جدول (4-3-17)تحلیل واریانس برای مقایسه بین نگرش به تفاسیر عدالت در جامعه در گروههای مختلف پاسخگویان به تفکیک متغیرهای مستقل .....................122جدول(4-3-26) همبستگی پیرسون بین شاخص های عملیاتی عدالت.....................................124نمودار 2-1 )مراحل مختلف تغییر نگرش بر طبق الگوی هاولند........................................24نمودار 2-2)نمایش عواملی که بر نگرش به عدالت تاثیر دارند.............................................65نمودار 2-3)نمایش تصویری الگوهای عدالت............................................................46نمودار 4-1 عوامل موثر بر نگرش به عدالت پس از تحلیل یافته های تحقیق ........................128  چکیدهعدالت از دغدغه های اساسی انسان از ابتدای خلقت بشر تا امروز بوده و هست .فلسفه عدالت در شکل گیری و انحطاط دولت ها نیز دخیل بوده و به ویژه در جوامع دمکراتیک امروزی نیاز به توجه به عدالت در جامعه بیش از همیشه احساس می شود .زیرا رابطه مستقیم با مشروعیت حکومت و مقبولیت فرامین و دستورات حکام دارد. و نگرش مردم در این زمینه مسئله اصلی است . دولتهای فراوانی با وجود بی عدالتی های آشکار در نظر مردم عادل جلوه داشته و بی دغدغه حکومت کرده اند . در این تحقیق با مطالعه موردی شهر اسفراین ، به بررسی عوامل موثر بر نگرش مردم به عدالت پرداخته شد . که در آن در مجموع تعداد241 نفر از ساکنان شهر به عنوان نمونه های تحقیق مورد ارزیابی قرار گرفتند . نمونه ها به روش تصادفی خوشه ای انتخاب گردیدند . ما بررسی کردیم که آیا اصولا بین افراد مختلفی که در جامعه زندگی می کنند تفاوتی وجود دارد .و چه گروه هائی نسبت به عدالت در جامعه نگرش مثبت یا منفی بیشتری دارند .فرضیه اصلی ما بررسی وجود تفاوت بین نگرش مردم به عدالت بود که با کمک هشت فرضیه جزئی دیگر و استفاده از روش پیمایشی برای جمع آوری اطلاعات و بسته نرم افزاری spss برای تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده ، به بررسی  آن پرداختیم .در پایان تحقیق نتایج زیر به دست آمد.از مجموع پاسخ ها این گونه بر می آید که بین نگرش گروههای مختلف جنسی و سنی  مردم و دارندگان مشاغل و سطح تحصیلات مختلف در باره نگرش به عدالت تفاوت معنی داری وجود نداردو اکثر مردم وضع موجود جامعه را عادلانه ارزیابی نکرده اند و از بین فرضیه های جزئی نیز تفاوت معنی دار بین تحصیلات و تعلقات مذهبی و پایگاه اقتصادی اجتماعی با عدالت تائید شد و دیگر فرضیه ها در سطح اطمینان مورد نظر تائید نشدند .بنابراین شایسته است در جهت تقویت بنیادهای شناخت مردم درباره عدالت کارهای اساسی انجام شده و با روش های مختلف در صدد اصلاح این نگرش بر آمد .مقدمه:عدالت از جمله مفاهیمی است که از آغاز شکل گیری تمدن بشری برایش شناخته شده و مهم بوده است و این مسئله در طول تاریخ  جزء مهمترین مباحث و دغدغه‏های بشر، ادیان الهی, مصلحان اجتماعی ، پیامبران  و اندیشمندان سیاسی بوده است و جستجو برای رسیدن به عدالت  و استقرار آن در جامعه آرمان و آرزوی بسیاری از افراد و گروهها بوده و تلاش های فراوانی در جهت نیل به این منظور صورت گرفته است. این تلاشها از مبارزه نمادین هابیل و قابیل (پسران حضرت آدم) نمود عینی به خود گرفت. با سخنان پر شور یک انقلابی ، یک شورشی ،یا یک سیاستمدار زیرک رشد یافت و بال و پر گرفت و ادامه حیات داد و در عصر حاضر نیز ادامه دارد.در جوامع  امروزی که ساختار جوامع به گونه ای است که ضرورت وجود عدالت در آن حرف اول را می زند و سیاستمداران جوامع دموکراتیک  نیاز به آرای مردم دارند باز هم موضوع عدالت و پرداختن به آن , آنقدر موثر است که مورد استفاده نامزدهای انتخاباتی قرار گیرد. زیرا عدالت اجتماعی و سیاسی ودیگر حوزه های عدالت به قدری بااهمیت بوده و به سرنوشت ملتها و دولتها پیوند خورده که هیچ ملت و مکتب و اندیشمند سیاسی و اجتماعی آن را نادیده نگرفته است و حتی حکومتها و حکام جور و زورمندان نیز سعی بر آن داشته‏اند که ریاکارانه خود و نظامشان را مُتّصف به آن دانسته و هدف خود را برقراری عدالت کامل و بی نقص در همه بخشهای جامعه و برای همه آحاد جامعه  اعلام نمایند. و حتی هزاران ظلم و جنایت کرده اند تا ثابت کنند که منشی  عادلانه دارند (در این مورد اکثر کتب تاریخی مطالب زیادی برای گفتن دارند ). با یک بررسی جامعه شناختی تاریخی می توان دریافت که تمام قیام ها و نهضت های  بشری ، شورشها و انقلاب ها ریشه در عدالت خواهی داشته و همواره انسان ها  پس از آگاه شدن از وضع خود و تغییر نگرش نسبت به نوع حکومت , در جهت دست یافتن به عدالت و گریز از بی عدالتی حاکم بر جامعه ،با حاکمان ستم پیشه و خودکامه در جدال بوده اند . در واقع تاریخ زندگی بشر صحنه تلاش و کوشش در راه تشخیص ، دریافت و اجرای عدالت بوده و در جستجوی این آرمان ستیز و جدل بسیاری ظهور کرده است.  در فرهنگ اسلامی بحث عدل از مباحث گسترده و پردامنه است ولی آنچه در باره عدل گفته و نوشته شده است تنها در بعد کلامی آن) عدل الهی( و یا در بعد اخلاق فردی)اعتدال روحی (بوده است و با کمال تأسف در زمینه روابط متعادل پدیده‏های طبیعی و تأثیر و تأثر آنها (که به منزله عدل در متن ‏طبیعت و کلید تسخیر آن است) و ارتباط نوع نگاه مردم به عدالت در جامعه با زندگی و رفتارهای فردی آنان , از منظر معارف اسلامی هیچ قدمی تا کنون برداشته نشده است.  در زمینه عدالت اجتماعی نیز که باید گفت ثمره و نتیجه مباحث قبل می‏باشد جز سخنانی بسیار کوتاه و کلی و یا حداقل چند کتاب کوچک و مختصر، کاری در خور انجام نگرفته است. و قاعده عدالت مثل قاعده حریت ، قاعده اهم و مهم ، قاعده سهولت ، قاعده مساوات و بسیاری از قواعد دیگر با وجود اینکه در استنباط مسائل فقهی دارای نقش بسیار مهمّی هستند  به صورت یک قاعده فقهی که بتوان در قواعد فقه اسلامی آنرا به شکلی مدون و تعیین مرز شده یافت دیده نمی شود .   اما نکته مهمی که ارتباط کاملی با سر نوشت جامعه و سیاست های اعمال شده در بر خورد با مردم دارد این است که مردم ، جو جامعه را چگونه می بینند ؟  آنرا چگونه در ک می کنند؟  نسبت به این فضا چه احساسی دارند؟ آیا دوست دارند جریان جامعه به همین سمت و سویی که در حرکت است ادامه یابد؟ آیا نمی پندارند بهتر است شکل جامعه به نحوی دگرگون شود که زندگی بهتری نصیب آنها شود؟ آیا حالتی که در جامعه  موجود است بهترین است؟ آیا روند مطلوب تری در کار و زندگی متصور نیست؟ تا کجا و چه مرحله ای مردم در پی حفظ حکومت و یا تلاش برای استحکام پایه های آن هستند؟ چقدر خود و جامعه را وابسته به هم می دانند؟ آیا هرگز به این فکر کرده اند که تا چه حد به آنان اجحاف می شود ؟        نحوه نگرش افراد به این موضوع در جامعه که می تواند از طریق پاسخ به این سوالات  و سئوالات مشابه دیگری تعیین شود ، به این دلیل  مسئله مهمی است که تعیین کننده ادامه روند سیاسی جامعه است و دقیقا با قدرت و حکومت رابطه دارد  و مردم یک جامعه می توانند با روند آرام  یا خشن  نسبت به تغییر روند زندگی خود اقدام نمایند و یا با جدیت تمام در جهت تثبیت وضعیت موجود بکوشند .      جامعه ایران نیز از این امر مستثنی نبوده و اکثر عواملی که باعث برجسته شدن عدل و عدالت در بافت یک جامعه  می شود در جامعه ایرانی وجود دارد(از قبیل مذهب , قانون , علما و اندیشمندان سیاسی و اجتماعی ) .  این اهمیت مثبت بودن نگرش به عدالت در جامعه ایران را  مضاعف می کند. جامعه ایران با تمدن قوی، فرهنگ غنی  و تاریخچه ای کهن  و مردم زیرک و هوشیار بارها شاهان خودکامه بی توجه به عدالت را به زیر کشیده و سلسله های بسیاری ،با نامهای مختلف ظاهر شده و چند صباحی با توسل به حیله های مختلف از جمله برقراری عدالت حکومت کردند و در نهایت جای خود را به دیگری واگذاشتند . بنابر این عجیب نیست اگر می بینیم حاکمان نظامهای مختلف در طول تاریخ کهن ایران توجه عمیقی به نحوه نگرش مردم به اعمال و رفتار حکومت و عاملان خود  داشته اند و عدالت را  از جمله مهمترین ابزارهای کسب مشروعیت برای حاکمیت  خو د می دانسته اند و توجه داشتند که  با توجه به رابطه عمیقی که بین وجود عدالت در جامعه و زندگی مردم وجود دارد , واکنش در برابر بی عدالتی امری دور از ذهن نیست و چنانچه شرایط عینی و ذهنی دخالت مردم در تغییر سرنوشتشان فراهم شود مسلما فرصت را از دست نخواهند داد همچنانکه تاریخ گواه این سخن است.پس توجه جدی به این امر ضرورت دارد که هر از چند گاهی به سنجش و ارزیابی عدالت در جامعه پرداخته و سعی کنیم اولا طرز تلقی مردم از عدالت در جامعه را بشناسیم . ثانیا با آنچه از این رهگذر به دست می آوریم ، شاخص های مرتبط با عدالت را در حد مطلوب نگه داریم . بررسی این شاخص ها گذشته از ضرورت آن برای بقای حاکمیت سیاسی در جامعه , در جهت رسیدن به جامعه ایده آل اسلامی لازم است  . بنابر آنچه گفته شد در این تحقیق تلاش  بر این است که ضمن تبیین نظریه های مرتبط با عدالت , به بررسی آنچه باعث شکل گیری نگرش مثبت یا منفی به عدالت در بین اعضای جامعه و در واقع  مهم ترین عواملی که بر این نگرش تاثیر گذار هستند پرداخته شود که می توان آن را نوعی رضایت از شرایط زندگی نیز عنوان کرد .  این رساله در پنج فصل تنظیم شده است که به ترتیب زیر خواهد آمد :  در بخش اول به بیان مسئله پرداخته و شرح مختصری از دلایلی که باعث شد چنین کاری در این محل خاص به عنوان موضوع تحقیق انتخاب شود داده شده است.  سپس درباره جامعه آماری و نمونه انتخاب شده و ویژگی های آن و اهداف و سئوالات پژوهش به بیان برخی مطالب ضروری پرداخته شد .در بخش دوم که به بررسی ادبیات تحقیق می پردازد ابتدا مفهوم موضوع و ابعاد مختلف آنان روشن شده و سپس رابطه عدالت با موضوعات مرتبط با آن بررسی شده و در نهایت به تشریح نظرات افراد یا مکاتب گوناگونی که در باره موضوع عدالت کنکاش و اظهار نظر کرده اند می پردازیم . در پایان این بخش چارچوب نظری که سیر عملی تحقیق بر آن تاکید داشته است ارائه می شود .در بخش سوم بعد از اینکه متغیرهای مستقل ، وابسته و متغیرهای کنترل معرفی شدند به تفکیک روش های به کار گرفته شده در کار تحقیق ،طراحی پرسشنامه ،جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل آنها و دیگر تکنیک های تحقیق بیان شده است .در بخش چهارم ابتدا به طور مختصر در مورد وضعیت شهر اسفراین که کار تحقیق در آن صورت گرفته  به ارائه مطلب پرداخته شده و سپس متغیرها و داده ها توصیف شده و جداول و نمودارهای مربوط به آنها آورده شده و سپس از طریق  آزمون های آماری پارامتری و ناپارامتری و نیز استفاده از آماره های همبستگی و پیوستگی مربوط ، سطح معنی داری و شدت معنی داری روابط بین متغیرها مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است .در بخش پنجم ابتدا خلاصه کار ارائه شده و پس از تحلیل و نتیجه گیری ،پیشنهادات مورد نظر ارائه داده شد .       باید توجه داشت که انجام هیچ کاری به ویژه یک کار علمی با ارزش به تنهائی امکان پذیر نیست و افراد بسیاری در این عرصه نقش داشته اند . بار دیگر لازم است از زحمات استاد گرامی جناب آقای دکتر علی شکوری که در تدوین پایان نامه راهنمائی های بسیار ارزنده و کمک های بی دریغ  داشتند و اساسا یکی از دلایل انتخاب موضوعی بکر و دست نخورده که دارای ابهامات فراوان در تشریح و تعریف و اشکالات و سختی فراوان در اجرا بود ، اطمینان و پشت گرمی به کمک و یاری ایشان بود تقدیر به عمل آورم  .به علاوه از جناب آقای دکتر علی اصغر سعیدی به عنوان استاد مشاور این حقیر که با راهنمائی های ارزشمند خود باعث غنای تئوریکی و مفهومی پایان نامه شدند و از دقت توجه ایشان در بازخوانی مطالب و یافتن اشکالات ریز و درشت کار و تذکر به موقع در جهت اصلاح آن، کمال تشکر دارم و نیز از آقای دکتر غلامرضا غفاری که در مباحث آماری و تجزیه و تحلیل داده ها کمک فراوان نمودند تقدیر و تشکر نموده  و از خدای بزرگ برای این اساتید معظم ، سلامتی و طول عمر توام با موفقیت روزافزون خواستارم . امید است روند علمی جامعه مابا شتاب بیشتر به سوی خیر و صلاح جامعه و در جهت خوشبختی و سعادت افراد بوده و آیندگان ،جامعه ما را الگوی سعادت خود و دیگران قرار دهند .فصل اولطرح مسئله1-1-)بیان مسئله و ضرورت آن مسئله ای به نام عدالت همزاد بشر است و از گذشته های دور تا امروز(از افلاطون1 و ارسطو گرفته تا رالز و هایک و دیگران ) بحثهای فراوانی درباره آن صورت گرفته و کتابهای بسیاری نوشته شده که مستقیم یا غیر مستقیم به موضوع عدالت2 پرداخته اند(البته سهم مطالبی که به طور خاص به موضوع عدالت پرداخته باشند بسیار اندک است ) . ولی هر چه بیشتر تلاش صورت گرفت بر پیچیدگی های مسئله افزوده شد . با وجود این که  عدالت مفهومی متداول و کاملا شناخته شده در بین همه اقشار و افراد است  و همزمان با عمر بشر نیز شناخته شده و روشهای حاکم کردن آن در بین افراد جامعه مطرح بوده است ولی نکته قابل تامل این جاست که تعریفی که اولاً مورد قبول همه افراد و گروهها باشد و ثانیاً همه حوزه های عدالت مثل حوزه  اخلاقی ، اقتصادی ، قضایی ، جزایی ، مناسبات بین المللی ، عدالت در روابط خانوادگی و دولت را در بر بگیرد ، وجود ندارد و این مسئله همچنان لاینحل باقی مانده است .زیرا تعاریفی که از عدالت صورت گرفته بیشتر تعریف به مصداق است . مثلا علمای اخلاق عدالت را به کنترل در آوردن قوه غضب و شهوت وفقها آنرا ملکه نفسانی بازدارنده از بدی و جاذب به خوبی می دانند .عدالت از جمله مهم ترین موضوعاتی است که انسان از گذشته با آن درگیر بوده و همیشه در جستجوی راهی برای برقراری آن بوده است.  اینکه چرا این موضوع برای مردم , به ویژه مردم ایران اهمیت داشته و دارد دلایل زیادی می توان اقامه کرد که به چند مورد از آنها اشاره می کنیم :1ـ وجود  نابرابریها و تمایل افراد برای حذف نابرابریهای شدید . هر چه شدت و تظاهر این نابرابری ها بیشتر باشد اهمیت از بین بردن آن و رسیدن به وضعیتی مخالف آن وضوح بیشتری می یابد.1-pl ato                           2-justice2ــ توصیه های مذهبی  و ادیان مختلف به ویژه توصیه های دین اسلام و بالاخص تاکیدات ائمه اطهار (ع)که خود به تنهائی بخش بزرگی از ضرورت وجود عدالت و خطرات فقدان عدالت در جامعه را پوشش می دهد.   3 ـ تاثیر روشنفکران و حکمای هر قوم در شکل دادن  به انتظارات و توقعات مردم . 4ـ  سازگار بودن خواست عدالت با فطرت و روحیات  کمال انسانی. 5 ـ وجود فقر در جامعه و ضرورت رها ساختن جامعه از چنگال فقر .6 ـ  توان استفاده از دسترنج و حاصل کار تلاش، بدون این که توسط قدرت دیگری  یا  به دلیل تفاوت با دیگری مورد تهدید واقع شود  .  7ـ  تمایل مردم به توانائی یافتن در احقاق حقوق حقّه  خود.8  ـ توان دست یابی به آینده ای روشن برای خود و فرزندان . 9  ـ کم شدن ناهنجاری ها وکجروی های اجتماعی ناشی از فقر ، عدم توجه به تاثیر رفتارهای   تبعیض های ناروا در جامعه  .10 ـ اهمیت کار و تلاش افراد برای استفاده بهینه از  آنچه از طریق کار مشروع و قابل قبول به دست می آورند .11 ـ  توجه حکام به عدالت و تلاش برای عدالت گستر جلوه کردن در افکار عمومی  و هراس از برچسب  بی عدالتی . 12ــ  وجود رابطه بسیار عمیق بین شرایط اقتصادی و اجتماعی زندگی و بود یا نبود عدالت در جامعه .13 – ظهور افکار و اندیشه های عدالت خواهانه در طول سالهای اخیر در جوامع صنعتی مدرن و حتی پست مدرن .14- ضرورت کسب مشروعیت برای حکومت ها به ویژه از زمانی که افکار دموکراتیک و حکومتهای مردم سالار یا مدعی مردم سالاری نضج گرفته و رشد کرده اند .15-  امید افراد به آینده ای روشن و قابل تکیه با تاکید بر اعمال و قوانین عادلانه .16-در شعارهای انقلابی مردم ایران در سالهای انقلاب، مسئله عدالت و بی عدالتی به طور ویژه و با برجستگی خاصی عنوان شد و سپس در قانون اساسی نیز گنجانده شد و در پیام های مختلف رهبر انقلاب هم به کرات شنیده شد .این شواهد بیان می دارد که جمهوری اسلامی ایجاد عدالت از وظایف مهم و اصلی خود دانسته و در موارد مختلف به آن پرداخته است (وصیت نامه امام ره). و این موضوع نیز به حساسیت مسئله نزد مردم کمک کرده است .امام خمینی در وصیت نامه اش می فرماید :حکومت حق ، برای نفع مستضعفان و جلوگیری از ظلم و جور و اقامه عدالت اجتماعی که از بزرگترین واجبات , و اقامه آن از والاترین عبادات است می باشد (وصیت نامه امام ره ) .به هر صورت در ضرورت وجودی عدالت بحثی نیست و هرگز لزوم وجود عدالت و مطلوبیت آن انکار نشده و این آرمانی بوده است  که در کنار مجموعه ای از آرمانها و ارزشهای بنیادین هیچ گاه از ردیف مطلوبات و مطالبات آدمی غایب نبوده است . کانت7 می گوید : اگر عدالت نباشد زندگی به زحمتش نمی ارزد (کاتوزیان ,  1379 ، ص611 )ولی جالب این است که به تعداد افرادی که خواهان عدالت و اجرای آن هستند مصادیق رفتار عادلانه متفاوت است و آنچه در نظر کسی عادلانه است ممکن است از نظر دیگری ناعادلانه ترین وضعیت و رفتار باشد . (همان ، ص 15 ) . افلاطون پس از بحث مفصل در باب عدالت آن را آرمانی می داند که فقط توسط فلاسفه قابل درک است و در صورتی محقق می شود که هر کسی به کاری دست بزند که لیاقت و استعداد آنرا دارد و از مداخله در کار دیگران بپرهیزد  و هایک عدالت را در نابرابریهای طبیعی می داند و ضرورتاً  به عدم دخالت دولت در کارهای اقتصادی برای اجرای عدالت توسط نهادهای بازار تاکید میکند (غنی نژاد ، 1373) و برخی دیگر مثل پاسکال3 معتقدند وجود عدالت در جامعه به دلیل توانایی مفید بودن آن برای اغنیاء است  (پیشین،ص613) از این دست تعاریف و تعابیر توسط افراد دیگری مثل ارسطو 4, مولوی ، سید قطب، مانهایم 5 ، خواجه نصیر طوسی  , هابز6، شریعتی , مطهری , رالز7, هایک8  , نوزیک 9و بسیاری دیگر از دریچه نگاه شخصی آنان صورت گرفته و هریک  با توجه به نظری که در باب کار کرد عدالت دارند تعریف خاصی از عدالت را مطرح کرده اند. این تفکرات و نظرات  در باره کارکرد عدالت  را می توان در چهار عرصه خلاصه کرد :
  1. کار کرد عدالت در تکوین و نظام خلقت
  2. کارکرد عدالت در تدابیر و نظام اجرائی
  3. کارکرد عدالت در تشریع و نظام قانون گذاری
  4. کارکرد عدالت در منش ،رفتار و روش زندگی فردی و اجتماعی
 درست است که رعایت عدالت در هر یک از عرصه های فوق ضروری است ولی ما در این بحث بنا نداریم به همه آنها بپردازیم و آنچه مد نظر ما است آراء و اندیشه هائی است که بتواند عدالت را از نظر ارتباطی که با زندگی افراد و تاثیری که در رفتار و منش فکری و عملی آنها داردروشن کند(آنچه در این تحقیق مد نظر ما است همین موضوع ،یعنی کارکرد عدالت در منش و رفتار و روش زندگی افراد است ) . ولی جدای از اینکه عدالت در هر یک از عرصه ها تا چه حد موفق عمل کند یا در آن عرصه عدالت رعایت شود   باید به نکته بسیار مهم دیگری توجه شود(دائره المعارف اعلمی  ،1390قمری ، ص5-10) .3- pascal                                4-aristotel      5-karl manhaim                           6-thomas hobs         7-jhon rawls                             8-feridrik hayek      9-robert nozik  مسئله مهمتری  که وجود دارد  این است که مردم چگونه به عدالت می نگرند و عدالت را در چه چیز می دانند و چگونه آن را در اعمال و رفتار خود متجلی می سازند . زیرا نگرشها  10 جنبه ای مهم از زندگی عاطفی و احساسی ما هستند  و ما براساس آنچه در یافت می کنیم نسبت به اشیا , افراد و اندیشه ها نظر خاصی پیدا می کنیم که ناشی از اطلاع ما از آنها و احساس ما در باره آنها است و حتی همین نگرش ها به عنوان  تعیین کننده شیوه بر خورد ما با آن اندیشه ها و افراد ، و مقدمه عمل می باشند(کریمی,1381, ص262) . هر رفتاری که از فردی سر بزند قطعاً در ورای آن نوعی نگرش وجود دارد و آمادگی ویژه ای برای عمل در فرد ایجاد میشود اگر فردی با نگرش برابری طبیعی افراد به عدالت ,  فاصله طبقاتی را در جامعه ببیند آنرا نمی پذیرد و چنانچه فردی ذی نفوذ و با قدرت باشد می تواند بر اساس نگرش خود به واکنش در برابر جامعه بپردازد و تحولاتی صورت دهد .(محسنی ,1379,ص29) و یا مردم کوچه و بازار با دید ویژه خود, مشروعیت نظام و دولت را زیر سئوال می برند و این ضربه به مشروعیت11ممکن است آنها را به بروز رفتارهای سیاسی علیه حکومت وادار نماید و در برابر قوانین غیر عادلانه دست به مقاومت بزنند که می تواند به  شکل مقاومت منفی, مثل عدم شرکت در انتخابات و نپرداختن مالیات و یا به شکلهای خشن تر بروز کند( همان ،ص33  )  .در این باره آمارتیا سن12  می گوید:   رابطه بین نابرابری ها و شورش رابطه ای تنگاتنگ است و تلقی بی انصافی عنصر مشترک شورشگری در همه جوامع است ولی اینکه  در عمل شورشی اتفاق بیافتد، بستگی  به تحقق امکانات شورش دارد (سن , 1382 ,ص6 ).   اما اگر افرادی که عدالت را در وجود نابرابری می بینند شاهد فاصله طبقاتی باشند آنرا ضروری دانسته و حتی در جهت استحکام آن به شکل دهی رفتار خود می پردازند . این افراد وجود فاصله طبقاتی را با اعمال سیاستهای توزیع امکانات برابر در تعارض می بینند ، از اینرو دخالت افراد و دولت را در جهت کمک به مستضعفان نمی پذیرند . به طور کلی یک لیبرال و یا سوسیالیست یا آنارشیست با طرز نگاهی که به عدالت دارند به شکل دهی حوزه عمل خود می پردازند و رفتار می کنند . (محسنی ، 1379 ، ص 19 ) .هر نوع اندیشه ، فکر، برداشت و دیدگاهی به عنوان نوعی نگرش در افراد شکل بگیرد و به خوبی مستقر شود صرف نظر از اینکه واقعیت چگونه است و چه ارتباطی با نگرش فرد می تواند داشته باشد, در برابر تغییر بسیار مقاومتر از خود واقعیت است و جایگزینی نگرش جدید به جای نگرشی که کاملاتثبیت شده است با تعصب فراوان وبا سختی بسیار صورت می گیرد وگاه غیر ممکن است.(کریمی  ، 1379 , ص 264)     بنابراین بار ارزشی عدالت بسیار سنگین است و هیچ حکومتی آنرا را رد نکرده ، بلکه در جهت اثبات عادلانه بودن رفتار و عمل خود کوشیده است . در جامعه اسلامی ما نیزکه از ابتدا با داعیه پرداختن به عدالت و رسیدن به جامعه ایده آل آرمانی و عادلانه شکل گرفت این بار ارزشی بیشتر است و سامان دهی رفتار و افکار مردم در جهت مشروعیت بخشی بیشتر به نظام ، ضروری است . این عمل جز با شناخت کافی از نوع نگرش مردم به عدالت و عواملی که بر آن تاثیر می گذارد ممکن نیست .البته ناگفته نماند که چون داوریهای پراکنده در خصوص عدالت بسیار به هم شبیه است و هرکسی با توجه به نگرشی که کسب کرده قضاوت خاصی در باب عدالت انجام می دهد نباید افکار عمومی را معیار تشخیص عدل و ظلم در جامعه قرار داد . چون این مسلم است که هر کسی قادر به تحلیل تمام مسائل اجتماعی نیست و به علاوه افراد ممکن است موقع تحلیل مسائل به خاطر احساسات و حب و بغض های شخصی و نگرش های منفی تثبیت شده از قدرت عمل عقل بکاهند و این باعث می شود تحلیل صحیحی صورت نگیرد . بنابر این فقط دارندگان بینش و دانش و تجربه کافی که قادر به تشخیص مصادیق عدل و جور هستند باید مورد توجه قرار بگیرند. دقیقا مثل زمانی که در مورد یک تابلو هنری و یا یک کار تخصصی پزشکی از یک پزشک یا کسی که اطلاعاتی در باره پزشکی دارد و یک فرد آگاه در باب هنر کمک می گیریم در باب تشخیص عدالت نیز باید از افرادی جستجو کرد که قادر به تشخیص درست از نادرست باشند و در امر اجتماعی بینش کافی داشته باشند (جوان ،1336).  هر چند نباید غافل شد که  نگرشها و داوریهای عامیانه  ناشی از آن در بسیاری از موارد و امور ساده و ابتدایی صحیح هستند ولی همیشه قابل اعتماد نیستند . روبیه می گوید: برای یافتن قواعد و روش های عدالت باید به جامعه حقوق دانان که در جستجوی این قواعد و در مقام ستایش آن هستند رجوع کرد . عرف عمومی و قوانین دولتی نمی تواند ضابطه خاصی برای تشخیص عدالت ارائه کند و به همین  دلیل گاه بین قواعد حقوق و عدالت تعارض ایجاد می شود (کاتوزیان  ,1379 ). بنا بر این نگرش به عدالت از این رو که در درون جامعه شکل می گیرد و از عوامل زیادی که عمدتا اجتماعی و سیاسی هستند موضوعی مهم و بغرنج است که نه می توان نگرش مردم در باره آن را یکسره مردود و غیر قابل اعتنا دانست و نه تماما آن را پذیرفت .پس باید هم به بررسی نگرش مردم به عدالت پرداخت و هم نظر اندیشمندان این عرصه را مد نظر قرار داد. لذا این سئوال اساسی به میان می آید که نگرش مردم به عدالت چیست و این طرز تلقی و برداشت چگونه در افکار و اذهان و اندیشه افراد جای گرفته و چه عواملی بر این طرز تلقی تاثیر گذار بوده اند. این مسئله ای است که در کار تحقیق محور اصلی بحث است (ادامه تکه هایی از متن) ***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزدیا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 215 ( به همراه ضمائم) قیمت : چهارده هزار تومان  

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09124404335        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید